«ΜΑΡΤΥΡΙΚΩΣ» ΠΥΡΙ «ΤΕΛΕΙΩΘΕΝΤΕΣ»;

«ΜΑΡΤΥΡΙΚΩΣ» ΠΥΡΙ «ΤΕΛΕΙΩΘΕΝΤΕΣ»;
Ἕνα μικρὸ σχόλιο πάνω στὴν «ἁγιολογία»
τῶν ὀλεθρίων ἡμερῶν τοῦ Ἰουλίου 2018

.              Στὴν ἐποχὴ τῆς ἐπιπολαιότητος καὶ τοῦ ἐπικοινωνιακοῦ ὠφελιμισμοῦ εἶναι μᾶλλον ἄσκοπο νὰ ἐπιχειροῦνται ὁριοθετήσεις καὶ διορθώσεις. Ἐν τούτοις παρὰ τὸ ἀνώφελο μιᾶς διευκρινίσεως ἀποτολμᾶται ἐδῶ μιὰ τέτοια.
.            «Μαρτυρικῶς πυρὶ τελειωθέντες», κυκλοφόρησε συνθηματικὰ καὶ ταχύτατα ὁ ἁγιολογικοῦ χαρακτῆρος τεχνικὸς ὅρος (terminus technicus) γιὰ τοὺς συνανθρώπους μας – θύματα τῆς φονικῆς πυρκαϊᾶς στὸ Μάτι τῆς Ἀττικῆς, ὑπὸ τὴν πύρινη συναισθηματικὴ πίεση τοῦ ὀλέθρου, ἡ ὁποία μὲ τὴν σειρά της ὁδήγησε εὔκολα στὴν ἐπιπόλαιη υἱοθέτησή του καὶ σχεδὸν ἐπιβολή του ὡς συνθηματικὸ στερεότυπο.
.         Ἂν ἀληθεύει κάτι σὲ αὐτὸ τὸ «στερεότυπο» εἶναι ἡ λέξη «πυρί», διότι πράγματι ἐξ αἰτίας τοῦ πυρὸς καὶ μέσα στὸ πῦρ, στὴν φωτιά, ἔχασαν τὴν ζωή τους οἱ συνάνθρωποί μας αὐτοί. Ὅμως οἱ ἄλλες δύο λέξεις χρησιμοποιοῦνται ἀτυχῶς καὶ ἐσφαλμένως, διότι οὔτε «ἐτελειώθησαν», οὔτε βεβαίως «μαρτυρικῶς».

Ἐξηγούμεθα:

1. Βασανιστικῶς καὶ ὀδυνηρῶς ὁπωσδήποτε ἔχασαν τὴν ζωή τους (καὶ προξένησε ὁ θάνατός τους πανεθνικὸ ψυχικὸ ἄλγος)  ἀλλὰ ὄχι «μαρτυρικῶς», διότι τὸ «μαρτυρικῶς» σημαίνει ὅτι παρὰ τὰ βασανιστήρια καὶ τὴν ἀπειλὴ τοῦ θανάτου κατέθεσαν τὴν μαρτυρία τῆς Πίστεως στὸν Χριστό. Ποιά μαρτυρία τῆς χριστιανικῆς Πίστεως ἔδωσαν στὴν συγκεκριμένη περίπτωση;

2. Ἄλλο τὸ «ἀποθνήσκω», τὸ «πεθαίνω», ἄλλο τὸ «φονεύομαι» κι ἄλλο τὸ «τελειοῦμαι». Τελειοῦμαι δὲν σημαίνει ἁπλῶς ὅτι χάνω τὴν ζωή μου, ἀλλὰ ὅτι τελειοποιοῦμαι (ὁλοκληρώνομαι πλήρως καὶ στὸν ἀκρότατο βαθμὸ) στὴν Πίστη ἐν ἔργῳ, δηλαδὴ ἀποδεικνύοντας ἐμπράκτως τὴν πληρέστατη Ἀγάπη πρὸς τὸν Θεό, ποὺ εἶναι ἡ αὐτοθυσία γιὰ τὸν Ἀληθινὸ Θεό, ὡς μίμηση τοῦ Πάθους τοῦ Ἀρχιμάρτυρος Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ποιός μπορεῖ νὰ ἰσχυρισθεῖ ὅτι κάτι τέτοιο ἐκπληρώθηκε στὴν προκειμένη περίπτωση;

.            Συμπερασματικῶς, ὀρθότερη θὰ ἦταν ἐνδεικτικῶς –χωρὶς κατ᾽ ἐλάχιστον νὰ ἀπαξιώνεται τὸ φρικτὸ τέλος τῶν συνανθρώπων μας καὶ ἡ ἱερή τους μνήμη– μιὰ διατύπωση τοῦ τύπου: «ὀδυνηρῶς πυρὶ ἀποθανόντες». Ἔτσι διασώζεται καὶ ἡ ἀλήθεια τῶν γεγονότων ἀλλὰ καὶ ἡ Θεολογία. Εἶναι ἀνίερο μὲ ἀνακριβεῖς λέξεις νὰ προσευχόμαστε γιὰ τὴν ἀνάπαυσή τους.
.          Καὶ εἶναι ἐπικίνδυνη ἡ ἐπιπόλαιη ἀνάμιξη τῶν ἀληθινῶν καὶ ἅγιων πραγμάτων τῆς Πίστεώς μας μὲ τὶς καψαλίθρες τῶν συναισθημάτων καὶ μὲ τὴν τέφρα τῶν ἐντυπώσεων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Τελειωθεὶς ἐν ὀλίγῳ, ἐπλήρωσε χρόνους μακρούς (Σοφ. Σολ. Δ´ 13)

«Μάρτυρες εἶναι αὐτοὶ ποὺ παρὰ τὰ βασανιστήρια καὶ τὸν θάνατο ὁμολόγησαν τὴν πίστη τους στὸν Θεό. Τὸ μαρτύριο ὡς ἐθελούσια μίμηση τοῦ πάθους τοῦ Χριστοῦ ταυτίστηκε ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μὲ τὸ βάπτισμα (βάπτισμα τοῦ αἵματος) καὶ θεωρήθηκε ἀνώτερο ἀπὸ τὸ βάπτισμα δι᾽ ὕδατος»
(Δημ. Τσάμης, «Ἁγιολογία», ἐκδ. Π. Πουρναρᾶ, Θεσ/νίκη 1985, σελ. 56)

«Πᾶς ὁ μαρτυρῶν τῇ ἀληθείᾳ, εἴτε λόγοις, εἴτε ἔργοις εἴτε ὅπως ποτε ταύτῃ παριστάμενος, μάρτυς εὐλόγως ἂν χρηματίζοι». […] Οἱ φίλοι τοῦ Θεοῦ, μαρτυρώντας γιὰ τὴν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου καὶ τὴν πίστη τοῦ Χριστοῦ, σώζουν τὴν ψυχή τους: «ὃς ἂν ἀπολέσῃ τὴν ψυχὴν αὑτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ Εὐαγγελίου, οὗτος σώσει αὐτήν». Καί, σὲ ἄλλο σημεῖο, ὑψώνεται στὴν κορυφαία θέση τὸ μαρτύριο, ποὺ γίνεται ἀπὸ ἀγάπη (Ἰω. ιε´ 13): «μείζονα ταύτης ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θῇ ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ (Ματθ. ε´ 12) […] Ἡ ἐξαιρετικὴ αὐτὴ τιμὴ ποὺ ἀπολαμβάνουν οἱ Μάρτυρες καὶ στὴν γῆ καὶ στὸν οὐρανό, κυρίως ὀφείλεται διότι τὸ μαρτύριο θεωρεῖται κορυφαῖο κατόρθωμα καὶ τελείωσις· καί, κατὰ τὸν λόγο τοῦ Κλήμεντος (Στρωμ. Δ´ 3, 14), «οὐχ ὅτι τέλος τοῦ βίου ὁ ἄνθρωπος ἔλαβεν ὡς οἱ λοιποὶ ἀλλ᾽ ὅτι τέλειον ἔργον ἀγάπης ἐνεδείξατο». Γι᾽ αὐτὸ ἄλλωστε καὶ κάθε μέρα στὸ Συναξάρι τῆς Ἐκκλησίας μας ἀκοῦμε, καὶ γιὰ τοὺς Μάρτυρας καὶ γιὰ τοὺς ὁσίους, «τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ… πυρὶ τελειοῦνται κλπ, ἢ: ἐν εἰρήνῃ τελειοῦνται κλπ.»
(Π. Β. Πάσχου, «Ἅγιοι, οἱ Φίλοι τοῦ Θεοῦ – εἰσαγωγὴ στὴν Ἁγιολογία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», ἐκδ. “Ἁρμός”, β´ ἔκδ., Ἀθῆναι 1997, σελ. 42-43)

Μέρος Β´: «ΜΑΡΤΥΡΙΚΩΣ» ΠΥΡΙ «ΤΕΛΕΙΩΘΕΝΤΕΣ»; –2

 

Advertisements

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: