ΑΠΕΙΡΙΑ ΑΠΕΙΛΩΝ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ ΕΛΛΟΧΕΥΟΥΝ ΣΥΝΕΧΩΣ καὶ ΠΑΝΤΟΥ: Νὰ χτυπήσει τὸν ἄνθρωπο κεραυνός, νὰ τὸν καταπιοῦν τὰ κύματα, νὰ καεῖ ζωντανὸς στὴν πυρκαϊά, νὰ πνιγεῖ μὲ φριχτὴ ἀγωνία στὴν πλημμύρα.

Η «ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ» ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΚΑΚΟΥ

Ἀπὸ τὸ βιβλίο «Τὸ Αἴνιγμα τοῦ Κακοῦ»,
ἐκδ. «Ἴκαρος», Ἀθῆναι 2008, σελ. 39-43,

ἠλ. στοιχ. «Χριστ. Βιβλιογρ».

.                   Σὲ κάθε δευτερόλεπτο τοῦ ἀνθρώπινου βίου παραμονεύει ἡ «βλάβη»: ἡ ἀρρώστια, τὸ ἀτύχημα, ἡ βασανιστικὴ ἀναπηρία, τὸ ἀνυπόφορο ἄλγος, ἡ ἐξευτελιστικὴ ἀνημπόρια, ἡ παράκρουση, ἡ ἄνοια. Σὰν νὰ μὴν ἀρκεῖ ποὺ πεθαίνει ὁ ἄνθρωπος, ἀλλὰ σὰν νὰ πρέπει νὰ πεθάνει μὲ πόνους φριχτούς, βασανισμὸ ἀνυπέρβλητης ὀδύνης, ἑξαθλιωτικὲς ταπεινώσεις. Ἡ συντριπτικὴ πλειονότητα τῶν ἀνθρώπων δὲν ἀξιώνεται τέλη βίου ἀνώδυνα, ἀνεπαίσχυντα, εἰρηνικά, σὲ προχωρημένο γῆρας.
.             Σὲ πολλὲς περιοχὲς τῆς γῆς παραμονεύει, σὲ κάθε δευτερόλεπτο, ὁ σεισμός: τὸ ἐνδεχόμενο νὰ ταφεῖ ζωντανὸς ὁ ἄνθρωπος κάτω ἀπὸ ἐρείπια. Ἄλλου παραμονεύει ἡ κατολίσθηση, ἀλλοῦ ὁ τυφώνας ἢ ὁ κυκλώνας, ὁ καύσωνας ἢ ὁ παγετός. Ἀπειρία ἐνδεχομένων αἰφνίδιου βασανιστικοῦ θανάτου, πειρία πειλν το κακο λλοχεύουν συνεχς κα παντο. Ν χτυπήσει τν νθρωπο κεραυνός, ν τν καταπιον τ κύματα, ν καε ζωντανς στν πυρκαϊά, ν πνιγε μ φριχτ γωνία στν πλημμύρα.
.           Τὸ ἐφιαλτικὸ καὶ σκανδαλῶδες σὲ ὅλες αὐτὲς τὶς περιπτώσεις (καὶ σὲ πάμπολλες ἄλλες) εἶναι ἡ ἀδιαφορία τῆς φύσης γιὰ τὴν ἀνθρώπινη ἰδιαιτερότητα, τὴ μόνη ἔλλογη ὕπαρξη μέσα στὸ σύμπαν, τὴ μόνη δυνατότητα συνείδησης, αὐτεπίγνωσης τοῦ κόσμου. Σὲ κάθε φυσικὴ καταστροφὴ οἱ ἀνθρώπινες ὑπάρξεις θανατώνονται σὰν ὁποιοδήποτε ἄλογο ζῶο, ἐξοντώνονται μαζικά, συνθλίβονται καὶ ἀφανίζονται ὅπως τὰ πιὸ ἀδύναμα ἀπὸ τὰ ἔμβια ὑπαρκτὰ – ἔντομα ἢ τρωκτικά.

* * *

.                 Ἡ φύση λειτουργεῖ χωρὶς νὰ ξεχωρίζει ποιότητες. Εἶναι τελείως ἀδιάφορο γιὰ τὶς λειτουργίες τῆς φύσης, ἂν παρεμπιπτόντως ἐξαλειφθοῦν μερικὲς χιλιάδες ἀμοιβάδες (μονοκύτταρα παρασιτικὰ πρωτόζωα) ἢ μερικὲς χιλιάδες ἄνθρωποι ποὺ μόνο ὁ ἐγκέφαλος τοῦ καθενὸς εἶναι «τὸ πιὸ μοναδικὰ πολύπλοκο ὑλικὸ ἀντικείμενο στὸ γνωστὸ σύμπαν». Γιὰ τὴν ἀνθρώπινη λογική, αὐτὴ ἡ τέλεια ἀδιαφορία τῆς φύσης γιὰ τὶς ποιοτικὲς διαφοροποιήσεις, ἡ μηχανιστικὴ αὐτονομία τῶν λειτουργιῶν της, εἶναι ἰσχυρὸ ἀντεπιχείρημα σὲ κάθε πρόταση νοήματος (ἑρμηνείας τῆς αἰτίας καὶ τοῦ σκοποῦ) τῆς συμπαντικῆς πραγματικότητας. Εἶναι ἀναμφίβολη ἔκφανση κακοῦ.
.               Καὶ ἡ φύση ἀδιαφορεῖ ὄχι μόνο γιὰ τὴ διάκριση λειτουργικῶν ποιοτήτων (τὴν ἀξιολογικὴ διαβάθμιση τῶν ἐπιτευγμάτων τῆς ἐξελικτικῆς διαδικασίας) ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴ διάκριση ποιοτήτων ποὺ ἡ ἀνθρώπινη ἐμπειρία (λογικὴ καὶ κρίση) διαχρονικὰ τὶς ὀνομάζει ἠθικές. Ἡ ὀδύνη, ὁ βασανισμός, ἡ φθορά, ὁ βίαιος ἢ πρόωρος θάνατος δὲν εἶναι «τιμωρία» γιὰ τοὺς κακοὺς ἀνθρώπους: γιὰ ὅσους βλάπτουν τὸ εἶδος, ὅσους σαδιστικὰ τυραννοῦν τοὺς συνανθρώπους τους. Εἶναι κλρος κοινς γι λους. Θύματα ἐπώδυνης ἀρρώστιας, τραγικοῦ ἀτυχήματος, λοιμοῦ, σεισμοῦ, καταποντισμοῦ, γίνονται ἀδιακρίτως οἱ ἐνάρετοι καὶ οἱ φαῦλοι, οἱ ἀγαθοὶ καὶ οἱ κακόβουλοι, οἱ δίκαιοι καὶ οἱ ἄδικοι, οἱ φιλεύσπλαχνοι καὶ οἱ κακοῦργοι. Ἡ φύση δὲν γνωρίζει ἠθικὲς ποιότητες.
.             Ἂν μάλιστα ἰσχύει ὁ νόμος τῆς φυσικῆς ἐπιλογῆς, τῆς ἐπιβίωσης τοῦ ἰσχυροτέρου, τότε οἱ «ἠθικὲς» ἀξιολογήσεις ποὺ προκύπτουν ἀπὸ τὴ λειτουργικότητα τῆς φύσης εἶναι ἀντίστροφες ἀπὸ τὶς ἠθικὲς ποιότητες ποὺ καθόρισε ἡ ἀνθρώπινη ἐμπειρία (λογικὴ καὶ κρίση): ὁ βάναυσος, ὁ ἰδιοτελής, ὁ δόλιος εἶναι ὁ δυνατός, ἄρα ὁ καλός· ὁ μειλίχιος, ὁ φιλόστοργος, ὁ εἰλικρινὴς εἶναι ὁ ἀδύναμος, δηλαδὴ ὁ κακός.
.             Ἄλλη ἡ λογικὴ τῆς φύσης καὶ ἄλλη ἡ λογικὴ τοῦ ἀνθρώπου. Δηλαδή: ἄλλη ἡ λογικὴ τοῦ λειτουργικοῦ αὐτοσκοποῦ, τῆς λειτουργικῆς ἀναγκαιότητας, καὶ ἄλλη ἡ λογικὴ τῆς δυναμικῆς τῶν στόχων, τῆς ἐπιδίωξης καὶ διαβάθμισης ποιοτήτων. Μὲ τὴ λογικὴ τῆς ἀναγκαιότητας (τῆς δεδομένης λειτουργίας ποὺ πραγματοποιεῖται σὰν αὐτοσκοπὸς) ἀποκλείεται νὰ ἐvτoπίσει ὁ ἄνθρωπος νόημα (αἰτία καὶ σκοπὸ) τῆς ὕπαρξης, τοῦ κόσμου, τῆς Ἱστορίας. Γιὰ νὰ ὑπάρχει νόημα, προϋποτίθεται ἐλευθερία, ἐπιλογὴ ἐνδεχομένων, βουλητικὴ ἐπιδίωξη. ν φύση εναι μόνο ναγκαιότητα, δεδομένος κα νερμήνευτος ατοσκοπός, τότε γίνεται ναγκαία κα παραδοχ τς λογίας το παρκτικο γεγονότος κα το κοσμικο γίγνεσθαι.
.                   Ὅμως τὸ ἀναίτιο καὶ ἄσκοπο τῆς ὕπαρξης, τοῦ κόσμου, τῆς Ἱστορίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐντοπιστεῖ λογικὰ παρὰ μόνο μὲ μία λογικὴ λειτουργία διαφορετικὴ ἀπὸ τὴ λογικὴ λειτουργία τῆς φύσης, καὶ ποὺ εἶναι ἡ λογικὴ τοῦ ἀνθρώπου. Βέβαια, οἱ συγκεκριμένες πραγματώσεις (ὑποστάσεις) τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης, (ὑποστάσεις συνείδησης, λόγου, ἐλευθερίας, δημιουργικῆς ἑτερότητας) συντρίβονται καὶ ἀφανίζονται στὴ μηχανιστικὴ λειτουργία τῆς φύσης ὡς αὐτοσκοποῦ, ἀλλὰ ἡ διαφορὰ ἀνάμεσα στὴ λογικὴ τῆς φύσης καὶ στὴ λογικὴ τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἤδη ὑπαρκτικὸ δεδομένο, στοιχεῖο αὐτεπίγνωσης γιὰ τὸν ἄνθρωπο, ἐπίγνωσης τῆς ὑπαρκτικῆς του ἑτερότητας, τῆς διαφορᾶς του ἀπὸ τὴ φύση.
.             Ἡ αὐτεπίγνωση τοῦ ἀνθρώπου γιὰ τὴ διαφορὰ τῆς λογικῆς του καὶ τοῦ ὑπαρκτικοῦ του τρόπου ἀπὸ τὴ λογικὴ καὶ τὸν τρόπο τῆς φύσης, ἔχει πολὺ συγκεκριμένες (γιὰ τὴν ἀνθρώπινη πάντα λογικὴ) συνέπειες:
.             Πρόβλημα κακο δν μπορε ν τεθε παρ μόνο μ τος ρους τς λογικς το νθρώπου, ὅρους νοήματος τοῦ ὑπαρκτοῦ: δυναμικῆς στόχων, διαβάθμισης ποιοτήτων.
.           Μὲ δεδομένο ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι φύση (ἀποτελεῖ μέρος τῆς φύσης) καὶ ταυτόχρονα λειτουργεῖ μὲ λογικὴ διαφορετικὴ ἀπὸ αὐτὴν ποὺ διαπιστώνει στὴ φύση, βιώνει τὴ διαφορὰ τῆς λειτουργίας τοῦ ὅλου ὡς πρὸς τὶς λειτουργικὲς ἀπαιτήσεις τοῦ μέρους σὰν ἀντίφαση ἢ ἀντιπαλότητα – βιώνει τὸ ὅλον ὡς ἀπειλὴ γιὰ τὸ μέρος. Πιστοποιεῖ τὴ φύση ἀvτίπαλo τοῦ ἀνθρώπου, ἀπειλὴ (ἕως καὶ σαδιστικὴ ἐπιβουλή) γιὰ τὸν ἄνθρωπο: ταυτίζεται ἡ φύση μὲ τὸ κακό.

Βλέπω δὲ ἕτερον νόμον ἐν τοῖς μέλεσί μου ἀντιστρατευόμενον τῷ νόμῳ τοῦ νοός μου… οἶδα γὰρ ὅτι οὐκ οἰκεῖ ἐν ἐμοί, τοῦτ᾿ ἔστιν ἐν τῇ σαρκί μου, ἀγαθόν· τὸ γὰρ θέλειν παράκειταί μοι, τὸ δὲ κατεργάζεσθαι τὸ καλὸν οὐχ εὑρίσκω· οὐ γὰρ ὃ θέλω ποιῶ ἀγαθόν, ἀλλ᾿ ὃ οὐ θέλω κακὸν τοῦτο πράσσω. (Ρωμ. ζ´ 15-24)

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: Η ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ «ΚΑΚΟΥ»

 

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: