ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 15. Ο ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΥΠΡΟΥ KΥΠΡΙΑΝΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– Ο ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΡΑΣ
ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΥΠΡΟΥ KΥΠΡΙΑΝΟΣ
Ὁ σωτήριος ἄγγελος τοῦ Ἔθνους

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Βλ. σχετ.:

ΜΟΡΦΕΣ TOY 1821 – 1. ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 2. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 3. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 4. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 5. ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΩΓΩΝ ΙΩΣΗΦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 6. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ E΄ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 7. ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΪΡΟΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 8. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ [Β´] (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 10. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 11. ΝΙΚΗΤΑΡΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 11. ΝΙΚΗΤΑΡΑΣ [Β´] (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 12. ΛΑΣΚΑΡΙΝΑ ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 13. ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΛΒΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 14. ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΝΑΡΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 14. ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΝΑΡΗΣ [B´] (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 16. ΕΫΝΑΡΔΟΣ: Ο ΦΙΛΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΥ ΔΥΣΑΡΕΣΤΗΣΕ ΤΟΝ ΜΕΤΕΡΝΙΧ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.               Ὁ ἐθνομάρτυρας Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανὸς (1756-1821), κατὰ τὸν ἄγγλο περιηγητὴ μὲ τὸ ψευδώνυμο Al.Bej ὑπῆρξε ἕως τὸν μαρτυρικὸ θάνατό του «ὁ σωτήριος ἄγγελος τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους». Ἡ θυσία του σφράγισε τὴν ἑνότητα καὶ τὴν ἀποφασιστικότητα τοῦ Ἑλληνισμοῦ γιὰ τὴν ἐλευθερία. Οἱ Τοῦρκοι πάντα ὀρέγονται τὴ Μεγαλόνησο καὶ οἱ Ἕλληνες τῆς Κύπρου πάντα ὁδηγοῦνται ἀπὸ τὸν μάρτυρα Κυπριανὸ καὶ ἀμύνονται ἀποτεσματικά.
.               Ὁ Κυπριανὸς γεννήθηκε στὸν Στρόβολο, σήμερα Δῆμο τῆς Ἐπαρχίας τῆς Λευκωσίας. Ἡ οἰκογένειά του ἦταν εὐσεβής. Ὅταν ἦταν μικρὸ παιδί, ἡ μητέρα του ζύμωσε καὶ τοῦ ἔδωσε τὸ ταψὶ μὲ τὰ ἄψητα ψωμιὰ νὰ τὰ πάει στὸ φοῦρνο. Ὅμως ἐκεῖνος γλίστρησε, ἔπεσε καὶ αὐτὰ κύλισαν στὶς λάσπες. Ἡ μητέρα του ἀντὶ νὰ τὸν μαλώσει τοῦ χαμογέλασε στοργικὰ καὶ γιὰ παρηγοριὰ τοῦ ἔδωσε μίαν εὐχή: «ποῦ νὰ σὲ δῶ δεσπότη γιέ μου». (Ἀρχιμ. Ἰωάννη Ἀλεξίου «Ἐθνομάρτυρες», Ἔκδ. Θεολόγων «Η ΖΩΗ», Ἀθῆναι, 1981, σελ. 19). Νωρὶς τὸν ἔστειλαν στὴ Μονὴ Μαχαιρᾶ γιὰ καλογεροπαίδι καὶ νὰ μάθει γράμματα. Στὰ 27 του χρόνια χειροτονήθηκε διάκονος καὶ τὸν ἴδιο χρόνο (1783) πῆγε στὶς παραδουνάβιες χῶρες γιὰ συγκέντρωση πόρων γιὰ τὸ μοναστήρι του καὶ γιὰ περαιτέρω σπουδές. Ἡ φιλομάθεια, ἡ φιλοπατρία, ἡ ἀγάπη του στὴν Ἐκκλησία, καὶ ἡ εὐφυΐα του προκάλεσαν τὴν προσοχὴ τοῦ Μιχαὴλ Δράκου – Σούτσου, Ὀσποδάρου τῆς Βλαχίας. Αὐτὸς προώθησε τὴν προαγωγή του σὲ Ἀρχιμανδρίτη καὶ τὴν ἐγγραφή του στὴν Ἀκαδημία τοῦ Ἰασίου.
.               Τὸ 1802 ἐπιστρέφει στὴν Κύπρο, τὸ 1804, ὡς ἀρχιμανδρίτης ἀκόμη, μὲ εὐφυεῖς ἐνέργειες ἀποτρέπει τὴ σφαγὴ τῶν Ἑλλήνων. Τὸ 1810 ἐκλέγεται Ἀρχιεπίσκοπος καὶ ἔχοντας διαπιστώσει στὰ ἑλληνόπουλα ἔλλειψη ἑλληνικῆς παιδείας ἱδρύει ἑλληνικὰ σχολεῖα. Πρῶτα στὴ Λευκωσία (1812), μετὰ στὴ Λεμεσὸ (1819) καὶ στὴ συνέχεια στὸν Στρόβολο (1821). Παράλληλα ἐπισκευάζει πολλοὺς ναοὺς καὶ τοὺς ἐμπλουτίζει μὲ ἐκκλησιαστικὰ βιβλία, εἰκόνες καὶ λειτουργικὰ σκεύη. Ὅλα αὐτὰ ὑπὸ τὴ δαμόκλειο σπάθη τοῦ τούρκου δυνάστη.
Ἔχοντας μυηθεῖ στὴ Φιλικὴ Ἑταιρεία, ὅπως καὶ οἱ περισσότεροι κληρικοὶ καὶ πολλοὶ λαϊκοί τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, παρακολουθεῖ τὴν προετοιμασία τῆς Ἐπανάστασης, ἀλλὰ ἀποφασίζει νὰ προσφέρει ὑπὲρ αὐτῆς οἰκονομικὴ βοήθεια καὶ νὰ μὴν ξεσηκώσει τὸ λαό, βλέποντας βεβαία τὴ σφαγή. Ὅμως αὐτὴ ἦρθε στὶς 9 καὶ 10 Ἰουλίου 1821. Κάτι παθαίνουν οἱ Τοῦρκοι τὸν Ἰούλιο…!!!
.               Ἤδη ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 1821, ὅταν ἀπαγχονίστηκε ὁ Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ καὶ οἱ ἄλλοι ἀρχιερεῖς καὶ πρόκριτοι, τὰ σύννεφα ἔδειχναν καταιγίδα. Ὁ Γεώργιος Κηπιάδης, τὸ 1888 διηγεῖται τὸν τραγικὸ Ἰούλιο τοῦ 1821, μὲ βάση τὶς μαρτυρίες αὐτοπτῶν μαρτύρων. Παρατίθενται σχετικὰ ἀποσπάσματα:
.               «Τὴν 23ην Ἀπριλίου 1821 ἐξετελέσθη καθ’ ἅπασαν τὴν Νῆσον τὸ διάταγμα διὰ τὸν ἀφοπλισμὸν ὅλων τῶν ραγιάδων Ἑλλήνων… Εἰς τὸ ἄκουσμα τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως ἐξήφθη τὸ φανατικὸν μίσος τῶν ὀθωμανῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου ὑπόπτους ἐθεώρουν πάντας ἀνεξαιρέτως τοὺς Ἕλληνας ραγιάδας… Ἐπὶ μήνα πανικὸς καὶ φόβος τοὺς Χριστιανοὺς ραγιάδας ἐκράτει, οἱ Ναοὶ τοῦ Ὑψίστου κατεπατήθησαν, ἐσυλήθησαν, ἐδημεύθησαν, παρθένοι διεκορεύθησαν, γυναῖκες ἠτιμάσθησαν…
.               Τὴν 9ην Ἰουλίου 1821, ἡμέραν Σάββατον, διέταξεν ὁ ἡγεμὼν καὶ ἔκλεισαν τὰς πύλας τῆς Λευκωσίας καὶ ἐν τῇ πλατείᾳ τῶν Λουζηνιανῶν Βασιλέων, παρέστη τὸ φρικωδέστερον τῶν θεαμάτων, ἀφ’ ὅσα ἡ πολυτλήμων Κύπρος εἶδεν ἀπὸ τῆς ὑπὸ τῶν Τούρκων ἁλώσεώς της. Πρῶτος ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανός, ὃν προηγουμένως ὁ Ἡγεμὼν μεθ’ ὅρκου διεβεβαίωσεν ὅτι δὲν ἤθελεν ἀποκεφαλίση καὶ ὅν τινες εἰς μάτην παρεκίνησαν νὰ δραπετεύση καὶ νὰ σώση οὕτω ἑαυτόν, ἀπάγεται καὶ ἀπαγχονίζεται, ἐξαρτηθεὶς ἐπὶ τῆς ἔναντι τῆς πύλης τοῦ Σεραγίου μέχρι πρό τινος ὑφισταμένης συκαμινέας. Συνάμα ἐν τῇ αὐτῇ περίπου θέσει ἀποτέμνουσι τὴν κεφαλὴν τοῦ ἐκ Λεμησσοῦ Γεωργίου Μασούρα, ὅστις ἔφερε τὸ ὑψηλὸν ἀξίωμα τοῦ Καππὶ – Κεχαγιᾶ ἐν Κωνσταντινουπόλει. Εἶτα ἐκαρατόμησαν τοὺς τρεῖς Μητροπολίτας Χρύσανθον Πάφου, Μελέτιον Κυτίου καὶ Λαυρέντιον Κυρηνείας, τὸν δὲ Ἀρχιδιάκονον τοῦ Ἀρχιεπισκόπου ἀπηγχόνισαν, ἐξαρτήσαντες αὐτὸν εἰς τὸν ἔναντι τῆς συκαμίνου πλάτανον…
.               Τὴν ἑπόμενην ἡμέραν, 10 Ἰουλίου, ἀπήγαγον εἰς τὴν ἀγχόνην τὸν Ἡγούμενον τῆς εὐαγοῦς καὶ Βασιλικῆς Μονῆς Κύκκου Ἰωσήφ… Τὰ λείψανα τῶν μαρτυρησάντων ἱερωμένων καὶ λαϊκῶν τινὰ ἐρρίφθησαν ἀπὸ τοῦ φρουρίου ἔξωθεν τῆς πόλεως ὑπὸ ἐπὶ τούτῳ ἀγγαρευθέντων χριστιανῶν, ὁπόθεν ἕτεροι ὁμογενεῖς τὰ παρέλαβον καὶ τὰ ἔθαψαν…». (Ἀπὸ τὸ περιοδικὸ «Ἱστορία καὶ Ζωή», ἀριθμ. 3, Ἰούλιος 1956, σσ. 181-186)

Ἡ ἐννάτη Ἰουλίου 1821

Ἐπικὸ ποίημα τοῦ ἐθνικοῦ μας ποιητῆ τῆς Κύπρου Βασίλη Μιχαηλίδη (1849-1917)

.               Τὰ τραγικὰ γεγονότα τῆς 9ης Ἰουλίου 1821 στὴν Κύπρο ἀπαθανάτισε μὲ μοναδικὸ τρόπο ὁ Κύπριος ἐθνικὸς ποιητὴς Βασίλης Μιχαηλίδης. Τὸ κορύφωμα τοῦ ἔργου, γραμμένου στὴν κυπριακὴ διάλεκτο, εἶναι ὁ διάλογος τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κυπριανοῦ μὲ τὸν τοῦρκο δυνάστη Μουσελὶμ Ἀγά:
«Μουσελὶμ Ἀγάς: Πίσκοπε, γιω (ἐγὼ) τὴν γνώμην μου ποτὲ δὲν τὴν ἀλλάσσω, τζὶ’ ὅσα (καὶ ὅσα) τζὶ’ ἂν πεῖς μὲν θαρευτεῖς πὼς ἐν’ νὰ σοὺ πιστέψω. Ἔχω στὸ νοῦ μου, πίσκοπε, νὰ σφάξω, νὰ κρεμάσω, τζὶ’ ἂν ἠμπορῶ ΄ποὺ τοὺς Ρωμιοὺς τὴν Τζιύπρον νὰ παστρέψω τζὶ’ ἀκόμα ἂν ἠμπόρεια τὸν κόσμον νὰ γυρίσω, ἔθεν νὰ σφάξω τοὺς Ρωμιούς, ψυχὴν νὰ μὴν ἀφήσω.
Κυπριανός: Ἡ Ρωμιοσύνη ἐν’ (εἶναι) φυλὴ συνότζιαιρη (ὁμήλικη) του κόσμου, κανένας δὲν εὑρέθηκεν γιὰ νὰ τὴν ἠξηλείψει, ΚΑΝΕΝΑΣ, γιατί σκέπει τὴν ᾽ποὺ (ἀπὸ) τά ᾽ψη (ὕψη) ὁ Θεός μου. Ἡ Ρωμιοσύνη ἐν’ νὰ χαθεῖ, ὄντας ὁ κόσμος λείψει! Σφάξε μας οὔλους τζὶ ἂς γενεῖ τὸ γαίμαν μας αὐλάτζιν, κάμε τὸν κόσμον ματζιελειὸν τζιαὶ τοὺς Ρωμιοὺς τραούλια (σφακτάρια), ἀμμά ᾽ξερε πὼς ὕλαντρον (αἰωνόβιο δένδρο) ὄντας κοπεῖ καβάτζιν (πρὸς τὰ πάνω) τριγύρου του πετάσσονται τρακόσια παραπούλλια (βλαστοὶ – παραφυάδες)».
.               Τὸ ἐπιγραμματικὸ ὕφος τοῦ Μιχαηλίδη κορυφώνεται σὲ αὐτοὺς τοὺς δύο λαμπρότατους στίχους, ποὺ ἀφοροῦν τὸν τοῦρκο δυνάστη:
«Τὸ ᾽νὶν ἀντὰν νὰ τρῶ’ τὴν γῆν, τρώει τὴν γῆν θαρκέται μὰ πάντα τζιεῖνον τρώεται τζιαὶ τζεῖνον καταλυέται».
(Τὸ ὑνὶ ὅταν τρώει τὴ γῆ, νομίζει ὅτι τὴν τρώει, ἀλλὰ πάντα ἐκεῖνο τρώγεται καὶ ἐκεῖνο καταστρέφεται).

     Μαρτυρία τοῦ Ἄγγλου περιηγητῆ J. Carne γιὰ τὸν ἐθνομάρτυρα

.               «Ξεχωριστὸς γιὰ τὴ μόρφωση καὶ τὴν εὐσέβειά του καθὼς καὶ γιὰ τὸ ἀκλόνητο ἠθικό του σθένος, ὁ Κυπριανός, ἤτανε τὸ ὕστατο σημεῖο ὅπου συγκεντρώνανε τὶς ἐλπίδες τοὺς οἱ δυστυχισμένοι Ἕλληνες. Οἱ συχνὲς διαμαρτυρίες καὶ παρατηρήσεις τοῦ κάνανε τὶς τουρκικὲς ἀρχὲς νὰ τὸν μισοῦν. Συχνὰ δάκρυζε ὅταν μᾶς μιλοῦσε γιὰ τὶς σφαγὲς τῶν συμπατριωτῶν του. Τόνε ρωτήσαμε μία μέρα γιατί, μπροστὰ στοὺς κινδύνους ποὺ τὸν ἀπειλοῦσαν, δὲν φρόντιζε νὰ σωθεῖ φεύγοντας ἀπὸ τὸ νησί. Ὅμως μᾶς δήλωσε ὅτι ἦταν ἀποφασισμένος νὰ μείνει, γιὰ νὰ δώσει στὸ λαό του, ὡς τὸ τέλος, ὅση προστασία μποροῦσε, καὶ νὰ χαθεῖ μαζί του…». (Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ ΘΕΠΑΚ «Βασίλης Μιχαηλίδης – Ἡ Ρωμιοσύνη ἐν’ φυλὴ συνότζιαιρη τοῦ κόσμου», Λευκωσία, 2001, σέλ. 48-49).

 

 

, , ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: