Η ΣΥΓΚΥΠΤΟΥΣΑ καὶ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ (Κυριακὴ Ι´ Λουκᾶ)

Η ΣΥΓΚΥΠΤΟΥΣΑ καὶ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ
Κυριακὴ Ι´ Λουκᾶ
(Λουκ. ιγ´ 10-17)
Σωτήριος Δεσπότης, Καθηγ. Πανεπ. Ἀθηνῶν

ἀποσπάσματα ἀπὸ τὸ βιβλίο «Κυριακοδρόμιο»
(Γραπτὰ Κηρύγματα βιβλικῶν Θεολόγων)
ἐκδ. «Ἄρτος Ζωῆς»,
Ἀθῆναι 2011, σελ. 107-112

Ἠλ. στοιχειοθ. «ΧΡΙΣΤ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»

[…] Στὴν τελευταία ἐμφάνισή του σὲ Συναγωγὴ ὁ κεχρισμένος Μεσσίας τελειώνει ἔμπρακτα τὴν προφητεία ποὺ εἶχε «προγραμματικὰ» διακηρύξει. Ἐντὸς τῆς σύναξης τῶν Ἰουδαίων, ἀντὶ τῆς Τορὰ καὶ τῶν Προφητῶν, ἀλλὰ καὶ ἀντὶ τοῦ ἑαυτοῦ του, τοποθετεῖ τὸ καταρρακωμένο ἀνθρώπινο πρόσωπο. Κυριολεκτικὰ καὶ μεταφορικὰ ἀνυψώνει μία γυναίκα συγκύπτουσα ἀπὸ τὸ βάρος τῶν βιολογικῶν, κοινωνικῶν καὶ θρησκευτικῶν ἀγκυλώσεων, ἕνα πλάσμα πληγωμένο στὴν καρδιὰ καὶ στὸ σῶμα, αἰχμάλωτο στὸ πονηρὸ Πνεῦμα ἐπὶ 18 ὁλόκληρα χρόνια.
.           Ὅπως μὲ ἔμφαση τονίζει ὁ ἰατρὸς Εὐαγγελιστής, ἡ γυναίκα αὐτὴ ἐπὶ 18 ἔτη δὲν μποροῦσε νὰ σηκώσει τὸ κεφάλι της εἰς τὸ παντελές. Αὐτὴ καὶ μόνο ἡ σημείωση προκαλεῖ τὸν ἀναγνώστη νὰ ἀναλογιστεῖ τὸ δράμα αὐτῆς τῆς γυναίκας. Δὲν μποροῦσε νὰ ὑψώσει τὸ βλέμμα της στὸν οὐρανὸ καὶ νὰ ἀπολαύσει τὸν ἥλιο, τὰ ἀστέρια, τὸν κόσμο τοῦ σύμπαντος καὶ νὰ δοξολογήσει ἔτσι τὸν Θεό. Δὲν μποροῦσε νὰ ἀτενίσει κατάματα στὸ πρόσωπο τὸν συνάνθρωπό της. Ἀντίθετα ἔβλεπε τοὺς πάντες νὰ τὴν κοιτοῦν ἀφ’ ὑψηλοῦ σὲ θέση ἰσχύος. Ἡ ἴδια ἦταν καταδικασμένη νὰ κοιτᾶ τὸ χῶμα, καὶ νὰ βιώνει τὸ θάνατό της. Δὲν ἦταν ὅμως μόνον τὸ ἀνατομικὸ πρόβλημα, ἡ «ἀγκυλοποιητικὴ σπονδυλίτιδα», ποὺ βάρυνε τὶς πλάτες της. Ἦταν ἡ κοινωνικὴ ἀπαξίωση καθὼς ἕνα πλάσμα, ποὺ παύει νὰ ἔχει τὴν ὄρθια στάση, χάνει τὴν ἀνθρώπινη εἰκόνα καὶ ταυτότητα καὶ παρομοιάζεται μὲ τὰ κτήνη τῆς γῆς. Μπορεῖ νὰ φανταστεῖ κανεὶς τὰ εἰρωνικὰ σχόλια τῶν παιδιῶν ἀλλὰ καὶ τὰ διαπεραστικὰ βλέμματα τῶν μεγαλυτέρων, ὅταν αὐτὴ ἡ γυναίκα ἀποφάσιζε νὰ δραπετεύσει ἀπὸ τοὺς τέσσερεις τοίχους τῆς οἰκίας της. Ἦταν ὅμως καὶ θρησκευτικὰ περιθωριοποιημένη καθὼς ἡ ἀρρώστια της δὲν ἀποδίδεται ἁπλὰ σὲ βιολογικὰ αἴτια, ἀλλὰ στὴν κατοχή της ἀπὸ ἕνα πονηρὸ πνεῦμα. Γιὰ τοὺς συμπολίτες της ἡ συγκύπτουσα ἦταν μία δαιμονισμένη, καὶ ἡ παρουσία της προκαλοῦσε φόβο, ἐνοχὲς καὶ ἀποστροφή.
.           Παρόλο τὸ βάρος ποὺ σηκώνει αὐτὴ ἡ «Εὔα», τολμᾶ νὰ ὁδηγεῖ τὰ βήματά της τὸ Σάββατο στὴ Συναγωγή. Ἐκεῖ εὑρισκόμενη προφανῶς σὲ μία γωνία, καθότι ἦταν καὶ γυναίκα, εὐφραινόταν μόνον μὲ τὴν ἀκοὴ τοῦ παρακλητικοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ, καθότι ἡ ὀπτική της ἐπαφὴ καὶ μὲ τὸν Θεὸ στὸν οὐρανὸ καὶ τοὺς ἑρμηνευτὲς τοῦ Νόμου του στὴ γῆ ἦταν ἀδύνατη. Γι’ αὐτὸ καὶ μαγνητίζει πάνω της τὸ βλέμμα καὶ τὸ ἄγγιγμα τοῦ Μεσσία. Εἶναι ἀξιοσημείωτο ὅτι σὲ ἀντίθεση μὲ ἄλλα θαύματα, ποὺ τέλεσε ὁ Ἰησοῦς, οὔτε ἡ ἴδια ἡ πάσχουσα τὸν παρακαλεῖ νὰ τὴν θεραπεύσει, ἀλλὰ οὔτε καὶ ὁ Ἰησοῦς ἀπαιτεῖ ἀπὸ αὐτὴν πίστη στὸ πρόσωπό του. Ἡ γυναίκα ἔχει συμβιβαστεῖ πλέον μὲ τὸ πρόβλημά της, ἀφοῦ ὁ Θεὸς ἐπὶ 18 χρόνια σκοπίμως ἀνέβαλλε τὴ θεραπεία της, καὶ ὁ Ἰησοῦς γνωρίζει ὅτι ἡ ἴδια ἡ παρουσία αὐτῆς τῆς γυναίκας στὴ Συναγωγὴ ἀποτελεῖ τὸ μεγαλύτερο τεκμήριο ἐμπιστοσύνης καὶ πίστης στὸ Θεό. «Ἐκεῖνοι ποὺ πρωτίστως καὶ κυρίως φροντίζουν γιὰ τὴν ψυχή, θὰ εὕρουν ἀπὸ τὸ, Χριστό, ἂν ὄχι τὴν πλήρη θεραπεία, τουλάχιστον ὅμως τὴν ἀνακούφιση καὶ τὴν παρηγοριὰ καὶ στὶς σωματικές τους ἀσθένειες» (Π. Τρεμπέλας).

[…]

.               Ὁ ἀρχισυνάγωγος δὲν ταράζεται συνεπῶς ἀπὸ τὴν ἐνέργεια τοῦ Ἰησοῦ διότι ἁπλὰ διαταράσσεται ἡ «τάξη τῆς θείας Λειτουργίας», ἀλλὰ ἐπειδὴ τίθεται μέσα στὴν ἴδια τὴ Συναγωγὴ ὑπὸ ἀμφισβήτηση αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ συνεκτικὸς ἱστὸς τῆς ἰουδαϊκῆς κοινωνίας, ποὺ εἶχε ἐξυφανθεῖ ἔντεχνα ἀπὸ τοὺς πολιτικοθρησκευτικοὺς ἡγέτες γιὰ νὰ προστατεύει πρώτιστα τὰ συμφέροντά τους. Ὁ Ἰησοῦς, χρησιμοποιώντας σκληρὴ γλῶσσα, στρέφεται πρὸς τὸν ἐκπρόσωπο τοῦ Νόμου καὶ χαρακτηρίζει ὄχι μόνον αὐτόν, ἀλλὰ ὅλους τοὺς ὁμοίους του, ὡς ὑποκριτές, δηλ. θεατρίνους. Πάνω σὲ αὐτὴν τὴν τόσο φιλάνθρωπη καὶ μοναδικὴ γιὰ ὅλους τοὺς λαοὺς τῆς Μεσογείου ἐντολή, ποὺ ἔδινε τὴ δυνατότητα στὸ σκληρὰ ἐργαζόμενο ἄνθρωπο, στὰ ὑποζύγια, καὶ σὲ ὁλόκληρη τὴ φύση νὰ ἀναπαυθοῦν καὶ νὰ ἀναπνεύσουν τὸν ἀέρα τῆς ἐλευθερίας, οἱ ραβίνοι εἶχαν συσσωρεύσει ἕνα σωρὸ (39 συγκεκριμένα) νομολογίες. Οἱ ἴδιοι βέβαια εἶχαν ἐφεύρει τρόπους νὰ καταστρατηγοῦν αὐτὴν τὴν ἐντολή, ὄχι μόνο στὴν περίπτωση ποὺ δέχονταν ἐπίθεση ἀπὸ ἀλλοεθνεῖς, ἀλλὰ καὶ ὅταν θίγονταν τὰ συμφέροντά τους. Ὅριζαν τὸν ἀριθμὸ τῶν κόμπων ποὺ ὄφειλε νὰ λύνει κανεὶς αὐτὴ τὴν ἡμέρα, ἐνῶ ἀπαγόρευαν νὰ γίνονται ἰάσεις μὴ θανάσιμων ἀσθενειῶν. Ἐνῶ ἰσχυρίζονταν ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ποτίζει κανεὶς ὁ ἴδιος τὰ ὑποστατικά του, θεωροῦσαν ὅτι μπορεῖ νὰ τὰ «ἀπελευθερώσει» ἀπὸ τὴ φάτνη καὶ νὰ τὰ ὁδηγήσει σὲ πηγὲς γιὰ νὰ μὴ στερηθοῦν τὸ ζωτικὸ γιὰ τὴν ὕπαρξή τους νερό. Στὴν περίπτωση ὅμως τῆς γυναίκας, ποὺ ἦταν 18 ἔτη δεμένη ἀπὸ τὸ Σατανᾶ, δείχνουν ἀναλγησία. Γι’ αὐτὸ μὲ πολὺ χαρακτηριστικὸ μάλιστα τρόπο ὁ Ἰησοῦς γκρεμίζει τὸ φαρισαϊκὸ «αὐτείδωλο» καὶ πλήττει καίρια τὸν εὐσεβισμὸ τῶν νομομαθῶν, ὀνομάζοντας τὴ γυναίκα ὡς θυγατέρα τοῦ Ἀβραὰμ (Δ´ Μακ. 15,28), κάτι ποὺ θὰ πράξει ἀντιστοίχως καὶ γιὰ τὸν ἀρχιτελώνη Ζακχαῖο. Σημειωτέον ὅτι ὡς τέκνα τοῦ Πατριάρχη αὐτοονομάζονταν ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ἐκλεκτοὶ Φαρισαῖοι, οἱ ὁποῖοι καθημερινὰ εὐχαριστοῦσαν τὸν Θεό, ποὺ δὲν τοὺς ἔπλασε οὔτε εἰδωλολάτρη, οὔτε γυναίκα, οὔτε ἀμαθῆ.
.               Τὸ ἐρώτημα βέβαια τοῦ ἀρχισυναγώγου εἶναι λογικό: Δὲν μποροῦσε ὁ Ἰησοῦς νὰ θεραπεύσει κάποια ἄλλη μέρα τὴ γυναίκα καὶ νὰ μὴν τραυματίσει ἔτσι μία ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ; 18 ὁλόκληρα χρόνια βασανιζόταν ἡ γυναίκα. Δὲν θὰ μποροῦσε νὰ περιμένει μία μέρα ἀκόμη; Προφανῶς ὁ Ἰησοῦς μὲ τὴν ἐνέργειά του ἤθελε νὰ ἐπιδείξει τὸ ἀληθινὸ νόημα τοῦ Σαββάτου. Ἤθελε νὰ διδάξει ὅτι ἡ ἀνάπαυση τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ ἰδίου κατὰ τὴν ἕβδομη ἡμέρα δὲν ἦταν μία ἀπαθὴς νιρβάνα. Ὁ Θεὸς συνεχίζει καὶ τὴν ἕβδομη ἡμέρα νὰ συντηρεῖ τὸν κόσμο καὶ νὰ ἐπισκέπτεται ἰδιαίτερα τους πληγωμένους καὶ βασανισμένους. Γι’ αὐτὸ καὶ τόνισε ὅτι τὸ Σάββατον διὰ τὸν ἄνθρωπον ἐγένετο καὶ οὐχ ὁ ἄνθρωπος διὰ τὸ Σάββατον (Μκ. 2,27). Ὁ Ἰησοῦς ἤθελε ἐπιπλέον νὰ φανερώσει ὅτι ὁ ἴδιος εἶναι Κύριος τοῦ Σαββάτου, ἀφοῦ κοντά του μπορεῖ νὰ βρεῖ ἀνάπαυση κάθε πεφορτισμένος ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἐθνικότητα καὶ τὸ φύλο του (Ἰω. 5,17). Ὅλοι οἱ ἁπλοὶ ἄνθρωποι τοῦ λαοῦ, ποὺ δὲν γνώριζαν καὶ δὲν μποροῦσαν νὰ τηρήσουν ὅλες αὐτὲς τὶς διατάξεις, εἶχαν ὑποστεῖ πνευματικὰ τὴν ἀγκύλωση, ἀπὸ τὴν ὁποία ἔπασχε σωματικὰ καὶ ἡ συγκύπτουσα. Στὸ πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ βλέπουν καὶ αὐτοὶ ὡς συγκύπτοντες τὸν ἐλευθερωτή τους, γι’ αὐτὸ καὶ στὸ τέλος τῆς ἀφήγησης ἀγάλλονται ἐπὶ πᾶσι τοῖς ἐνδοξοις τοῖς γινομένοις ὑπ᾽ αὐτοῦ. […]

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: