ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 10. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821–ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ
Ἕνας ἀπὸ τοὺς πρωτεργάτες τῆς Ἐπανάστασης

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Βλ. σχετ.:

ΜΟΡΦΕΣ TOY 1821 – 1. ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 2. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 3. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 4. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 5. ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΩΓΩΝ ΙΩΣΗΦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 6. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ E΄ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 7. ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΪΡΟΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 8. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ [Β´] (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.            Ὁ Ἀρχιμανδρίτης Γρηγόριος Δικαῖος ἢ Παπαφλέσσας ἦταν ἕνας ἐκ τῶν πρωτεργατῶν τῆς ἔναρξης τῆς Ἐθνεγερσίας. Ὁ ἄλλος ἦταν ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Καὶ οἱ δύο μὲ ἐντολὴ τῆς Ἀρχῆς – ὁ Παπαφλέσσας καὶ μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐξάρχου – ἦσαν στὴν Πελοπόννησο στὶς ἀρχὲς τοῦ 1821. Στὶς 26 – 29 Ἰανουαρίου ὁ Παπαφλέσσας συμμετέσχε στὴ σύσκεψη τῆς Βοστίτσας (Αἰγίου). Μεταξὺ τῶν συμμετασχόντων ἦσαν οἱ Ἐπίσκοποι Παλαιῶν Πατρῶν Γερμανός, Κερνίκης Προκόπιος, Χριστιανουπόλεως Γερμανός, ὁ Ἀρχιμανδρίτης Ἀμβρόσιος Φραντζὴς καὶ οἱ προεστοὶ Ἀνδρέας Ζαΐμης, Ἀσημάκης Φωτήλας καὶ Ἀνδρέας Λόντος.
.            Ὁ Παπαφλέσσας μὲ τὸν γεμάτο πάθος λόγο του καὶ μὲ πολλὲς ἀβέβαιες ὑποσχέσεις καὶ διαβεβαιώσεις προσπάθησε νὰ πείσει τοὺς συμμετασχόντας στὴ σύσκεψη ὅτι ἄμεσα ἔπρεπε νὰ ξεκινήσει ἡ ἐπανάσταση. Οἱ κληρικοὶ καὶ οἱ προεστοὶ δὲν ἀποδέχθηκαν τὴν πρόταση τοῦ Παπαφλέσσα, γιατί ἡ ἐκτίμησή τους ἦταν ὅτι δὲν ἦσαν στρατιωτικὰ ἕτοιμοι νὰ ἀντιμετωπίσουν τοὺς κατακτητές. Τὸ πάθος, ποὺ ἐξέφρασε στὴ σύσκεψη ὁ Παπαφλέσσας, μετριάσθηκε ἀπὸ τὴ σύνεση τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν Γερμανοῦ. Ὅπως γράφεται στὴν Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, «ὁ Γρηγόριος ἀπὸ τὴν σύσκεψη τὴ Βοστίτσας ἔφυγε πικραμένος, διότι ἡ ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης πήγαινε γιὰ ἀναβολὴ» καὶ ὄχι γιὰ τὸν Μάρτιο τοῦ 1821. Φεύγοντας ἐξοργισμένος φοβέρισε τοὺς προεστοὺς πὼς ἂν δὲν συγκατανεύσουν στὴν ἄμεση ἔναρξη τῆς Ἐπαναστάσεως, ἐκεῖνος, σύμφωνα μὲ τὴν ἐντολὴ τῆς «Σεβαστῆς Ἀρχῆς», θὰ μισθώσει 2.000 Μανιάτες καὶ θὰ ἀρχίσει τὸν Ἀγώνα, προσθέτοντας πὼς «κι ὅποιον πιάσουν χωρὶς ὅπλα οἱ Τοῦρκοι θὰ τὸν θανατώσουν». Εὐτυχῶς γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση οἱ ἐκφρασθεῖσες ἐπιφυλάξεις στὴ Βοστίτσα δὲν ἐπικράτησαν… Οἱ φλογεροὶ λόγοι τοῦ ἀρχιμανδρίτη ξεσήκωσαν ἄμεσα τὶς ἕτοιμες ἀπὸ χρόνια ἑλληνικὲς καρδιὲς νὰ δεχθοῦν τὸ μήνυμα τῆς ἐξεγέρσεως.
.             Ὁ Παπαφλέσσας γεννήθηκε στὴν Πολιανὴ Μεσσηνίας τὸ 1788. Ἦταν ὁ ὑστερότοκος γιός, ἀπὸ δεύτερο γάμο, τοῦ Δημητρίου Δικαίου, ὁ ὁποῖος εἶχε ἀποκτήσει συνολικὰ 28 παιδιά. Τὸ βαφτιστικό του ὄνομα ἦταν Γεώργιος. Φοίτησε στὴ Σχολὴ τῆς Δημητσάνας, τὴν ὁποία δὲν τελείωσε. Τὸ 1816 ἐντάχθηκε στὴν ἀδελφότητα τῆς Μονῆς τῆς Παναγιᾶς τῆς Βελανιδιᾶς στὴν Καλαμάτα, ὅπου καὶ ἔλαβε τὸ ὄνομα Γρηγόριος. Ὁ δυναμισμός του καὶ ἡ δράση του κατὰ τῶν Τούρκων τὸν ὑποχρέωσαν νὰ καταφύγει στὴ Ζάκυνθο καὶ μετὰ πῆγε στὴν Κωνσταντινούπολη, ὅπου καὶ μυήθηκε στὴν Φιλικὴ Ἑταιρεία.
.            Στὴν Κωνσταντινούπολη ἐπισκέφθηκε καὶ ἐτέθη στὴν ὑπηρεσία τοῦ ἱερομάρτυρος Μητροπολίτου Δέρκων Γρηγορίου, μεγάλης ἐκκλησιαστικῆς καὶ ἐθνικῆς προσωπικότητας, μυημένου ἐπίσης στὴν Φιλικὴ Ἑταιρεία. Ὁ Μητροπολίτης τὸν χειροτόνησε Ἀρχιμανδρίτη καὶ τὸν παρότρυνε νὰ διευρύνει τὶς γνώσεις του γιὰ νὰ γίνει Μητροπολίτης. Ὁ Παπαφλέσσας ἐν μέρει ἄκουσε τὴ συμβουλή του, γιατί ἦταν παθιασμένος μὲ τὴν ἀποτίναξη τοῦ τουρκικοῦ ζυγοῦ καὶ δὲν εἶχε χρόνο νὰ διαθέσει γιὰ νὰ σπουδάσει. Ὁ Δέρκων ἀπαγχονίστηκε ἀπὸ τοὺς Τούρκους στὶς 3 Ἰουνίου 1821, ἡμέρα ποὺ τιμᾶται ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία ἡ μνήμη του.
.             Ὁ ἐνθουσιασμὸς καὶ τὸ ἐπαναστατικὸ πνεῦμα τοῦ Παπαφλέσσα, ὁδήγησε σὲ ἐπικίνδυνες καταστάσεις τὴν Φιλικὴ Ἑταιρεία στὴ Μολδοβλαχία, ὅπου δραστηριοποιήθηκε μετὰ τὴν Πόλη καὶ χρειάστηκε νὰ τὸν ἐπιπλήξουν γιὰ τὴν ἀπρόσεκτη διαγωγή του. (Ἰωάννου Φιλήμονος «Φιλικὴ Ἑταιρεία», ἐν Ναυπλίᾳ, 1834, σελ. 248).
.            Στὴν Πελοπόννησο εἶχε τὴν ἀντίληψη νὰ εἶναι ὁ κατευθύνων τὸν ἀγώνα καὶ δροῦσε ἀνταγωνιστικὰ πρὸς τὸν Γέρο τοῦ Μωριᾶ. Εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι κάποια στιγμὴ φόρεσε καὶ αὐτὸς περικεφαλαία… Ἐπίσης τοῦ ἄρεσε ποὺ ἡ Β΄ Ἐθνοσυνέλευση στὸ Ἄστρος τὸν ἐξέλεξε Ὑπουργὸ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ Παπαφλέσσας εἶχε πολεμήσει στὰ Δερβενάκια ὑπὸ τὸν Κολοκοτρώνη, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐμφύλια διαμάχη βρέθηκε κοντὰ στοὺς Κωλέττη καὶ Μαυροκορδάτο καὶ ἀπέναντί του. Ἔφτασε νὰ τὸν ταπεινώσει, ζητώντας του νὰ ὑπογράψει δήλωση μετανοίας στὸν Κουντουριώτη, νὰ συντελέσει στὴ δολοφονία τοῦ υἱοῦ του Πάνου, «νέου, γενναίου καὶ κατὰ πάντα φρονίμου ἀνδρός», κατὰ τὴ μάχη τῶν ὑπ’ αὐτὸν κυβερνητικῶν στρατευμάτων μὲ αὐτὰ τοῦ Στάϊκου καὶ τέλος νὰ τὸν φυλακίσει στὴν Ὕδρα μὲ ἄλλους ὁπλαρχηγούς…
.             Ἐνῶ τὰ ἐμφύλια πάθη βασίλευαν, στρατεύματα ὑπὸ τὸν Ἰμπραὴμ εἰσέβαλαν καὶ σκορποῦσαν τὸν τρόμο καὶ τὸν θάνατο στὴν Πελοπόννησο. Ἀρχιστράτηγος ἀνέλαβε ἀντὶ τοῦ Κολοκοτρώνη ὁ… ναύαρχος Κουντουριώτης. Ὁ Κολοκοτρώνης ἀπὸ τὴν φυλακὴ δήλωσε εἰρωνικῶς: «Τώρα ὁπού διωρίσθη ὁ κὺρ Γ. Κουντουριώτης Ἀρχιστράτηγος… ἐπὶ τῶν κατὰ ξηρὰν στρατευμάτων καλὰ πᾶν τὰ πράγματα… Ἓν ἔτι λείπεται σωστικὸν ἐκ τοῦ προκειμένου μεγάλου κινδύνου, νὰ διορίσουν καὶ ἐμὲ (τὸν Κολοκοτρώνη) Ναύαρχον ἐπὶ τοῦ Ἑλλ. Στόλου καὶ οὕτως ἐκεῖνοι μὲν διὰ ξηρᾶς, ἐγὼ δ’ ἀπὸ θαλάσσης, καταστρέψωμεν τὸν Ἰμπραΐμην καὶ πάσας τὰς Τουρκικὰς δυνάμεις καὶ σώσωμεν τὴν Ἑλλάδα…». (Μιχ. Οἰκονόμου «Ἱστορικά τῆς Ἑλληνικῆς Παλιγγενεσίας», Ἀθῆναι, 1976, σελ. 499. Σημ. Ὁ Οἰκονόμου ὑπῆρξε γραμματέας τοῦ Κολοκοτρώνη).
.            Στὸν ὑπὸ τὸν Κουντουριώτη στρατὸ λεφτὰ ὑπῆρχαν, διοίκηση καὶ σχέδιο δὲν ὑπῆρχαν. Ὁ Παπαφλέσσας ἔβλεπε τὴν κατάσταση, ὅπως καὶ ὁ λαός. Ὁ λαὸς ἐκδήλωσε τὴν ἀγανάκτησή του καὶ ὁ Παπαφλέσσας πίεσε νὰ ἀπελευθερωθοῦν οἱ φυλακισμένοι στὴν Ὕδρα καὶ κυρίως ὁ Κολοκοτρώνης. Ἦταν 18 Μαΐου τοῦ 1825. Ὁ Μιχ. Οἰκονόμου στὸ ἀναφερθὲν βιβλίο τοῦ ἔγραψε ὅτι ὁ Παπαφλέσσας εἶπε πηγαίνοντας στὸ Μανιάκι νὰ ἀντιμετωπίσει τὸν Ἰμπραήμ, μετὰ ἀπὸ δύο ἡμέρες, στὶς 20 Μαΐου (2 Ἰουνίου μὲ τὸ νέο ἡμερολόγιο): «Ἀπερχόμενος ἐγὼ εἰς τὸν προκείμενον ἀγώνα, πρῶτον δὲν θέλω εὑρεθῆ ἐδῶ νὰ τὸν ὑποδεχθῶ (τὸν Κολοκοτρώνη) ἐντρεπόμενος δι᾽ ὅσα κατέπραξα κατ’ αὐτοῦ. Δεύτερον ἐὰν κατορθώσω τί καὶ φανῶ τυχὸν νικητής, θὰ δύναμαι νὰ ἀντιβλέψω ὑπερηφάνως πρὸς αὐτὸν καὶ τοὺς λοιποὺς καὶ νὰ συναγωνισθῶ μετ’ αὐτῶν ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τῆς Πατρίδος. Ἄλλως ἐὰν πέπρωται νὰ πέσω, τοῦτο εἶναι τὸ τελευταῖο χρέος μου πρὸς τὴν Πατρίδα, τὴν ὁποίαν διὰ τῆς συμπράξεώς μου εἰς τὴν καταδίωξιν καὶ φυλάκισίν των, προφανῶς ἔβλαψα καὶ ἠδίκησα, ἀλλὰ νὰ πέσω καν ἐνδόξως πως, τουτέστιν μαχόμενος…» (Σελ. 515-516)
.             Στὴ μάχη στὸ Μανιάκι κατὰ τοῦ Ἰμπραὴμ ὁ Παπαφλέσας ἔπεσε πράγματι ἀγωνισθεὶς ἠρωικῶς. Ὁ Τρικούπης στὴν «Ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως» γράφει πὼς ὁ Ἰμπραήμ, ὅταν τοῦ πῆγαν τὸ κομμένο κεφάλι τοῦ Παπαφλέσσα εἶπε: «Ἁμαρτία νὰ χαθεῖ τοιοῦτος πολέμαρχος». Στὸν Παπαφλέσσα καταλογίζονται πάθη ἀσίγαστα, ὅμως τὸ ὅτι ἦταν ὁ δημεγέρτης στὴν ἀρχὴ τῆς Ἐπανάστασης καὶ τὸ ὅτι θυσίασε τὴ ζωή του γιὰ τὴν Ἐλευθερία τῆς Ἑλλάδος τὸν κατατάσσουν ἀνάμεσα στὶς σπουδαιότερες προσωπικότητες τοῦ Ἀγώνα.

ΑΝΘΟΛΟΓΗΣΗ ΓΝΩΜΩΝ

.                 Ὁ Παπαφλέσσας ἦταν κληρικός, ἀλλὰ ἔδρασε κυρίως ὡς κοσμικὸς ἐπαναστάτης. Οἱ γνῶμες γιὰ τὸν χαρακτήρα καὶ τὴ δράση του διαφέρουν. Ἡ ἱστορικὸς Κυριακὴ Μαμώνη, σὲ εἰσήγησή της στὸ Α΄ Διεθνὲς Συνέδριο Πελοποννησιακῶν Σπουδῶν (Σπάρτη 7-14 Σεπτεμβρίου 1975), μίλησε, μεταξὺ ἄλλων γιὰ τὸ πῶς εἶχαν χαρακτηρίσει τὸν Παπαφλέσσα καὶ τοὺς ἄλλους Ἕλληνες ἀρχηγοὺς τοῦ Ἀγώνα οἱ φιλέλληνες ἐθελοντὲς καὶ περιηγητές.
.                 Ὁ φιλέλληνας C.M. Schrebian ἔγραψε γιὰ τὸν Παπαφλέσσα: «Αὐτὸς ὁ ἐξαιρετικὸς ἄνδρας ἦταν ἀνάμεσα στοὺς πρώτους ποὺ ξεσήκωσαν τὸν Μοριά. Ἦταν τότε περίπου σαράντα χρόνων. Εἶχε χαρακτηριστικὰ ἀρχοντικά, μάτια φλογερά, σῶμα γεμάτο δύναμη καὶ ζωὴ καὶ χαρακτήρα ἀκέραιο. Κάθε του πράξη ὑποκινοῦσε ἕνας ἁγνὸς πατριωτισμός. Τὸ πνεῦμα του ἦταν περισσότερο καλλιεργημένο ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῶν ἄλλων συναδέλφων του. Μία μακριὰ κατάμαυρη γενειάδα τὸν ξεχώριζε ἀπὸ τοὺς ἄλλους καπεταναίους». Τῶν φιλελλήνων J. Emerson καὶ G. Pecchio μοιάζουν τὰ σχόλια γιὰ τὸν Παπαφλέσσα. Τὸν θεωροῦν «παράξενο, κράμα ἀπὸ ἁγνὲς πατριωτικὲς παρορμήσεις καὶ πάθη ἀνθρώπινα», ὁ δὲ W.H Humphrey εἶναι ἀποφθεγματικός: «Ἕνας τολμηρὸς καὶ ραδιοῦργος παπάς».
.                 Στὸν πρόλογο τοῦ βιβλίου «Σάμουελ Χάου: Ἡμερολόγιο ἀπὸ τὸν Ἀγώνα – 1825 – 1829» (Ἔκδ. Βιβλ. Καραβία, 1971), ὁ Ὀδυσσέας Δημητρακόπουλος, ποὺ ἔγραψε τὴν εἰσαγωγὴ τοῦ βιβλίου – ἡμερολογίου τοῦ μεγάλου φιλέλληνος ἰατροῦ, σημειώνει ὅτι ὁ Χάου στὶς 16 Ἰουνίου 1825, ἕνα μήνα περίπου μετὰ ἀπὸ τὴ θυσία στὸ Μανιάκι, σημείωσε γιὰ τὸν Παπαφλέσσα: «Ἦταν ἕνας ἄνθρωπος δίχως ἀρχὲς δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ἀλλὰ ἔχει τὴν ἐξαγοραστικὴ (redeeming) ἰδιότητα ἑνὸς ἐγκαταλελειμμένου στρατιώτη καὶ χύνοντας τὸ αἷμα του γιὰ τὴν πατρίδα ἔκανε τὴ μεγαλύτερη ἐξιλέωση στὴ δύναμη. Ὁ Θεὸς νὰ ἀναπαύση τὴν ψυχή του καὶ νὰ στείλη στὴν Ἑλλάδα περισσότερους στρατιῶτες, τόσο γενναίους καὶ δραστήριους, ὅπως ἦταν ἐτοῦτος».
.                 Ὁ ἐξαίρετος ἱστορικὸς Τάσος Ἀθ. Γριτσόπουλος στὸ σπουδαῖο ἔργο του «Ἱστορικὰ μελετήματα περὶ τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως» (Τόμοι Α΄ καὶ Β΄, Ἀθῆναι, 2007) ἀφιερώνει ἕνα ὑποκεφάλαιο γιὰ τὶς γνῶμες Ἑλλήνων ἀγωνιστῶν καὶ ἱστορικῶν γιὰ τὸν Παπαφλέσσα. Γράφει μεταξὺ ἄλλων ὅτι ὁ Ν. Σπηλιάδης ἔγραψε γιὰ τὸν Παπαφλέσσα, μετὰ τὴ θυσία του στὸ Μανιάκι: «Ἡ Πατρὶς θρηνεῖ διὰ τὸν θάνατον τοῦ ἀρχιμανδρίτου Δικαίου καὶ πολλῶν ἀνδρείων Πελοποννησίων, οἵτινες ἐπολέμησαν ἠρωικῶς πρὸς τὸν Ἰμπραὴμ καὶ ἔπεσον ὁμοὺ μὲ τὸν ἀτρόμητον ἀρχηγόν των».
.                 Ὁ πρωτοσύγκελλος τῆς Ἐπισκοπῆς Χριστιανουπόλεως Ἀμβρόσιος Φραντζῆς, ἐκ τῶν ἀγωνιστῶν καὶ τῶν ἱστορικῶν τοῦ 1821, ἐπειδὴ μαζὶ μὲ τὸν Κολοκοτρώνη καὶ τοὺς ἄλλους ὁπλαρχηγούς, τὸν εἶχε κατατρέξει ὁ Παπαφλέσσας δὲν μποροῦσε νὰ εἶναι ἀπολύτως ἀντικειμενικὸς στὴν κρίση του. Ἔγραψε γι’ αὐτόν: «…Ὄτε εἶδεν ὁ Γρ. Δικαῖος ὅτι οἱ ἐν Ὕδρᾳ ἀπελευθεροῦνται καὶ γνωρίζων ὡς ἐν ἐσόπτρῳ τῆς οἰκείας του συνειδήσεως ὅσην εἶχεν ἐνοχὴν εἰς τὴν γενομένην καταδρομὴν κατ’ αὐτῶν, ἑξαιρέτως δὲ κατὰ τοῦ Α. Ζαΐμη, τῶν Δεληγιανναίων καὶ τοῦ Α. Λόντου… ἔσπευσεν νὰ ζητήσῃ καὶ νὰ λάβῃ τὴν ἄδειαν διὰ νὰ ἐκστρατεύσῃ κατὰ τοῦ Ἰμπραήμ, μὲ τοιαύτην ἀπόφασιν, ὥστε ἢ νὰ ἐπιστρέψῃ νικητής, ἢ νὰ φονευθῇ ὑπὲρ πατρίδος μαχόμενος, διὰ νὰ ἀποπλύνῃ τὸν ρύπον ὅλων ἐκείνων δι’ ὅσα κατελαλεῖτο…».
.                 Ὁ Ἀναστάσιος Γούδας δρ ἰατρός, στὴ μελέτη του «Βίοι Παράλληλοι τῶν ἐπὶ τῆς ἀναγεννήσεως τῆς Ἑλλάδος διαπρεψάντων ἀνδρῶν» (Ἀθῆναι, Τύποις Χ.Ν. Φιλαδελφέως, 1872) σημειώνει ὅτι οἱ Κολοκοτρώνης καὶ Παπαφλέσσας στὴν ἔναρξη τοῦ Ἀγώνα ἦσαν ἀγαπημένοι καὶ συνεργάζονταν στενά. Καὶ ὡς ἐπιχείρημα ἀναφέρει τὴν ἀπὸ κοινοῦ διακήρυξή τους πρὸς τοὺς κατοίκους τῆς Ἀρκαδίας. Γράφουν μεταξὺ ἄλλων: «Ἀδελφοὶ κάτοικοι τῆς Ἀρκαδίας! Ἡ ὥρα ἔφτασε, τὸ στάδιον τῆς δόξης καὶ τῆς ἐλευθερίας ἠνοίχθη. Τὰ πάντα εἶναι ἐδικά μας καὶ ὁ Θεὸς τοῦ παντὸς μεθ’ ἡμῶν ἔσεται. Μὴ πτοηθῆτε εἰς τὸ παραμικρόν. Σεῖς εἶσθε ἀτρόμητοι καὶ τῶν προγόνων μας ἀπόγονοι. Γενικῶς ὁπλισθῆτε μὲ ἀνοικτὰ μπαϊράκια καὶ τρέξατε ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν τῆς πίστεως καὶ τῆς πατρίδος. Ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν φθάνομεν καὶ ἡμεῖς μὲ 10.000 στρατεύματα. Σεῖς ἀσφαλίσατε τοὺς Ἀρκαδίους Τούρκους καὶ μίαν ὥραν ἀρχύτερα ὡς λέοντες νὰ τοὺς ξεσχίσετε καὶ νὰ τοὺς στείλετε εἰς τὰ τάρταρα τοῦ Ἅδου. Μὴν καταδεχθῆτε νὰ σᾶς κατηγορήση ὁ κόσμος καὶ ἡ ἱστορία, ἀλλὰ νὰ ἀπαθανατίσετε τὰ ὀνόματά σας καὶ νὰ διαμείνητε αἰωνίως εἰς τὴν ἀθάνατον δόξαν…, 23 Μαρτίου 1821, πρῶτον ἔτος τῆς ἐλευθερίας, Καλαμάτα, ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ – ΑΡΧΙΜ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣ». –

, , ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: