ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 11. ΝΙΚΗΤΑΡΑΣ [Β´] (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– NIΚΗΤΑΡΑΣ
 Ὁ ἥρωας θύμα τῆς ἀγαθότητάς του

Β΄ ΜΕΡΟΣ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Βλ. σχετ.:

ΜΟΡΦΕΣ TOY 1821 – 1. ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 2. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 3. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 4. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 5. ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΩΓΩΝ ΙΩΣΗΦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 6. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ E΄ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 7. ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΪΡΟΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 8. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ [Β´] (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 10. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 11. ΝΙΚΗΤΑΡΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.               Ὁ Νικήτας ὁ Τουρκοφάγος, ἢ Νικηταρᾶς, ἀπεβίωσε σὲ ἐσχάτη ἔνδεια καὶ τυφλός, γιατί πέραν τῆς ντομπροσύνης καὶ τῆς ἀποδεδειγμένης γενναιότητας, καλοσύνης καὶ ἀνιδιοτέλειάς του εἶχε καὶ μίαν ἁπλοϊκότητα, ποὺ τὸν ὁδήγησε σὲ ἐπιζήμιες, γιὰ τὸν ἴδιο καὶ γιὰ τὴν οἰκογένειά του, ἐνέργειες.
.               Μὲ τὴν ἵδρυση τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους ἀκολούθησε τὸν θεῖο του Θεόδωρο Κολοκοτρώνη καὶ ὑποστήριξε μὲ τὴν καρδιά του τὸν Ἰωάννη Καποδίστρια. Ἀργότερα, ἐπὶ Ὄθωνος, προσκαλεῖτο στὶς δεξιώσεις. Ἂν εἶναι ἀκριβὲς αὐτὸ ποὺ γράφει ὁ Σπ. Μαρκεζίνης, τὸ 1834 παραβρέθηκε σὲ δεξίωση τοῦ κόμητος Ἄρμανσμπεργκ, μαζὶ μὲ ἄλλους Ἕλληνες, γνωστοὺς ἀπὸ τὴν ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως. (Βλ. σχ. Σπ. Β. Μαρκεζίνη «Ἱστορία τῆς Νεωτέρας Ἑλλάδος», ἐκδ. «Πάπυρος», 1ος Τόμος, σελ. 131).
.               Ὁ Σπ. Μαρκεζίνης δὲν γράφει ἡμερομηνία γιὰ τὴ δεξίωση. Τὸ γεγονὸς ἀναφέρει ὁ Ρῶσος περιηγητὴς Βλαδίμηρος Δαβίδοφ. Εἶναι γνωστὸ ὅτι τὴν ἴδια χρονιὰ (Ἀπὸ 16 Ἀπριλίου ἕως 26 Μαΐου τοῦ 1834) ἡ Ἀντιβασιλεία καταδίκασε τοὺς Θεόδ. Κολοκοτρώνη καὶ Δημ. Πλαπούτα σὲ θάνατο, μὲ τὴν αἰτιολογία ὅτι ὑπονόμευσαν τὸ καθεστώς. Ἡ καταδικαστικὴ ἀπόφαση μετετράπη σὲ ἰσόβια κάθειρξη καὶ ἀποφυλακίστηκαν στὶς 20 Μαΐου 1835, μὲ τὴν ἐνηλικίωση τοῦ Ὄθωνα. Τὸ ἐρώτημα εἶναι ἂν πράγματι ὁ Νικηταρᾶς ἦταν σὲ δεξίωση τοῦ Ἄρμανσμπεργκ, ἐνῶ ὁ θεῖος καὶ εὐεργέτης του ἦταν στὴ φυλακή!… Γεγονὸς εἶναι πάντως ὅτι τὸ 1834 καὶ τὸ 1838 τοῦ ἀπονεμήθηκαν ἀνώτατα παράσημα.
.               Ὁ Νικήτας, μαζὶ μὲ τὸν Κολοκοτρώνη, θεωρήθηκαν ρωσόφιλοι, ἐπειδὴ πρῶτον ὑποστήριξαν τὸν Καποδίστρια στὸ ἔργο του καὶ ὁ Καποδίστριας εἶχε διατελέσει Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν τῆς Ρωσίας καὶ δεύτερον, ἐπειδὴ προσέβλεπαν στὴν ὁμόδοξη Ρωσία. Οἱ ὑποστηρικτὲς τοῦ Καποδίστρια καὶ τῆς Ρωσίας ὀνομάστηκαν «Ναπαῖοι», ἀπὸ τὸ ὄνομα τοῦ Κερκυραίου Νάπα, θερμοῦ ὑποστηρικτῆ τοῦ Καποδίστρια.
.               Ἀπὸ τὸν Μάϊο τοῦ 1836 ἕως τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1837 ὁ Ρωμαιοκαθολικὸς Ὄθωνας ἔμεινε στὴν Βαυαρία. Στὸ διάστημα αὐτὸ παντρεύτηκε τὴν προτεστάντισσα στὸ θρήσκευμα Ἀμαλία, πριγκίπισσα τοῦ Ὄλντεμπουργκ. Στὴν Ἑλλάδα κυβέρνησε σὲ ἐκεῖνο τὸ διάστημα ὁ Ἄρμανσμπεργκ μὲ αὐταρχισμό. Ἡ ἀγανάκτηση στὸ λαὸ συνεχῶς αὐξανόταν. Ἡ ἀντικατάσταση τοῦ Ἄρμανσμπεργκ ἀπὸ τὸν ἐπίσης Βαυαρὸ Ρούνχαρτ, ἔμπιστο τοῦ βασιλιᾶ Λουδοβίκου, πατέρα τοῦ Ὄθωνα, δὲν περιόρισε τὴν ἀγανάκτηση τοῦ λαοῦ. Στὴν ἀτμόσφαιρα αὐτὴ δημιουργήθηκε τὸν Ἰούνιο τοῦ 1839 ἡ «Φιλορθόδοξος Ἑταιρεία». Ὑπεύθυνοι αὐτῆς ἀνέλαβαν οἱ Γεώργιος Καποδίστριας, ἀδελφὸς τοῦ Κυβερνήτη, καὶ ὁ Νικηταρᾶς.
.               Σκοπὸς τῆς Ἑταιρείας, κατὰ μία ἐκδοχή, ἦταν, μεταξὺ ἄλλων, ὁ ρωμαιοκαθολικὸς Βασιλιὰς Ὄθωνας νὰ ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωση νὰ ἀναγνωρίσει τὰ ψηφισθέντα ἄρθρα γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στὰ Συντάγματα τῆς Ἐπιδαύρου καὶ τῆς Τροιζήνας καὶ νὰ δεσμευθεῖ ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία θὰ εἶναι τὸ θρήσκευμα τῶν διαδόχων του. Κατὰ τὴν ἄλλη ἐκδοχὴ ἡ Ἑταιρεία εἶχε ὡς σκοπὸ τὴν ἀπελευθέρωση τῶν ἀλύτρωτων Ἑλλήνων, ἀρχικὰ τῶν Μακεδόνων. Ὁ Ὄθωνας πείσθηκε ἀπὸ συμβούλους του, ὅτι στὴν ἐν λόγῳ Ἑταιρεία συνωμοτοῦσαν σὲ βάρος του. Τὴν ἄποψη αὐτὴ δέχεται ὁ Κων. Παπαρρηγόπουλος στὴν «Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους» (5η Ἔκδοση, Ἔκδ. Οἶκος «Ἐλευθερουδάκης», Ἐν Ἀθήναις 1925, Τόμος 6ος, σελ. 217). Οἱ Γ. Καποδίστριας καὶ Νικηταρᾶς εἰσήχθησαν σὲ δίκη στὶς 11 Ἰουλίου 1840, μὲ τὴν κατηγορία τῆς ἐσχάτης προδοσίας. Τελικὰ οἱ κατήγοροι δὲν μπόρεσαν νὰ στηρίξουν τὴν κατηγορία καὶ οἱ κατηγορούμενοι ἀθωώθηκαν.
.               Ὁ Ὄθωνας δὲν ἱκανοποιήθηκε ἀπὸ τὴν ἀπόφαση καὶ διέταξε τὴν ἀπέλαση τοῦ Καποδίστρια – κατέφυγε στὴν Ἀλεξάνδρεια – καὶ τὴν ἐξορία καὶ κατ’ οἶκον περιορισμὸ τοῦ Νικήτα στὴν Αἴγινα («Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση», Ἐκδοτικὴ Ἀθηνῶν, Τόμος Ε΄ σελ. 79). Ὁ Μακρυγιάννης στὰ «Ἀπομνημονεύματά» του γράφει ὅτι πῆγε στὸν Βασιλιὰ καὶ τοῦ μίλησε γιὰ τὸν Νικηταρά: «Μίλησα καὶ γιὰ τὴ δυστυχία τοῦ Νικήτα, ὁπού ἦταν στὴν Αἴγινα ρέστος καὶ χωρὶς μιστόν. Καὶ νὰ τὸν λευτερώση, ὅτι ἐγὼ τὸν γνωρίζω πολὺ καλὰ καὶ δὲν ἐνέχεται σ’ ὅ, τι τοῦ εἶπαν. Κι ἀφοῦ τόκαμα πολὺ ριτζά, μοῦ ὑποσκέθη καὶ τὸν ἔβγαλε εὐτὺς καὶ τόδωσε κι ὅλους του τοὺς μισθούς». (ἐκδ. Γαλαξία, Ἀθῆναι, 1964, σελ. 408). Ἀποφυλακίστηκε στὶς 18 Σεπτεμβρίου 1841 καὶ ἀποτραβήχτηκε μὲ τὴν οἰκογένειά του στὸν Πειραιά. Τὸ 1843 ὁ Νικηταρᾶς προήχθη σὲ ὑποστράτηγο, μὲ πενιχρὴ σύνταξη…
.               Ἡ ἱστορία τοῦ Νικηταρᾶ δὲν τελειώνει μὲ τὴν ἐπιστροφή του ἀπὸ τὴν ἐξορία, ὅπου ὑπέστη ἀπὸ τοὺς ἐγκάθετους τοῦ αὐταρχικοῦ καθεστῶτος ποικίλα βασανιστήρια. Ἀρχίζει τὸ τελευταῖο, πιὸ ἐπώδυνο καὶ δραματικὸ μέρος της. Ἡ κόρη του βιώνοντας τὴν ταλαιπωρία τοῦ πατέρα της ἔχασε τὰ λογικά της. Ὁ ἴδιος ἀπὸ τὴ στενοχώρια του ἔπαθε ζάχαρο καὶ τυφλώθηκε. Παρὰ τὸ ὅτι ἦταν ἀσθενής, τὸ ὀθωνικὸ κράτος δήμευσε τὸ κτῆμα ποὺ εἶχε μεταξὺ Ἄργους καὶ Ναυπλίου καὶ ὁ ἴδιος ἀπὸ ὑπερήφανος πολέμαρχος βρέθηκε σὲ ἀδυναμία νὰ πληρώσει τὰ χρέη του…
.               Εἶναι ἱστορικὸ ἐρώτημα πῶς ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους ἥρωες τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 πέθανε στὸν Πειραιὰ τὸ 1849 «δεινῶς πάσχων, ἀφήσας εἰς τὴν οἰκογένειάν του μέγα ὄνομα καὶ μεγάλην δυστυχίαν», ὅπως εἶπε στὴν Ἀκαδημία Ἀθηνῶν ὁ Δημ. Καμπούρογλου. Πῶς κυβέρνηση – συναγωνιστὲς – πνευματικὸς κόσμος, τὸν ἐγκατέλειψαν καὶ ὑποχρεώθηκε νὰ ἐπαιτεῖ, ἀντὶ νὰ ἀπαιτεῖ, δὲν ἔχει ἐξήγηση. Ὅπως δὲν ἔχει ἐξήγηση τὸ ὅτι ἐνῶ ζήτησε καὶ ἐτάφη στὸ Α΄ Νεκροταφεῖο τῶν Ἀθηνῶν καὶ δίπλα σὲ αὐτὸν τοῦ θείου του, Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ὁ Καμπούρογλου δὲν βρῆκε τὸν τάφο του… Στὴν κηδεία του παραβρέθηκαν κάποιοι ἐπίσημοι… Τὸν ἐπικήδειο λόγο ἐξεφώνησε ὁ Ἀρχιμανδρίτης Νεόφυτος Βάμβας καὶ τὸν ἐπιτάφιο ὁ ποιητὴς Παναγιώτης Σοῦτσος. Μπορεῖ ὁ Νικηταρᾶς νὰ μὴν ἀνταμείφθηκε ὅσο θὰ ἔπρεπε γιὰ τὶς θυσίες του ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ κράτος, ἀλλὰ γιὰ τὸν Ἕλληνα εἶναι πάντα ἕνας ἀπὸ τοὺς πιὸ γενναίους καὶ πιὸ ἁγνοὺς ἀγωνιστὲς τῆς Ἐπανάστασης.

.               Ἡ Ἱστορία μὲ τὸν Ρῶσο πρέσβυ. Ὁ Νικηταρᾶς ἐπαιτοῦσε στὸν Πειραιά, κοντὰ στὸν τόπο, ὅπου σήμερα εἶναι ὁ Ναὸς τῆς Εὐαγγελίστριας. Ἐκεῖ τὸν ἐπισκέφθηκε Ρῶσος διπλωμάτης. «Τί κάνετε στρατηγέ μου;», τὸν ἐρώτησε. Ὁ Νικηταρᾶς τοῦ ἀπάντησε ὀρθώνοντας τὸ ταλαιπωρημένο σῶμα του: «Ἀπολαμβάνω ἐλεύθερη τὴν Πατρίδα». Ὁ ξένος πῆγε νὰ τοῦ ξύσει τὴν πληγή: «Ἀντὶ νὰ ἀπολαμβάνετε μίαν πλούσια σύνταξη κάθεστε ἐδῶ…». Ὁ Νικήτας τοῦ ἀπάντησε μὲ ἀξιοπρέπεια: «Ἡ Πατρίδα μοῦ δίδει σύνταξη καὶ ἐδῶ περνῶ τὴν ὥρα μου». Ὁ πρέσβυς φεύγοντας ἔριξε ἕνα πουγκί, στὸ δρόμο, κοντὰ στὸν Νικηταρά, λέγεται μὲ χρυσὲς λίρες. Τότε ὁ Νικηταρᾶς τοῦ φώναξε. «Ἐ! Κύριε. Σοῦ ἔπεσε ἕνα σακούλι. Μάζεψέ το, γιατί θὰ τὸ χάσεις…». Λέγεται ὅτι ἀργότερα ἀπονεμήθηκε στὸν Νικηταρὰ σύνταξη… Ἦταν πολὺ ἀργά.-

, , ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: