ΣΤΟ ΚΕΝΟ Η ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΣΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ τῶν ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΩΝ ΚΥΠΡΟΥ καὶ ΑΛΒΑΝΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Στὸ κενὸ ἡ μεσολάβηση στὸ Οὐκρανικὸ
τῶν Ἀρχιεπισκόπων Κύπρου καὶ Ἀλβανίας

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.               Ἡ μεσολάβηση τῶν Ἀρχιεπισκόπων Κύπρου κ. Χρυσοστόμου καὶ Ἀλβανίας κ. Ἀναστασίου πρὸς ἀποφυγὴ τῆς πόλωσης καὶ τοῦ σχίσματος στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἐξ αἰτίας τοῦ οὐκρανικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ζητήματος, πέφτει στὸ κενό. Οἱ δύο Πρωθιεράρχες εἶχαν συνάντηση μὲ τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη κ. Βαρθολομαῖο στὸ Σάλσμπουργκ τῆς Αὐστρίας στὶς 2 Μαρτίου 2019 καὶ συζήτησαν ἐπὶ μακρὸν τὸ οὐκρανικὸ ζήτημα.
.               Κατὰ τὶς ὑπάρχουσες πληροφορίες ὁ Πατριάρχης εἶναι προβληματισμένος ἀπὸ τὶς ἐξελίξεις. Ἡ οὐκρανικὴ κυβέρνηση ἄλλα τοῦ εἶχε ὑποσχεθεῖ καὶ ἄλλα προέκυψαν καὶ οὐδεμία ἀπὸ τὶς ὑπόλοιπες Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες ἀναγνώρισε τὴν «Αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας». Ὅμως φαίνεται ἀδύνατο νὰ θελήσει νὰ ἐκτονώσει τὴν κρίση. Ὁ κ. Βαρθολομαῖος περιβάλλεται ἀπὸ κληρικοὺς καὶ λαϊκοὺς ποὺ ὑποδαυλίζουν τὴν διάθεσή του γιὰ ἀντιπαράθεση μὲ τὴν Μόσχα. Αὐτὸ φάνηκε καὶ στὴ συνάντηση στὸ Σάλσμπουργκ. «Παρ’ ἑαυτῷ» ἦταν ὁ Ἐπίσκοπος Χριστουπόλεως Μακάριος, ὁ ὁποῖος πλειοδότησε σὲ ἐμπάθεια πρὸς τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας.
.               Οἱ δύο Προκαθήμενοι, Κύπρου καὶ Ἀλβανίας, ἐπιχείρησαν νὰ πείσουν τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη νὰ συγκαλέσει σύσκεψη τῶν Προκαθημένων τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν καὶ νὰ προσπαθήσει νὰ ἐκτονώσει τὴν ἔνταση, ποὺ ὑπάρχει. Ὁ Πατριάρχης ἀντεῖπε ὅτι μία τέτοια συνάντηση ἁπλῶς θὰ ἐπισημοποιοῦσε τὸ χάσμα, ποὺ ὑπάρχει μεταξὺ τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν. Ἐπίσης ἐλέχθη ὅτι θὰ εἶναι ὀλέθριο γιὰ τὴν Ἐκκλησία νὰ ὑπάρξει ἕνας χωρισμὸς τῶν Ὀρθοδόξων σὲ Ἕλληνες καὶ Σλαύους. Στὸ ἐνδεχόμενο αὐτὸ οἱ δύο Προκαθήμενοι εἶπαν ὅτι θὰ μποροῦσαν νὰ συζητήσουν μὲ Προκαθημένους Σλαυικῶν Ἐκκλησιῶν, μήπως καὶ τοὺς πείσουν, τουλάχιστον, νὰ μείνουν οὐδέτεροι στὴν ὑπάρχουσα κρίση Φαναρίου – Μόσχας. Σήμερα, γιὰ τοὺς δικούς του λόγους, ὁ πιὸ συζητήσιμος στὴν προοπτικὴ αὐτὴ εἶναι ὁ Πατριάρχης Βουλγαρίας. Οἱ ὑπόλοιποι (Σερβίας, Πολωνίας καὶ Τσεχίας – Σλοβακίας) δεσμεύονται εἴτε μὲ δηλώσεις τους, εἴτε μὲ ἀποφάσεις τῶν Συνόδων τους.
.               Ἡ ἀποτυχία τῆς μεσολάβησης εἶναι καὶ λόγῳ τῆς διαφορᾶς ἀντιμετώπισης τοῦ οὐκρανικοῦ ζητήματος ἀπὸ τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη καὶ τοὺς δύο Πρωθιεράρχες. Μὲ τὶς ἀποφάσεις τους οἱ Ἱερὲς Σύνοδοι τῶν Ἐκκλησιῶν Κύπρου καὶ Ἀλβανίας ἀπορρίπτουν τὸν τρόπο, ποὺ δόθηκε ἡ Αὐτοκεφαλία στὴν Οὐκρανικὴ Ἐκκλησία καὶ ζητοῦν συνάντηση ὅλων τῶν Πρωθιεραρχῶν, πρὸς ἐξέταση καὶ ἐκτόνωση τῆς ἔντασης ποὺ ὑπάρχει. Γιὰ τὴ διαφορὰ ἀπόψεων εἶναι χαρακτηριστικὴ ἡ ἀλληλογραφία, ποὺ ὑπῆρξε μεταξὺ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου καὶ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀλβανίας κ. Ἀναστασίου καὶ ὁ χρόνος, ποὺ αὐτὴ δημοσιοποιήθηκε, σὲ σχέση μὲ τὴ συνάντηση στὸ Σάλσμπουργκ. Τὸ περιεχόμενο τῶν ἐπιστολῶν καὶ οἱ ἡμερομηνίες ἀποστολῆς τους δείχνουν ὅτι ἡ συνάντηση γιὰ τὴ μεσολάβηση ἦταν καταδικασμένη πρὶν αὐτὴ διεξαχθεῖ.
.               Στὶς 24 Δεκεμβρίου 2018 ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης ἀποστέλλει ἐπιστολὴ στὸν Ἀρχιεπίσκοπο κ. Ἀναστάσιο καὶ τοῦ ἀναγγέλλει τὴν ἀπόφασή του νὰ δώσει Αὐτοκεφαλία στοὺς σχισματικοὺς τῆς Οὐκρανίας. Στὶς 4 Ἰανουαρίου 2019 συνεδριάζει ἡ Σύνοδος τῆς Ἀλβανικῆς Ἐκκλησίας καὶ μὲ βάση τὴν προαναφερθεῖσα ἀπόφαση, ποὺ ἔλαβε, ὁ κ. Ἀναστάσιος ἀποστέλλει ἐπιστολὴ στὸν Πατριάρχη στὶς 14 Ἰανουαρίου 2019. Ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης ἀπαντᾶ στὸν Ἀρχιεπίσκοπο Ἀλβανίας στὶς 20 Φεβρουαρίου 2019. Ἡ συνάντηση στὸ Σάλσμπουργκ διεξάγεται στὶς 2 Μαρτίου 2019. Στὶς 7 Μαρτίου 2019 ἡ Ἀρχιεπισκοπὴ Ἀλβανίας δημοσιοποιεῖ τὴν ἐπιστολὴ τοῦ κ. Ἀναστασίου καὶ στὶς 9 Μαρτίου τὸ Φανάρι πράττει τὸ ἴδιο γι’ αὐτὴ τοῦ κ. Βαρθολομαίου. Ἀπὸ τὶς ἐκτεθεῖσες ἡμερομηνίες τῶν ἐπιστολῶν ἀποδεικνύεται ὅτι αὐτὲς εἶχαν ἀνταλλαγεῖ πρὶν ἀπὸ τὴ συνάντηση στὸ Σάλσμπουργκ.
.               Στὴν ἐπιστολή του ὁ κ. Ἀναστάσιος διατυπώνει εὐθέως τὴ «θεμελιώδη ἀμφιβολία» τῆς Ἀλβανικῆς Ἐκκλησίας «νὰ ἐπικυρώσει ἀναδρομικῶς χειροτονίας τελεσθείσας ὑπὸ καθηρημένου, ἀφωρισμένου καὶ ἀναθεματισμένου προσώπου», ὀνοματίζοντας τὸν Φιλάρετο Ντενισένκο καὶ ἀναφερόμενος στὸν βίο καὶ στὴν πολιτεία του. Στὴν ἐπιστολὴ ἀκολουθεῖ παράθεση πολλῶν ἐπιχειρημάτων, μὲ βάση τὰ ὁποῖα ἀπορρίπτει τὴν προσθήκη τοῦ ὀνόματος τοῦ Μητροπολίτου Ἐπιφανίου (ἐπικεφαλῆς τῆς Αὐτοκέφαλης Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας) στὰ Ἱερὰ Δίπτυχα καὶ ἑπομένως ἀπορρίπτει τὴν ἀναγνώρισή του. Ἐπίσης ὁ κ. Ἀναστάσιος ἐπισημαίνει πὼς «ἀντὶ εἰρηνεύσεως καὶ ἑνότητος τῶν Ὀρθοδόξων της Οὐκρανίας, ἐπαπειλεῖται ὁ κίνδυνος διασπάσεως τῆς ἑνότητος τῆς ἀνὰ τὸν κόσμον Ὀρθοδοξίας». Ἐπὶ πλέον ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀλβανίας θεωρεῖ ἀβάσιμες τὶς ἐκτιμήσεις ὅτι ὁ ἐμφανὴς διχασμὸς θὰ διαρκέσει «ἐπ’ ὀλίγον». Τέλος ἐπισημαίνει τὴν ἔλλειψη συνοδικότητας στὴν ἐνέργεια τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου.
.               Στὴν ἀπάντησή του ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης ἐπιχειρεῖ μὲ ἱστορικὰ στοιχεῖα νὰ δικαιολογήσει τὴν ἐπαναφορὰ στὴν κανονικότητα τοῦ καθηρημένου, ἀφορισμένου καὶ ἀναθεματισμένου «Πατριάρχη Οὐκρανίας» Φιλάρετου. Μεταξὺ τῶν ἐπιχειρημάτων ἀναφέρεται στὴν Ἐκκλησία τῆς Βουλγαρίας, τὴν περίπτωση τῆς ὁποίας θεωρεῖ παρόμοια μὲ αὐτὴν τῆς Οὐκρανίας. Ὅπως γράφει τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, τὸ 1872, καθαίρεσε καὶ ἀφόρισε τοὺς Ἐπισκόπους της καὶ τὸ 1945 τοὺς ἀποκατέστησε χωρὶς ἀναχειροτονία.
.               Ὁ κ. Βαρθολομαῖος στὴν ἴδια ἐπιστολὴ καὶ ὡς πρὸς τὴν κατηγορία τῆς ἐκ μέρους του ἐλλείψεως πνεύματος Συνοδικότητας θέτει γιὰ μίαν ἀκόμη φορὰ τὸ θέμα ὅτι τὸ Πρωτεῖο τοῦ Πάπα Ρώμης, μετὰ τὸ Σχίσμα, ἔχει περιέλθει στὸν Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως. Ἐπικαλεῖται ἀπόφαση τοῦ 1663 τῶν Πατριαρχῶν Κωνσταντινουπόλεως, Ἀλεξανδρείας, Ἀντιοχείας καὶ Ἱεροσολύμων… Στὸν ἐπίλογο τῆς ἐπιστολῆς του ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης γράφει μὲ προσβλητικὸ ὕφος κατὰ ὅσων διαφωνοῦν μὲ τὴν ἐνέργειά του, μεταξὺ αὐτῶν βεβαίως καὶ κατὰ τοῦ κ. Ἀναστασίου: «Καὶ ἀποροῦμεν πῶς αὕτη ἡ προπέτεια καὶ κατασυκοφάντησις τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας καὶ τῆς ἡμῶν Μετριότητος προσωπικῶς γίνεται ὑπ’ ἐνίων ἀνεκτὴ καὶ ἔν τισι περιπτώσεων, ἑκόντων ἢ ἀκόντων αὐτῶν, υἱοθετεῖται ὑπὸ τὴν μορφὴν ἀποδοχῆς καὶ ἐπαναλήψεως τῆς ἐπιχειρηματολογίας τῶν κινησάντων τὴν πτέρναν κατὰ τῆς εὐεργέτιδος. Ἀγαπῶσιν οὗτοι οἱ μαθηταὶ ὑπὲρ τοὺς διδασκάλους τὴν Ἐκκλησίαν καὶ τὴν ἑνότητα αὐτῆς; Μὴ γένοιτο». Ἐπαναλαμβάνεται ὅτι ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν ἐπιστολῶν προηγήθηκε τῆς συνάντησης στὸ Σάλσμπουργκ…
.               Ὡς πρὸς τὴν περίπτωση τῆς Βουλγαρίας, στὴν ὁποία ἀναφέρεται ὁ κ. Βαρθολομαῖος στὴν ἐπιστολή του πρὸς τὸν κ. Ἀναστάσιο, ἡ περίπτωση εἶναι διαφορετικὴ ἀπὸ αὐτὴ τῆς Οὐκρανίας. Ἡ Ἐκκλησία τῆς Βουλγαρίας εἶχε ἐκκλησιαστικὴ ἐξάρτηση ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, ὅταν ἀνακήρυξε τὴν Ἐξαρχία. Ἡ Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας εἶναι ὑπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ δικαιοδοσία τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας. Αὐτὸ ἀφόρισε τὸν Φιλάρετο καὶ οὐδεμία ἀπόφαση μποροῦσε νὰ λάβει τὸ Φανάρι, ἔστω καὶ μὲ τὸ παπικῆς προέλευσης «ἔκκλητο», χωρὶς προηγουμένως νὰ εἶχε πληροφορηθεῖ ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας, τοὺς λόγους γιὰ τοὺς ὁποίους τὸν καταδίκασε στὴν ἐσχάτη τῶν ἐκκλησιαστικῶν ποινῶν. Τὸ Φανάρι ἔτσι ἔπραξε στὴν περίπτωση τοῦ καθαιρεθέντος ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος Μητροπολίτου Ἀττικῆς Παντελεήμονα. Πρὶν ἐξετάσει τὴν περίπτωσή του, ζήτησε ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Σύνοδό Της τὸν φάκελο τῆς δίκης καὶ τῆς ἀπόφασης, ποὺ εἶχε ληφθεῖ. Σημειώνεται ὅτι ὅταν ἔλαβε τὴ σχετικὴ ἀπόφαση τὸ   Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας γιὰ τὸν Φιλάρετο ὁ κ. Βαρθολομαῖος τὴ δέχθηκε καὶ τὸν ἀποκήρυξε καὶ αὐτός, ὡς σχισματικό…
.               Πέραν τοῦ ὅτι ἡ βουλγαρικὴ Ἐκκλησία ἦταν ὑπὸ τὴν δικαιοδοσία του, τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο γιὰ νὰ ἄρει τὸ βουλγαρικὸ σχίσμα ἀνέθεσε, τὸ 1932, στὸν Πατριάρχη Ἱεροσολύμων νὰ μεσολαβήσει καὶ ἔθεσε αὐστηροὺς ὅρους γιὰ τὴν ἄρση. Ἡ διαπραγμάτευση δὲν ὁλοκληρώθηκε τότε. Ἀκολούθησε ὁ Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος καὶ στὶς 19 Φεβρουαρίου 1945 ὑπεγράφη τὸ Πρωτόκολλο ἄρσης τοῦ σχίσματος ὑπὸ τοὺς ὅρους τοῦ 1932 καὶ ἀφοῦ ἡ Βουλγαρικὴ Ἐξαρχία εἶχε ζητήσει συγγνώμη γιὰ τὸ σχίσμα καὶ εἶχε μεταφέρει τὴν ἕδρα της ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη στὴ Σόφια. Τίποτα ἀπὸ αὐτὰ δὲν συνέβησαν στὴν Οὐκρανία.
.               Ὡς πρὸς τὰ ἐπιχειρήματα περὶ Πρωτείου ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης ἐκτίθεται στὴ συνείδηση τῆς Ἐκκλησίας, πρὸς τὴν ὁποία δὲν μπορεῖ νὰ ἐξισωθεῖ ὁποιαδήποτε ἀπόφαση τῶν τεσσάρων Πατριαρχῶν, παρμένη ὑπὸ εἰδικὲς συνθῆκες καὶ ὑπὸ ὀθωμανικὴ τυραννικὴ ἐξουσία. Ἐξ ἄλλου ἀκολούθησαν ἀποφάσεις τοῦ ἰδίου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ὡς ἀπάντηση στὸ ἀλάθητο τοῦ Πάπα, ποὺ καθιέρωσε ἡ Α΄ Βατικανὴ Σύνοδος τὸ 1870, μὲ τὶς ὁποῖες καταδικάστηκε μὲ ἀπόλυτο τρόπο τὸ παπικὸ Πρωτεῖο στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. –

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: