ΟΙ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΙ ΑΜΕΡΙΚΗΣ καὶ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ –2 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Οἱ Ἀρχιεπίσκοποι Ἀμερικῆς καὶ τὸ Κυπριακὸ

Β΄ Μέρος

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Μέρος Α´: ΟΙ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΙ ΑΜΕΡΙΚΗΣ καὶ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ-1 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

                   Οἱ Ἀρχιεπίσκοποι Ἀμερικῆς Μιχαὴλ καὶ Σπυρίδων

.         Ἡ ἀρχιεπισκοπεία στὴν Ἀμερικὴ τοῦ ἀείμνηστου Ἀρχιεπισκόπου Μιχαὴλ (1949-1958) συνέπεσε μὲ ἡρωικὲς ὅσο καὶ τραγικὲς ἡμέρες τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου νὰ ἑνωθοῦν μὲ τὴν Μητέρα Ἑλλάδα. Παράλληλα ὑπῆρξε ἡ ἐκ μέρους τῆς Μεγάλης Βρετανίας καὶ τῆς Τουρκίας λυσσαλέα καὶ μεθοδευμένη ἐπίθεση κατὰ τοῦ Κυπριακοῦ Ἑλληνισμοῦ, μὲ στρατηγικὸ στόχο νὰ διχοτομήσουν τὴ Μεγαλόνησο.
.         Ὑπενθυμίζονται ἐπιγραμματικὰ τὰ κυριότερα γεγονότα:

1950. Δημοψήφισμα ἀπὸ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Κύπρου. Σὲ αὐτὸ τὸ 95,7% τῶν ψηφισάντων τάχθηκε ὑπὲρ τῆς Ἕνωσης τῆς Κύπρου                                                                                                                                                                                                                                                                                            μὲ τὴν Ἑλλάδα.

1950. Ὁ Φαζὶλ Κιουτσοὺκ ζητεῖ οἱ Ἄγγλοι νὰ ἐπιστρέψουν, ἔναντι οἰκονομικοῦ ἀνταλλάγματος, τὴν Κύπρο στὴν Τουρκία, ὡς νὰ εἶναι μία ἀγοραπωλησία ἀκινήτων.

1955 Ἔναρξη ἀγώνα γιὰ τὴν Ἕνωση ἀπὸ τὴν ΕΟΚΑ (Ἐθνικὴ Ὀργάνωση Κυπρίων Ἀγωνιστῶν).

1956 Ἀπαγχονίζονται ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους ὀκτὼ Κύπριοι Ἀγωνιστές, ὅλοι νέοι στὴν ἡλικία (Μιχ. Καραολῆς, Ἀνδρ. Δημητρίου, Ἀνδρ. Ζάχος, Ἰάκ. Πατάτσος, Χαρ. Μιχαήλ. Μιχ. Κουτσόφτας, Στ. Μαυρομάτης, Ἀνδρ. Παναγίδης). Ἐξορίζεται στὶς Σεϋχέλλες ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος μαζὶ μὲ τοὺς Μητροπολίτη Κυρηνείας Κυπριανό, τὸν ἀγωνιστὴ ἱερέα παπα- Σταῦρο Παπαγαθαγγέλου καὶ τὸν γραμματέα τῆς Μητρόπολης Κυρηνείας Πολύκαρπο Ἰωαννίδη.

1957. Ἀπαγχονίζεται ὁ 19χρονος ἥρωας Εὐαγόρας Παλληκαρίδης. Δολοφονεῖται ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους ἐν ψυχρῷ ὁ μεγάλος ἀγωνιστὴς Γρηγόρης Αὐξεντίου.

1957. Τοῦρκοι ἀξιωματικοὶ καὶ ὁπλίτες εἰσέρχονται στὴ Μεγαλόνησο, δημιουργοῦν ὀργάνωση καὶ ἀρχίζουν ἔνοπλες ἐπιθέσεις κατὰ τῶν Ἑλλήνων, μὲ σύνθημα «Διχοτόμηση ἢ θάνατος».

.       Σὲ αὐτὴ τὴ δραματικὴ κατάσταση γιὰ τὸν Ἑλληνισμὸ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Μιχαὴλ συμπαραστάθηκε μὲ θέρμη στοὺς Ἕλληνες τῆς Κύπρου καὶ στὸν δίκαιο ἀγώνα τους. Κινητοποίησε τὴν Ὁμογένεια γιὰ τὴν ὑπεράσπιση τῶν δικαίων τῆς Κύπρου, μὲ συνεχεῖς περιοδεῖες σὲ ὅλες τὶς ΗΠΑ καὶ μὲ σχετικὲς ὁμιλίες σὲ πολυπληθεῖς συγκεντρώσεις. Ἐπίσης ἐνεργοποίησε τὸ ἑλληνικὸ λόμπι, ὥστε νὰ γίνει εὐρύτερα γνωστὸ τὸ θέμα τῆς Κύπρου καὶ ὀργανωμένα νὰ πιεσθοῦν οἱ πολιτειακοὶ καὶ οἱ πολιτικοὶ παράγοντες στὶς ΗΠΑ πρὸς τὸν δρόμο τοῦ Δικαίου καὶ ὄχι τοῦ ὠφελιμισμοῦ. Ἐπίσης ἀπέστειλε ἐπιστολὲς διαμαρτυρίας, μεταξὺ τῶν ἄλλων, στὸν Ὑπουργὸ Ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ, στὸν Ἀρχιεπίσκοπο Καντέρμπουρι καὶ στὸ Παγκόσμιο Συμβούλιο τῶν Ἐκκλησιῶν γιὰ τὴν ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους ἐξορία τοῦ Μακαρίου.
.         Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Μιχαὴλ πέτυχε νὰ συνομιλεῖ ἀπ’ εὐθείας μὲ τοὺς Ἀμερικανοὺς Προέδρους, πρῶτα μὲ τὸν Χάρι Τρούμαν καὶ μετὰ μὲ τὸν Ντουάϊτ Ἀϊζενχάουερ, ἐνῶ μὲ τὸν τρόπο του ἔδειξε στοὺς ἀμερικανοὺς ἀξιωματούχους ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Ὁμογένεια στὶς ΗΠΑ εἶναι ἰσχυρὴ μέσα στοὺς κόλπους τῆς ὑπὸ τὴν ἡγεσία τους παγκόσμιας δύναμης καὶ ὅτι ὑπερασπιζόμενος τὰ δίκαια τοῦ Ἑλληνισμοῦ ὑπερασπίζεται τὶς ἀρχὲς ποὺ οἱ ΗΠΑ πρεσβεύουν.
.         Ὁ Πατριάρχης Βαρθολομαῖος, ἀφοῦ ὑποχρέωσε σὲ παραίτηση τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Ἰάκωβο ἐπέλεξε γιὰ Ἀρχιεπίσκοπο Ἀμερικῆς τὸν Μητροπολίτη Ἰταλίας Σπυρίδωνα* (1996 – 1999). Ἦταν ἡ πρώτη ἐπιλογὴ τοῦ Πατριάρχου μετὰ τὴν ἐκλογή του, τὸ 1991 καὶ θέλησε νὰ ἔχει στὴν Ἀμερικὴ Ἀρχιεπίσκοπο πειθήνιο ὄργανό του. Ὁ Σπυρίδων ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ἦταν τέτοιος ἄνθρωπος. Στὸ Κυπριακὸ ἀμέσως μετὰ τὴν ἐνθρόνισή του, μὲ ἀνακοίνωσή του κατήγγειλε τὴν Τουρκία γιὰ τὴν δολοφονία τῶν Τάσου Ἰσαὰκ καὶ Σολωμοῦ Σολωμοῦ καὶ ἀπέστειλε σχετικὴ ἐπιστολὴ στὸν πρόεδρο Κλίντον, μὲ τὴν ὁποία τοῦ ζητοῦσε νὰ μεσολαβήσει προσωπικὰ γιὰ δίκαιη καὶ βιώσιμη λύση στὸ Κυπριακό.
.         Γιὰ νὰ ἔχει ἀποτελεσματικότητα καὶ διαχρονικότητα στὴν πολιτικὴ πίεσης πρὸς τὴν Οὐάσιγκτον γιὰ τὰ ἐθνικὰ θέματα ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σπυρίδων ἀξιοποίησε τὶς ἰσχυρὲς – οἰκονομικὰ ἢ/καὶ πολιτικὰ – προσωπικότητες τῆς Ὁμογένειας καὶ ἐνίσχυσε τὴν ὀργάνωση ὅλων τῶν φορέων τοῦ ἑλληνοαμερικανικοῦ λόμπι κάτω ἀπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς. Τὸ 1998 ὁ Πρόεδρος τῆς Κύπρου Γλαῦκος Κληρίδης ἐπισκέφθηκε τὸν Ἀρχιεπίσκοπο στὸ γραφεῖο του, τὸν εὐχαρίστησε γιὰ τὶς ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Κύπρου προσπάθειές του καὶ τὸν προσκάλεσε στὴ Μεγαλόνησο. Τὸ Φανάρι ὑπέδειξε στὸν κ. Σπυρίδωνα νὰ ξεχάσει τὴν ἐπίσκεψη, γι’ αὐτὸ καὶ δὲν τὴν πραγματοποίησε.
.         Στὶς 28 Ἀπριλίου 1999 ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σπυρίδων μίλησε φορτισμένος ἀπὸ ἀγανάκτηση γιὰ τὴν ἄδικη ἀντιμετώπιση τοῦ Κυπριακοῦ ἀπὸ τὴν Κυβέρνηση Κλίντον, σὲ σχέση μὲ τὸ Κοσσυφοπέδιο καὶ τὴν Βοσνία. Ἀπευθυνόμενος στὰ μέλη τοῦ Κυπριακοῦ λόμπι καὶ σὲ ἀμερικανοὺς πολιτικοὺς εἶπε, μεταξὺ ἄλλων: «Δὲν λησμονεῖτε τὴν ἀδιαφορία καὶ ἀδικία τῶν ἰσχυρῶν τῆς διεθνοῦς κοινότητας ποὺ ἄλλοτε συγκινοῦνται δῆθεν ἀπὸ τὰ ψηφίσματα τοῦ ΟΗΕ καὶ τὶς ἐπιταγὲς τοῦ διεθνοῦς δικαίου καὶ ἄλλοτε τὶς ἀγνοοῦν καὶ τὶς καταπατοῦν κυνικότατα καὶ προκλητικότατα.
.         Τὴν πολιτικὴ τῶν δύο μέτρων καὶ δύο σταθμῶν, ἕνα μέτρο γιὰ τὸ Κοσσυφοπέδιο ἢ τὴ Βοσνία κι ἄλλα σταθμὰ γιὰ τὴν πολύπαθη Κύπρο, δὲν τὴ δεχθήκατε ποτέ… Θυμάστε ὅτι τὸ 1991, μετὰ τὸ Κουβέιτ, θὰ ἐρχόταν καὶ ἡ ἐπίλυση τοῦ Κυπριακοῦ. Θυμάστε ὅτι τὸ 1992-1993, μετὰ τὴ Βοσνία, θὰ ἐρχόταν πάλι ἡ διευθέτηση τοῦ Κυπριακοῦ… Ἂς εὐχηθοῦμε ὅτι τὴ φορὰ αὐτὴ οἱ ὑποσχέσεις δὲν θὰ ἀποδειχθοῦν καὶ πάλι λόγοι πολλοί, λόγοι εὐθηνοί, λόγοι κενοί».
.         Στὴν ἐθνική του στάση ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σπυρίδων βρῆκε φυσικὰ ἔνθερμο συμπαραστάτη ὅλον τὸν Ἑλληνισμό. Ὅμως τὸ Φανάρι ἦταν ἀντίθετο μὲ τὴ στάση του στὸ Κυπριακὸ καὶ στὰ ἄλλα ἐθνικὰ θέματα καὶ τὸ ἀπέδειξε ἀπομακρύνοντάς τον… Στὶς 12 Ἰουλίου 1999 ὁ Σπυρίδων ἐκλήθη στὸ Φανάρι, λίγες ἡμέρες πρὸ τῆς τραγικῆς ἐπετείου τῆς βάρβαρης εἰσβολῆς τῶν Τούρκων στὴ Μεγαλόνησο. Ἡ «Κυριακάτικη Ἐλευθεροτυπία» ἔγραψε τότε ρεπορτὰζ μὲ τίτλο «Τὸ Κυπριακὸ τρώει τὸν Σπυρίδωνα». Παρὰ τὴν ἀπειλὴ ἀποπομπῆς του, ποὺ σύντομα ὑλοποιήθηκε, ὁ Σπυρίδων ἐπιστρέψας στὶς ΗΠΑ προχώρησε σὲ ἔντονο διάβημα πρὸς τὸν Πρόεδρο Κλίντον νὰ ἀναλάβει πρωτοβουλία γιὰ δίκαιη καὶ βιώσιμη λύση τοῦ Κυπριακοῦ.
.         Ὁ πρόεδρος τοῦ ΣΑΕ Ἀμερικῆς Χρῆστος Τομαρᾶς ἐπαίνεσε τότε τὸ ἐθνωφελὲς ἔργο τοῦ Σπυρίδωνος: «Ἡ κίνηση τοῦ κ. Σπυρίδωνος νὰ συσπειρώσει ὅλους τοὺς ὀργανισμοὺς τῆς ὁμογένειας σὲ μία κοινὴ στρατηγικὴ γιὰ ὅλο τὸ φάσμα τῶν ἐθνικῶν θεμάτων τῆς Ἑλλάδας ἦταν πρωτοποριακὴ καὶ ὅτι μὲ τὸν ἐρχομό του ὑπάρχει ἕνας ἀέρας αἰσιοδοξίας γιὰ τὴ διατήρηση τῆς ἐθνικῆς μας ταυτότητας». Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σπυρίδων ὑποχρεώθηκε ἀπὸ τὸν Πατριάρχη Βαρθολομαῖο σὲ παραίτηση τὴν 30ή Αὐγούστου 1999. Σημειώνεται ὅτι οἱ τρεῖς ὑπηρετήσαντες κατὰ τὰ τελευταῖα ἑξήντα χρόνια (1959 – 2019) ἀρχιεπίσκοποι Ἀμερικῆς (Ἰάκωβος, Σπυρίδων καὶ Δημήτριος) ὑποχρεώθηκαν σὲ παραίτηση ἀπὸ τὸν σημερινὸ Πατριάρχη. Οἱ δύο τελευταῖοι μάλιστα ἂν καὶ ἦσαν ἐπιλογή του.-

 

* Πολλὰ ἀπὸ τὰ ἀναφερόμενα στοιχεῖα γιὰ τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Σπυρίδωνα ὑπάρχουν στὸ βιβλίο τῆς Ἰουστίνης Φραγκούλη – Ἀργύρη «Ἡ μοναξιὰ ἑνὸς ἀσυμβίβαστου – Σπυρίδων Ἀρχιεπίσκοπος Ἀμερικῆς (1996 – 1999)». Ἔκδ. «Ἑξάντας», 2000.

 

 

 

 

Διαφημίσεις
  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: