Ο ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ καὶ ἡ ΛΥΔΙΑ ΚΟΝΙΟΡΔΟΥ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ὁ Ντοστογιέφσκι καὶ ἡ Λυδία Κονιόρδου

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.       Στὶς παραστάσεις τῆς τρέχουσας θεατρικῆς σαιζόν ἀνακοινώθηκε ὅτι θὰ παιχθοῦν ἀπόσπασματα ἀπὸ τὰ ἀριστουργήματα τοῦ Ντοστογιέφσκι «Ἀδελφοὶ Καραμάζοφ» καὶ «Δαιμονισμένοι». Τὰ ὅσα εἶπε ἡ Λυδία Κονιόρδου, ποὺ θὰ παρουσιάσει τὸν Μεγάλο Ἱεροεξεταστή, στὸ Γ΄ Πρόγραμμα τῆς ΕΡΑ καὶ οἱ δηλώσεις τοῦ σκηνοθέτου τῆς παράστασης δείχνουν τὸ πόσο δύσκολο εἶναι νὰ προσεγγισθεῖ τὸ ἔργο τοῦ Ντοστογιέφσκι ἀπὸ ἀνθρώπους μὲ δυτικότροπη σκέψη.
.        Ὁ ποιητής Γιώργος Σαραντάρης στὸ φιλοσοφικό του δοκίμιο «Ἡ παρουσία του ανθρώπου» τονίζει πὼς ὁ Ντοστογιέφσκι στὶς σελίδες τῶν «Δαιμονισμένων» καὶ τῶν «Ἀδελφῶν Καραμάζοφ» δὲν ἐγκαταλείπει ποτὲ τὸν χριστιανικὸ ἄξονα καὶ προσθέτει: Ὁ Ντοστογιέφσκι δὲν μπορεῖ νὰ μελετηθεῖ ἀπὸ μία ἄποψη καθαρὰ αἰσθητική. Κινδυνεύει τότε νὰ παρερμηνευθεῖ, ὅπως κανένας ἄλλος μυθιστοριογράφος». Ὅσοι ἄθεοι ἀσχολοῦνται μὲ τὸν Ντοστογιέφσκι τὸν ἀντιμετωπίζουν ὅπως τὸν Ἴψεν, τὸν Σαίξπηρ ἢ τὸν Γκαῖτε. Κάνουν λάθος καὶ ὁδηγοῦνται σὲ λάθος ἑρμηνεῖες τοῦ ἔργου του.
.       Στὸ βιβλίο του «Τὸ πνεῦμα τοῦ Ντοστογιέφσκι» ὁ Ρῶσος φιλόσοφος Νικολάϊ Μπερντιάγιεφ σημειώνει ὅτι ὁ «Θρύλος τοῦ Μεγάλου Ἱεροεξεταστοῦ εἶναι ἡ ἀποκορύφωση τῆς δημιουργίας τοῦ Ντοστογιέφσκι, τὸ στεφάνωμα τῆς διαλεκτικῆς τῶν ἰδεῶν του», ποὺ συγκεφαλαιοῦται στὸ ὅτι ἡ ἐπιχείρηση τῶν ἀθέων σοσιαλιστῶν νὰ δημιουργήσουν μία καλύτερη τάξη τοῦ κόσμου, ἀπὸ αὐτὴν ποὺ δημιούργησε ὁ Θεός, ὁδηγεῖ στὴν ἀναγκαιότητα τῆς καταστροφῆς τῆς ἐλευθερίας τοῦ πνεύματος ποὺ δίδαξε καὶ ἐφάρμοσε ὁ Θεάνθρωπος Χριστός. Αὐτὴ ἡ ἐπιχείρηση ἔχει ἐνταθεῖ στὶς ἡμέρες μας καὶ τὰ ἀποτελέσματά της προβάλλονται στὸν Μεγάλο Ἱεροεξεταστὴ καὶ στοὺς Δαιμονισμένους.
.       Γιὰ τὴν σύνδεση τῶν ἀθεϊστικῶν, σοσιαλιστικῶν τάσεων μὲ τὴν παποσύνη ὁ Ντοστογιέφσκι στὸν Ἱεροεξεταστὴ τονίζει ὅτι ἡ ἴδια ἀρχὴ στηρίζει τὴν Καθολικὴ Ἐκκλησία καὶ τὸν ἄθεο σοσιαλισμό: ἡ ἄρνηση τῆς πίστεως στὴν ἐλευθερία τοῦ πνεύματος, στὸν Θεὸ καὶ στὸν ἄνθρωπο, στὸν Θεάνθρωπο καὶ στὴν ἀνθρωπότητα. Ἐπίσης στὸ «Ἡμερολόγιο ἑνὸς συγγραφέως» ὁ Ντοστογιέφσκι γράφει πὼς «ὁ ἄθεος σοσιαλισμὸς στὴ Γαλλία δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἡ πιὸ πιστὴ καὶ συνεπὴς συνέχιση τῆς καθολικῆς ἰδέας». Ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἀντίληψη τοῦ ἄθεου σοσιαλισμοῦ προέκυψαν τὰ στρατόπεδα συγκέντρωσης καὶ τὰ γκουλάγκ.
.        Ὁ Ἀλμπὲρ Καμύ, ἰδιοφυὴς ἀγνωστικιστὴς συγγραφέας, ἀγάπησε τὸν Ντοστογιέφσκι καὶ ἐκτίμησε τὸ ἔργο του, ἀλλὰ δὲν μπόρεσε νὰ προσπελάσει στὸ πνεῦμα του. Σὲ συνέντευξή του τὸ 1958, λίγο πρὶν σκοτωθεῖ σὲ αὐτοκινητιστικὸ δυστύχημα, εἶπε: «Γιὰ καιρὸ πιστευόταν ὅτι ὁ Μὰρξ ἦταν ὁ προφήτης τοῦ 20οῦ αἰώνα… Τώρα ξέρουμε ὅτι ὁ ἀληθινὸς προφήτης εἶναι ὁ Ντοστογιέφσκι. Προφήτεψε τὸ βασίλειο τῶν Μεγάλων Ἱεροεξεταστῶν καὶ τὸν θρίαμβο τῆς ἰσχύος ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης».
.       Στὸν Καμὺ κάνει ἐντύπωση ἡ ἄποψη τοῦ Ντοστογιέφσκι πὼς ἡ ἀπεριόριστη ἐλευθερία ὁδηγεῖ στὸν ἀπεριόριστο δεσποτισμό. Ὅμως ὅταν ἐρωτᾶται γιὰ τοὺς «Δαιμονισμένους» ἀπαντᾶ: «Πρώτιστα εἶναι ἕνα ἀριστούργημα καὶ δευτερευόντως μία μαρτυρία ἐναντίον τῆς ἐπανάστασης τῶν μηδενιστῶν καὶ μόνον ἐναντίον αὐτῆς». Τίποτε δὲν ἀναφέρει γιὰ τὴν ἐλευθερία ποὺ ὁ Θεάνθρωπος φέρνει στὸν ἄνθρωπο, στὴν ὁποία πιστεύει καὶ τὴν ὁποία διακηρύσσει ὁ Ντοστογιέφσκι.-

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: