Ο ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ -2 καὶ ὁ ἐμπαιγμὸς τῶν «συμμάχων» (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Λυκοῦργος Λογοθέτης
Β Μέρος
Ὁ Λυκοῦργος καὶ ὁ ἐμπαιγμὸς τῶν «συμμάχων»

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                   Οἱ κατὰ καιροὺς «μεγάλες δυνάμεις» ἔχουν διαχρονικὰ τὴν ἴδια συμπεριφορὰ ἔναντι τῶν λιγότερο ἰσχυρῶν. Σὲ κάθε ἐποχὴ – καὶ στὴ σημερινὴ– τὰ στενὰ συμφέροντά τους καὶ ἡ ἐκμετάλλευση τῆς ἰσχύος τους σὲ βάρος τῶν ἠθικῶν ἀξιῶν καὶ τοῦ Δικαίου κυριαρχοῦν σὲ αὐτές. Μία τέτοια μεταχείριση βίωσαν οἱ Σαμιῶτες καὶ ὁ Λυκοῦργος Λογοθέτης. Οἱ συμμαχικὲς δυνάμεις Ἀγγλίας, Γαλλίας καὶ Ρωσίας μετὰ τὴ ναυμαχία τοῦ Ναυαρίνου καὶ ἀφοῦ ὑπογράφηκε ἡ ἀνεξαρτησία τοῦ Ἑλληνικοῦ κράτους, ἔγιναν ἀμέσως μετὰ δυνάστες τῶν Ἑλλήνων καὶ φανατικοὶ ὑποστηρικτὲς τῶν συμφερόντων τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας…
.                   Οἱ κατὰ καιροὺς «μεγάλες δυνάμεις» ἔχουν διαχρονικὰ τὴν ἴδια συμπεριφορὰ ἔναντι τῶν λιγότερο ἰσχυρῶν. Σὲ κάθε ἐποχὴ – καὶ στὴ σημερινὴ– τὰ στενὰ συμφέροντά τους καὶ ἡἐκμετάλλευση τῆς ἰσχύος τους σὲ βάρος τῶν ἠθικῶν ἀξιῶν καὶ τοῦ Δικαίου κυριαρχοῦν σὲ αὐτές. Μία τέτοια μεταχείριση βίωσαν οἱ Σαμιῶτες καὶ ὁ Λυκοῦργος Λογοθέτης. Οἱ συμμαχικὲς δυνάμεις Ἀγγλίας, Γαλλίας καὶ Ρωσίας μετὰ τὴ ναυμαχία τοῦ Ναυαρίνου καὶ ἀφοῦ ὑπογράφηκε ἡἀνεξαρτησία τοῦ Ἑλληνικοῦ κράτους ἔγιναν ἀμέσως μετὰ δυνάστες τῶν Ἑλλήνων καὶ φανατικοὶὑποστηρικτὲς τῶν συμφερόντων τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας…
.                   Μὲ τὸ Πρωτόκολλο τοῦ Λονδίνου, τοῦ 1830, τερματιζόταν ἡ Ἐπανάσταση τοῦ 1821, ἀναγνωριζόταν διεθνῶς τὸ Ἑλληνικὸ Κράτος καὶ ἡ κυβέρνηση Καποδίστρια, ἀλλὰ αὐτὸὑποβαλλόταν στὴν κηδεμονία τῶν συμμαχικῶν δυνάμεων, τοῦ ἐπιβαλλόταν κληρονομικὸς ξένος ἡγεμόνας καὶ τοῦ περιορίζονταν σημαντικὰ τὰ σύνορα. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ἔμεναν ἐκτὸςἙλληνικοῦ κράτους ἡ Δυτικὴ Στερεά, μέρος τῆς Ἀνατολικῆς, ἡ Σάμος καὶ ἡ Κρήτη. ὉΚαποδίστριας ἔκαμε μεγάλο ἀγώνα νὰ πείσει τοὺς «συμμάχους» νὰ ἐπεκταθοῦν τὰ σύνορα τοῦ νέου κράτους. Εἰς μάτην. Ἔπεισε καὶ εἶχε μαζί του τὸν πρίγκιπα Λεοπόλδο, ποὺ προοριζόταν γιὰἡγεμόνας τῆς Ἑλλάδος. Ὅταν αὐτός, ἀπογοητευμένος ἀπὸ τὴ συμπεριφορὰ τῶν Μεγάλων Δυνάμεων ποὺ τὸν ἐπέλεξαν, παραιτήθηκε, τότε αὐτὲς ἀντιλήφθηκαν τὸ κόστος ποὺ εἶχε ἡ ἐνέργειά του στὸ γόητρό τους καὶ δέχθηκαν τὰ σύνορα νὰ ἐπεκταθοῦν στὴ γραμμὴ Βόλου – Ἄρτας. Ὅμως παρέμειναν ἀνένδοτες στὴ μὴ παραχώρηση στὸ νέο Ἑλληνικὸ Κράτος τῶν νήσων Σάμου καὶΚρήτης.
.                   Ἀπὸ τότε ἀρχίζει ὁ ἀπεγνωσμένος ἀγώνας τοῦ Λυκούργου Λογοθέτη (1830 – 1834) νὰπείσει τὶς «χριστιανικὲς» Μεγάλες Δυνάμεις ὅτι τὸ ἠθικὸ καὶ τὸ δίκαιο εἶναι νὰ μὴν πατήσει Τοῦρκος στὴ Σάμο καὶ νὰ μὴν τὴν ὑποτάξει στὰ χαρτιά, ἀφοῦ εἶχε χάσει τὸν πόλεμο κατὰ τὴνἘπανάσταση τοῦ 1821. (Σήμ. Γιὰ τὰ γεγονότα μὲ τοὺς συμμάχους  γιὰ τὰ σύνορα βλ. Ἀλεξάνδρου Δεσποτόπουλου «Ὁ κυβερνήτης Καποδίστριας καὶ ἡ ἀπελευθέρωσις τῆς Ἑλλάδος», ΜΙΕΤ, Ἀθῆναι, 2008, σελ. 196-210).
.                   Ὅταν οἱ «σύμμαχοι» ἐπέλεξαν ἡ Σάμος νὰ ὑποταγεῖ στοὺς Τούρκους, ὁ Λογοθέτης ἦταν στὸ Ναύπλιο. Μόλις πληροφορήθηκε τὸ τραγικὸ γεγονός, ζήτησε ἀπὸ τὸν Καποδίστρια νὰἐπιστρέψει στὸ νησί του καὶ ἀπὸ ἐκεῖ νὰ ἀρχίσει τὸν ἀγώνα νὰ μείνει ἑνωμένο αὐτὸ μὲ τὸ ἐλεύθεροἙλληνικὸ κράτος καὶ ὁπωσδήποτε νὰ μὴ δεχθεῖ τὴν τουρκικὴ κυριαρχία. Ὁ Κυβερνήτης βαθιὰἐκτιμοῦσε τὸν Λυκοῦργο καὶ διευκόλυνε τὴν προσπάθειά του ἐφοδιάζοντάς τον μὲ ἔγγραφο, στὸὁποῖο ἔγραψε, μεταξὺ ἄλλων: «Ὁ κύριος Λογοθέτης Λυκοῦργος, ἔκτακτος Ἐπίτροπος Λακωνίας καὶκάτω Μεσσηνίας, πληροφορηθεὶς περὶ τῆς τύχης τῆς Σάμου… ἐπαρουσιάσθη πρὸς ἡμᾶς καὶ ἐπρότεινε σχέδιον περὶ τῆς μελλούσης τύχης τῆς Σάμου, τὸ ὁποῖον ἐνεκρίναμεν ἀτομικῶς. Δι΄ ὃ καὶἔρχεται εἰς τὴν Σάμον διὰ νὰ συγκαλέση τοὺς πατριώτας του εἰς συνέλευσιν…». (Ἐπαμεινώνδα Ι. Σταματιάδη «Σαμιακά», Β΄ Ἔκδοση, Τόμος Β΄, Ἀθῆναι, 1966, σελ. 396).
.                   Ὁ Λυκοῦργος Λογοθέτης ἀπέστελλε ἔγγραφα πρὸς τὶς «σεβαστὲς Συμμάχους Δυνάμεις», στὰ ὁποῖα ἡ ἐπικεφαλίδα ἦταν «Ἑλληνικὴ Πολιτεία» καὶ ὁ ἴδιος ὑπέγραφε ὡς «ὉΔιευθυντὴς Σάμου». Στὴν ἀπὸ 4ης Δεκεμβρίου 1830 ἐπιστολή του πρὸς αὐτὲς ἀναφέρει τὰἐπιχειρήματά του ὑπὲρ τοῦ ὅτι ἡ Σάμος πρέπει νὰ μείνει ἑνωμένη μὲ τὸ ἐλεύθερο ἙλληνικὸΚράτος. Μεταξὺ αὐτῶν ἐξηγεῖ ὅτι διὰ πολιτικῶν καὶ πολεμικῶν νόμων οἱ Σαμιῶτες δικαιοῦνται νὰεἶναι μέρος τῆς ἐλεύθερης Ἑλλάδος, διότι οὔτε ὀθωμανὸς πάτησε τὴ Σάμο, οὔτε ὑπῆρξε ποτὲ ὀθωμανικὴ ἰδιοκτησία σὲ αὐτὴν καὶ ὅποτε ὁ Τοῦρκος προσπάθησε νὰ τὴν ὑποδουλώσει ἡττήθηκε. Καὶ ἐπιλέγει ὁ Λυκοῦργος: «Οἱ Σάμιοι…ζητοῦσιν ἀπὸ τὰς σεβαστᾶς συμμάχους δυνάμεις ἔλεος καὶδικαιοσύνην. Διὰ μὲν τοῦ ἐλέους τὴν προστασίαν τῶν δικαίων τῶν καὶ τῆς διὰ τοῦ αἵματος τῶνἀνακτητῆς ἐλευθερίας ἑαυτῶν τε καὶ τῆς ἑαυτῶν πατρίδος, διὰ δὲ τῆς δικαιοσύνης τὴν αἰσίανἐκπεραίωσιν τῆς στερεώσεως καὶ ἐπικυρώσεως τῆς ἐλευθερίας ταύτης, τὴν ὁποίαν καὶ ἡ βαρύτης τῶν δικαίων τῆς διαβεβαιοῖ καὶ τὰ δίκαια ταῦτα ἡ κοινὴ γνώμη καὶ τῆς νῦν καὶ τῆς ἐπερχόμενης γενεᾶς…». (Σταματιάδου «Σαμιακά», αὐτ. σελ. 424-427).
 .                Οἱ τρεῖς συμμαχικὲς χῶρες ἀντιμετωπίζοντας ἀλαζονικὰ  τὴν ἐμμονὴ τῶν Σαμίων στὴν ἀνεξαρτησία τους καὶ στὴν ἕνωσή τους μὲ τὸ ἐλεύθερο Ἑλληνικὸ κράτος, ἀποφάσισαν μὲ κάθε μέσο νὰ τοὺς πειθαναγκάσουν  νὰ ἀποδεχθοῦν τὴν ὑποταγή τους στὸ Σουλτάνο. Στὶς 15 Φεβρουαρίου 1833 ἔστειλαν στὴ Σάμο, μὲ εἰδικὰ πλοῖα ἀξιωματικούς, ἐξουσιοδοτημένους νὰ ἀνακοινώσουν, ὅτι οἱ ναύαρχοι τῶν τριῶν συμμαχικῶν αὐλῶν Ἀγγλίας, Γαλλίας καὶ Ρωσίας «προσκαλοῦν ἐπιπόνως τοὺς Σαμίους νὰ πέμψουν εὐθὺς εἰς Κωνσταντινούπολιν τὴν πρεσβείαν τους, ἣτις πρέπει νὰ φέρη εἰς τὴν Ὑψηλὴν Πόρταν τὴν ὑποταγὴν τῆς νήσου» καὶ προειδοποιοῦν: «Ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἕτοιμον ὑποταγὴν ἐξαρτᾶται ἡ μέλλουσα ἡσυχία τῶν Σαμίων…» ( Σταματιάδου αὐτ. σελ. 465)
.                   Στὴν ὑποταγὴ τῶν Σαμίων ἡ Πόρτα καὶ οἱ Σύμμαχοι χρησιμοποίησαν καὶ τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη, ὁ ὁποῖος μὲ ἐπιστολή του πρὸς τὸν Μητροπολίτη Σάμου Κύριλλο τοῦἐπισημαίνει: «Ἐπέστη ὁ καιρὸς κατὰ τὸν ὁποῖον χωρὶς τινὸς βραδύτητος, ἀφιστάμενοι τῶν ἐναντίων φρονημάτων, πρέπει νὰ συναρμολογηθῆτε μὲ τὴν ἀπαράτρεπτον θέλησιν τοῦ δικαιοτάτου καὶεὐσπλαχνικωτάτου ἡμῶν ἄνακτος (Σημ. τοῦ Σουλτάνου) καὶ μὲ τὴν γενομένην διαίτησιν (Σημ. διευθέτηση) μεταξὺ τῶν ὁμοσπόνδων εὐρωπαϊκῶν Δυνάμεων καὶ τῆς Ὑψηλῆς Πόρτας…» (Σταματιάδου αὔτ. σέλ. 457). Ὁ Λογοθέτης τοῦ ἀπάντησε μὲ σεβασμό, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴ δίστομη μάχαιρα τῆς ἀλήθειας,
Τελικά τῆς ὁμόφωνης θελήσεως τῶν Σαμίων, νὰ μὴν ὑποταγοῦν στὸν Σουλτάνο, ἐπικράτησε ἡἐπιταγὴ τοῦ ἰδίου καὶ τῶν μεγάλων χριστιανικῶν εὐρωπαϊκῶν δυνάμεων. Ὁ Λυκοῦργος καὶ μεγάλο μέρος τῶν συμπατριωτῶν του δὲν δέχθηκαν τὸν ζυγὸ καὶ προτίμησαν νὰ καταστοῦν πρόσφυγες στὴν ἐλεύθερη Ἑλλάδα. Εἶναι ἡ πρώτη προσφυγιὰ ποὺ γνωρίζει ὁ Ἑλληνισμός. Ἡ φυγὴσυνοδεύθηκε ἀπὸ σκηνὲς ὀδύνης. Σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφαση τοῦ Ὄθωνα ἡ Χαλκίδα ἀποτέλεσε τὸν πρώτιστο τόπο ἀποκαταστάσεως τῶν Σαμίων καὶ οἱ ἱερεῖς ποὺ τοὺς συνόδευσαν παρέμειναν κοντά τους καὶ τοὺς δόθηκε ὁ Ναὸς τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς γιὰ τὴν τέλεση τῆς Θείας Λατρείας.
.                   Ὁ Λυκοῦργος Λογοθέτης πρῶτα πῆγε ὡς πρόσφυγας στὴν Τῆνο, μετὰ ἔμεινε γιὰ λίγο στὸ Ναύπλιο καὶ ὅταν ἔγινε ἡ Ἀθήνα πρωτεύουσα, ἐγκαταστάθηκε μόνιμα σὲ αὐτήν. Τὸ Ἑλληνικὸ κράτος ἀναγνώρισε τὶς ὑπηρεσίες του στὴν Ἐπανάσταση. Τὸ 1836 τοῦ ἀπονεμήθηκε ὁ βαθμὸς τοῦσυνταγματάρχη στὴ Βασιλικὴ Φάλαγγα, τὸ 1837 διορίστηκε Σύμβουλος Ἐπικρατείας, τὸ 1843 ὁρκίστηκε πληρεξούσιος Σάμου στὴν Ἐθνοσυνέλευση, τὸ 1844 διορίστηκε γερουσιαστὴς καὶ τὸ1847 προβιβάστηκε σὲ ὑποστράτηγο τῆς Βασιλικῆς Φάλαγγας. Ἀπεβίωσε τὸ 1850 καὶ τοῦἀπονεμήθηκαν οἱ τιμὲς ποὺ ἄξιζαν σὲ ἕναν πολυτάλαντο στρατιωτικὸ καὶ πολιτικὸ ἡγέτη τῆςἘπανάστασης τοῦ 1821.-  

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: