ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ ΚΟΝΤΑΚΗΣ: ΕΝΑΣ ΑΦΑΝΗΣ ΗΡΩΑΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἀναγνώστης Κοντάκης:
Ἕνας ἀφανὴς ἥρωας τῆς Ἐπανάστασης

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                         Ὁ Ἰωάννης Ἀναγνώστης Κοντάκης (1781-1854) εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς ἀφανεῖς ἥρωες τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821. Προσέφερε πολύτιμες ὑπηρεσίες στὴν Πατρίδα ὡς ἀγωνιστής, ὡς πολιτικὸς καὶ ὡς ἱστορικὸς συγγραφέας, ἀλλὰ σὲ ὅλη του τὴ ζωὴ ἐπέλεξε νὰ μὴν ἀκούγεται τὸ ὄνομά του. Ἀποτέλεσμά του ὅτι ἐφάρμοσε στὴ ζωή του τὸ «λάθε βιώσας» ἦταν ὅτι μετὰ ἀπὸ μακρὰ καὶ σημαντικὴ στρατιωτικὴ καὶ πολιτικὴ πορεία, ὅταν πέθανε, κατὰ τὴν πανδημία τῆς χολέρας ποὺ ἀφάνισε τὴν Ἀθήνα, μία μόνο ἐφημερίδα, ἡ «Ἀθηνᾶ», τοῦ ἀφιέρωσε μίαν ἀράδα, στὶς 25 Ὀκτωβρίου τοῦ 1854: « Ἐκ τῶν κατ’ αὐτὰς ἀποβιωσάντων ὑπὸ χολέρας χρεωστοῦμεν νὰ ἀναφέρωμεν τὸν Σεβ. Ἐπίσκοπον Ἄνδρου κ. Προκόπιον καὶ τὸν Βουλευτὴν Κυνουρίας κ. Κοντάκην, ἀμφοτέρους λείψανα τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος καὶ ταφέντας ἀναλόγως τῶν θέσεών των».
.                     Ὁ πατέρας τοῦ Ἰωάννη Κοντάκη τὸν ἀρραβώνιασε στὰ δεκατρία  καὶ τὸν πάντρεψε στὰ δεκαπέντε μὲ τὴν κόρη τοῦ Νικολοῦ Τερζάκη, μὲ τὴν ὁποία ἀπέκτησαν ἕξι παιδιά, τέσσερα ἀγόρια καὶ δύο κορίτσια. Ἡ οἰκογένειά του ἦταν προεστῶν καὶ εὔπορη. Ὁ ἴδιος ἀγαποῦσε τὰ γράμματα, ποὺ τὰ ἔμαθε στὴ Βυτίνα καὶ στὸ χωριό του, καὶ εἶχε ταλέντο στὸ ἐμπόριο, ὅπου διέπρεψε. Στὴν αὐτοβιογραφία του γράφει πὼς ἀπὸ μικρὴ ἡλικία δὲν πῆρε ἀπὸ τὸν πατέρα του οὔτε ὀβολό. Ἀντίθετα,  22 ἐτῶν τοῦ ἔδωσε 850 γρόσια…
.                    Τὸν Αὔγουστο τοῦ 1817 σὲ πανηγύρι, ποὺ γινόταν ἔξω ἀπὸ τὴν Τριπολιτσά, ὁ Κοντάκης γνώρισε τὸν Φιλικὸ Ἠλία Χρυσοσπάθη, ποὺ τὸν μύησε στὴν Ἑταιρεία. Ἀπὸ τότε ἔγινε ὁ ἴδιος κατηχητὴς καὶ μύησε πολλοὺς στὴν περιφέρεια τῆς Κυνουρίας. Στὸν Ἀγώνα καὶ ἐν ὄψει τῆς πολιορκίας τῆς Τριπολιτσᾶς ὁ Κοντάκης ἵδρυσε μὲ τὸν Ἐπίσκοπο Βρεσθένης Θεοδώρητο καλὰ ὀργανωμένο στρατόπεδο στὰ Βέρβενα, ὅπου συγκεντρώθηκαν στρατιῶτες ἀπὸ διάφορα μέρη τῆς περιοχῆς.Ὅταν ἦρθαν καὶ ὁ Κολοκοτρώνης μὲ τὸν Νικηταρὰ καὶ ἀνέλαβε ὁ Γέρος τοῦ Μωριᾶ τὴν ἀρχηγία, αὐτὸ ἐμψύχωσε τοὺς στρατιῶτες, ποὺ πλέον ἦσαν ἕτοιμοι νὰ ἀλώσουν τὴν πρωτεύουσα τῆς Πελοποννήσου.
.                    Πρὶν ἀπὸ τὴν ἅλωση τῆς Τριπολιτσᾶς ὁ Κοντάκης μὲ τοὺς στρατιῶτες του συμμετέσχε στὴ νίκη ἐπὶ τῶν Τούρκων στὰ Δολιανά, νίκη ποὺ ἐπίσης ἐνθάρρυνε τοὺς Ἕλληνες, ποὺ πλέον χαιρόντουσταν νὰ πολεμοῦν τοὺς Τούρκους στοὺς κάμπους. Ὅταν πρὶν ἀπὸ τὴν Ἅλωση  πῆγε ὁ Δημ. Ὑψηλάντης  στὸ Ἄστρος γιὰ νὰ ἀναλάβει τὴν ἀρχηγία τοῦ Ἀγώνα ὁ Κοντάκης ἔκαμε μεγάλο τραπέζι σὲ αὐτὸν καὶ σὲ ὅλους τοὺς πολιτικοὺς καὶ στρατιωτικοὺς ἀρχηγοὺς ποὺ πῆγαν νὰ τὸν ὑποδεχθοῦν. Ὁ ἴδιος ἔγραψε ὅτι ἔσφαξε ἐκείνη τὴν ἡμέρα 20 ἀρνιά, 25 κριάρια καὶ πρόσφερε καὶ ἄλλα πολλὰ ἐδέσματα…
.                   Ὅταν οἱ ἐπηρεαζόμενοι ἀπὸ τὸν Μαυροκορδάτο προεστοὶ ἔδειξαν ἀπειθαρχία πρὸς τὸν Ὑψηλάντη καὶ αὐτὸς ἀπείλησε ὅτι θὰ ἀποχωρήσει, οἱ στρατιῶτες ποὺ ἦσαν μαζεμένοι στὰ Βέρβενα ἀπείλησαν νὰ τοὺς σκοτώσουν, ἀλλὰ ἐπενέβη ὁ Κοντάκης μὲ τοὺς στρατιῶτες του καὶ δὲν χύθηκε ἀδελφικὸ αἷμα. Στὴν ἅλωση τῆς Τριπολιτσᾶς ἦταν τραυματίας καὶ δὲν συμμετέσχε, ἀλλὰ πολέμησαν τὰ ἀγόρια του. Στὴν ἐκστρατεία τοῦ Δράμαλη πολέμησε στοὺς Μύλους καὶ συμμετέσχε στὴν ἅλωση τοῦ Ναυπλίου. Ὁ ἴδιος μετὰ τὴ Συνέλευση τῆς Ἐπιδαύρου, ὅπου ἦταν πληρεξούσιος του Ἁγίου Πέτρου, παραιτήθηκε ἀπὸ στρατιωτικὸς ἀρχηγὸς καὶ ἄφησε τὴν ἀρχηγία στὸν  δεύτερο γιό του Ἀνδρέα καὶ στὸν Πάνο Ζαφειρόπουλο.
.                 Ὡς πολιτικὸς ἦταν πληρεξούσιος της Κυνουρίας σὲ ὅλες τὶς Ἐθνικὲς Συνελεύσεις καὶ κατὰ τὴ διαμάχη τῶν περὶ τοὺς Μαυροκορδάτο καὶ Κωλέττη προκρίτων μὲ τοὺς ὑπὸ τὸν Κολοκοτρώνη στρατιωτικοὺς ἦταν μὲ τὸ μέρος τῶν δεύτερων καὶ ἔκαμε αὐστηρὴ κριτικὴ στὶς ἐπιλογὲς τῶν πρώτων, ποὺ ἀσκοῦσαν τὴν ἐξουσία. Ὅταν ὁ Ἰμπραὴμ ρήμαζε τὴν Πελοπόννησο φύλαξε τὴν οἰκογένειά του στὴ Σαμπατικὴ τῆς Τσακωνιᾶς.
.                   Ὁ Κοντάκης ὑποστήριξε μὲ θέρμη τὴν ἐκλογὴ τοῦ Ἰωάννου Καποδίστρια ὡς κυβερνήτη τῆς Ἑλλάδος στὴ Συνέλευση τῆς Τροιζήνας.     
.                   Γράφει ὁ ἴδιος στὰ «Ὑπομνήματα, ἀναγκαιότατα, ἀξιόπιστα καὶ ἀξιοσημείωτα πρὸς γνῶσιν τῶν ἀπογόνων τοῦ ὑποφαινομένου, οἱ ὁποῖοι ἐντέλλονται νὰ τὰ ἔχωσιν ὡς ὁδηγὸν καὶ νὰ ἐξακολουθῶσι τὴν σειρὰν τῶν σημειώσεων τῶν κατὰ καιροὺς συμβαινόντων» ὅτι συνέταξε ἔγγραφο, τὸ ὁποῖο ἔφερε τὶς ὑπογραφὲς ὅλων σχεδὸν  τῶν πληρεξουσίων, ποὺ ζητοῦσαν νὰ ἀναλάβει ὁ Καποδίστριας. Αὐτὸ τὸ ἔδωσε στὰ χέρια τοῦ προεδρεύοντος τῆς Συνέλευσης Ρήγα Παλαμήδη καὶ ἔληξε τὸ θέμα… (Βλ. σχ. Μαρίας Χρόνη – Βακαλοπούλου «Ἰωάννης Ἀναγνώστης Κοντάκης: Ἡ ζωή, τὸ ἔργο καὶ τὰ Ἀπομνημονεύματά του», Ἔκδ. Συλλόγου «Ἅγιος Πέτρος» Ἁγιοπετριτῶν Ἀττικῆς, Ἀθήνα, 2001, σελ. 165).
.                         Ὁ Θάνος Βαγενὰς γράφει ὅτι ὁ Καποδίστριας ἔτρεφε πρὸς τὸν Κοντάκη αἰσθήματα ἐκτιμήσεως, φιλίας καὶ ἐμπιστοσύνης. Αὐτὸ ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὶς ὑπεύθυνες θέσεις, ποὺ τοῦ ἀνέθεσε, ὅπως αὐτὴ τοῦ Διοικητοῦ τῆς περιφέρειας Κορίνθου. Ἔχουν σωθεῖ δέκα ἰδιαίτερα γράμματα τοῦ Καποδίστρια πρὸς τὸν Κοντάκη, στὰ ὁποῖα διακρίνεται ὁ σύνδεσμος ποὺ ὑπῆρχε μεταξύ τους. (Θάνου Βαγενᾶ «Ἀναγνώστης Κοντάκης», Ἔκδ. Περ/κοῦ «Κυνουριακὴ Ἐπιθεώρηση», Ἀθήνα, 1938, σέλ. 22-23).  Ἀναφέρεται ἐνδεικτικὰ ἐπιστολὴ τοῦ Καποδίστρια πρὸς τὸν Κοντάκη, τότε Διοικητοῦ Κορίνθου:
.                    «Ἐν Ναυπλίῳ τῇ 23 Μαΐου 1830. Ἰδιαίτερον. Ἔλαβον τὸ γράμμα, τὸ ὁποῖον μ’ ἐγράψατε διὰ τοῦ υἱοῦ σας καὶ διὰ τοῦ αὐτοῦ πάλιν σᾶς ἀποκρίνομαι. Βλέπω μὲ δυσαρέσκειάν μου ὅτι ἔχετε ἀπόφασιν ν’ ἀφήσετε τὸν τόπον τὸν ὁποῖον διοικεῖτε μὲ τρόπον τόσον ἔντιμον  πρὸς ὑμᾶς καὶ τόσον ὠφέλιμον πρὸς τὸ κοινόν. Ἐπιθυμοῦσα μεγάλως τὸ νὰ μείνετε αὐτοῦ τουλάχιστον ἕως νὰ ἴδωμεν πῶς θέλει τελειώσει ἡ μεγάλη ὑπόθεσις ἡ περὶ τῶν ὁροθεσίων. Κανένας δὲν ἤθελε ἠμπορέσει καλλίτερα ἀπὸ ὑμᾶς νὰ εὐχαριστήση τοὺς κατοίκους καὶ νὰ ἐκτελέση τοὺς σκοποὺς τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ὅμως εἶναι ἀμετάθετος ἡ ἀπόφασίς σας, εἰδοποιήσατε παρακαλῶ τὸν κύριον Ράδον, ὥστε συνεννοούμενος μαζύ σας νὰ φροντίσῃ περὶ τῆς διοικήσεως τῆς ἐμπιστευθείσης εἰςὑμᾶς ἐπαρχίας. Σᾶς ἀσπάζομαι. ΥΓ. Ἐὰν ἀφήσετε τὸν τόπον σᾶς τοῦτον, εἶμαι εὔελπις ὅτι δὲν θέλετε λήψει του νὰ ἀποδεχθῆτε ἄλλην τινὰ θέσιν δημόσιον, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ δείξετε πάλιν τὸν ζῆλον καὶ τὴν ἱκανότητά σας. (ὑπογραφὴ) Ι.Α. Καποδίστριας» (Ἄρ. Ἐγγρ. Ἀρχ. Ι.Ε.Ε. 15.020). Μετὰ τὴ δολοφονία τοῦ Καποδίστρια ὁ Κοντάκης ἔπεσε σὲ δυσμένεια, ἀλλὰ ἕως τὸ τέλος τῆς ζωῆς του δὲν ἔπαυσε νὰ ἀσχολεῖται μὲ τὰ κοινὰ ὡς δήμαρχος, πληρεξούσιος καὶ βουλευτὴς Κυνουρίας.
.                        Τὸν Μάιο τοῦ 1994 ὁ ΕΤ δημοσίευσε ἄρθρο τοῦ ὑπογράφοντος τὸ παρὸν γιὰ τὸν Ἀναγνώστη Κοντάκη, μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς συμπλήρωσης 140 ἐτῶν ἀπὸ τὸν θάνατό του. Σὲ αὐτὸ ἐθίγετο τὸ θέμα ὅτι ὁ ἥρωας  ἔμεινε ἐπὶ τόσα χρόνια ἀφανής…Ὁ Σύλλογος Ἁγιοπετριτῶν Ἀττικῆς τότε κινητοποιήθηκε καὶ ἀφοῦ μᾶς εὐχαρίστησε γιὰ τὴν ὑπόμνηση μεταξὺ τῶν πολλῶν ποὺ ἔκαμε ἦταν καὶ ἡ σημαντικὴ ἐργασία γιὰ τὸν Κοντάκη τῆς δρος φιλολόγου κας Μαρίας Χρόνη – Βακαλοπούλου.-

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: