SINE IRA ET STUDIO. ΕΝ ΟΨΕΙ ΤΩΝ ΤΡΑΓΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Sine ira et studio
Ἐν ὄψει τῶν τραγικῶν ἐξελίξεων
στὴν Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.           Ὁ Ρωμαῖος ἱστορικὸς Τάκιτος ἔγραψε ὅτι ἡ πρόθεσή του ἦταν νὰ γράψει ἱστορία sine ira et studio, δηλαδὴ χωρὶς ἐμπάθεια καὶ θυμό, ἀλλὰ καὶ χωρὶς εὔνοια. Ὁ ἴδιος δὲν ὑλοποίησε τὴν πρόθεσή του, ὅμως ἔμεινε στὴν ἱστορία ὁ λόγος του γιὰ τὸ πῶς ἕνας ἱστορικὸς ὀφείλει νὰ βλέπει τὴν Ἱστορία. Αὐτὸν τὸν καιρὸ στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία συμβαίνουν δραματικὰ γεγονότα. Ἡ ἑνότητά Της βρίσκεται σὲ ἄμεσο κίνδυνο. Στὸν τρέχοντα μήνα καὶ συγκεκριμένα στὶς 15 Δεκεμβρίου 2018 ἡ κρίση θὰ κορυφωθεῖ μὲ τὴν σύγκληση στὸ Κίεβο τῆς «Ἑνωτικῆς Συνόδου». Σὲ αὐτὴν ἔχουν προσκληθεῖ ὅλοι οἱ Ἱεράρχες τῆς Οὐκρανίας, κανονικοὶ καὶ σχισματικοὶ καὶ ὅσοι παραστοῦν θὰ ἐκλέξουν Προκαθήμενο, στὸν ὁποῖο θὰ δοθεῖ ὁ Τόμος τῆς Αὐτοκεφαλίας καὶ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο θὰ τὴν προσθέσει στὶς 14 Αὐτοκέφαλες Ἐκκλησίες…
.           Τὸ θέμα σήμερα δὲν εἶναι τὰ προβλήματα ποὺ θὰ προκύψουν ἀπὸ τὴν ἐπισημοποίηση τῆς ἐνεργείας τοῦ Πατριαρχείου. Αὐτὰ θὰ εἶναι πολλὰ καὶ τραγικὰ γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἀλλὰ ἕπονται. Τὸ παρὸν ἄρθρο θὰ ἀσχοληθεῖ μὲ τὸν τρόπο ποὺ ἔγκριτος καθηγητὴς τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας, καὶ σύμβουλος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου, χειρίστηκε τὸ ἱστορικὸ θέμα τῆς κρίσης Φαναρίου καὶ Μόσχας, ὡς πρὸς τὴν Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας. Ἔγραψε ἄρθρο μὲ πολλοὺς χαρακτηρισμοὺς σὲ βάρος «τῶν συμβούλων τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας» καὶ μὲ λίγα καὶ συζητήσιμα ἐπιχειρήματα.
.       Ἔχουν γράψει πολλοί, ποὺ στηρίζουν τὴν ἐνέργεια τοῦ κ. Βαρθολομαίου στὴν κρίση τῆς Οὐκρανίας. Αὐτοὶ δικαιολογοῦνται. Ὀφείλουν νὰ ὑποστηρίξουν τὶς θέσεις καὶ τὶς ἐνέργειες τοῦ Πατριάρχου. Ὅμως ἀπὸ ἕναν πολιό, ἔμπειρο καὶ ἱκανὸ καθηγητὴ θὰ ἀνέμενε κανεὶς νὰ ἐκφράζεται μόνο μὲ ἐπιχειρήματα. Γιὰ λόγους ἱστορικοὺς ἀναφέρονται οἱ χαρακτηρισμοὶ ποὺ ἔγραψε στὶς δέκα ἑπτὰ πρῶτες σελίδες τοῦ ἄρθρου του. Οἱ περισσότεροι ἐπαναλαμβάνονται πλειστάκις.

Στὴν πρώτη σελίδα:
– Πλασματικὸ ἔρεισμα
– Αὐθαίρετη ἑρμηνεία τῶν ἐπισήμων κειμένων.
– Ἑρμηνεύουν ἀκρίτως μὲ ἐσφαλμένη μέθοδο.
– Δῆθεν…
Στὴν τρίτη σελίδα:
– Μὲ τὶς ἀβάσιμες καὶ ἄκριτες ἀμφισβητήσεις.
– Λίγο πιὸ κάτω: Μὲ ἀβάσιμα καὶ πλασματικὰ ἐπιχειρήματα.
Στὴν τετάρτη σελίδα:
– Παντελῶς ἀβάσιμα καὶ προφανῶς πλασματικὰ τὰ ἐπιχειρήματα.
– Τὰ προβάλλουν ἀφελῶς.
Στὴν πέμπτη σελίδα:
– Ἑρμηνεύουν αὐθαιρέτως καὶ ἐσφαλμένως ἐξ ἀγνοίας ἢ σκοπίμως.
– Ὑποστηρίζουν ἕνα πλασματικὸ καὶ παντελῶς ἀβάσιμο συμπέρασμα.
– Δῆθεν…
– Ἀγνοοῦν ἢ ἐπιθυμοῦν νὰ ἀγνοοῦν σκοπίμως.
Στὴν ἕκτη σελίδα:
– Ὑποστηρίζουν ἀφελῶς ἢ σκοπίμως.
– Δῆθεν… (Δύο φορὲς)
– Ἀποσυνδέουν αὐθαιρέτως.
– Προέβαλαν ἀφελῶς τὸν πλασματικὸ καὶ ἀβάσιμο συλλογισμό.
Στὴν ἑβδόμη σελίδα:
– Παντελῶς ἀβάσιμη καὶ σαφῶς πλασματική.
– Δῆθεν… (Δύο φορές).
– Προβάλλουν ἀφελῶς ὡς ἀναγκαῖα πλασματικὰ ἐπιχειρήματα.
– Τὸν αὐθαίρετο καὶ ἀδιανόητο χαρακτηρισμό.
Στὴν ὀγδήη σελίδα:
– Τὸ ἐπίσης ἀβάσιμο καὶ προφανῶς πλασματικὸ συμπέρασμα.
– Δῆθεν…
– Προφανῶς ἐσφαλμένο τὸ αὐθαίρετο καὶ πλασματικὸ συμπέρασμα.
– Προβάλλουν τὴν αὐθαίρετη, πλασματικὴ καὶ παντελῶς ἀβάσιμη ἑρμηνεία…
Στὴν ἐνάτη σελίδα:
– Ἀναζήτησαν ἄλλα πλασματικὰ ἢ καὶ οὐτοπικὰ ἐπιχειρήματα…
– Σὲ μία προφανῶς πλασματικὴ καὶ σαφῶς ἐσφαλμένη ἑρμηνεία…
Στὴν δεκάτη σελίδα:
– Ἰσχυρίζονται ἀφελῶς.
– Χρησιμοποιήθηκε σκοπίμως γιὰ νὰ ὑποστηριχθῆ ἡ δική τους σαφῶς πλασματικὴ καὶ προφανῶς ἐσφαλμένη ἑρμηνεία.
– Ὑποστηρίχθηκε αὐθαιρέτως.
Στὴν ἑνδεκάτη σελίδα:
– Ὑποστηρίχθηκε ἀφελῶς.
– Σαφῶς αὐθαίρετη.
– Ἐσφαλμένη ταύτιση.
– Ἰσχυρίζονται ἐξ ἀγνοίας ἢ σκοπίμως.
– Ἀγνοοῦν ἀφελῶς ἢ ἐπιλέγουν σκοπίμως νὰ ἀγνοοῦν.
.                 Στὶς ἑπόμενες σελίδες παρατίθενται συζητήσιμα ἱστορικὰ γεγονότα καὶ στὴν δεκάτη ἑβδόμη σελίδα ἐπαναλαμβάνονται οἱ χαρακτηρισμοί:
– Αὐθαιρέτως καὶ μὲ προφανῶς πλασματικὰ προσχήματα…
– Ἡ αὐθαίρετη ἀβάσιμη καὶ προφανῶς ἐσφαλμένη ἀμφισβήτηση .
– Ὑποστηρίζεται αὐθαιρέτως ἢ ἀκρίτως …
.           Διαβάζοντας τὸ ἄρθρο τοῦ ὑποστηρικτοῦ τῶν θέσεων τοῦ Φαναρίου καθηγητοῦ, ἐκ τῶν στενῶν συνεργατῶν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου, καὶ τοὺς χαρακτηρισμούς του σὲ βάρος τῶν ὑποστηρικτῶν τῶν ἀπόψεων τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας διερωτᾶται κανεὶς γιὰ ποιὰν εἰρηνικὴ λύση μιλάει ὁ κ. Βαρθολομαῖος. Τὸ ἄρθρο ἐμφανίζει μίσος ἔναντι τῆς ρωσικῆς πλευρᾶς. Ἔτσι οὔτε συζήτηση γίνεται οὔτε εἰρήνη ἐπέρχεται.
.             Ἐπὶ τῶν πραγματικῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται στὸ ἄρθρο τοῦ κ. καθηγητοῦ σημειώνονται τὰ ἀκόλουθα:
.       Πέντε φορὲς ἀναφέρει ὅτι ἡ χειροτονία καὶ ἡ ἐνθρόνιση τοῦ Μητροπολίτου Κιέβου ἐδόθη «κατ’ οἰκονομίαν» στὸν Πατριάρχη Μόσχας. Ἡ ἔκφραση στὸ ἐντὸς εἰσαγωγικῶν σχετικὸ κείμενο ποὺ παραθέτει πουθενὰ δὲν ἀναφέρεται τὸ «κατ’ οἰκονομίαν»…
.       Εἶναι φυσιολογικὸ ὁ κ. καθηγητὴς νὰ ἀναφέρει ἐκκλησιαστικὲς πληροφορίες, τὶς ὁποῖες ἑρμηνεύει ὑποστηρίζοντας τὶς ἀπόψεις τοῦ Φαναρίου. Δὲν ἀναφέρει ὅμως ἄλλα σημεῖα ποὺ εἶναι ἀπαραίτητα γιὰ τὴν ἀντικειμενικὴ κρίση. Στὴν περίοδο τοῦ 16ου καὶ μέρους τοῦ 17ου αἰώνα οἱ Ὀρθόδοξοι Ρῶσοι τῆς Οὐκρανίας ἦσαν ὑπὸ τὸν ζυγὸ τῶν ρωμαιοκαθολικῶν Πολωνῶν καὶ τῶν Προτεσταντῶν Λιθουανῶν.
.       Στὴν περίοδο ἐκείνη γίνεται ἡ μεγάλη ἐπίθεση ἀπὸ τὸ Βατικανό, κυρίως διὰ τῶν ἰησουιτῶν, νὰ ἀπομακρύνει τοὺς Ρώσους τῆς Οὐκρανίας ἀπὸ τὴν Ὀρθόδοξη Πίστη τους καὶ ἀπὸ τὸν ἀδελφικό, ἐξ αἵματος, δεσμό τους μὲ τοὺς ἄλλους Ρώσους. Ἀποκορύφωμα ἡ «Σύνοδος» τῆς Βρέστης, τὸ 1596 καὶ ἡ καθιέρωση τῆς Οὐνίας, ὡς δουρείου ἵππου στοὺς Ὀρθοδόξους. Τότε δὲν εἶχαν προτεραιότητα τὰ πρωτεῖα καὶ οἱ δικαιοδοσίες. Τότε ἦταν ἡ ἐποχὴ τῶν Ὀρθοδόξων – Οὐκρανῶν Νεομαρτύρων, τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας.
.       Μὲ τὴν ἀπόφαση τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου νὰ δώσει τὴν αὐτοκεφαλία στὴν Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας πολλὰ ἄρθρα γράφτηκαν ὑποστηρίζοντας τὶς θέσεις τοῦ Φαναρίου ἢ τῆς Μόσχας. Σημασία ὅμως ἔχει τί ἔχει γραφεῖ σχετικὰ μὲ τὴν Οὐκρανία σὲ ἀνύποπτο χρόνο, πρὶν ἀπὸ τὴν κρίση μεταξὺ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Μόσχας.
.        Στὴν ἰστοσελίδα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου γιὰ τὸν Πατριάρχη Παρθένιο Α΄ ἀναφέρονται, μεταξὺ ἄλλων, τὰ ἀκόλουθα: «Τὸ 1642 ἔστειλε τὸν Μελέτιο Συρίγο στὸ Ἰάσιο, ὁ ὁποῖος συμμετεῖχε (sic) στὶς ἐργασίες τῆς π τν Μητροπολίτη Κιέβου Πέτρο Μογίλα Συνόδου. Ἡ Σύνοδος κατέληξε στὴν λεγομένη Ὀρθόδοξο Ὁμολογία, κείμενο τὸ ὁποῖο Πέτρος Μογίλας θελε χρησιμοποιήσει γι ν προφυλάξει τος Ρώσους ἀπὸ τὶς καλβινιστικὲς κυρίως θέσεις, ποὺ προωθοῦσε τότε ἡ ψευδολουκάρειος ὁμολογία ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὶς ρωμαιοκαθολικὲς κακοδοξίες». (Σημ. Οἱ ὑπογραμμίσεις τοῦ γράφοντος). Μητροπολίτης Κιέβου γι ν προφυλάξει τος Ρώσους π τς κακοδοξίες. Δν ναφέρονται Οκρανοί…
.         Στὸ πόνημά του «Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία» (Σημ. Τὸ 1993 πρῶτον κυκλοφορήθηκε στὰ ἀγγλικὰ ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις Penguin καὶ τὸ 1996 στὰ ἑλληνικὰ ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις Ἀκρίτας) ὁ Μητροπολίτης τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου Διοκλείας Κάλλιστος (Γουέαρ) γράφει ὅτι «ἡ μόνη μακροπρόθεσμη λύση θὰ ἦταν ἡ δημιουργία μίας ἐντελῶς ἀνεξάρτητης Αὐτοκέφαλης Ἐκκλησίας στὴν Οὐκρανία». Ὅμως προσθέτει: «Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ἀπαιτεῖ τ συναίνεση το Πατριαρχείου Μόσχας καὶ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, στ δικαιοδοσία το ποίου νκε Οκρανία πρν τ 1686» (Σελ. 267 στὴν ἑλλ. Ἔκδ.). Ὑπογραμμίζονται ἀπὸ τὸν γράφοντα τὰ σημεῖα τοῦ Σεβ. Διοκλείας ὅτι ατοκεφαλία παιτε τ συναίνεση το Πατριαρχείου τς Μόσχας, στο ποίου τ δικαιοδοσία νήκει Οκρανία μετ τ 1686.
.           Ὁ Σεβ. Κάλλιστος σημειώνει γιὰ τὸ θέμα τῆς Οὐκρανίας ὅτι «ἡ ἐποχὴ (τοῦ 1990) ἦταν ἐποχὴ μεγάλης ἐλπίδας ἀλλὰ καὶ βαθιᾶς ἀνησυχίας γιὰ τοὺς Ὀρθοδόξους σὲ ὅλη τὴν ἔκταση τῆς πρώην Σοβιετικῆς Ἑνώσεως». Στὸ τέλος τῆς δεκαετίας τοῦ 2010 ἡ ἐλπίδα λογικὰ ἐκλείπει. Μένει στὸν Κύριο μόνο… Ἀνθρωπίνως μένει ἡ βαθιὰ ἀνησυχία. Καὶ αὐτὴ δὲν περιορίζεται στὴν πρώην Σοβιετικὴ Ἕνωση, ἐκτείνεται σὲ ὅλη τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία.-

, , ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: