Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἡ Παναγία διαχρονικὰ στὸν Ἑλληνισμὸ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.             Δεκαπενταύγουστος καὶ οἱ Ἕλληνες τιμᾶνε, μὲ τὴν καρδιά τους, τὴν Παναγία. Συνεχίζουν ἔτσι μία παράδοση εἴκοσι αἰώνων. Ἡ ἑορτὴ τῆς Κοίμησης τῆς Θεοτόκου ἑορτάσθηκε γιὰ πρώτη φορὰ στὰ Ἱεροσόλυμα στὶς 15 Αὐγούστου τοῦ 350. Θεοτόκος ἡ Παναγία ἀναγνωρίστηκε ἀπὸ τὴν Γ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο τῆς Ἐφέσου, τὸ 431. Οἱ πιστοὶ αἰσθάνονται οἰκεία τὴν Θεοτόκο καὶ ἐκφράζουν τὴν ἀγάπη τους πρὸς Αὐτὴν μὲ κάθε τρόπο: Κτίζοντας ναοὺς περικαλλεῖς, φιλοτεχνώντας περίπυστες εἰκόνες, ἐμπνεόμενοι ἀριστουργηματικοὺς ὕμνους.
.             Ἀπὸ τοὺς ὕμνους πρὸς τὴν Παναγία ὁ δημοφιλέστερος καὶ πιὸ γνωστός, εἶναι ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος, ποὺ γράφτηκε ἐπὶ αὐτοκράτορα Ἡρακλείου, τὸν 7ο αἰώνα. Πολὺ δημοφιλής, ποὺ ψάλλεται συχνά, εἶναι ὁ Μικρὸς Παρακλητικὸς Κανόνας. Γράφτηκε τὸν 9ο αἰώνα ἀπὸ τὸν μοναχὸ Θεοστήρικτο, ἢ τὸν Θεοφάνη τὸν Ὁμολογητή, τὸν Γραπτό. Πολλοὶ λένε ὅτι οἱ δύο εἶναι ἕνα καὶ τὸ ἴδιο πρόσωπο. Βαθυστόχαστα καὶ πολὺ πνευματικὰ νοήματα ἔχει ὁ Μεγάλος Παρακλητικὸς Κανόνας, ποὺ ψάλλεται τὴν περίοδο τοῦ Δεκαπενταύγουστου γραμμένος ἀπὸ τὸν Αὐτοκράτορα Θεόδωρο Β΄ Δούκα Λάσκαρη, μεταξύ τοῦ 1254 καὶ τοῦ 1258. Ἡ ἐξύμνησή Της συνεχίστηκε σὲ ὅλους τοὺς ἑπόμενους αἰῶνες, ἕως τὶς ἡμέρες μας.
.             Ναοὶ πρὸς τιμὴν τῆς Παναγίας ἄρχισαν νὰ ἀνεγείρονται ἀπὸ τὸν 4ο αἰώνα. Ἐπίσης ἀρχαῖοι ναοὶ μετετράπησαν σὲ χριστιανικούς. Μεταξὺ αὐτῶν ἦταν ὁ Ναὸς τῆς Ἀθηνᾶς στὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν, ποὺ μετονομάσθηκε σὲ Παναγία ἡ Ἀθηνιώτισσα. Οἱ Ἕλληνες προχριστιανικὰ λάμπρυναν τὸν Παρθενώνα καὶ τὴν Ἀθηνᾶ, καὶ οἱ ἀπόγονοί τους ἀγλάισαν καὶ ὕμνησαν τὴν Παναγία.
.             Οἱ μεταβολὲς ποὺ ἔκαμαν οἱ χριστιανοὶ στὸν Παρθενώνα, ὅπως ψηφιδωτὲς εἰκόνες, τοιχογραφίες καὶ μαρμαρογραφίες, ἦσαν ἐσωτερικὲς καὶ μὲ σεβασμὸ στὸ ἀρχαῖο ἑλληνικὸ μνημεῖο. Ὁ Παρθενώνας παρέμεινε ἐπὶ 1687 χρόνια ἄθικτος καὶ στὴν πρώτη του ἀρχιτεκτονικὴ κατάσταση. Ὅσα ἄλλα προπαγανδίζονται, ἀκόμη καὶ στὸ Μουσεῖο τῆς Ἀκρόπολης, εἶναι ἁπλῶς συκοφαντίες. Οἱ καταστροφεῖς αὐτοῦ τοῦ ἀριστουργήματος ἦσαν πρῶτοι οἱ Ὀθωμανοί, ποὺ μετέτρεψαν τὸν ναὸ σὲ μπαρουταποθήκη καὶ πούλησαν στὸν Ἔλγιν περιουσία, ποὺ δὲν τοὺς ἀνῆκε, δεύτερος ὁ ἐν λόγῳ σκωτσέζος βάνδαλος «εὐγενής», ποὺ κατακρεούργησε τὸ μνημεῖο καὶ τρίτοι οἱ «πολιτισμένοι» Ἐνετοί, ποὺ δὲν τὸ σεβάσθηκαν καὶ τοῦ συμπεριφέρθηκαν ὡς νὰ ἦταν μία ὁποιαδήποτε ἀποθήκη πυρομαχικῶν. Σὲ ναὸ τῆς Παναγίας μετετράπη καὶ τὸ Ἐρέχθειο παραμένοντας ἀκέραιος ναός. Ὁ Ἔλγιν ἀφαίρεσε μίαν Καρυάτιδα, ποὺ βρίσκεται καὶ αὐτὴ στὸ Βρετανικὸ Μουσεῖο καὶ θρυμμάτισε μίαν ἀκόμη, οἱ δὲ Ὀθωμανοὶ βομβάρδισαν τὸν Ναό.
.             Γιὰ τὴν εἰκονογραφία τῆς Παναγίας ὑπάρχει ἡ παράδοση πὼς ὁ πρῶτος, ποὺ τὴν ἀπεικόνισε, ἦταν ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς, ποὺ ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἰατροῦ καὶ τὸ ταλέντο τοῦ συγγραφέα, διέθετε καὶ τὸ χάρισμα τοῦ εἰκονογράφου. Ἔκτοτε καὶ σὲ ὅλους τοὺς αἰῶνες χιλιάδες εἶναι οἱ ἀπεικονίσεις τῆς Παναγίας παγκοσμίως. Στὸν Ἑλληνισμὸ οἱ εἰκόνες παίρνουν καὶ ἐπίθετα, δηλωτικά τῆς οἰκειότητας, ποὺ νιώθει ὁ λαός μας πρὸς τὴν Παναγία καὶ τοῦ γεγονότος ὅτι ὁ κάθε τόπος καὶ τὸ κάθε μοναστήρι, θέλει νὰ Τὴν αἰσθάνεται δική του.-

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: