Ο ΑΦΑΝΙΣΜΟΣ τῶν ΤΟΝΩΝ καὶ τῶν ΠΝΕΥΜΑΤΩΝ: ΜΙΑ ΑΛΛΗ, ΒΑΘΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Ο ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΟΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ:
ΜΙΑ ΒΑΘΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Γράφει ὁ Ἰωάννης Αὐξεντίου

.                 Σὲ αὐτὸ τὸ ἄρθρο δὲν θὰ ἐξετάσουμε ἐὰν τὸ πολυτονικὸ σύστημα γραφῆς προσφέρει ἢ ὄχι κάτι τὸ οὐσιαστικὸ στὴν ὀρθὴ κατανόηση τοῦ γραπτοῦ λόγου, οὔτε θὰ ἐρευνήσουμε πότε τοποθετήθηκαν τόνοι πάνω στὶς λέξεις γιὰ πρώτη φορά, καὶ ὅλη τὴ σχετικὴ θεματολογία. Ὁ σκοπὸς μᾶς εἶναι ἐντελῶς διαφορετικός: θέλουμε νὰ διερευνήσουμε τὰ ἐνδόμυχα, καὶ συχνὰ ἀσυνείδητα κίνητρα, ποὺ ὤθησαν ὅσους ἐπιδίωξαν τὴν κατάργηση τῶν διαφορετικῶν τόνων. Ἔτσι λοιπόν, θὰ ξεκινήσουμε ἀπὸ τοὺς τόνους γιὰ νὰ καταλήξουμε, στοὺς… ἐσωτερικοὺς Κόσμους.
.                 Οἱ δικαιολογίες ποὺ χρησιμοποίησαν ὅσοι ὑποστήριξαν τὴν κατάργηση τοῦ πολυτονικοῦ συστήματος γραφῆς, εἶναι γνωστές: ἦταν περιττὸ (δὲν προσέδιδε κάτι τὸ οὐσιαστικὸ στὴν ἀνάγνωση), δαπανηρό, καὶ κόπος ἄνευ οὐσίας γιὰ τοὺς μαθητές. Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρά, καὶ οἱ ἀναλύσεις ποὺ ἔκαναν οἱ ὑποστηρικτὲς τοῦ πολυτονικοῦ συστήματος, ὅσον ἀφορᾶ τοὺς λόγους ποὺ ὁδήγησαν τὴν ἐξουσία νὰ τὸ καταργήσει, εἶναι καὶ αὐτὲς γνωστές: ἤθελαν νὰ κτυπήσουν τὴν παράδοση, τὴν πνευματικὴ συνέχεια, προτίμησαν τὴν εὐκολία κλπ. Κατὰ τὴν γνώμη μας αὐτὲς οἱ ἀναλύσεις, ἔχουν μία ἀλήθεια, ἀλλὰ αὐτὴ ἀποτελεῖ τὸ ἐπιφαινόμενο καὶ ὄχι τὸν πυρήνα, ἀπὸ τὸν ὁποῖο ἀναδύθηκε ἡ θέληση γιὰ τὴν κατάργηση τοῦ πολυτονικοῦ συστήματος.
.                 Πρῶτα ἀπὸ ὅλα πρέπει νὰ ἐπισημανθεῖ, ὅτι πάντα στὴν ἱστορία ἡ ἐπιθυμία γιὰ ἁπλούστευση, κατάργηση τοῦ “περιττοῦ”, τὸ μίσος γιὰ τὸν διάκοσμο, ἡ τάση πρὸς τὴν ἁπλότητα, τὸν μινιμαλισμό, προέρχονταν ἀπὸ τὶς δυνάμεις ποὺ τίθενται στὴν “ἀριστερὴ πλευρά”, μιλώντας μὲ ὅρους τῆς μεταφυσικῆς τοῦ χώρου. Γιὰ παράδειγμα, ὁ Ηans Sedlmayr παρατηρεῖ τὴν ἐπίδραση τοῦ Πουριτανικοῦ Προτεσταντισμοῦ στὴν τέχνη:
.                 «Ἕνα ἀπὸ τὰ πρωταρχικὰ φαινόμενα ἐκείνων τῶν κινημάτων ποὺ προετοίμασαν τὴν μοντέρνα τέχνη καὶ ποὺ ἀποτελοῦν γιὰ νὰ τὸ ποῦμε ἔτσι, τὸ ἔναυσμά της, εἶναι ἡ ἐπιδίωξη τῆς τέχνης καὶ ὅλων τῶν τεχνῶν νὰ εἶναι ἐντελῶς “καθαρές”. Μὲ τὸν ὄρο “καθαρὴ τέχνη” ἐννοοῦμε κάθε τέχνη ἀπὸ τὴν ὁποία ἀπουσιάζουν ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα ποὺ χαρακτηρίζουν τὶς ὑπόλοιπες τέχνες. Δηλαδὴ στὴ ζωγραφικὴ νὰ μὴν ὑπάρχει τὸ πλαστικὸ καὶ τὸ ἀρχιτεκτονικὸ στοιχεῖο, στὴν ἀρχιτεκτονικὴ νὰ μὴν ὑπάρχει τὸ ζωγραφικὸ καὶ πλαστικὸ στοιχεῖο, στὴν γλυπτικὴ νὰ μὴν ὑπάρχει τὸ ζωγραφικὸ καὶ ἀρχιτεκτονικὸ στοιχεῖο. Ὅμως αὐτὸ τὸ εἶδος καθαρότητας εἶναι οὐσιαστικῶς ξένο στὴν τέχνη.(…) Μία ἀπὸ τὶς πηγὲς αὐτῆς τῆς ἐπιδίωξης γιὰ “καθαρότητα” θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναζητηθεῖ στὸν πουριτανικὸ Καλβινισμό».
.                 Καθαρότητα ὑπὸ ποία ἔννοια; Ὄχι φυσικὰ μὲ τὴν ἔννοια τῆς ἁγνότητας, ἀλλὰ μὲ τὴν γνωστικὴ ἔννοια τῆς ξάλειψης κάθε στοιχείου πο πενθυμίζει τ Βάθος, τ Μεγαλεο κα τ Μυστήριο τς Δημιουργίας. Γιὰ παράδειγμα, στὴν ἀρχιτεκτονική, μία κολόνα διακοσμημένη μὲ φύλλα καὶ κρινοειδεῖς ἕλικες μᾶς ταξιδεύει ἀκριβῶς μέσα σὲ αὐτὸ τὸ Μεγαλεῖο καὶ τὴ Δόξα τῆς Δημιουργίας. Ἀντίθετα, μία κολώνα “στεγνή”, χωρὶς κανένα διάκοσμο καὶ πλαστικότητα, ἀποτελεῖ ἁπλὰ ἕνα “ὀρθολογικὸ” στοιχεῖο στήριξης μίας δομῆς καὶ τίποτα ἄλλο. Πράγματι, ὁ διάκοσμος συνιστᾶ ἕνα ἀνορθολογικό, ἕνα “παράλογο” στοιχεῖο, μιᾶς καὶ δὲν ἔχει οὐσιαστικὴ πρακτικὴ χρησιμότητα. Γνωρίζουμε ὅμως ὅτι ἡ “ἀνορθολογικότητα” εἶναι ἄμεσα συνδεμένη μὲ τὸ Δέος, τὸ Βάθος, τὸ Μυστήριο, τὸ Μεγαλεῖο. Ἐδῶ, νὰ ὑπενθυμίσουμε τὴν ἐτυμολογία τῆς λέξης “διάκοσμος”: διὰ + κόσμος· ἡ λέξη “κόσμος” στὴν ἀρχαιότητα εἶχε τὶς ἔννοιες τῆς Τάξης (ἡ Τάξη τοῦ σύμπαντος τῶν Πυθαγόρειων), τῆς Εὐπρέπειας καὶ τοῦ Στολισμοῦ.
.                 Καὶ τώρα, νὰ μεταφερθοῦμε ἀπὸ τὴν ἀρχιτεκτονικὴ ἢ τὴ γλυπτική, στὶς λέξεις: «ἦτο ἑπόμενον», καί: «ήτο επόμενον». Ποιά εἶναι διαφορὰ ποὺ δημιουργεῖται στὴν ἐσωτερικὴ ἀντίληψη τῆς εἰκόνας αὐτῶν τῶν λέξεων; Στὴν πρώτη περίπτωση μᾶς δίνεται ἡ ἐντύπωση μίας “ὁλοκληρωμένης ζώσας ὑπόστασης”, εἶναι τὸ ἀνάλογο τῆς κολώνας διακοσμημένης μὲ φύλλα καὶ κρινοειδεῖς ἕλικες. Στὴν δεύτερη περίπτωση, ἀντιλαμβανόμαστε μία ἁπλὴ ὀρθολογικὴ ἀλληλουχία γραμμάτων ποὺ μεταδίδουν μία πληροφορία, ἕνα νόημα. Ἔτσι λοιπόν, ὁ “ἐξ ἀριστερῶν” προερχόμενος ἄνθρωπος , ὅταν βλέπει τὶς λέξεις: ἦτο ἑπόμενον, διερωτᾶται:
Α) «Ποι;a εἶναι ἡ ὀρθολογικὴ χρησιμότητα αὐτῶν τῶν τόνων»; Καὶ δίνει τὴν ἀπάντηση: «καμία». Ἔτσι καταλήγει: «διαπιστώνω ἕναν παραλογισμό, καὶ κατὰ συνέπεια (διαισθάνεται ἀσυνείδητα), ἔχουμε Ὑπαρξιακὸ Βάθος καὶ Μυστήριο. Ἐγὼ ὅμως αὐτὰ τὰ ἀρνοῦμαι.»
Β) «Πρὸς τί τόσος κόπος γιὰ τὴν ἐκμάθηση αὐτῶν τῶν σημείων»; Ἐδῶ ἐμφανίζεται ὁ Μηδενισμὸς τοῦ “ἐξ ἀριστερῶν” ἀνθρώπου: «ὁ διάκοσμος ἀπαιτεῖ ἕναν μόχθο, ποὺ εἶναι ἀνώφελος σὲ ἕνα κόσμο χωρὶς ἔννοια καὶ οὐσία.»
.                 Οἱ τάσεις ἁπλοποίησης, ἰσοπεδωτισμοῦ, ἡ ἀπέχθεια τοῦ στολισμοῦ, ἡ θέληση γιὰ τὸ πρακτικὰ ὀρθολογικό, ἡ συντόμευση τῆς διαδικασίας, τὸ ἀνούσιο τοῦ μόχθου, ἡ ἀπόρριψη τοῦ ὑπαρξιακοῦ βάθους, εἶναι στοιχεῖα τῆς ἀριστερῆς νοοτροπίας, στοιχεῖα τῆς γνωστικῆς ἐξέγερσης.

Υ.Σ. Μία ἀνάλογη ἑρμηνεία, φυσικὰ μὲ τὶς κατάλληλες προσαρμογές, μπορεῖ νὰ δοθεῖ καὶ γιὰ τὴν τάση τῆς ἀριστερᾶς νὰ προτιμᾶ τὴν προχειρότητα στὴν ἐνδυμασία. Στὰ στοιχεῖα ποὺ ἀναλύσαμε στὸ ἄρθρο, προστίθεται καὶ ἡ ἀπέχθεια τῆς ἀριστερᾶς γιὰ τὴν “ἱεραρχικὴ τάξη” καὶ ἑπομένως, ἡ ἀποστροφὴ γιὰ τὰ σύμβολα πού, κατὰ κάποιο τρόπο, τὴν ὑπενθυμίζουν (πχ. ἐπίσημη ἐνδυμασία, γραβάτα κλπ). Ἡ προτίμηση λοιπὸν τῆς ἀριστερᾶς γιὰ τὴν πρόχειρη ἐνδυμασία δὲν ὀφείλεται στὴν ἐναντίωσή της πρὸς τὸν ἀστικὸ κόσμο, καὶ τὴν θέλησή της νὰ προσλαμβάνει προλεταριακὴ ἐμφάνιση, διότι ὁ “ἁπλός”, ὁ φτωχὸς κόσμος, οὐδέποτε ἀρνήθηκε τὴν φροντισμένη ἐνδυμασία, ἰδιαίτερα ὅταν παρευρίσκεται σὲ ἐπίσημες ἐκδηλώσεις, σὲ ἑορτές, σὲ θρησκευτικοὺς χώρους, καὶ γενικότερα, στὸν βαθμὸ ποὺ μπορεῖ, πάντα φρόντιζε τὴν ἐνδυμασία του.

ΠΗΓΗ: paterikos.blogspot.com (ἀπὸ theodotus.blogspot.com)

 

 

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: