Η ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ τοῦ ΚΥΡΙΟΥ

Μεταμόρφωση το Κυρίου

Τοῦ Κωνσταντίνου Ἀθ. Οἰκονόμου, δασκάλου

 ΓΕΝΙΚΑ: Στὶς 6 Αὐγούστου ἡ Ἁγία μας Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἑορτάζει τὴν ἀνάμνηση τῆς Θείας Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος μας Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἡ Μεταμόρφωση ἔλαβε χώρα σὲ ὄρος ὑψηλὸν σύμφωνα καὶ μὲ τοὺς τρεῖς λεγόμενους Συνοπτικοὺς Εὐαγγελιστές, Ματθαῖο, Μάρκο καὶ Λουκᾶ, μάλιστα δὲ κατὰ τὴν Ἱερὰ Παράδοση στὸ ὄρος Θαβώρ, ποὺ στὰ ἑβραϊκὰ σημαίνει «ἔλευση φωτός». Ἔγινε, κατὰ τοὺς περισσότερους Πατέρες, 40 ἡμέρες περίπου πρὸ τῆς Σταυρώσεως, δηλαδὴ κατὰ τὸν μήνα Φεβρουάριο δεδομένου ὅτι ἡ Σταύρωση ἔγινε τὴν 14η Νισάν (Μαρτίου). Ἀλλὰ ἐπειδὴ ὁ ἑορτασμὸς τῆς ἑορτῆς θὰ συνέπιπτε μέσα στὴν πένθιμη Μεγάλη καὶ Ἁγία Τεσσαρακοστή, μεταφέρθηκε στὶς 6 Αὐγούστου ποὺ ἀπέχει ἀπὸ τὶς 14 Σεπτεμβρίου, ποὺ γιορτάζεται ἡ Ὕψωση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ καὶ λογαριάζεται σὰν δεύτερη Μεγάλη Παρασκευή, σαράντα ἡμέρες. Ἡ γιορτὴ καθιερώθηκε ἐπίσημα νὰ γιορτάζεται γύρω στὸ 600-630 μ.Χ., σὲ ἀντικατάσταση τῆς ἑβραϊκῆς γιορτῆς τοῦ ἐξιλασμοῦ.
ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ: Ὁ Κύριος σαράντα ἡμέρες περίπου πρὶν ἀπὸ τὴ Σταύρωσή Του, παρέλαβε τρεῖς ἀπὸ τοὺς Μαθητές του, τὸν Πέτρο γιὰ τὴ μεγάλη πίστη καὶ ἀγάπη ποὺ εἶχε πρὸς τὸν Χριστό, τὸν Ἰωάννη ἐπειδὴ τὸν ἀγαποῦσε ἰδιαίτερα ὁ Κύριος, γιὰ τὴν ἁγνότητα καὶ τὴν ἀφοσίωση στὸ πρόσωπό Του καὶ τὸν Ἰάκωβο, τὸν ἀδελφό του Ἰωάννη, γιὰ νὰ τοὺς ἀνεβάσει στὸ ὄρος Θαβώρ. Ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς προσθέτει ὅτι τὸ γεγονὸς αὐτὸ συνέβη ὀκτὼ μέρες μετὰ ἀπὸ ἐκείνη τὴν ἡμέρα ποὺ ὁ Κύριος διδάσκοντας τοὺς μαθητές του, ἔλεγε ὅτι πρόκειται νὰ ἔλθει ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου μέσα στὴ δόξα τοῦ Πατέρα Του. Γι᾽ αὐτὴ τὴν ὄγδοη μέρα, ποὺ ὁ Κύριος ἀνέβασε τοὺς μαθητές του στὸ Θαβώρ, ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς προσθέτει: «Τὸ μέγα θέαμα τοῦ φωτὸς τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου εἶναι τὸ μυστήριο τῆς ὀγδόης ἡμέρας, δηλαδὴ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος, ποὺ ἀναφαίνεται μετὰ τὴν κατάπαυση τοῦ κόσμου». Ἕνας λόγος, κατὰ τοὺς Πατέρες, ποὺ δὲν παρέλαβε ὅλους τοὺς μαθητές Του, ἦταν ὅτι θὰ ἀναγκαζόταν νὰ παραλάβει μεταξὺ αὐτῶν καὶ τὸν Ἰούδα, ποὺ δὲν ἦταν ἄξιος νὰ «γευθεῖ» τοῦ μυστηρίου τῆς Μεταμορφώσεως. Ἐκεῖ, στὸ ὄρος Θαβώρ, ξαφνικά, ἐνῶ προσευχόταν ὁ Κύριος, ἔλαμψε τὸ πρόσωπό Του, ὑπὲρ τὸν ἥλιο καὶ τὰ ροῦχα Του ἔγιναν λευκὰ σὰν τὸ φῶς. «Ἄνοιξε», λέγει ὁ Χρυσόστομος, «λίγο ἀπὸ τὴ Θεότητά του, ἐνῶ προσευχόταν καὶ ἔλαμψε σὰν ἥλιος». Σὰν ἥλιος, εἶπε ὁ εὐαγγελιστὴς γιὰ νὰ μὴ νομίσουμε αἰσθητὸ αὐτὸ τὸ φῶς. Γιατί αὐτὸ τὸ φῶς εἶναι τῆς Θεότητος καὶ εἶναι ἄκτιστο. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς προσθέτει: «Ὁ Χριστὸς μεταμορφώθηκε, ὄχι προσλαμβάνοντας ὅ,τι δὲν ἦταν, ἀλλὰ φανερώνοντας στοὺς μαθητές του ὅ,τι ἦταν, ἀφοῦ τοὺς ἄνοιξε τὰ μάτια καὶ ἀπὸ τυφλούς τους κατέστησε βλέποντας. Ἑπομένως αὐτὸ τὸ φῶς δὲν εἶναι αἰσθητό, ἀλλὰ μὲ τὴ δύναμη τοῦ ἁγίου Πνεύματος μετασκευάσθηκαν τὰ μάτια τους, μεταμορφώθηκαν ἐκεῖνοι». Τὰ ἱμάτια τοῦ Κυρίου ἔγιναν λευκὰ «ὡς χιών», γιὰ νὰ μᾶς δείξει, μέσῳ τῶν μαθητῶν Του, ποιὲς εἶναι οἱ στολὲς τῆς δόξης ποὺ θὰ φορέσουν κατὰ τὸν μέλλοντα αἰώνα ὅσοι προσεγγίσουν τὸ Θεό. Ταυτόχρονα ἐμφανίστηκαν, ὁ Προφήτης Μωυσῆς σὰν ἐκπρόσωπος τοῦ νόμου τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ τῶν νεκρῶν καὶ ὁ Προφήτης Ἠλίας σὰν ἐκπρόσωπος τῶν προφητῶν καὶ τῶν ζωντανῶν (διότι ὁ Προφήτης αὐτὸς δὲν πέθανε ἀλλὰ ἀναλήφθηκε ἀπὸ τὸν Θεὸ ζωντανὸς «ἐν πυρίνῳ ἅρματι» στοὺς οὐρανοὺς) καὶ ἄρχισαν νὰ συνομιλοῦν μαζί Του γιὰ τὶς προφητεῖες ποὺ ἀναφέρονταν στὸ σωτήριο Πάθος Του. Αὐτὸ ἔγινε γιὰ νὰ δείξει στοὺς μαθητὲς πὼς ὁ ἴδιος εἶναι ὁ Κύριος τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν, ζώντων καὶ νεκρῶν. Ὁ Πέτρος ἀπὸ τὴν ταραχή του μὴ γνωρίζοντας τί ἔλεγε, εἶπε στὸν Κύριο ὅτι καλὸ θὰ ἦταν νὰ μείνουν στὸ ὅρος Θαβὼρ καὶ νὰ φτιάξουν τρεῖς σκηνές, φοβούμενος ὅτι κατὰ τὴν ἐπιστροφή τους στὰ Ἱεροσόλυμα, ὁ Κύριος θὰ ἔπεφτε στὰ χέρια τῶν ἐχθρῶν Του. Ἐνῶ ἀκόμα μιλοῦσε ὁ Πέτρος, ἐμφανίστηκε ἕνα φωτεινὸ σύννεφο καὶ ἀκούστηκε ἡ φωνὴ τοῦ Οὐρανίου Πατρὸς μέσα ἀπὸ αὐτό, ποὺ βεβαίωνε πὼς ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ Υἱός Του ὁ ἀγαπητός, στὸν ὁποῖο ἀναπαύεται ὅλη ἡ Πατρικὴ εὔνοιά Του καὶ ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι, σὲ αὐτὸν πρέπει νὰ ὑπακοῦμε καὶ νὰ ἐφαρμόζουμε τὶς σωτήριες ἐντολές Του. Οἱ μαθητὲς τότε ἔπεσαν κατὰ πρόσωπο, ὄχι ἐξ αἰτίας τῆς φωνῆς, ὅπως λένε οἱ πατέρες, ἀλλὰ «γιὰ τὴ μετατροπὴ καὶ τὸ ὑπερφυὲς τοῦ φωτὸς» (Γρ. Παλαμᾶς). Αὐτοῦ τοῦ φωτὸς μετέχουν καὶ οἱ ἄγγελοι καὶ οἱ ἅγιοι. Ἀλλὰ ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς ἔχουν αὐτὴ τὴ δόξα καὶ τὴ βασιλεία φυσικῶς, οἱ δὲ ἅγιοι ἄγγελοι καὶ ἄνθρωποι τὴν ἀποκτοῦν κατὰ χάρη, δεχόμενοι ἀπὸ τὸν Θεὸ τὴν ἔλλαμψη. Ὅμως ὁ Κύριος γεμάτος φιλανθρωπία δὲν ἀφήνει ἄλλο τοὺς μαθητές Του, μέσα στὴν ἀγωνία καὶ τὸν φόβο καὶ ἀφοῦ τοὺς ἄγγιξε, τοὺς εἶπε νὰ σηκωθοῦν καὶ νὰ μὴν φοβοῦνται, γιατί θὰ εἶναι μαζί τους, μέχρι τὸ Θεῖο Πάθος Του, ὅπως καὶ πρῶτα, δηλαδὴ μὲ τὸ ταπεινὸ σχῆμα ἑνὸς ἁπλοῦ ἀνθρώπου, γιατί ὁ Κύριος ἦταν «ἄνθρωπος τὸ φαινόμενον ἀλλὰ Θεὸς τὸ κρυπτόμενον» (Γρ. Παλαμᾶς). Ἀκόμη τοὺς εἶπε νὰ μὴν ποῦν σὲ κανένα τὸ θεῖο αὐτὸ γεγονὸς ποὺ ἔζησαν, μέχρι τὴν ἐκ νεκρῶν Ἀνάστασή Του.
.           Γιατί ὅμως ὁ Κύριος διάλεξε, αὐτὴ τὴ χρονικὴ στιγμή, δηλαδὴ λίγο πρὶν ἀπὸ τὰ Ἅγια Πάθη Του γιὰ νὰ δείξει στοὺς Μαθητές Του, μία ἀμυδρὴ ἀκτίνα τῆς Θείας μεγαλειότητος καὶ δόξης Του; Τὴν ἀπάντηση δίνει πολὺ εὔστοχα τὸ κοντάκιο τῆς ἑορτῆς: «Ἐπὶ τοῦ ὄρους μετεμορφώθης Χριστὲ ὁ Θεός, ὅνα ὅταν σὲ ἴδωσι σταυρούμενον, τὸ μὲν πάθος νοήσωσιν ἑκούσιον, τῷ δὲ κόσμῳ κηρύξωσιν ὅτι σὺ ὑπάρχεις ἀληθῶς, τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα». Δηλαδή, ὅταν σὲ δοῦν οἱ μαθητὲς ἐπάνω στὸ Σταυρό, γυμνὸ καὶ καταματωμένο μὲ τὸν ἀκάνθινο στέφανο νὰ ὑποφέρεις καὶ νὰ πεθαίνεις γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ κόσμου, νὰ μὴ φοβηθοῦν, ἀλλὰ νὰ καταλάβουν πὼς τὸ Πάθος Σου τὸ ὑπέμεινες, ἐπειδὴ τὸ ἤθελες, ἑκούσια καὶ ὄχι ἀπὸ ἀδυναμία, ἀφοῦ εἶσαι ὁ παντοδύναμος Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ποὺ γεμάτος ἀγάπη γιὰ τὸ ξεπεσμένο πλάσμα Σου κατέβηκες στὴ γῆ, γιὰ νὰ τὸ ἐλευθερώσεις ἀπὸ τὰ δεσμὰ τῆς ἁμαρτίας. Ἔτσι ὅταν σὲ δοῦν, μετὰ τὴν Ἀνάσταση ἔνδοξο Νικητὴ τοῦ θανάτου, νὰ κηρύξουν σὲ ὅλο τὸν κόσμο ὅτι Ἐσὺ εἶσαι ὁ ὁμοούσιος Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ Σωτήρας τῆς ἀνθρωπότητας. Αὐτός, κατὰ τοὺς Ἁγίους Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, ἦταν ὁ σκοπὸς ποὺ ἔγινε ἡ Μεταμόρφωση. Κι ἐνῶ θὰ ἔπρεπε ἡ ἐμφάνιση στὸ Θαβὼρ τῶν δύο πιὸ μεγάλων προφητῶν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ ἡ προσκύνηση τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ τὴν Μεταμόρφωσή Του, νὰ κλείσει γιὰ πάντα τὰ βδελυρὰ χείλη τῶν γραμματέων καὶ τῶν φαρισαίων, οἱ ὁποῖοι μισοῦσαν τὸν Κύριο Ἰησοῦ καὶ τὸν θεωροῦσαν παραβάτη τοῦ νόμου τοῦ Μωυσῆ, συνέβη τὸ ἀντίθετο. Μάλιστα ἀκόμη καὶ σήμερα βλέπουμε πὼς οἱ Ἑβραῖοι, ὁ πάλαι ποτὲ περιούσιος λαός, δὲν πιστεύουν ὅτι Αὐτὸς ἦταν ὁ ἀναμενόμενος Μεσσίας. Καὶ ὄχι μόνο οἱ Ἑβραῖοι δὲν τὸν πιστεύουν, ἀλλὰ ὅπως προσθέτει ὁ ἅγιοςς Λουκᾶς ὁ Ἀρχιεπ. Κριμαίας, «καὶ γιὰ πολλοὺς χριστιανοὺς ὅλο καὶ περισσότερο θαμπώνει τὸ θεῖο φῶς τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἀκόμα μικρότερο γίνεται τὸ μικρὸ ποίμνιο τοῦ Χριστοῦ, γιὰ τὸ ὁποῖο τὸ θεῖο φῶς τοῦ Χριστοῦ λάμπει μὲ τὴν ἴδια δύναμη, μὲ τὴν ὁποίαν ἔλαμψε στοὺς ἀποστόλους Πέτρο, Ἰάκωβο καὶ Ἰωάννη τότε στὸ ὄρος Θαβώρ. Ὅμως νὰ μὴν ἀπελπιζόμαστε, ἐπειδὴ ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς εἶπε: “Μὴ φοβοῦ τὸ μικρὸν ποίμνιον. ὅτι εὐδόκησεν ὁ πατὴρ ὑμῶν δοῦναι ὑμῖν τὴν βασιλείαν” (Λουκ. ιβ´ 32). Ἡ ἀπιστία μεταξὺ τῶν λαῶν ἔλαβε ἀνησυχητικὲς διαστάσεις καὶ τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ ἐπισκιάστηκε ἀπὸ τὸ σκοτεινὸ νέφος τῆς ἀθεΐας. Σήμερα πιὸ συχνὰ ἀπὸ ποτὲ ἐνθυμούμαστε τὸ φοβερὸ λόγο τοῦ Χριστοῦ: «Πλὴν ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐλθὼν ἄρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;» (Λουκ. ιη´ 8). Νὰ μὴν ἀπελπιζόμαστε ὅμως, ἐπειδὴ Ἐκεῖνος, λέγοντας γιὰ τὰ σημεῖα τῆς δευτέρας παρουσίας του, εἶπε: «Ἀρχομένων δὲ τούτων γίνεσθαι ἀνακύψατε καὶ ἐπάρατε τὰς κεφαλὰς ὑμῶν, διότι ἐγγίζει ἡ ἀπολύτρωσις ὑμῶν» (Λκ. κα´ 28). Νὰ εἶναι, λοιπόν, ἡ ζωή σας τέτοια ὥστε τὴν φοβερὴ ἡμέρα τῆς Κρίσεως νὰ μπορέσουμε νὰ σηκώσουμε τὸ κεφάλι μας καὶ ὄχι νὰ τὸ σκύψουμε βαθειὰ ἀπελπισμένοι..» (ἀπὸ ὁμιλία τοῦ Ἁγίου τὸ 1956).

Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΘΑΒΩΡΙΟΥ ΦΩΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΙΣΤΟΙ: Ἐδῶ πρέπει νὰ ποῦμε, ὅτι ἡ λαμπρὴ ἀκτινοβολία τοῦ Θείου ἀκτίστου φωτός, ποὺ παρουσίασε τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου κατὰ τὴν Μεταμόρφωση καὶ εἶδαν οἱ Ἀπόστολοι, ἀφοῦ διανοίχτηκαν μὲ τὴ δύναμη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος τὰ ψυχικὰ μάτια τους, σύμφωνα μὲ τὴν Ὀρθόδοξη Θεολογία εἶναι ἡ ἄκτιστη Ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ καὶ ὄχι ἡ ἐπίσης ἄκτιστη Οὐσία τοῦ Θεοῦ, ποὺ γιὰ ὅλα τὰ κτίσματα, ἀκόμα καὶ τοὺς Ἁγίους Ἀγγέλους εἶναι παντελῶς ἀκατάληπτη (ἀκατανόητη) καὶ ἀόρατη. Ἡ Θεία αὐτὴ Ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, εἶναι ποὺ χαριτώνει καὶ ἁγιάζει τὴν ἀνθρώπινη φύση καὶ μποροῦμε νὰ τὴ δοῦμε μὲ τοὺς πνευματικοὺς ὀφθαλμούς μας. Φυσικὰ γιὰ νὰ φτάσουμε σὲ αὐτὸ τὸ ὕψος τῆς Θεώσεως, πρέπει νὰ κάνουμε σκληρὸ ἀγώνα γιὰ τὴν κάθαρση τῆς ψυχῆς μας ἀπὸ τὰ ἁμαρτωλὰ πάθη ἀφοῦ, ὅπως ὁ ἴδιος ὁ Κύριός μας εἶπε στὴν Ἐπὶ τοῦ Ὄρους Ὁμιλία Του, «οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, τὸν Θεὸν ὄψονται» (Ματθ. ε´ 8 ). Αὐτὴν τὴν κάθαρση καὶ τὸν ἀγώνα τῶν πιστῶν ἐξ ἄλλου συμβολίζει καὶ ἡ ἀνάβαση στὸ ὄρος Θαβὼρ ποὺ ἔκαναν οἱ μαθητές, γιὰ νὰ δοῦν τὴ Θεία δόξα τοῦ Ἰησοῦ. Ἐμεῖς ἂν τηρήσουμε τὶς ἐντολές Του, μὲ τὴ βοήθεια τῆς Θείας Χάριτος καὶ τοῦ προσωπικοῦ μας ἀγώνα, θὰ μπορέσουμε, ἂν ὄχι στὴ διάρκεια αὐτῆς τῆς πρόσκαιρης ζωῆς, ἀλλὰ ὁπωσδήποτε στὴν ἄλλη, τὴν ἄφθαρτη καὶ αἰώνια ζωή, τὴν ὄγδοη μέρα, ποὺ δὲν θὰ βλέπουμε τὸν Θεὸ «δι᾽ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι» (Α´ Κορ. ιγ´ 12), δηλαδὴ σὰν μέσα ἀπὸ μεταλλικὸ καθρέπτη θαμπὰ καὶ ἀτελῶς, ὥστε νὰ μᾶς μένουν πολλὰ αἰνίγματα, ποὺ δὲν μποροῦμε νὰ ἐξηγήσουμε, ἀλλὰ «πρόσωπον πρὸς πρόσωπον» (Α´ Κορ. ιγ´ 12) καὶ «καθώς ἔστι» (Α´ Ἰωάν. γ´ 2). Αὐτὸ βέβαια θὰ γίνει, ἀφοῦ θὰ ἔχουμε ἀπαλλαγεῖ ἀπὸ τὸ φθαρτὸ περικάλυμμα τῆς σαρκός, καὶ θὰ ἔχουμε ἐνδυθεῖ τὰ νέα ἀφθαρτοποιημένα σώματά μας, ὥστε νὰ μποροῦμε εὔκολα, ὅσο φυσικὰ ἀντέχει ἡ πεπερασμένη φύση μας, νὰ βλέπουμε τὸ Θεῖο μεγαλεῖο καὶ νὰ κοινωνοῦμε ὡς θεωμένοι, πιά, πιστοὶ στὴ γνώση τοῦ ἄπειρου καὶ ὑπερτέλειου Θεοῦ. Ἂς ἀφήσουμε τὸν ἐπίλογο στὰ γραφόμενα στὸν μεγάλο Νηπτικὸ Πατέρα ἅγ. Γρηγόριο Παλαμᾶ: «Ὅποιος θέλει νὰ παραστεῖ σὲ αὐτὴ τὴ δόξα, ἂς μιμῆται κατὰ τὸ δυνατὸ καὶ ἂς βαδίζει τὴν ὁδὸ καὶ τὴν πολιτεία ποὺ ὑπέδειξε ὁ Κύριος πάνω στὴ γῆ. Ἀφοῦ ἀποβάλουμε τοὺς δερμάτινους χιτῶνες, ποὺ λόγῳ τῆς παραβάσεως ἔχουμε ἐνδυθεῖ, τὰ γαιώδη καὶ σαρκικὰ φρονήματα, ἂς σταθοῦμε σὲ ἁγία γῆ, ἀποδεικνύοντας ὁ καθένας ἁγία τὴ γῆ του διὰ τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς πρὸς τὸν Θεὸ ἀνατάσεως, ἔτσι ὥστε νὰ λάβωμε παρρησία νὰ φωτισθοῦμε καὶ φωτιζόμενοι νὰ συμβιώσουμε αἰώνια πρὸς δόξα τῆς τρισηλίου καὶ μοναρχικωτάτης λαμπρότητος, τώρα καὶ πάντοτε καὶ στοὺς αἰῶνες τῶν αἰώνων. Γένοιτο1».

Ἀπολυτίκιον.

«Μετεμορφώθης ἐν τῷ Ὄρει, Χριστὲ ὁ Θεός, δείξας τοῖς Μαθηταῖς σου τὴν δόξαν σου, καθὼς ἠδύναντο. Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς, τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου. Φωτοδότα, δόξα σοι».

 

  1. Πατερικὲς ἐκδόσεις «Γρηγ. Παλαμᾶς» τ.10

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: