Ο ΑΠΑΓΧΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ Πατριάρχη ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ Ε´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ὁ ἀπαγχονισμὸς τοῦ Πατριάρχη Γρηγορίου Ε´

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.         Στὶς 10 Ἀπριλίου 1821, ἀνήμερα τοῦ Πάσχα, ἡ ὀθωμανικὴ ἐξουσία δολοφόνησε μὲ ἀπαγχονισμὸ τὸν Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριο τὸν Ε΄. Αἰτία, ἡ παράβαση τῆς βασικῆς ὑποχρέωσης, ποὺ ἀναλάμβανε ὁ ἑκάστοτε Πατριάρχης ἀπὸ τὴν ὑποδούλωση τοῦ Γένους, τὸ 1453 καὶ μετά, νὰ ἐγγυᾶται καὶ νὰ ἐπιβάλλει τὴ μόνιμη ὑποταγὴ στὸ Δοβλέτι τῶν ραγιάδων.
.           Ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ Μαρτίου 1821, ὅταν ἡ Πύλη πληροφορήθηκε τὴν ἔκρηξη τῆς ἐπανάστασης στὴ Μολδοβλαχία καὶ στὴ συνέχεια τὴν ἔναρξή της στὴν Πελοπόννησο, ἀνησύχησε καὶ ἄρχισε νὰ κινεῖται καὶ νὰ ὑποκινεῖ τὸν φανατισμένο ὄχλο ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων τῆς Πόλης. Στὶς 9 Μαρτίου 1821 ἐπιδόθηκε στὸν Πατριάρχη φιρμάνι τοῦ σουλτάνου Μαχμούτ. Μὲ αὐτὸ τοῦ ζητοῦσε νὰ ἀποκηρύξει τὴν ἐξέγερση καί, χάριν ἐγγυήσεως, νὰ ἀποστείλει ὡς ὁμήρους στὶς ὀθωμανικὲς φυλακὲς ἑπτὰ Μητροπολίτες. Παράλληλα, ἀπὸ τὶς 24 Μαρτίου 1821, ἄρχισαν οἱ ἐκτελέσεις ἐπιφανῶν Φαναριωτῶν καὶ ἕναν ἀρχιερέα, τὸν Ἐφέσου Διονύσιο, τὸν ἀπαγχόνισαν στὸ Βαλοὺκ παζάρ…
.         Ὑπὸ συνθῆκες τρόμου καὶ ἐνῶ ὅλοι οἱ Ἕλληνες τῆς Πόλης βρίσκονταν ὑπὸ τὸ γιαταγάνι τοῦ ὀθωμανοῦ κατακτητῆ ἔγινε ὁ ἀφορισμὸς τοῦ Ὑψηλάντη καὶ τῶν συνεργατῶν του. Οἱ ἰδεολόγοι ἐχθροὶ τῆς Ἐκκλησίας ἀπομονώνουν τὸ γεγονὸς τοῦ ἀφορισμοῦ. Σκοπίμως παραβλέπουν τὶς συνθῆκες ὑπὸ τὶς ὁποῖες συνέβη καὶ ἀγνοοῦν τὸ ἄλλο ἔργο τοῦ Πατριάρχη ἁγίου Γρηγορίου Ε´. Στὶς 17 Ἰουλίου 1821 καὶ στὸν ἐπιτάφιο λόγο, ποὺ ἐκφώνησε ὁ Κωνσταντῖνος Οἰκονόμος ἐξ Οἰκονόμων ἐνώπιον τοῦ λειψάνου τοῦ Πατριάρχη στὴν Ὀδησσὸ εἶπε, μεταξὺ ἄλλων: «Ποσάκις ὁ ἀοίδιμος κατεπάλαισεν ἀνδρείως ἢ φρονίμως ὠκονόμησε προσταγὰς τυραννικάς, αἵτινες ἀπέβλεπον εἰς καταφρόνησιν τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. Πόσους ἱδρώτας ἔχυσεν ἵνα διατηρήσῃ τὰ προνόμια τῆς Ὀρθοδοξίας… Δὶς ἐξεβλήθη τῆς πατριαρχείας ὁ μακάριος, ὡς ἄλλος Χρυσόστομος ὑπὸ τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους… Ἐκτελέσας τοὺς ἱερούς της Ἀναστάσεως ὕμνους, ἐλειτούργησε τὴν ἐσχάτην ἐπὶ γῆς ἱερουργίαν καὶ ἔφαγε τὸ τελευταῖον Πάσχα τὸ μυστικόν… Ἰδοὺ τῆς ἀσεβείας οἱ ὑπηρέται τὸν ἁρπάζουσι βιαίως καὶ καταβιβάζουσιν εἰς σκοτεινὴν φυλακήν. Δι’ ὅλης τῆς τριημέρου Ἀναστάσεως ἐκρέματο ἐπὶ ξύλου ὁ παναγιώτατος…».
.           Ὁ Γρηγόριος Ε´ εἶχε ἀναγνωρισθεῖ ὡς ἅγιος στὴ συνείδηση τοῦ λαοῦ ἀμέσως μετὰ τὸν ἀπαγχονισμό του. Ἡ ἐπίσημη ἀναγνώριση ἔγινε τὸ 1921, στὰ ἑκατὸ χρόνια ἀπὸ τὴν Ἐπανάσταση καὶ τὴν δολοφονία του, ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, μὲ τὴν συμμετοχὴ καὶ προεδρία τοῦ Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Φωτίου. Σπανίως οἱ λόγιοι εἶναι κοντὰ στὴν λαϊκὴ συνείδηση. Ἕνας ποιητής, ποὺ τὴν ἐξέφρασε, ἦταν ὁ Ἀριστοτέλης Βαλαωρίτης. Στὶς 25 Μαρτίου 1872 κατὰ τὴν τελετὴ ἀποκάλυψης τοῦ ἀνδριάντος τοῦ Πατριάρχου, στὴν πρόσοψη τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ἐκφώνησε λόγο καὶ ἀπάγγειλε τὸ ἱστορικῆς διάστασης ποίημα, ποὺ ἐμπνεύστηκε. Τὸ ποίημα του ἀρχίζει: «Πῶς μᾶς θωρεῖς ἀκίνητος;…Ποῦ τρέχει ὁ λογισμός σου;…» καὶ τελειώνει μὲ τὸ ὅτι ὁ Πατριάρχης θὰ ξυπνήση, «ὅταν στὰ δάση, στὰ βουνά, στὰ πέλαγα, βροντήση τὸ φοβερό μας κήρυγμα: Χτυπᾶτε, πολεμάρχοι!…Μὴ λησμονεῖτε τὸ σχοινὶ παιδιὰ τοῦ Πατριάρχη!».-

Advertisements

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

w

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: