ΔΕΝ ΦΤΑIΕΙ Η ΑΛΒΑΝIΑ ΓΙΑ ΤΗN ΒOΡΕΙΟ HΠΕΙΡΟ

Δν φταίει λβανία γι τὴν Βόρειο πειρο

Σάββας Καλεντερίδης

.             Ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ἄρχισε νὰ ἐγκαταλείπει τὰ ἐδάφη τῶν δυτικῶν Βαλκανίων μετὰ τὸν Ρωσοτουρκικὸ Πόλεμο τοῦ 1878, ποὺ ἔληξε μὲ τὴ Συνθήκη τοῦ Ἁγίου Στεφάνου, ἡ ὁποία ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἵδρυση τῆς Μεγάλης Βουλγαρίας προέβλεπε καὶ τὴν ἀποχώρηση τῶν Ὀθωμανῶν ἀπὸ τὸ πιὸ σημαντικὸ διοικητικὸ καὶ θρησκευτικὸ κέντρο γιὰ τὸν σουλτάνο στὴν περιοχή, τὴ Βοσνία-Ἐρζεγοβίνη, καὶ τὴν ἀνάληψη τῆς διοίκησής της ἀπὸ τὴν Αὐστροουγγαρία.
.            Μετὰ ἀπὸ 30 χρόνια, καὶ ἐνῶ ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία, μετὰ τὴν ἧττα στοὺς Βαλκανικοὺς Πολέμους, εἶχε μπεῖ στὴν ἡμιτελικὴ φάση τῆς διάλυσής της (ἡ τελικὴ ἦταν τὸ πέρας τοῦ Α´ Παγκοσμίου Πολέμου), οἱ Ὀθωμανοὶ ἄρχισαν νὰ ἀποχωροῦν ἀπὸ τὴν Ἀλβανία καὶ τὰ Σκόπια.
.             Εἶναι κρίσιμο νὰ σημειώσουμε ὅτι οἱ Ἀλβανοὶ δὲν ἔκαναν ποτὲ ἐθνικοαπελευθερωτικὸ ἀγώνα, ὅταν οἱ ἄλλοι λαοὶ τῶν Βαλκανίων, κυρίως Σέρβοι καὶ Ἕλληνες, διεκδικοῦσαν μὲ ἐξεγέρσεις καὶ ἔνοπλο ἀγώνα τὴν ἐλευθερία καὶ τὴν ἀνεξαρτησία τους, γιατί ὡς ἔθνος ἦταν διχασμένοι σὲ ὀθωμανολάτρες καὶ σὲ ἐκείνους ποὺ ἤθελαν τὴν ἀνεξαρτησία τους, ὑπὸ τὴν προστασία τῆς Δύσης. Γιὰ τὸ λόγο αὐτὸν δὲν σφυρηλατήθηκε μέσα ἀπὸ ἐθνικοὺς ἀγῶνες ἑνιαία ἐθνικὴ συνείδηση, διαδικασία ποὺ γίνεται τὶς τελευταῖες δεκαετίες μὲ τὸν «πόλεμο» στὸ Κοσσυφοπέδιο καὶ τὴν ἔνοπλη ἐξέγερση στὸ Τέτοβο τῆς πΓΔΜ. Γι’ αὐτὸν τὸ λόγο τὰ τελευταῖα χρόνια σφυρηλατεῖται καὶ τὸ ὅραμα τῆς Μεγάλης Ἀλβανίας, μὲ στόχο τὴν ἕνωση ὅλων τῶν Ἀλβανῶν σὲ ἕνα ἑνιαῖο ἀνεξάρτητο κράτος.
.             Ὅταν λοιπὸν οἱ Ὀθωμανοὶ ἄρχισαν νὰ τὰ «μαζεύουν» ἀπὸ τὰ ἐδάφη τῆς σημερινῆς Ἀλβανίας, ἐξεγέρθηκαν οἱ Ἕλληνες τῆς Χειμάρας καὶ ἀπαίτησαν τὴν ἕνωσή τους μὲ τὴν Ἑλλάδα. Μάλιστα, μικρὴ δύναμη Χειμαριωτῶν καὶ Κρητῶν ἐθελοντῶν, μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν ταγματάρχη Σπύρο Σπυρομήλιο, στὶς 18 Νοεμβρίου 1912 ἀποβιβάστηκε στὴν περιοχὴ τῆς Χειμάρας καὶ ἐκδίωξε τὶς ὀθωμανικὲς δυνάμεις.
.             Τὸ ἴδιο διάστημα, καὶ συγκεκριμένα στὶς 28 Νοεμβρίου 1912, ἔγινε ἡ πρώτη σύνοδος τῆς ἐθνοσυνέλευσης τῶν Ἀλβανῶν μὲ 83 ἀντιπροσώπους στὸν Αὐλώνα, ἡ ὁποία ἀνακήρυξε τὴν Ἀλβανία σὲ ἀνεξάρτητο κράτος, ἐνῶ μὲ τὴ δεύτερη σύνοδο στὶς 4 Δεκεμβρίου 1912 ἡ ἐθνοσυνέλευση σχημάτισε προσωρινὴ κυβέρνηση ποὺ ἄσκησε τὰ καθήκοντά της μέχρι τὶς 22 Ἰανουαρίου 1914. Ἡ ἀνεξαρτησία τῆς Ἀλβανίας ἀναγνωρίστηκε ἀπὸ τὴ Διάσκεψη τοῦ Λονδίνου, στὶς 29 Ἰουλίου 1913.
.             Ὅλο αὐτὸ τὸ διάστημα ἡ περιοχὴ τῆς Χειμάρας παρέμεινε ὑπὸ τὸν ἔλεγχο τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ καὶ κήρυξε τὴν αὐτονομία της τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1914, ἀντιδρώντας στὴν ἀπόφαση τῶν Μεγάλων Δυνάμεων νὰ τὴν ἐντάξουν στὸ νεοσύστατο ἀλβανικὸ κράτος.
Ἐν τῷ μεταξύ, στὶς 13 Φεβρουαρίου 1914, ἡ Πανηπειρωτικὴ Συνέλευση, βλέποντας τὴν ἀπροθυμία τῆς Ἀθήνας νὰ δεχτεῖ τὴν ἕνωση τῆς Βορείου Ἠπείρου μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ νὰ ἀντιταχθεῖ στὰ σχέδια τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, ποὺ τὴν συμπεριέλαβαν στὰ ὅρια τοῦ νεοϊδρυθέντος ἀλβανικοῦ πριγκιπάτου, ἀποφάσισε νὰ ἐπιδιώξει τὴν αὐτονομία. Ἔτσι, γιὰ νὰ προστατευτεῖ ὁ ἑλληνικὸς πληθυσμὸς τῆς περιοχῆς ἀπὸ ὁμάδες Ἀλβανῶν ἐνόπλων, ὁ ἐξ Ἀργυροκάστρου καταγόμενος Γεώργιος Χρηστάκης-Ζωγράφος, ποὺ εἶχε χρηματίσει ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν της Ἑλλάδας, στὶς 28 Φεβρουαρίου ἀνακήρυξε τὴν «Αὐτόνομη Δημοκρατία τῆς Βορείου Ἠπείρου».
.            Γιὰ τὴν ἱστορία, παραθέτουμε τὴν προκήρυξη – ἡ ὁποία ἐκτὸς ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Πανηπειρωτικῆς Συνέλευσης ὑπογραφόταν καὶ ἀπὸ τοὺς μητροπολίτες Δρυϊνουπόλεως, Κορυτσᾶς καὶ Βελλᾶς, καὶ Κονίτσης:

«Ἠπειρῶται,
ἡ ἐν Ἀργυροκάστρῳ συνελθοῦσα Συντακτικὴ Συνέλευσις τῶν ἀντιπροσώπων, οὓς ὁμοφώνως ἀνέδειξεν ἡ γνώμη τοῦ Λαοῦ, ἀνεκήρυξεν τὴν ἵδρυσιν τῆς Αὐτονόμου Πολιτείας τῆς Βορείου Ἠπείρου, ἀποτελεσθησομένην ἐκ τῶν Ἐπαρχιῶν τὰς ὁποίας ἐξαναγκάζεται ὅπως ἐγκαταλίπῃ ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός… Ἡ Βόρειος Ἤπειρος κηρύσσει τὴν ἀνεξαρτησίαν της καὶ προσκαλεῖ τοὺς πολίτας της ὅπως ὑποβαλλόμενοι εἰς πᾶσαν θυσίαν προασπίσωσι τὴν ἀκεραιότητα τοῦ ἐδάφους καὶ τὰς ἐλευθερίας της, ἀπὸ πάσης προσβολῆς.
Ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνησις, ὁ Πρόεδρος Γεώργιος Χρηστάκης-Ζωγράφος»

.               Ἡ ἐμπειρία τοῦ Γεωργίου Ζωγράφου σὲ θέματα ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ διεθνῶν σχέσεων ὁδήγησε στὴ διεθνῆ ἀναγνώριση τοῦ καθεστῶτος αὐτονομίας τῆς Βορείου Ἠπείρου. Στὸ αὐτόνομο κράτος, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ Ἀργυροκάστρο, συμπεριλαμβάνονταν ἡ Χειμάρα, τὸ Δέλβινο, ἡ Πρεμετή, οἱ Ἅγιοι Σαράντα καὶ ἡ Ἐρσέκα.
.            Λίγες μέρες μετὰ τὴν ἀνακήρυξη τῆς αὐτονομίας, στὶς 17 Μαρτίου 1914, μεταξὺ τοῦ πρίγκιπα Βίντ, ἐπικεφαλῆς τῆς ἀλβανικῆς κυβέρνησης, καὶ τοῦ Γεωργίου Χρηστάκη-Ζωγράφου, προέδρου τῆς «Αὐτόνομης Δημοκρατίας τῆς Βορείου Ἠπείρου», ὑπεγράφη τὸ Πρωτόκολλο τῆς Κέρκυρας, ποὺ ἵδρυε τὴν Αὐτόνομη Δημοκρατία τῆς Βορείου Ἠπείρου, ὡς μέρος τῆς ἐπικράτειας τοῦ νεοϊδρυθέντος ἀλβανικοῦ κράτους.
.            Μὲ τὴν ὑπογραφή του ἐπικράτησε εἰρήνη μεταξὺ Ἑλλήνων καὶ Ἀλβανῶν καὶ ἀναγνωρίστηκαν τὰ δικαιώματα τῶν Ἑλλήνων τῆς Βορείου Ἠπείρου.
.            Λίγους μῆνες μετὰ τὸ ξέσπασμα τοῦ Α´ Παγκόσμιου Πολέμου, τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1914, ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς μπαίνει γιὰ δεύτερη φορὰ στὴ Βόρειο Ἤπειρο, ἀκυρώνοντας στὴν οὐσία τὴν αὐτόνομη κυβέρνηση. Στὶς ἐκλογὲς τῆς Ἑλλάδας τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1916 συμμετέχουν καὶ οἱ Ἕλληνες τῆς Βορείου Ἠπείρου τῶν νομῶν Ἀργυροκάστρου καὶ Κορυτσᾶς, ἐκλέγοντας 18 βουλευτές, οἱ ὁποῖοι γίνονται δεκτοὶ στὸ ἑλληνικὸ Κοινοβούλιο μὲ χειροκροτήματα ἀπὸ τοὺς ὑπόλοιπους βουλευτές.
.            Τὸν Μάρτιο, μὲ Βασιλικὸ Διάταγμα ἀνακηρύχθηκε ἡ ἕνωση τῆς περιοχῆς μὲ τὴν Ἑλλάδα, κίνηση ποὺ προκάλεσε τὴν ἔντονη ἀντίδραση τῆς Ἰταλίας καὶ συνακόλουθα τὴν παρέμβαση τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, ποὺ ἀκύρωσαν στὴν πράξη τὸ διάταγμα τῆς ἕνωσης μὲ τὴν Ἑλλάδα.
.            Οἱ Ἰταλοί, ἐπωφελούμενοι ἀπὸ τὸν Ἐθνικὸ Διαχασμό, τὸν Αὔγουστο τοῦ 1916 καταλαμβάνουν τὴ Χειμάρα καὶ τὸ Τεπελένι, καὶ μὲ τὴν ἀποχώρηση τῶν ἑλληνικῶν στρατευμάτων ὁλόκληρη τὴ Βόρειο Ἤπειρο.
.            Στὶς 3 Ἰουνίου 1917 οἱ Ἰταλοὶ εἰσβολεῖς κηρύσσουν πανηγυρικὰ τὴν ἐνοποίηση καὶ τὴν ἀνεξαρτησία τῆς Ἀλβανίας ὑπὸ ἰταλικὴ κυριαρχία, ἐνῶ τὸ 1921 ἀποφασίστηκε ἡ ὁριστικὴ ἐπιδίκαση τῆς Βορείου Ἠπείρου στὴν Ἀλβανία, ἀκυρώνοντας ντὲ φάκτο τὸ Πρωτόκολλο τῆς Κέρκυρας.
.            Ἡ ὁριστικὴ ἐπιδίκαση τῆς Β. Ἠπείρου στὴν Ἀλβανία ἐπικυρώθηκε στὶς 27/11/1925 μὲ τὸ Δεύτερο Πρωτόκολλο τῆς Φλωρεντίας, τὸ ὁποῖο ὅμως δὲν ἀναγνωρίζει ἡ Ἑλλάδα.
.            Σύμφωνα μὲ τὸν πρέσβη ἐπὶ τιμῇ Ἀλέξανδρο Μαλλιά, «τὰ χερσαῖα σύνορα τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Ἀλβανία δὲν ἔχουν ὁριστικοποιηθεῖ καὶ ἀναγνωρισθεῖ de jure ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Πράγμα ποὺ θὰ ἐπέτρεπε στὴν Ἀθήνα –ἂν ὑποθέσουμε ὅτι τὸ ἐπιδιώκει καὶ τὸ ἐπιθυμεῖ– νὰ παραμείνει  στὴν πάγια θέση της περὶ τῆς μὴ ἀναγνώρισης τοῦ Πρωτοκόλλου τῆς Φλωρεντίας τοῦ 1925. Ἡ ρητή του ἀναγνώριση εἶναι διακαὴς πόθος τῆς Ἀλβανίας. Ἄρα, ἡ –ἔναντι οὐσιαστικῶν ἀνταλλαγμάτων– ἀναγνώρισή του ἀπὸ τὴν Ἀθήνα, μᾶς παρέχει σημαντικὸ περιθώριο διαπραγμάτευσης».
.            Αὐτὰ εἶναι τὰ βασικὰ ἱστορικὰ στοιχεῖα ποὺ ἀφοροῦν τὴ Βόρειο Ἤπειρο. Στὸ ἄρθρο μας τῆς Κυριακῆς θὰ ὁλοκληρώσουμε τὴ συνοπτική μας ἀναφορὰ σ’ αὐτὸν τὸν τόπο, δικαιολογώντας τὸν τίτλο τοῦ σημερινοῦ μας ἄρθρου.

ΠΗΓΗ: pontos-news.gr

 

 

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: