Ο ΗΛΙΑΣ ΜΗΝΙΑΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ὁ Ἠλίας Μηνιάτης καὶ οἱ Ἕλληνες

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.             Ὁ Κεφαλλὴν Ἐπίσκοπος Κερνίκης καὶ Καλαβρύτων Ἠλίας Μηνιάτης (1669 – 1714) εἶναι ζωντανὴ ἀπόδειξη τῆς θελήσεως τῶν Ἑλλήνων τοῦ 17ου καὶ τῶν ἀρχῶν τοῦ 18ου αἰώνα νὰ ἀπελευθερωθοῦν ἀπὸ τὸν τουρκικὸ βάρβαρο ζυγὸ καὶ τὰ βάσανα ποὺ ὑπέστησαν γιὰ νὰ διατηρήσουν τὴν ταυτότητά τους.
.             Τὸ εὐχάριστο γιὰ τὴν Ἱστορία εἶναι πὼς διασώθηκαν ὁμιλίες του, τὶς περισσότερες ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἐκφώνησε ὡς Ἀρχιμανδρίτης στὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Βενετίας, στὸν ὁποία ὑπηρέτησε, πιθανὸν τὸ 1698. Σὲ λόγο του πανηγυρικὸ εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸ τῆς Θεοτόκου εἶπε, μεταξὺ ἄλλων: «Ἕως πότε, πανακήρατε Κόρη, τὸ τρισάθλιον γένος τῶν Ἑλλήνων ἔχει νὰ εὑρίσκεται εἰς τὰ δεσμὰ μίας ἀνυποφέρτου δουλείας; Ἕως πότε νὰ τοῦ πατῆ τὸν εὐγενικὸν λαιμὸν ὁ Βάρβαρος Θράξ; (Σήμ. Ἔτσι ἀλληγορικὰ ὀνομάζει τὸν Τοῦρκο)… Ἄχ! Παρθένε! Ἐνθυμήσου πὼς εἰς τὴν Ἑλλάδα πρότερον, παρὰ εἰς ἄλλον τόπον, ἔλαμψε τὸ ζωηφόρον φῶς τῆς ἀληθινῆς πίστεως. Τὸ ἑλληνικὸν γένος ἐστάθη τὸ πρῶτον ὁπού ἄνοιξε τὰς ἀγκάλας καὶ ἐδέχθη τὸ θεῖον Εὐαγγέλιον,… τὸ πρῶτον ὁπού ἀντεστάθη τῶν τυράννων, ὁπού μὲ μύρια βάσανα ἐγύρευαν νὰ ἐξερριζώσωσιν ἀπὸ τὰς καρδίας τῶν πιστῶν τὸ σεβάσμιόν σου ὄνομα. Τοῦτο ἔδωσε εἰς τὸν κόσμον Διδασκάλους, οἱ ὁποῖοι, μὲ τὸ φῶς τῆς διδασκαλίας των ἐφώτισαν τὰς ἠμαυρωμένας διανοίας τῶν ἀνθρώπων… Καὶ ἂν ἐτοῦται μας αἱ φωναὶ δὲν σὲ παρακινοῦσι εἰς σπλάγχνος, ἂς σὲ παρακινήσωσι τὰ πικρὰ δάκρυα, ὁπού μᾶς πέφτουσιν ἀπὸ τὰ ὀμμάτια. Ἀλλὰ ἀνίσως καὶ ἐτοῦτα δὲν φθάνουσιν, ἂς σὲ παρακινήσωσιν αἱ φωναὶ καὶ αἱ παρακλήσεις τῶν ἁγίων σου… ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς τρισαθλίου Ἑλλάδος. Φωνάζουν ὁ Ἀνδρέας ἀπὸ τὴν Κρήτη, ὁ Σπυρίδων ἀπὸ τὴν Κύπρον, ὁ Ἰγνάτιος ἀπὸ τὴν Ἀντιόχειαν, ὁ Διονύσιος ἀπὸ τὰς Ἀθήνας, ὁ Πολύκαρπος ἀπὸ τὴν Σμύρνην, ἡ Αἰκατερίνα ἀπὸ τὴν Ἀλεξάνδρειαν, ὁ Ι. Χρυσόστομος ἀπὸ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν…» (Ἠλία Μηνιάτη «Διδαχαὶ καὶ λόγοι», Ἔκδ. «Φῶς», 17η Ἔκδοση, Ἀθῆναι 1960).
.               Ὁ Ἐπίσκοπος Ἠλίας Μηνιάτης ἔζησε καὶ ἔγραψε γιὰ τὴν ἐλευθερία τῶν Ἑλλήνων πρὶν ἀπὸ τὸν Διαφωτισμό, τοῦ ὁποίου οἱ περισσότεροι ἐκφραστὲς ἔζησαν ἢ/καὶ ἔγραψαν μετὰ ἀπὸ αὐτόν, πλὴν τοῦ Τζὸν Λὸκ (1632-1704). Ἐνδεικτικὰ ἀναφέρονται οἱ Ρουσώ (1712-1778), Βολταῖρος (1694-1778), Κὰντ (1724-1804). Ὁ Χόμπς γράφει τὸν «Λεβιάθαν» τὸ 1651. Ἡ ἐποχὴ ἦταν δύσκολη μετὰ τὸν 30ετῆ πόλεμο (1618-1648) καὶ τὴν μοναρχία – ἀπόλυτη ἐξουσία ποὺ κυριαρχοῦσε στὴ Γαλλία ὑπὸ τὸν Λουδοβίκο ΙΔ΄ (1639-1715).
.                   πομένως ΟΥΔΕΙΣ διαφωτισμς πηρέασε τ σκέψη το Μηνιάτη γι ν ζητήσει π τν Παναγία λευθερία στος λληνες. σκέψη του προερχόταν π τν δική του λληνικ Παράδοση. Ὅταν μελέτησε τὰ ἔργα καὶ τὶς ἡμέρες τῶν ἀρχαίων καὶ μεσαιωνικῶν Ἑλλήνων, δὲν τοῦ χρειαζόταν τίποτε ἄλλο. Εἶναι λυπηρὸ ὅτι ξένοι ἱστορικοί, μᾶς παρατηροῦν ὡς ἀνωτέρας φυλῆς ἀνθρωπολόγοι, ποὺ ἔχουν νὰ κάνουν μὲ ἐμᾶς, τοὺς «συμπαθεῖς ἰθαγενεῖς». Κάποιοι συμμετέχουν στὴν κρατικὴ Ἐπιτροπὴ γιὰ τὸν ἑορτασμὸ τῶν 200 ἐτῶν ἀπὸ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821. Νὰ τοὺς χαίρονται ὅσοι τοὺς διόρισαν καὶ ὅσοι τοὺς ἔδωσαν παράσημα γιὰ τὴν «προσφορά τους στὸν Ἑλληνισμό».
.                   Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς ἐξύβρισε τοὺς Ἕλληνες, ὅτι ἐπὶ τουρκοκρατίας ἦσαν «ἐθελόδουλοι» καὶ τοὺς ξύπνησαν οἱ Ἄγγλοι, οἱ Γάλλοι καὶ οἱ ἄλλοι «πολιτισμένοι» καὶ ὅταν ρωτήθηκε ποῦ μπορεῖ ἕνας Ἕλληνας νὰ βρεῖ τὰ ὅσα ὑποστηρίζει, ἀπάντησε ἀόριστα «διαβάζοντας…». Ὁ ἴδιος ὅμως ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν ἔχει διαβάσει τὸν Σεφέρη, πόσο μᾶλλον τοὺς Μηνιάτη, Σάθα, Δέφνερ, Ζαμπέλιο, Μακρυγιάννη, Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη, Κοσμᾶ τὸν Αἰτωλό, Νεκτάριο Τέρπο…
.                   Ὁ Σεφέρης στὴ διάλεξη ποὺ ἔδωσε στὴ Σουηδικὴ Ἀκαδημία, στὶς 11 Δεκεμβρίου 1963, μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς ἀπονομῆς τοῦ βραβείου Νόμπελ λογοτεχνίας σὲ αὐτόν, τονίζει ὅτι οἱ Ἕλληνες διατήρησαν τὰ δημοτικὰ τραγούδια μαζὶ μὲ τοὺς θρύλους τους, ποὺ «μᾶς κάνουν νὰ δοῦμε πὼς σὲ ὅλους αὐτοὺς τοὺς αἰῶνες οἱ ἴδιες στάσεις ἀπέναντι στὸν μόχθο καὶ στὸν πόνο, στὴ χαρά, στὸν ἔρωτα καὶ στὸν θάνατο ἐπαναλαμβάνονταν ἀδιάκοπα. Ὅμως συνάμα ἔχουν ἐκφράσεις τόσο φρέσκες, τόσο ὁριστικές, τόσο ἐλεύθερες καὶ ἕνα μέτρο τόσο ἀνθρώπινο, ὥστε μᾶς δείχνουν χειροπιαστὰ πόσο τὸ πνεῦμα τοῦ Ἕλληνα μένει πάντοτε “ὅμοιον ἑαυτῷ”». Τὸ ἀτύχημα γιὰ τὸν Ἕλληνα εἶναι πὼς τὸ ἐποικοδόμημα τῆς χώρας ἔχει δύναμη πολιτικὴ καὶ κοινωνική, ἐνῶ ἔχει συμπλέγματα κατωτερότητας ἔναντι τῶν ξένων «διανοούμενων» καὶ ἔπαρση ἔναντι τῶν συμπολιτῶν του, ποὺ πηγάζει ἀπὸ τὴν ἰδεολογική του τύφλωση καὶ τὴν γνωστική του ἡμιμάθεια.-

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: