Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- IΔ´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἡ Ὀρθοδοξία τὸ 2018

Μέρος ΙΔ΄

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Μέρος Α´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018 -Α´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος Β´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- Β´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος Γ´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- Γ´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος Δ´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- Δ´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος Ε´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- E´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Mέρος ϛ´Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- ϛ´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Mέρος Ζ´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- Z´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος Η´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- H´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος ΙΑ´:  Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- IA´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος Θ´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- Θ´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος
Μέρος Ι´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- I´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος ΙΒ´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- IB´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος ΙΓ´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- IΓ´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἐκκλησία Τσεχίας – Σλοβακίας

.         Μία ἀκόμη βασανισμένη Ἐκκλησία. Ἴσως μεταξὺ τῶν Αὐτοκεφάλων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν ἡ λιγότερο γνωστή. Εἶναι καὶ ἡ νεότερη. Ἂν καὶ ὀλιγάριθμη, ἀπετέλεσε πεδίο ἀντιπαράθεσης δικαιοδοσιῶν μεταξὺ τῶν Πατριαρχείων Κωνσταντινουπόλεως καὶ Μόσχας. Τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας παραχώρησε τὸ 1951 τὴν Αὐτοκεφαλία στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς ἑνωμένης τότε Τσεχοσλοβακίας. Τὸ Φανάρι δὲν ἀναγνώρισε τὴν ἐν λόγῳ Πράξη καὶ μετὰ τὴν ἐπίλυση τῶν ἐκκρεμῶν Κανονικῶν ζητημάτων ἐξέδωσε Τόμο τὸ 1998, μὲ τὸν ὁποῖο Ἐκεῖνο ἔδωσε τὴν Αὐτοκεφαλία σ’ Αὐτήν. Ἕνα ἀκόμη χαρακτηριστικό Της εἶναι ὅτι ἔχει τὸν νεότερο στὴν ἡλικία Προκαθήμενο ἀπὸ ὅλες τὶς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Πρέσοβ καὶ πάσης Τσεχίας καὶ Σλοβακίας Ραστισλὰβ εἶναι 40 ἐτῶν.
.         Τὸ πιὸ σημαντικὸ γεγονὸς γιὰ τὴν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Τσεχίας – Σλοβακίας εἶναι ὅτι ἡ περιοχὴ τῆς Μοραβίας ἀποτελεῖ τὸ λίκνο τοῦ φωτισμοῦ τῶν Σλάβων ἀπὸ τοὺς Ἁγίους Ἕλληνες Θεσσαλονικεῖς ἱεραποστόλους Κύριλλο καὶ Μεθόδιο. Σ’ αὐτὴν δίδαξαν γιὰ πρώτη φορὰ τὸ σλαβικὸ ἀλφάβητο, τὴ σλαβικὴ γραφὴ καὶ δημιούργησαν τὸν γραπτὸ σλαβικὸ πολιτισμό, τὴ σλαβικὴ γραμματεία.
.         Οἱ ἅγιοι Κύριλλος καὶ Μεθόδιος ἔφτασαν στὴ Μοραβία τὸ 863, μετὰ ἀπὸ πρόσκληση τοῦ ἡγεμόνος της Ραστισλάβ. Γιὰ νὰ διδάξουν καὶ νὰ καθιερώσουν τὴν σλαβονικὴ (παλαιὰ σλαβικὴ ἐκκλησιαστικὴ) γλῶσσα χρειάστηκαν νὰ ἀγωνισθοῦν πολὺ καὶ σκληρά. Οἱ δυτικῆς ἀντιλήψεως κληρικοὶ καὶ λόγιοι τῆς ἐποχῆς τους ὑποστήριζαν ὅτι ὁ Θεὸς μπορεῖ νὰ ὑμνεῖται καὶ νὰ λατρεύεται μόνο στὶς γλῶσσες ποὺ ἔβαλε ὁ Πιλάτος στὸν Σταυρὸ τοῦ Κυρίου, δηλαδὴ στὰ ἑβραϊκά, στὰ ἑλληνικὰ καὶ στὰ λατινικά. Ἄρα ἀποκλειόταν ἡ σλαβική. Ἕως τότε οἱ Χριστιανοὶ τῆς Μοραβίας χρησιμοποιοῦσαν τὴ λατινική. Ὁ Κύριλλος γιὰ τὴν ἐπιμονή του νὰ χρησιμοποιηθεῖ ἡ σλαβονικὴ στὴ λατρεία βρέθηκε κατηγορούμενος σὲ τοπικὴ Σύνοδο καὶ κρίθηκε ἀθῶος. Ἔπεισε τοὺς κριτές του ὅτι δὲν μποροῦν οἱ Σλάβοι νὰ μείνουν τυφλοὶ καὶ κουφοὶ στὴ γνώση τῆς Ἁγίας Γραφῆς καὶ στὴ λατρεία, ἐπειδὴ δὲν κατέχουν καμία ἀπὸ τὶς τρεῖς γλῶσσες… Τὸ ἐγχείρημα τῶν Κυρίλλου καὶ Μεθοδίου, νὰ μεταφράσουν στὰ σλαβικὰ τὰ ἑλληνικὰ λειτουργικὰ καὶ ἁγιογραφικὰ κείμενα μένει ὁρόσημο στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας, γιατί πέτυχαν νὰ ἀποδοθοῦν οἱ βαθιὲς θεολογικὲς ἀποχρώσεις τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης στὴ σλαβική.
.         Οἱ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ τῆς Τσεχίας καὶ τῆς Σλοβακίας ὑπέφεραν κυρίως ἀπὸ τοὺς Οὐνίτες. Ὑπέστησαν ἀπὸ αὐτοὺς βίαιους διωγμούς, ὅπως οἱ Πολωνοὶ καὶ οἱ Οὐκρανοὶ Ὀρθόδοξοι. Στὸ μεσοπόλεμο πολλοὶ Ὀρθόδοξοι Ναοί τῆς τότε Τσεχοσλοβακίας καταλήφθηκαν ἀπὸ τοὺς Οὐνίτες. Ἀντίθετα, στὴ δεκαετία τοῦ 1950, μὲ ἀπόφαση τοῦ κομμουνιστικοῦ καθεστῶτος, ἀπαγορεύθηκε ἡ Οὐνία στὴ χώρα καὶ μὲ τὴ χρήση τῆς βίας ὅλοι οἱ Οὐνιτικοὶ Ναοὶ προσαρτήθηκαν στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, γεγονὸς ποὺ ὑπονόμευσε περαιτέρω τὶς σχέσεις Ὀρθοδόξων καὶ Οὐνιτῶν.
.         Τὸ 1968 καὶ μὲ τὴν «Ἄνοιξη τῆς Πράγας» ἀναβίωσε ἡ Οὐνία καὶ οἱ ὀπαδοί της μὲ τὴ χρήση βίας κατέλαβαν τοὺς ναοὺς τῶν Ὀρθοδόξων. Μετὰ τὸ 1989 ὑπῆρξε νέος ἀπηνὴς διωγμὸς τῶν Ὀρθοδόξων. Ὅλοι οἱ ναοί τους κατασχέθηκαν καὶ ἀποδόθηκαν στοὺς Οὐνίτες. Οἱ ἱερεῖς ἐκδιώχθηκαν καὶ δὲν εἶχαν τόπο νὰ τελέσουν τὴ Θεία Λειτουργία καὶ τὰ Ἱερὰ Μυστήρια. Πολλὲς ἐνορίες ὑποχρεώθηκαν νὰ τελοῦν τὴ Λατρεία σὲ σπίτια, ἄλλες Τὴν τελοῦσαν στὴν ὕπαιθρο. Σὲ ἀπάντηση τῶν διαμαρτυριῶν τῶν Ὀρθοδόξων ἡ Κυβέρνηση τοὺς ἔδωσε δάνεια γιὰ νὰ κτίσουν νέους Ναούς, ποὺ ὅμως δὲν ἀρκοῦσαν γιὰ τὴν κατασκευή τους. Χρειάστηκε οἱ ἴδιοι οἱ πιστοὶ νὰ πληρώνουν τὰ ὑλικὰ καὶ νὰ ἐργάζονται ἐθελοντικά. Τὸ θαῦμα ἔγινε. Οἱ Ναοί, ἔστω ἀτελεῖς, κτίσθηκαν. Ὅμως σήμερα χρειάζονται ἐπισκευές, καὶ νέα κτίρια, ποὺ νὰ καλύπτουν τὶς ἀνάγκες τῶν πιστῶν. Φέτος ἀνεγέρθηκαν καὶ ἐγκαινιάστηκαν δύο Ὀρθόδοξοι Ναοί, ἕνας στὴν Μπρατισλάβα, πρωτεύουσα τῆς Σλοβακίας καὶ ἕνας στὸ Κόζιτσε, τὴ δεύτερη μεγάλη πόλη της.
.         Παρὰ τὶς ἀντιξοότητες ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἔχει ξυπνήσει τὸ ἐνδιαφέρον πολλῶν ἀνθρώπων στὴν Τσεχία καὶ στὴ Σλοβακία, ποὺ «ἀναζητοῦν ἀναλλοίωτη χριστιανικὴ πίστη καὶ αὐθεντικὴ τὴν παράδοσή της, ποὺ ἔχουν τελείως ἐκλείψει ἀπὸ τὶς ἄλλες χριστιανικὲς ὁμολογίες», ὅπως εἶπε σὲ φετινὴ συνέντευξή του ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Τσεχίας καὶ Σλοβακίας Ραστισλάβ.
.         Ἡ πνευματικὴ κατάσταση σήμερα στὶς χῶρες τῆς Τσεχίας καὶ τῆς Σλοβακίας εἶναι χειρότερη ἀπὸ αὐτὴν ποὺ ἦταν ἐπὶ κομμουνιστικοῦ καθεστῶτος, ὅπως σημείωσε ὁ κ. Ραστισλὰβ σὲ ὁμιλία του στὸ Βουκουρέστι. Καὶ πρόσθεσε: «Στὶς ἡμέρες μας οἱ ἄνθρωποι ἀντιλαμβάνονται τὴν ἐλευθερία τους μὲ ἕνα τρόπο τελείως διαφορετικὸ ἀπὸ τὴν χριστιανικὴ ἀντίληψη. Δὲν εἶναι πλέον ἡ ἐλευθερία τῆς ἠθικῆς ἐπιλογῆς καὶ τὰ ἰδανικὰ ποὺ κυριαρχοῦσαν ὡς πρότυπα ζωῆς σαφῆ καὶ ὄχι νεφελώδη. Τὴν ἐλευθερία τὴν ἀντιλαμβάνονται ψευδῶς στὶς ἡμέρες μας ὅτι σημαίνει πὼς τὰ πάντα ἐπιτρέπονται. Ὁ καταναλωτισμὸς εἶναι ἡ σημερινὴ πραγματικότητα. Καὶ ὁ Θεὸς γνωρίζει τοὺς κανόνες ποὺ θὰ εἶναι σὲ ἰσχὺ σὲ λίγες δεκαετίες, ὅταν θὰ ἔχουν ἐνηλικιωθεῖ τὰ σημερινὰ παιδιά, ποὺ μεγαλώνουν σὲ οἰκογένειες ἀτελεῖς ἢ διασπασμένες καὶ τῶν ὁποίων ἡ συνείδηση διαμορφώθηκε σὲ ἠθικὲς ἀρχὲς – ἂν ὑπάρχουν – πολὺ ἀτομικιστικές».
.         Σύμφωνα μὲ τὰ στοιχεῖα, ποὺ δημοσίευσε τὸ 2014 ἡ Πρεσβεία τῆς Τσεχίας στὴν Ἀθήνα ἡ ἐν λόγῳ χώρα ἔχει ἕνα ποσοστὸ ἀθέων/μὴ θρησκευόμενων 67,9%, καὶ θρησκευομένων 32,1%. Στὸ ποσοστὸ τῶν θρησκευομένων πλειοψηφοῦν οἱ Ρωμαιοκαθολικοὶ μὲ ποσοστὸ 27% ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ πληθυσμοῦ, ποὺ εἶναι περίπου 10 ἑκατομμύρια. Οἱ Ὀρθόδοξοι ὑπολογίζονται στὸ 0.4%, ἢ 40.000 περίπου. Στὴν Τσεχία εἶχαν καταφύγει μετὰ τὸν Ἐμφύλιο Ἕλληνες κομμουνιστές. Ἕως τὸ 1950 στὴν Τσεχία εἶχαν μεταφερθεῖ 6.900 ἐνήλικοι κομμουνιστὲς ἀντάρτες καὶ 5.200 παιδιὰ ποὺ τὰ εἶχαν ἀπαγάγει οἱ κομμουνιστὲς μὲ τὸ παιδομάζωμα. Κατὰ τὴν ἀπογραφὴ στὴν Τσεχία τοῦ 2001 3.219 δήλωσαν ἑλληνικὴ ἐθνότητα. Ὑπολογίζεται ὅτι 4.000 δὲν τὴν δήλωσαν. Οἱ περισσότεροι στὴν Τσεχία Ἕλληνες εἶναι ἄθεοι. Μόλις τὸ 2018 ἱδρύθηκε ἡ πρώτη Ἑλληνορθόδοξη Ἐνορία στὴν Πράγα. Δὲν ἔχει δικό της Ναὸ καὶ κάθε Σάββατο φιλοξενεῖται στὸν Ὀρθόδοξο Καθεδρικὸ Ναὸ τῆς τσεχικῆς πρωτεύουσας καὶ ἐκεῖ ὁ Ἕλληνας ἱερέας τελεῖ τὴ Θεία Λειτουργία.
.         Ὁ Ὀρθόδοξος Καθεδρικὸς ναὸς τῆς Πράγας, στὸ ὄνομα τῶν Ἁγίων Κυρίλλου καὶ Μεθοδίου, εἶναι συνδεδεμένος μὲ τὴν σύγχρονη ἱστορία τῆς Τσεχίας. Μετὰ τὴν ἐκτέλεση στὴν Πράγα τοῦ Ράϊνχαρντ Χάϊντριχ, ἑνὸς ἐκ τῶν σκληρότερων ἀξιωματούχων ναζιστῶν καὶ ἐκ τῶν ἐμπνευστῶν τοῦ Ὁλοκαυτώματος, οἱ ἀντιστασιακοὶ κατέφυγαν στὴν κρύπτη τοῦ Ναοῦ. Προδότης τοὺς ἀποκάλυψε στοὺς ναζὶ καὶ αὐτοὶ εἰσέβαλαν στὸ Ναὸ καὶ ὅλους τοὺς φόνευσαν. Στὴ συνέχεια συνέλαβαν τὸν Ὀρθόδοξο Ἐπίσκοπο Γκόζαρντ καὶ ὅλους τοὺς Ὀρθοδόξους κληρικοὺς μὲ τὶς οἰκογένειές τους καί, ἀφοῦ τοὺς βασάνισαν, τοὺς ἐκτέλεσαν. Ὁ Ἐπίσκοπος Γκόζαρντ ἐκτελέστηκε στὶς 4 Σεπτεμβρίου τοῦ 1942. Ἡ Ἐκκλησία τὸν κήρυξε μάρτυρα τῆς Πίστεως. Οἱ ναζὶ ἔκλεισαν τὸν Ναό. Αὐτὸς ἐπαναλειτούργησε τὸ 1947 καὶ ἀπὸ τὸ 1998 ἀποτελεῖ Ἐθνικὸ Μνημεῖο γιὰ τοὺς Τσέχους καὶ στὸ προαύλιό του ἔχει στηθεῖ μνημεῖο.
.         Στὴ Σλοβακία οἱ θρησκευόμενοι ποσοστιαία εἶναι πολλοὶ περισσότεροι, σὲ σχέση μὲ τὴν Τσεχία καί, ἀντίστοιχα, πολὺ λιγότεροι οἱ ἄθεοι/ἀγνωστικιστές. Σὲ ἕνα συνολικὸ πληθυσμὸ 5,2 ἑκατομμυρίων οἱ μὴ θρησκευόμενοι εἶναι 13,4%. Οἱ Ρωμαιοκαθολικοὶ εἶναι τὸ 62% τοῦ συνολικοῦ πληθυσμοῦ καὶ οἱ Ὀρθόδοξοι τὸ 1%, ἢ περίπου 50.000.
.         Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Τσεχίας καὶ Σλοβακίας ἔχει δύο Ἐπισκοπὲς στὴν Τσεχία καὶ δύο στὴ Σλοβακία. Ὑπάρχει μία ἑνιαία Ἱερὰ Σύνοδος καὶ δύο Μητροπολιτικὰ Συμβούλια, ἀπὸ ἕνα στὶς δύο χῶρες. Εἶναι μία δυσκολία γιὰ τὴν Ἐκκλησία τὸ μοίρασμά της σὲ δύο χῶρες. Ξεπερνιέται, ἕως σήμερα, λόγῳ τῆς ὕπαρξης καλῶν σχέσεων μεταξὺ τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν τῶν δύο χωρῶν.
.         Παρὰ τὶς δυσκολίες ποὺ ἀντιμετωπίζει, κυρίως μὲ τὴν Οὐνία, ἡ Ἐκκλησία διαθέτει στὴν Τσεχία 82 ἐνορίες καὶ στὴν Σλοβακία 90. Ἐπίσης ἔχει ὀκτὼ ἱερὲς μονές. Πλούσιο εἶναι τὸ ἱεραποστολικὸ ἔργο της, μὲ περιοδικά, ἰντερνὲτ κατηχητικὰ σχολεῖα. Στὶς ἐκπαιδευτικὲς δραστηριότητες ἔχει δική της Θεολογικὴ Σχολή, ἐκκλησιαστικὸ ἐκπαιδευτήριο, ὀρθόδοξη ἀκαδημία, μουσικὴ σχολὴ καὶ δικά της ἐκπαιδευτήρια πρωτοβάθμιας καὶ δευτεροβάθμιας ἐκπαίδευσης. Παρὰ τὴν πλειοψηφία τῶν ἀθέων ἡ Ἐκκλησία εἶναι παροῦσα στὰ σχολεῖα ποὺ διαθέτουν Ὀρθόδοξους μαθητὲς καὶ ἔχει τὴν εὐθύνη τῆς διδασκαλίας τους. Σημαντικὴ καὶ ἡ φιλανθρωπική της δραστηριότητα, μὲ ἱδρύματα γιὰ ὀρφανὰ καὶ γιὰ ἀνήμπορους ἡλικιωμένους.
.         Στὰ διορθόδοξα θέματα ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ραστισλὰβ ἐπιχειρεῖ νὰ ἰσορροπεῖ μεταξὺ Φαναρίου καὶ Μόσχας. Ἦταν παρὼν στὴ Σύνοδο στὴν Κρήτη καὶ ἐπίσης παρὼν σὲ ὅλες τὶς προσκλήσεις τοῦ Πατριάρχου Μόσχας. Στὸ ἐκκλησιαστικὸ θέμα τῆς Οὐκρανίας σὲ ἐπιστολή του πρὸς τὸν Πατριάρχη κ. Κύριλλο ὁ Προκαθήμενος τῆς Ἐκκλησίας Τσεχίας – Σλοβακίας τοῦ ἐπιβεβαίωσε τὴν ἀρνητικὴ θέση του στὴν ἀνάμιξη τῶν πολιτικῶν ἀρχῶν στὴν ἐσωτερικὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας στὴν Οὐκρανία. Στὶς διαχριστιανικὲς σχέσεις ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ραστισλάβ, τὴν ἀνάγκην φιλοτιμίαν ποιούμενος, ἐπισκέφθηκε στὸ Βατικανὸ τὸν Πάπα, στὶς 11 Μαΐου 2018. Αὐτὸ δὲν σημαίνει τίποτε γιὰ τοὺς Ὀρθοδόξους τῆς Τσεχίας καὶ Σλοβακίας. Τὸ Βατικανὸ ἔχει σταθερὲς τὶς ἐπιδιώξεις του…. –

Advertisements

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: