AΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ-2 Ὁ πολιτικὸς ποὺ εἰσήγαγε στὴν Ἑλλάδα τὴν «ρεάλ πολιτίκ» (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος
Ὁ πολιτικὸς ποὺ εἰσήγαγε στὴν Ἑλλάδα τὴν «ρεὰλ πολιτὶκ»
Μέρος Β´

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

AΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ: YΠΟΝΟΜΕΥΤΗΣ ἢ ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ; (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.                       Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος ἦταν ὁ πολιτικὸς ποὺ εἰσήγαγε στὴν Ἑλλάδα τὴν «ρεὰλ πολιτίκ», ὅπως τὴν δίδαξε ὁ Μακιαβέλι. Πρόκειται γιὰ τὴν πολιτικὴ ποὺ στηρίζεται στὸν κυνισμὸ καὶ στὸν ἀμοραλισμὸ  γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση ἀνθρώπων, θεσμῶν καὶ κρατῶν.  Ὅποιος τὴνἐφαρμόζει, εἶναι ἀδίστακτος μπρὸς στὴν πραγματοποίηση τῶν σχεδίων του. Ἡ «ρεὰλ πολιτὶκ» ἀποτελεῖ κανόνα στὴν κρατικὲς καὶ διεθνεῖς σχέσεις καὶ ἐφαρμόζεται πάντοτε καὶ παγκοσμίως. Τὸ ἰδεολογικὸ ρεῦμα τοῦ «πολιτικοῦ ρεαλισμοῦ» περιλαμβάνει τὸν συμβιβασμὸ ἔναντι τοῦ θεωρούμενου ἰσχυροτέρου ἐχθροῦ καὶ τὴν ὑποταγὴ στὴ θεωρούμενη προστάτιδα δύναμη.
.                        Ὁ Μαυροκορδάτος ἐνῶ βρισκόταν στὴν Πίζα τῆς Ἰταλίας, μυεῖται στὴν ΦιλικὴἙταιρεία ἀπὸ τὸν Τσακάλωφ, ὁ ὁποῖος «παρέλαβε Μέλος τῆς Ἀρχῆς τὸν Ἀλέξ. Μαυροκορδάτο. Εἰς τὴν περίστασιν ταύτην ἐπρότεινεν ὁ Μαυροκορδάτος γενικὴν μεταρρύθμισιν τῆς Ἑταιρείας, ἀλλὰδὲν ἐστάθη δεκτὴ ἡ πρότασίς του». Αὐτὰ γράφονται μόνον ἀπὸ τὸν Φιλήμονα στὸ «Δοκίμιον Ἱστορικὸν περὶ τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας» (Ἐν Ναυπλίᾳ, ἐκ τῆς τυπογραφίας Θ. Κονταξῆ καὶ Ν. Λουλάκη, 1834, σελ. 260, σημ. α). Οὐδεὶς ἄλλος ἐπαληθεύει τὸ γεγονός, οὔτε εἶχε τὴ δυνατότητα μόνος ὁ Τσακάλωφ νὰ διορίσει μέλος τῆς Ἀρχῆς ὁποιονδήποτε, χωρὶς τὴν ἔγκριση τοῦ Ἀλεξ.Ὑψηλάντη καὶ τῶν ἄλλων μελῶν τῆς Ἀρχῆς. Ἀντιθέτως ὁ Ξάνθος στὰ ἀπομνημονεύματά του ἀναφέρει τὸν Μαυροκορδάτο ὡς «ἁπλὸ μέλος τῆς Ἐταιρίας» («Ἀπομνημονεύματα τῆς ΦιλικῆςἘταιρίας», ὑπὸ Ἐμμ. Ξάνθου, Ἀθῆναι, ἐκ τοῦ Τυπογρ. Α. Γκαρπόλα, Ἔκδ. «Καθημερινῆς», σελ. 47).
.                       Μὲ τὴν ἔκρηξη τῆς Ἐπαναστάσεως ἀποφασίζει νὰ ἔλθει στὴν Ἑλλάδα, γιὰ νὰ ἀναλάβει τὴν ἐξουσία. Μάλιστα μοίρασε καὶ τὶς θέσεις: Ὁ θεῖος του Ἰωάννης Καρατζᾶς ἡγεμόνας, ὁ ἴδιος πρωθυπουργὸς καὶ ἀρχηγὸς τῆς Ἐκκλησίας ὁ Οὐγγροβλαχίας Ἰγνάτιος. Ἔλαβε χρήματα ἀπὸτὸν θεῖο του καὶ μὲ πολεμοφόδια ἀπὸ συνεισφορὲς ὁμογενῶν ἔφτασε στὴν Πάτρα στὶς 21 Ἰουλίου 1821,  συνοδευόμενος ἀπὸ τὸν γιὸ τοῦ Ἰωάννη Καρατζᾶ Κωνσταντῖνο καὶ ἄλλους ἐνθουσιώδειςἝλληνες, ποὺ θέλησαν νὰ πάρουν μέρος στὴν Ἐπανάσταση. Ἦταν ἐπίσης ἐφοδιασμένος μὲσυστατικὴ ἐπιστολὴ τοῦ διαμένοντος στὴν Πίζα Ἰγνατίου, πρὸς τὸν Παλαιῶν Πατρῶν Γερμανό. (Βλ. σχ. Νικολάου Σπηλιάδου «Ἀπομνημονεύματα», Τόμο Α΄, Ἀθῆναι – 1972, σελ. 223).
.                       Στὴν Ἑλλάδα ἦλθε τότε γιὰ πρώτη φορά. Στὴν ἀρχὴ ἐπέβαλε νὰ τὸν ὀνομάζουν «πρίγκιπα», γιὰ νὰ δείχνει τὴν ὑπεροχή του καὶ μετὰ προσπάθησε νὰ καταστεῖ ὁ ἡγέτης στὴν Πελοπόννησο. Ἀπέτυχε, λόγῳ τῆς ἀναμφισβήτητης ἡγεσίας τοῦ Δημ. Ὑψηλάντη καὶ τῆς δημοτικότητας τοῦ Θεοδ. Κολοκοτρώνη. Ὁ Κολοκοτρώνης «δὲν ἄργησε νὰ κατανοήση τὸν ὑποκριτικὸ καὶ σατανικὸ χαρακτήρα τοῦ Μαυροκορδάτου καὶ δὲν ἔδειχνε κανένα σεβασμὸ στὴβελάδα ποὺ φοροῦσε ὁ νεοφερμένος αὐτὸς ψευτοπρίγκιπας, ἐνῶ ὁ Δημ. Ὑψηλάντης ξεγελάστηκε ἀπὸ τὰ ὑποκριτικά του φερσίματα» (Χρήστου Α. Στασινόπουλου, «Λεξικὸ τῆς ἙλληνικῆςἘπανάστασης τοῦ 1821», Ἔκδ. Δεδεμάδη,  Γ΄ Τόμος, σελ. 302).
.                       Μετὰ τὴν ἀποτυχία νὰ καταστεῖ ὁ ἡγέτης τῆς Πελοποννήσου  ἐφάρμοσε τὸἐναλλακτικό του σχέδιο. Μετέβη στὴ Δυτικὴ Στερεὰ Ἑλλάδα, ὅπου ὑπῆρχε κενὸ ἐξουσίας καὶεὔκολα ἐκεῖ ἔγινε ὁ ἡγέτης της. Ἐνδεικτικὴ τῆς ἀποδοχῆς τῆς τακτικῆς τοῦ Μακιαβέλι ἦταν πὼς κατὰ  τὴν Α΄ Ἐθνικὴ Συνέλευση τῆς Ἐπιδαύρου καὶ ἐνῶ οἱ Ὑψηλάντης καὶ ὁ Κολοκοτρώνης ἀπουσίαζαν πολεμώντας τοὺς Τούρκους στὸν Ἀκροκόρινθο, ὁ Μαυροκορδάτος βρῆκε τὴν εὐκαιρία καὶ πέτυχε νὰ ἐκλεγεῖ πρόεδρος τοῦ Ἐκτελεστικοῦ (κυβέρνησης) ὅλης τῆς ἘπαναστατημένηςἙλλάδας καὶ ἔτσι παραμέρισε τὸν Ὑψηλάντη.  Στὴ Δεύτερη Ἐθνικὴ Συνέλευση τοῦ Ἄστρους εἶχε σχηματίσει ὁμάδα, ποὺ τὸν ἀποθέωνε, ὡς «τὸν ἄλλο Οὐασιγκτώνα» (Αὐτ. Χρ. Στασινόπουλου, σελ. 303).
.                       Παρὰ τὴ μεθόδευσή του ἀποτυγχάνει νὰ ἐκλεγεῖ πάλι Πρόεδρος τοῦ Ἐκτελεστικοῦκαὶ τὰ πράγματα γίνονται χειρότερα γι’ αὐτόν, ὅταν ὁ Κολοκοτρώνης ἐκλέγεται ἀντιπρόεδρός του. Τότε μετακινεῖται στὴν προεδρία τοῦ Βουλευτικοῦ Σώματος… Ὁ Κολοκοτρώνης  τὸν καλεῖ στὸσπίτι του. Ἐκεῖ ὑπῆρξε ὁ ἑξῆς διάλογος, ὅπως καταγράφεται ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Κολοκοτρώνη: «Εἶπα στὸν Μαυροκορδάτο, διατὶ νὰ κάμης αὐτό; αὐτὸς ἀρχήνησε νὰ μοῦ ἀπολογιέται μὲ τὰ γέλια τὰσυνηθισμένα, καὶ μοῦ λέγει ὅτι εἶναι συμφερώτερον διὰ τὸ ἔθνος  τὸ Βουλευτικὸ παρὰ τὸ Ἐκτελεστικό…. Σοῦ λέγω τοῦτο κύριε Μαυροκορδᾶτε, ὅτι ἐσυναναστράφημεν σαράντα ἡμέρας εἰς τὸ Ἐκτελεστικό, καὶ σοῦ λέγω μὴ καθίσης Πρόεδρος, διότι ἔρχομαι καὶ σὲ διώχνω μὲ τὰ λεμόνια, μὲτὴ βελάδα ποὺ ἦλθες – καὶ ἐβγῆκα εἰς σουλάτσο. Ὁ Κυρ Ἀναγνώστης, ποὺ ἦταν παρὼν καὶ ποὺ ἔμεινε πίσω, τοῦ εἶπε: ἔντεσα ἐγὼ καὶ ἐγλύτωσες, εἰμὴ θὰ σὲ σκότωνε – καὶ ἔριξε τὸ φαρμάκι του καὶ αὐτός. Τὴν ἴδια νύκτα ἐπῆρε τὰ πλυμένα του ὁ Μαυροκορδάτος καὶ πέρασε στὸ Κρανίδι καὶ ἔπειτα εἰς τὴν Ὕδραν» (Θεοδώρου Κων. Κολοκοτρώνη «Διήγησις Συμβάντων τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς ἀπὸ τὰ 1770 ἕως τὰ 1836», Ἀθήνησιν, Τύποις Φιλαδελφέως, 1846, σελ. 136-137). Στὴν Ὕδρα ἀντάμωσε τοὺς Κουντουριώτηδες καὶ τοὺς ἔπεισε νὰ ξεκινήσουν τὸν ἐμφύλιο, γιὰ νὰἐξουδετερωθοῦν οἱ ἀντίπαλοί του, ποὺ τοὺς ἔπεισε ὅτι εἶναι καὶ ἀντίπαλοί τους…
.                       Μὲ τὸ ἀγγλικὸ δάνειο, ποὺ πῆρε τὸ Ἐκτελεστικὸ τῶν Κουντουριώτη – Μαυροκορδάτου, πλήρωνε τοὺς μισοὺς Ἕλληνες νὰ πολεμᾶνε τοὺς ἄλλους μισούς… (Χρ. Στασινόπουλου, τόμος 3, σελ. 304). Στὸ σχέδιό του αὐτὸ  ἐπιχείρησε νὰ ἐξοντώσει ὅσους θεωροῦσε ἐχθρούς του, ἐπειδὴ τὸν ἀντιμετώπιζαν ὡς ἴσο πρὸς ἴσους. Μὲ τὶς ἐνέργειές του καταδίωξε ὡς προδότη τὸν Καραϊσκάκη.  Γράφει ὁ Δημήτριος Αἰνιάν: «Ὁ Μαυροκορδάτος καὶ ἡ παρ’ αὐτοῦδιορισθεῖσα ἐπιτροπὴ ὁμοῦ μὲ ἄλλους τινὰς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατιωτικοῦ διεκήρυξαν προδότην τὸν Καραϊσκάκην, τοῦ ἀφήρεσαν τὸν βαθμὸν καὶ τὸν διέταξαν νὰ ἀναχωρήση ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Ἑλλάδα» («Ἅπαντα – Ἀπομνημονεύματα Καραϊσκάκη καὶ ἄλλων ἀγωνιστῶν», Ἔκδ. Ἄτλας,Ἀθήνα, 1962, σελ. 172).
.                        Ἐπίσης συνήργησε στὴ δολοφονία τοῦ Ὀδυσσέα Ἀνδρούτσου, ἂν καὶ περισσότερο φάνηκε ὡς ἠθικὸς αὐτουργὸς ὁ Κωλέττης. Ἐνδεικτικό τῆς συμμετοχῆς τῶν Κουντουριώτη – Μαυροκορδάτου στὴν ἐκτέλεση τοῦ Ἀνδρούτσου εἶναι τὸ πῶς χειρίστηκε τὸ θέμα δημοσιογραφικὰἡ ἐφημερίδα «Ὁ Φίλος του Νόμου», ποὺ ἦταν τὸ προσωπικὸ ὄργανό τους καὶ ἔλαβε ἀπὸ αὐτοὺς τὸχρίσμα τῆς ἐπίσημης «Ἐφημερίδος τῆς Διοικήσεως». Στὶς 17 Ἀπριλίου 1825 τὸν κατηγόρησε ὡς «προδότη» καὶ δικαιολόγησε τὴν σύλληψή του ἀπὸ τὸ πρώην πρωτοπαλίκαρό του, τὸν Γκούρα…
.                       Ὁ Μαυροκορδάτος ἐπίσης πρωτοστάτησε στὴ φυλάκιση τοῦ Κολοκοτρώνη στὴνὝδρα, ἐξώθησε τὸν Μιαούλη νὰ κάψει τὸν ἑλληνικὸ στόλο, ἦταν μεταξὺ ἐκείνων ποὺ συνέβαλαν στὴ δολοφονία τοῦ Κυβερνήτη Καποδίστρια. Γράφει σχετικὰ ὁ Ἀλέξανδρος Ι. Δεσποτόπουλος ὅτι τῆς ἀντιπολίτευσης κατὰ τοῦ Καποδίστρια  «ἡγοῦντο οἱ πρόκριτοι τῆς Ὕδρας καὶ μετ’ αὐτῶν ὡς σύμβουλος ὁ Μαυροκορδάτος». Καὶ πάρα κάτω: «Ἐπὶ πλέον ὁ ἐν Ἑλλάδι Ἀντιπρέσβυς τῆς Γαλλίας ἤρχισε νὰ ἐνθαρρύνη ἐντονώτερον, ὅπως καὶ ὁ Ἀντιπρέσβυς τῆς Ἀγγλίας, τοὺς πολιτικοὺςἀντιπάλους τοῦ Κυβερνήτου (Σημ.γρ.: Ἕνας ἦταν ὁ Μαυροκορδάτος) πρὸς ἐνεργωτέραν δράσιν ἐναντίον αὐτοῦ». (Ἀλεξ. Δεσποτόπουλου «Ὁ κυβερνήτης Καποδίστριας καὶ ἡ ἀπελευθέρωσις τῆςἙλλάδος» ΜΙΕΤ, σελ. 255).-

, , ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: