“Η ΟΜΟΡΦIΑ ΘΑ ΣΩΣΕΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ”- ΣΚΕΨΕΙΣ καὶ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ-ΣΟΦΙΑ «Ἡ Ἁγία Σοφία ἀναιρεῖ τὴν πίστη τοῦ μουσουλμάνου» (Μητροπολ. Ἀργολίδος Νεκτάριος)

“Ἡ ὀμορφιὰ θὰ σώσει τὸν κόσμο”-
Σκέψεις καὶ ἐρωτήματα γιὰ τὴν Ἁγιὰ Σοφιὰ
τοῦ Μητροπολ. Ἀργολίδος Νεκταρίου

.                       Μετὰ τὸν σάλο ποὺ δημιουργήθηκε τοῦτες τὶς μέρες ἀπὸ τὴν ἀπόφαση τοῦ Τούρκου προέδρου γιὰ τὴ μετατροπὴ τῆς Ἁγιὰ Σοφίας σὲ τζαμί, θέλησα νὰ καταθέσω κάποιες σκέψεις καὶ ἐρωτήματα ποὺ μὲ ἀπασχόλησαν.
.                Ἔχοντας ἐπισκεφτεῖ ἐπανειλημμένα τὴν Ἁγία Σοφία, ἔχω τὴν βαθειὰ αἴσθηση ὅτι τὸ ἀριστούργημα τοῦτο τῆς ἀρχιτεκτονικῆς, εἶναι πράγματι, ὅπως γράφει ὁ Κόντογλου καὶ ἄλλοι, “τὸ ὡραιότερο οἰκοδόμημα ποὺ κτίστηκε ποτὲ ἀπὸ ἀνθρώπινα χέρια”. Αὐτὸ γιὰ ὅσους ἔχουν τὰ αἰσθητήρια ἢ καὶ τὶς γνώσεις γιὰ νὰ καταλάβουν.
.                   Ἀρχικὰ κρίνω σκόπιμο νὰ προβῶ σὲ μία διευκρίνιση. Ἂν ρωτήσουμε τοὺς περισσότερους χριστιανοὺς καὶ μή, τί ἐννοοῦμε “Ἁγία Σοφία”, θὰ μᾶς ἀπαντήσουν ὅτι ἐννοοῦμε τὴν ἁγία μάρτυρα Σοφία καὶ τὰ τρία παιδιά της. Εἶναι ἕνα μεγάλο λάθος. Μὲ τὸν ὅρο Ἁγία Σοφία ἐννοοῦμε τὸν Υἱὸ καὶ Λόγο τοῦ Θεοῦ, τὸ δεύτερο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ἡ Σοφία τοῦ Θεοῦ εἶναι, λοιπόν, ἕνα πρόσωπο. Σ’ Αὐτὸν λοιπὸν τὸν ἐνανθρωπήσαντα Υἱὸ καὶ Λόγο τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀφιερωμένος ὁ ναὸς τῆς Ἁγιὰ Σοφιᾶς.
.                   
Ὁ ναὸς κτίστηκε ἀπὸ τὸν Μέγα Κωνσταντῖνο. Καταστράφηκε τὸ 404 μ.Χ. καὶ ξανακτίστηκε. Καταστράφηκε τὸ 532 μ.Χ. κατὰ τὴ στάση τοῦ Νίκα καὶ αὐτὴ ἡ καταστροφὴ ἔδωσε τὴν ἰδέα στὸν Ἰουστινιανὸ νὰ κτιστεῖ ἕνας νέος καὶ μεγάλος ναός. Ὁ ναὸς αὐτὸς στὸ ρυθμὸ ποὺ εἶναι κτισμένος, μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι ἀποτελεῖ καὶ ἐκφράζει τὴ λύση δύο προβλημάτων. Τὸ ἕνα εἶναι θεολογικὸ καὶ τὸ ἄλλο ἀρχιτεκτονικό.
.                
Ἂς δοῦμε πρῶτα τὸ θεολογικὸ πρόβλημα. Ἐπὶ αἰῶνες συντάραξαν τὴν Ἐκκλησία οἱ γνωστὲς ὡς χριστολογικὲς ἔριδες. Τὸ ἐρώτημα ποὺ τέθηκε ἦταν ἂν ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς ἦταν κτίσμα τοῦ Θεοῦ. Ἂν ἦταν μόνον Θεὸς ἢ μόνο τέλειος ἄνθρωπος. Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες καὶ πολὺ περισσότερο οἱ ἄλλοι λαοί, δὲν μποροῦσαν νὰ συλλάβουν τὸ γεγονὸς τῆς ἐνανθρώπισης. Γι’ αὐτὸ καὶ ἔλεγαν: “Θεὸς ἀνθρώποις οὐ μίγνυται”. Δηλαδὴ ὁ Θεὸς μὲ τὸν ἄνθρωπο δὲν μπορεῖ νὰ ἑνωθεῖ. Μὲ τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ τὸ ἀδύνατο ἔγινε δυνατό. Ὁ Θεὸς ἔγινε ἄνθρωπος. Κατέβηκε στὴ γῆ, πῆρε τὴν ἀνθρώπινη σάρκα καὶ ὄχι φανταστική, ἕνωσε τὸν ἄνθρωπο μὲ τὸν Θεό.
.                    Τὸν 6ο μ.Χ. αἰώνα, ὕστερα ἀπὸ πολλοὺς ἀγῶνες, τὸ δόγμα, ἡ ἐμπειρία, ἡ πίστη τῆς Ἐκκλησίας εἶχε διατυπωθεῖ ξεκάθαρα. Τὸ θεολογικὸ πρόβλημα εἶχε λυθεῖ. Αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ δόγμα ἤθελαν νὰ ἐκφράσουν οἱ ἀρχιτέκτονες τῆς Ἁγιὰ Σοφιᾶς: Ὅτι ὁ Θεὸς ἀπὸ ἄπειρη ἀγάπη, κατέβηκε ἀπ’ τὸν οὐρανὸ καὶ ἑνώθηκε μὲ τὸν ἄνθρωπο. Δὲν ἤθελαν ἁπλῶς νὰ στεγάσουν τὴ σύναξη τῶν πιστῶν. Ἂν ἦταν μόνον αὐτό, θὰ ἔχτιζαν ἕνα κτήριο μεγάλο, ἀπομίμηση τόσων ἄλλων.
.                  Πρὶν προχωρήσουμε θὰ πρέπει νὰ κάνουμε μία σημαντικὴ παρατήρηση. Σήμερα, μὲ τὴν πρόοδο τῆς ἐπιστήμης γνωρίζουμε, ὅτι ἡ γῆ εἶναι στρογγυλὴ καὶ αἰωρεῖται στὸ σύμπαν, ἀνάμεσα στοὺς ἀναρίθμητους πλανῆτες. Οἱ ἄνθρωποι τότε δὲν τὸ γνώριζαν αὐτό, οἱ γνώσεις τους ἦταν περιορισμένες. Πίστευαν λοιπὸν ὅτι ἡ γῆ εἶναι ἐπίπεδη – τετράγωνη καὶ ὁ οὐρανὸς ἕνας σφαιρικὸς θόλος ποὺ καλύπτει τὴ γῆ.
.                Οἱ ἀρχιτέκτονες ἤθελαν νὰ δώσουν λύση σ’ ἕνα ἀρχιτεκτονικὸ πρόβλημα. Πῶς, δηλαδή, νὰ καλύψουν ἕναν ἐκτεταμένο χῶρο μὲ ὅσο τὸ δυνατὸν λιγότερα ἐνδιάμεσα στηρίγματα. Ὁ τροῦλος ἦταν μία λύση. Ἀλλὰ πῶς μποροῦσε μία στρογγυλὴ ὀροφὴ νὰ στηριχτεῖ πάνω σὲ τετράγωνη βάση; Αὐτὸ ἦταν καὶ τὸ θεολογικὸ πρόβλημα: Πῶς μποροῦσε ὁ οὐρανὸς – τροῦλος, νὰ κατέβει στὴ γῆ – τετράγωνη βάση;
.                     Αὐτὲς ἦταν οἱ προϋποθέσεις: Νὰ κτιστεῖ ἕνας ναὸς ἀφιερωμένος στὴ Σοφία τοῦ Θεοῦ, δηλαδὴ στὸ 2ο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος καὶ τὸ σχῆμα τοῦ ναοῦ νὰ παριστάνει τὸ σῶμα τοῦ σαρκωμένου Θεοῦ-Λόγου, τὴν κίνηση τῶν κεκλιμένων οὐρανῶν πρὸς τὴ γῆ.
.                     Ἡ ἀρχιτεκτονικὴ εὐφυΐα, συνδυασμένη μὲ βαθειὰ θεολογικὴ γνώση, τῶν δύο ἀρχιτεκτόνων Ἀνθέμιου καὶ Ἰσίδωρου, ἔδωσαν λύση στὸ μεγάλο ἀρχιτεκτονικὸ πρόβλημα: Πῶς θὰ στηριχτεῖ ὁ τεράστιος τροῦλος καὶ πῶς θὰ κατέβει σὲ τετράγωνη βάση. Τὴ λύση ἔδωσαν τὰ σφαιρικὰ τρίγωνα (ἐκεῖ ποὺ ζωγραφίζονται σήμερα οἱ Εὐαγγελιστές). Ὁ τροῦλος ἔχει ὕψος 60 μ. καὶ διάμετρο 32 μ. Στηρίζεται σὲ τέσσερα μεγάλα τόξα ποὺ καταλήγουν σὲ τέσσερις πεσσούς. Ἀνάμεσα στηρίζεται σὲ τέσσερα σφαιρικὰ τρίγωνα, ποὺ δέχονται τὶς ὠθήσεις καὶ τὶς μεταβιβάζουν στοὺς  πεσσούς. Αὐτὴ ἦταν ἡ μεγάλη ἀρχιτεκτονικὴ ἀνακάλυψη τῶν δύο ἀρχιτεκτόνων, ποὺ μέχρι σήμερα εἶναι ἀξεπέραστη. Ὅλο λοιπὸν τὸ βάρος τοῦ τρούλου κατεβαίνει μὲ τὴ μορφὴ ὠθήσεων, ποὺ μοιράζονται, συνδυάζονται καὶ ἐκμηδενίζονται, καθὼς τὰ ἠμιθόλια διαδέχονται τοὺς θόλους, τὰ τόξα διαδέχονται τὰ σταυροθόλια, φτάνουν στὰ ἀνθισμένα κιονόκρανα καὶ χάνεται σιγὰ-σιγὰ τὸ βάρος στὸ ἔδαφος. Ἔτσι ἐπιτυγχάνεται ἡ μετάβαση ἀπὸ τὸν κύκλο στὸ τετράγωνο. Αὐτὸ λοιπὸν κάνει τὸ Βυζαντινὸ οἰκοδόμημα, ἀνυπέρβλητο.
.             Τί ἐντυπώσεις καὶ τί αἰσθήματα σοῦ δημιουργοῦνται, μόλις μπαίνεις στὸ ναό;
.                    Ἡ σύνθεση στὴν Ἁγία Σοφία καὶ σὲ κάθε Βυζαντινὸ ναό, ἀρχίζει ἀπὸ τὰ πάνω πρὸς τὰ κάτω. Σὰν νὰ ἄρχισε δηλαδὴ νὰ κτίζεται ὁ ναὸς ἀπὸ πάνω! “ Ἔτσι ἔγινε μὲ τὴ θεογνωσία”, ὅπως λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος.: “Γνόντες Θεόν, μᾶλλον δὲ γνωσθέντες ὑπὸ τοῦ Θεοῦ” (Γαλ. 4, 9). Ὁ Θεὸς δηλαδή, ἔκανε τὴν πρώτη κίνηση. Δὲν ἀνακαλύψαμε ἐμεῖς τὸν Θεό, ὁ Θεὸς ἀποκαλύφθηκε σὲ μᾶς. Ἔτσι λοιπόν, ὁ θόλος, τὰ ἠμιθόλια, τὰ τόξα κ.λπ. δίνουν στὸν Βυζαντινὸ ἀρχιτέκτονα τὴ δυνατότητα νὰ ἐκφράσει αἰσθητὰ τὴν κίνηση τῆς σάρκωσης. Ὅτι ὁ Θεὸς κατέβηκε ἀπὸ τὸν οὐρανὸ στὴ γῆ. Ὁ Θεὸς “ἔκλινεν οὐρανοὺς καὶ κατέβη”. Αὐτὸ ποὺ ὀνομάζουμε συγκατάβαση. Ὁ Θεὸς ἔγινε ἄνθρωπος κι ἑνώθηκε μὲ τὸν ἄνθρωπο. Στὴν Ἁγιὰ Σοφιὰ ἔχεις τὴν αἴσθηση ὅτι χωρεῖται ὁ ἀχώρητος.
.                    Οἱ εἰκόνες (τὰ ψηφιδωτὰ στὴν Ἁγία Σοφία), συμπληρώνουν αὐτὴ τὴν σύνθεση. Ἡ Ἁγία Σοφία, τὸ ἐπαναλαμβάνουμε, εἶναι τὸ ἱερὸ σύμβολο τοῦ σύμπαντος. Ὁ τροῦλος παριστάνει τὸν οὐρανὸ κι ἐκεῖ ζωγραφίζεται ὁ Παντοκράτορας, ποὺ κρατάει τὰ σύμπαντα. Τὸ τετράγωνο δάπεδο συμβολίζει τὴ γῆ, ἐκεῖ ὅπου βρισκόμαστε ἐμεῖς. Στὸ μέσο τοῦ ὕψους, πάνω ἀπὸ τὸ ἱερὸ βῆμα, βρίσκεται ἡ Πλατυτέρα τῶν Οὐρανῶν. Στέκεται στὸ μέσον οὐρανοῦ καὶ γῆς, γιατί εἶναι ἡ μεσίτρια τοῦ κόσμου. Στὰ σφαιρικὰ τρίγωνα τῆς Ἁγ. Σοφίας εἰκονίζονται τέσσερις ἄγγελοι, οἱ ὁποῖοι περιίπτανται, σὰ νὰ κρατοῦν τὸν τροῦλο. (Εἶναι τεράστιοι, 11 μ. ὕψος!) Κάτω ἀπὸ τὸν Παντοκράτορα εἰκονίζονται οἱ προφῆτες, οἱ ἅγιοι ἢ γεγονότα ἀπὸ τὴ ζωὴ τοῦ Χριστοῦ κ.λπ.
.                    Ἀπὸ τὸν ἐσωνάρθηκα ἡ εἴσοδος στὸν κυρίως ναὸ γίνεται ἀπὸ πέντε πύλες. Ἀπὸ τὴ μεσαία – βασιλικὴ πύλη, τὸ θέαμα εἶναι μεγαλειῶδες, ἰδιαίτερα τὶς φωτόλουστες μέρες. Ἔχεις τὴν αἴσθηση ὅτι μπαίνεις στὴν ἀγκαλιὰ τοῦ Θεοῦ. Καὶ τοῦτο γιατί ὁ τροῦλος ἀπὸ τὴν πύλη αὐτὴ εἶναι σχεδὸν ὁλόκληρος ὁρατὸς καὶ μοιάζει νὰ συνέχει τὸ ὅλο. Σὰν ἄλλος οὐρανὸς καλύπτει ὅλο τὸ χῶρο.
.                     Ἡ βάση τοῦ τρούλου διατρυπιέται ἀπὸ 40 παράθυρα, ποὺ ἐπιτρέπουν στὶς ἡλιακὲς ἀκτίνες νὰ διασταυρώνονται στὸ χῶρο, κάτω ἀπὸ τὸν τροῦλο καὶ νὰ δίνουν ἔτσι τὴν ἐντύπωση ἑνὸς τρούλου μετέωρου, ποὺ “κρεμιέται ἀπὸ μία χρυσὴ ἁλυσίδα ἀπὸ τὸν οὐρανὸ” (ἱστορικὸς Προκόπιος). Τὰ πολλὰ παράθυρα ποὺ ρίχνουν τὸ φῶς, ἡ θαυμάσια διακόσμηση, οἱ ὀρθομαρμαρώσεις, τὰ πολύχρωμα μωσαϊκὰ ἀντανακλοῦν τὸ φῶς καὶ ὅλος ὁ ναὸς παίρνει τὴν ὄψη ἑνὸς χώρου θεϊκοῦ ἂν καὶ χειροποίητου. Ὁ θεατὴς θαμπωμένος ἀπὸ τόσο φῶς συγκεντρωμένο στὸν τροῦλο, ἔχει τὴν ἐντύπωση ὅτι ἡ πηγὴ τοῦ φωτὸς εἶναι μέσα στὴν ἴδια τὴν ἐκκλησία καὶ καταλαμβάνεται ἀπὸ αἴσθημα ἔκστασης. Ἐδῶ τὰ πάντα μεταμορφώνονται.
.                       Τὰ Ἐγκαίνια τῆς Ἁγιὰ Σοφιᾶς ἔγιναν τὶς μέρες τῶν Χριστουγέννων τοῦ 537 μ.Χ. Τότε ἀκριβῶς ὁ ναὸς ἔχει τὸ ὡραιότερο φῶς. Ἄλλωστε γι’ αὐτὸ τὸ φῶς ποὺ ἔδιωξε τὰ σκοτάδια, μιλοῦν ὅλα τὰ τροπάρια: “Ἡ γέννησίς σου Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ἀνέτειλε τῷ κόσμῳ, τὸ φῶς τὸ τῆς γνώσεως”. (Γιὰ τὸ φῶς τῆς Ἁγιὰ Σοφιᾶς ἔχουν γραφτεῖ πολὺ ἀξιόλογες μελέτες, ποὺ μπορεῖ ὁ ἀναγνώστης νὰ προστρέξει).
.                  Καὶ κάτι ἀκόμη πολὺ σπουδαῖο. Ὁ τροῦλος στηρίζεται σὲ 4 ὀγκώδεις πεσσούς. Ὅμως εἶναι τόσο ἀριστοτεχνικὰ φτιαγμένοι, ποὺ δὲν φαίνεται ἡ λειτουργία τους. Ἀπὸ σοφὸ ὑπολογισμὸ κρύβονται στὰ πλάγια κλίτη, ὁ ὄγκος τους ἐξαφανίζεται καὶ φαίνονται σὰν τοῖχοι ποὺ χωρίζουν τὰ κλίτη. Πολὺ ἀργότερα, τὸν 17ο αἰώνα οἱ Ὀθωμανοὶ προσπάθησαν νὰ φτιάξουν ἕνα καλύτερο μνημεῖο δίπλα στὴν Ἁγία Σοφία. Ἔχτισαν τὸ λεγόμενο Μπλὲ Τζαμί. Καυχῶνται ὅτι εἶναι καλύτερο, ἀλλὰ μόλις μπεῖ κανεὶς μέσα, καταλαβαίνει τὴ διαφορά. Φαίνεται καθαρὰ ἡ λειτουργία τῶν πεσσῶν ποὺ εἶναι ραβδωτοί. Νοιώθεις νὰ πιέζονται καὶ νὰ ἀγκομαχοῦν ἀπὸ τὸ βάρος τοῦ τρούλου. Στὴν Ἁγία Σοφία, τὸ ξανατονίζουμε, ἔχεις τὴν αἴσθηση ὅτι ὁ τροῦλος εἶναι μετέωρος, ἀέρινος, ἐλαφρὺς κι ἐπιβλητικός. Ἐκφράζει μὲ ἁπλὰ λόγια τὸν Θεὸ τῶν Χριστιανῶν, τὸν Θεὸ τῆς ἀγάπης, τοῦ ἐλέους, τῆς συγχώρησης. Τελικὰ κάθε λαὸς ἐκφράζει αὐτὸ ποὺ πιστεύει. Στὸ Ἰσλὰμ ἔχεις τὴν αἴσθηση ὅτι ὁ “Θεὸς ἀνθρώποις οὐ μίγνυται“, εἶναι ἀπόμακρος, δικαστής, τιμωρὸς καὶ ἰδιαίτερα στοὺς “ἀπίστους”.
.                Ἂς μοῦ συγχωρέσει ὁ ἀναγνώστης τυχὸν λάθη, ἢ ἐλλείψεις. Ἡ Ἁγιὰ Σοφιὰ εἶναι πέλαγος, θὰ χρειαστεῖ μία ὁλόκληρη ζωὴ γιὰ νὰ τὴν ψηλαφίσει κανείς. Ὅμως στόχος τοῦ σημειώματος εἶναι ἄλλος: Τὰ ἐρωτήματα ποὺ ἀνακύπτουν ἀπὸ τὴν ἀπόφαση τῆς μετατροπῆς της σὲ τζαμί.
.                   Ἕνας πιστὸς μουσουλμάνος, αἰσθάνεται ἄνετα, ὅταν βρίσκεται στὸ Μπλὲ Τζαμί. Τὸ ὡραιότατο κατὰ τὰ ἄλλα, κτήριο αὐτό, τὸν ἐκφράζει. Ἐκφράζει τὴν πίστη του σ’ ἕνα Θεό, ὅπως τὸν περιγράψαμε καὶ ὅπως τὸν θέλει τὸ Κοράνιο. Πῶς μπορεῖ ὅμως νὰ αἰσθανθεῖ ἄνετα σ’ ἕνα ναὸ – Ἁγία Σοφία, ποὺ ἐκφράζει ἕναν ἄλλο Θεό, ποὺ δὲν ἔχει σχέση μὲ τὸν Θεὸ ποὺ πιστεύει; Πῶς μπορεῖ νὰ προσευχηθεῖ σ’ ἕνα ναὸ ποὺ δείχνει ὅτι ὁ Θεὸς κατεβαίνει στὴ γῆ, ἑνώνεται μὲ τὸν ἄνθρωπο, “κενώνεται”, θυσιάζεται γι’ αὐτὸν κ.λπ. Ὅλ’ αὐτά, εἶναι ἀντίθετα μὲ τὴν πίστη του. Θὰ ᾽λεγα, ἡ Ἁγία Σοφία ἀναιρεῖ τὴν πίστη τοῦ μουσουλμάνου.
.                          Καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη, πῶς μπορεῖ νὰ προσευχηθεῖ σ’ ἕνα ναὸ καθαρὰ χριστιανικό, ποὺ εἶναι γεμάτος μὲ ἐκπληκτικὰ ψηφιδωτὰ καὶ ἁγιογραφίες; Τὴ στιγμὴ ποὺ τὸ Ἰσλὰμ δὲν τὸ δέχεται μὲ τίποτα. Ὁ Μωάμεθ τὸ 1453 βρῆκε τὴ λύση: Σοβάντισε τὰ ψηφιδωτά. Δὲν μπόρεσε μόνο τὴν Πλατυτέρα νὰ σοβαντίσει, γιατί ὁ σοβὰς ἔπεφτε. Ὅπως μοῦ ᾽λεγε Τοῦρκος ξεναγός, ἡ Παναγία δὲν τοῦ ‘᾽κανε τὴ χάρη! Σήμερα τὰ ψηφιδωτὰ ἀποκαλύφθηκαν. Τί θὰ γίνει τώρα; Βρέθηκε λένε ἡ λύση: θὰ καλυφθοῦν μὲ κουρτίνες! Στρουθοκαμηλισμός! Μοῦ θυμίζει τὸ ἑξῆς. Στὴν πατρίδα μου στὸ Μαρούσι ὑπάρχουν πολλὰ παλαιὰ ἐκκλησάκια μὲ παλιὲς τοιχογραφίες. Σὲ ἕνα ἀπ’ αὐτά, τῆς Μεταμορφώσεως, ποὺ βρίσκεται στὴν Κηφισίας, στὶς εἰκόνες τῶν ἁγίων ἔχουν βγάλει τὰ μάτια. Εἶχα ἀκούσει ὅτι δράστες ἦταν οἱ κατακτητὲς Τοῦρκοι κ.α. Ὅμως ἐδῶ δὲν συνέβη αὐτό. Οἱ ληστὲς τῆς περιοχῆς (Νταβέλης καὶ σία) κατέβαιναν καὶ ἔμπαιναν στὶς ἐκκλησίες γιὰ νὰ τὶς διαρρήξουν. Παρὰ τὴν παλιανθρωπιά τους, εἶχαν καὶ λίγο φόβο Θεοῦ μέσα τους. Δὲν ἤθελαν νὰ τοὺς βλέπουν οἱ Ἅγιοι, γι’ αὐτὸ τοὺς ἔβγαζαν τὰ μάτια, γιὰ νὰ κλέβουν πιὸ ἄνετα… Τὸ ἐρώτημα ποὺ ἀνακύπτει μὲ τὴ τὴν Ἁγία Σοφία εἶναι: Οἱ πιστοὶ στὸ Ἰσλὰμ δὲν θέλουν νὰ βλέπουν τὰ πρόσωπα τῶν ἁγίων ἢ μήπως κατὰ βάθος δὲν θέλουν οἱ ἅγιοι νὰ τοὺς βλέπουν; Πάντως εἴτε ἔτσι εἴτε ἀλλιῶς, εἴτε μὲ σοβάντισμα εἴτε μὲ κουρτίνες, τὰ μάτια τῶν ἁγίων ἔχουν τὴ δυνατότητα νὰ βλέπουν πολὺ πιὸ πέρα…
.                    Ὅταν οἱ Ρῶσοι ἀπεσταλμένοι τοῦ πρίγκιπα Βλαδίμηρου βρέθηκαν στὴν Ἁγία Σοφία, τὴν ὥρα τῆς Λειτουργίας, ἔμειναν κατάπληκτοι ἀπὸ τὴν ὀμορφιὰ καὶ τὸ κάλλος ποὺ ἀντίκρισαν. Γύρισαν πίσω ἐνθουσιασμένοι καὶ ὁμολόγησαν στὸν ἡγεμόνα τους: “Νομίζαμε ὅτι δὲν εἴμαστε στὴ γῆ, ἀλλὰ στὸν οὐρανό. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχει ἄλλη θρησκεία καλύτερη ἀπ’ αὐτήν”. Ὁ ἡγεμόνας πείστηκε καὶ τὸ 988 βαπτίστηκε αὐτὸς καὶ ὁ λαός του. Αὐτὴ ἡ ἀνάμνηση τῆς ὀμορφιᾶς παραμένει μέχρι σήμερα στὸ Ρωσικὸ λαό. Ἡ γνωστὴ φράση τοῦ Ντοστογιέφσκι, πιστεύω ὅτι εἶναι ἐμπνευσμένη ἀπ’ αὐτὴ τὴν ὀμορφιὰ ποὺ περιέγραψαν οἱ Ρῶσοι ἀπεσταλμένοι.
.                 “Ἡ ὀμορφιὰ θὰ σώσει τὸν κόσμο” (Παρενθετικὰ θυμίζω ὅτι σήμερα γιορτάζει ὁ φωτιστὴς τῶν Ρώσων, ὁ ἡγεμόνας Ἅγιος Βλαδίμηρος καὶ βέβαια ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Ρωσικῆς Ὁμοσπονδίας, ποὺ φέρει τὸ ὄνομά του. Πέρα ἀπὸ τὶς εὐχές μου γιὰ τὴν ὀνομαστική του ἑορτή, δὲν μπορῶ νὰ μὴν ἐκφράσω καὶ τὴν πίκρα μου καὶ τὴν ἀπορία μου γιὰ τὸν σημερινὸ ἡγεμόνα τοῦ “ξανθοῦ γένους”. Ἄραγε λησμόνησε τὴν παράδοση αὐτή; Ἄραγε ξέχασε ὅτι αὐτὸς ὁ ναὸς ἔγινε αἰτία νὰ γνωρίσει καὶ νὰ δεχτεῖ ὁ Ἅγιος Βλαδίμηρος καὶ ὁ ρωσικὸς λαὸς τὴν ἀληθινὴ πίστη; Πῶς θὰ ἀντικρύσει τὴν εἰκόνα τοῦ Ἁγίου Βλαδιμήρου; Στὸ βωμὸ μίας ἀνίερης συμμαχίας καὶ στὸ βωμὸ τοῦ κέρδους – βλέπε S-400 ποὺ θὰ χρησιμοποιηθοῦν ἐναντίον ἑνὸς ὁμόδοξου λαοῦ, θυσιάζουμε τὰ πάντα; Δὲν βρῆκε μία λέξη διαμαρτυρίας νὰ πεῖ γι’ αὐτὸ τὸ ἀνοσιούργημα;)
.                  Ὅσο κι ἂν ἡ Ἁγία Σοφία ἔχει ταλαιπωρηθεῖ ἀπὸ τὶς κατὰ καιροὺς ἐπεμβάσεις, δὲν παύει νὰ ἐκπέμπει αὐτὴ τὴν ὀμορφιά. “Ὡραῖος κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων”. Εὔχομαι αὐτὴ τὴν ὀμορφιὰ νὰ ἀνακαλύψουν καὶ οἱ γείτονές μας, τώρα ποὺ θὰ μποροῦν νὰ προσεύχονται ἐκεῖ μέσα. Καὶ ποιός ξέρει, νὰ ὁδηγηθοῦν στὴν ἀληθινὴ θεογνωσία. Ἄλλωστε ἡ Ἁγία Σοφία, ὁ Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ, εἶναι ὁ Κύριος τῆς ἱστορίας. Ὁ Θεὸς παίζει πολλὰ παιχνίδια. Εἶναι Θεὸς τῶν ἐκπλήξεων. Ὁ κάθε ἀλαζόνας ποὺ νομίζει ὅτι κρατάει στὰ χέρια του τὴν ἐξουσία τοῦ… σύμπαντος κόσμου, κάποια στιγμή, ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ διαψευστεῖ. Ἡ ἱστορία τὸ ἔχει δείξει πολλὲς φορές.
.                   Τελικά, ἡ ἀσχήμια ἔχει ἡμερομηνία λήξης! Ἡ ὀμορφιὰ θὰ παραμείνει στὴν αἰωνιότητα.

Ὁ Ἀργολίδος Νεκτάριος – Ναύπλιο 15 Ἰουλίου 2020

ΠΗΓΗ: imargolidos.gr

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: