ΠΟΙΝΗ ἢ ΝΟΣΟΣ;

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ κεφάλαιο
«Τὸ πρόβλημα τοῦ κακοῦ»
στὸ βιβλίο τοῦ Νικ. Ματσούκα
«Δογματικὴ καὶ Συμβολικὴ Θεολογία- Γ´»
(Ἀνακεφαλαίωση καὶ ἀγαθοτοπία),
ἐκδ. Π. Πουρναρᾶ, Θεσ/νίκη 1997, σελ. 219-221

Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστιαν. Βιβλιογρ.».

.          Κατὰ τὴν πατερικὴ θεολογία τὸ κακὸ δὲν εἶναι ποινή, ὕστερα ἀπὸ παράβαση δικαιϊκῆς τάξεως· πρόκειται γιὰ νόσο, γιὰ ἀλλοίωση ἢ διάβρωση τῆς κάθε ἀγαθῆς κτιστῆς πραγματικότητας. Ἐπειδὴ κάθε κτίσμα, σὲ ὁποιαδήποτε διαβάθμιση καὶ ἂν βρίσκεται, προέρχεται ἀπὸ τὸ μὴ ὄν, κατὰ τὴν μηχανική (σ. γιὰ τὰ ἄλογα κτίσματα) ἢ ἐθελότρεπτη κίνησή του (γιὰ τὰ λογικά/αὐτεξούσια κτίσματα) κατευθύνεται ἢ στὴν τελειωτικὴ ὁλοκλήρωση ἢ στὴν μηδενιστικὴ ἀλλοίωση. Τὰ αὐτεξούσια ὄντα δοκιμάζουν τὴν στέρηση κατὰ τρόπο συνειδητό, ὅταν χάνουν τὸ δρόμο τῆς τελειωτικῆς πορείας. Ἑπομένως, ἐκ τοῦ μηδενὸς ἡ δημιουργία, καὶ ἐκ τῆς δημιουργίας τὸ μηδέν. Καὶ ἀφοῦ ὅλα εἶναι ἀγαθά, τὸ κακὸ ὡς ὀφειλόμενο στὴν παραμορφωτικὴ ἀλλοίωση τοῦ ὅποιου ἀγαθοῦ δὲν μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ πράγμα· μὲ ἄλλα λόγια, δὲν ἔχει ὑπόσταση. Ἔτσι τὸ κακὸ «κλέβει» τὴν ὑπόσταση τοῦ ἀγαθοῦ, μιὰ καὶ ἡ ὁποιαδήποτε διαβρωμένη (ἀγαθὴ) ὑπόσταση κυριαρχεῖται ἀπὸ τὴν παρασιτικὴ διάβρωση τοῦ κακοῦ. Εἶναι λοιπὸν τὸ κακὸ μὴ ὄν, ἐπειδὴ δὲν εἶναι πράγμα μήτε ὑπόσταση, ἀλλὰ «ὑπάρχει» ὡς διάβρωση στὴν ὅποια παραμορφωμένη ἀγαθὴ πραγματικότητα. Γιὰ αὐτό, ἐνῶ εἶναι μὴ ὄν, προσωρινὰ προξενεῖ μεγάλη ὀδύνη σὲ ὅλα τὰ ἀγαθὰ ὄντα, ὄχι ὡς ὑπόσταση, ἀλλὰ ὡς παρυπόσταση.
.               Κάθε φορὰ ποὺ ἀστοχεῖ ὁ ἄνθρωπος στὴν ἐπιτέλεση ὁποιουδήποτε ἀγαθοῦ καὶ ὁποιασδήποτε ἀγαθῆς πράξεως ἢ σχέσεως ἁπλῶς βρίσκεται σὲ πλάνη· ἐπιθυμεῖ μονάχα τὸ ἀγαθὸ καὶ τοῦτο μόνο εἶναι τὸ κίνητρό του, ἀλλὰ ἀπὸ ἀστοχία πράττει τὸ νομιζόμενο ἀγαθό, δημιουργώντας ἕνα ἀγαθὸ διαβρωμένο καὶ παραμορφωμένο. Πάντως παρ᾽ ὅλη τὴν παραμόρφωση ποτὲ δὲν ἐπιτρέπει ὁ Θεὸς μία ἀγαθὴ πραγματικότητα νὰ ἐκλείψει τελείως. Ἀκόμη καὶ οἱ δαίμονες ἔχουν μοίρα ἀγαθοῦ. Ἡ θέση αὐτή, ὅτι κατ᾽ ἀρχὴν τὰ πάντα εἶναι ἀγαθὰ καὶ θετικά, συμφωνεῖ μὲ σύγχρονες σχετικὲς ἀντιλήψεις τῆς ἐπιστήμης. Ἔτσι τὸ κακὸ ἐννοεῖται πάντοτε ὡς ἀστοχία, μιὰ καὶ τέτοια ἀστοχία ἦταν καὶ τὸ προπατορικὸ ἁμάρτημα. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ καθορίζει καὶ τὴν τραγωδία τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς καὶ τῆς ἱστορίας. πηρεασμένος μως νθρωπος, κυρίως π τ νομικ πνεμα κα τν δικαιικ τάξη, στ κδηλούμενο κακ θέλει πάντοτε ν ναζητε εθύνη κα τιμωρία. Ὡστόσο πάρα πολλὴ ὀδύνη καὶ κακὸ ὑποφέρουμε χωρὶς νὰ φταῖμε. Ζοῦμε σὲ μία τραγωδία ποὺ μόνο ἡ μετάνοια, ἡ ἄσκηση καὶ ἡ ἀναζήτηση τῆς θείας Βασιλείας μᾶς σώζει (Λουκ. ιγ´ 1-3). Μὲ τὸ κακὸ καὶ τὰ δεινοπαθήματα δὲν μποροῦμε νὰ βγάζουμε συμπεράσματα γιὰ τὴν ἁμαρτωλότητα τοῦ Α ἢ τοῦ Β μιὰ καὶ τὸ κακὸ ἀποτελεῖ τραγωδία καὶ πολλὲς φορὲς –γιὰ τὴ θεία πρόνοια πάντοτε– μέσο παιδαγωγίας καὶ κράτυνσης γιὰ τὴν ἐπιτέλεση τοῦ ἀγαθοῦ μὲ τὸ ξεπέρασμα τοῦ κακοῦ.

 

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: