ΤΟ ΤΣΑΡΟΥΧΙ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Τὸ τσαρούχι

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.            Ἕλληνες ἀρχοντοχωριάτες εἶναι προφανὲς ὅτι ντρέπονται γιὰ τὸ παρελθόν τους δείχνοντας ἕνα δουλικὸ σύμπλεγμα κατωτερότητας ἔναντι τῶν «ἐξελιγμένων» Βρετανῶν, Ἁμερικανῶν, Γάλλων καὶ ἄλλων. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ θέλουν, μὲ ἕνα delete, νὰ σβήσουμε τὴν ἱστορία μας, τὴν παράδοσή μας, τὴν καταγωγή μας. Τελευταίως τὰ ἔβαλαν μὲ τὴν στολὴ τοῦ εὔζωνα καὶ εἰδικότερα μὲ τὸ τσαρούχι, τὸ ὑπόδημα τῶν ἁρματολῶν, τῶν κλεφτῶν καὶ τῶν ἀγωνιστῶν τοῦ 1821, χάρη στοὺς ἀγῶνες τῶν ὁποίων σήμερα μποροῦν ἐλεύθερα νὰ τοὺς ἀπαρνοῦνται.
.            Στὰ ὅσα γράφτηκαν γιὰ τὴν ἱστορία καὶ τοὺς συμβολισμοὺς τοῦ τσαρουχιοῦ, προσθέτω τὴν προσωπική μου μαρτυρία. Ὅταν τὸν Μάϊο τοῦ 1919 τάγμα εὐζώνων ἀπελευθέρωσε τὴν ἐπὶ τοῦ Σιπύλου ὄρους Μαγνησίας τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ὁ ἐνθουσιασμὸς καὶ ἡ ὑπερηφάνεια τῶν Ἑλλήνων εἶχε μεταδοθεῖ στὰ σχολεῖα καὶ ἑτοιμάστηκαν ἐθνικὲς ἑορτὲς μὲ τὴν εὐκαιρία τοῦ τέλους τοῦ σχολικοῦ ἔτους. Στὸ Δημοτικό τῆς πόλης στὴ μητέρα μου ἀνατέθηκε νὰ πεῖ τὸ ποίημα «Τὸ Τσαρούχι», ἄγνωστου ποιητῆ. Ἕως τὰ βαθιά της γεράματα τὸ θυμόταν μὲ συγκίνηση καὶ πάντα, ὅταν τὴν παρακαλούσαμε νὰ μᾶς τὸ πεῖ, τὸ ἀπάγγελλε μὲ ἐθνικὸ παλμό, ὅπως τὸ 1919. Στὴν μνήμη της τὸ ἔχω γράψει στὸ ἱστορικό μου μυθιστόρημα «Μέρες ἀποκάλυψης στὴν Ἰωνία». Τὸ ἀντιγράφω:
.            «Δόξα ποὺ τοῦ ᾽χει τοῦ τσολιᾶ μας τὸ τσαρούχι. Τσαρούχι ποὺ σὲ τίμησε τὸ πόδι τ᾽ Ἀχιλλέα καὶ ἄνω κάτω ἔφερες τοῦ Πρίαμου τὴ χώρα, τσαρούχι ποὺ σὲ δόξασε τοῦ Διάκου ἡ ρομφαία, σοῦ ψάλλω ὕμνο ταπεινὸ στὰ ἔργα σου τὰ τώρα.
.            Εἶσαι γεμάτο λεβεντιὰ στὸ κάθε κούνημά σου, καὶ στὸν ἀγέρα στέκεσαι, ὅταν συρτὸ χορεύεις. Λαγοί, ζαρκάδια ζήλεψαν τὰ γοργὰ βήματά σου κι αὐτὸν τὸν σιδηρόδρομο νὰ ξεπερνᾶς κοντεύεις. Στὸν κάμπο εἶσαι ἀστραπή, στὰ βράχια εἶσαι τρομάρα κι ἀστροπελέκι στὴν κορυφή, ὅπου τὴ δόξα φέρνεις. Τῆς φούντας σου κάθε κλωστὴ γιὰ μία τορπίλα κάνει καὶ πᾶς ἐχθρός, ἂν κουνηθεῖς, δὲν φαίνεται κοντά σου.
.             Ἡ φούντα σου ἐντρόπιασε τοῦ Κάιζερ τὰ κράνη καὶ τοὺς Βουλγάρους ἔκαμε νὰ τρέμουνε μπροστά σου. Βόμβες ἐχθροῦ δὲν σὲ πτοοῦν, φωτιὰ δὲν σὲ τρομάζει. Τὰνκ ἤσουνα καὶ πρὶν Χριστοῦ, τὰνκ φάνηκες καὶ τώρα. Κανόνι τῶν πενήντα δύο νὰ ἀντισταθεῖ διστάζει καὶ πλάτες γέρνει ὁ Γερμανὸς σ᾽τοῦ τσαρουχιοῦ τὴ φόρα. Στὴ Δοϊράνη, στὸ Μπελές, στὴ Γευγελή, στὸ Σκρά, ἀπέδειξες στὸ Βούλγαρο πὼς ἂν θέλει καὶ δὲν θέλει, τὸ τσαρούχι ὁ Ἀλέξανδρος φοροῦσε μία φορά. Χωρὶς τακούνι κούνησες διπλωματῶν τακούνια, τσαρούχι μας λεβέντικο, τσαρούχι τιμημένο, στὰ φρόκαλα ἐσάρωσες Γερμανικὰ σπιρούνια καὶ τ’ ὄνομά σου ἔμεινε στὸν κόσμο δοξασμένο!
.              Ποιός εἶδε καὶ δὲν τρόμαξε τὴν τρομερὴ ὁρμή σου; Ποιά μπαγιονέτα ἀντίκρισε τὸν φλογερὸ θυμό σου; Στήθη τυράννου πάτησε τὸ πόδι τὸ δικό σου καὶ πανταχοῦ ἀντήχησαν ἡ δόξα καὶ ἡ τιμή σου.
Δόξα ποὺ τοῦ ᾽χεῖ τοῦ Τσολιᾶ μας τὸ τσαρούχι!».
.            Τὸ τέλος τῆς ὅλο παλμὸ ἀπαγγελίας τῆς μητέρας μου κάλυψαν θερμὰ χειροκροτήματα καὶ οὐρανομήκεις ζητωκραυγές.

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: