«ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ καὶ Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ» (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος καὶ τὰ οἰκονομικὰ τῆς Ἐκκλησίας

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.         Μεταξὺ τῶν κύριων χαρακτηριστικῶν, στὰ δέκα χρόνια τοῦ κ. Ἱερωνύμου στὸν θρόνο τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν καὶ στὴ θέση τοῦ Προέδρου τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ἦταν τὰ οἰκονομικά Της καὶ ἡ ἀξιοποίηση τῆς περιουσίας Της. Ἀπὸ τὰ ποιμαντικά, ἐκκλησιαστικὰ καὶ ἱεραποστολικὰ ζητήματα δὲν θεωρήθηκε ὅτι κάποιο ἀπὸ αὐτὰ εἶναι μεταξὺ τῶν πρώτων προτεραιοτήτων του. Σημειώνεται ὅτι τὸ 2008, ὡς νέος Ἀρχιεπίσκοπος, τόνισε ὅτι θὰ ἦταν σημαντικὴ «ἡ χρησιμοποίησις τῶν δυνατοτήτων λειτουργίας ὑποδομῶν στὴν διακονία τῆς Ἐκκλησίας ἐντός τοῦ Ἐθνικοῦ Στρατηγικοῦ Πλαισίου Ἀναπτύξεως (2007-2013) (ΕΣΠΑ)». Τὸ 2013 πέρασε καὶ δὲν ἔγινε γνωστὸ τὸ ἂν ἡ Ἐκκλησία συμμετέσχε σ᾽ αὐτὸ καὶ ἂν ναί, ποιὸ ἦταν τὸ ἀποτέλεσμα.
.         Σημειώνεται ἐπίσης ὅτι στὴν πρώτη, ὑπὸ τὴν προεδρία του, συνεδρίαση τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου (ΔΙΣ), τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 2008, ὑποσχέθηκε ὅτι «ἡ ΔΙΣ θὰ ἐνημερώνεται στὴ λήξη κάθε ἑξαμήνου γιὰ τὶς δραστηριότητες τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὀργανισμῶν». Ὡς ἀρχὴ αὐτῆς τῆς δέσμευσής του, σὲ μία ἀπὸ τὶς πρῶτες συνεδριάσεις τῆς ΔΙΣ, προσκλήθηκαν ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας Οἰκονομικῶν (ΕΚΥΟ), ἀείμνηστος Μητροπολίτης Ἰωαννίνων Θεόκλητος καὶ ὁ τότε Γενικὸς Διευθυντὴς αὐτῆς κ. Ἀντ. Ζαμπέλης, οἱ ὁποῖοι ἐνημέρωσαν τὸ Σῶμα γιὰ τὴν πορεία τοῦ Ὀργανισμοῦ. Ὁ κ. Ἱερώνυμος τόνισε τότε στοὺς Συνοδικοὺς Μητροπολίτες πὼς «στόχος τῆς ΕΚΥΟ δὲν εἶναι ἡ αὔξηση τῶν κερδῶν καὶ ἡ τοποθέτησή τους σὲ χρεόγραφα καὶ Τράπεζες, ἀλλὰ μέρος τῶν ἐσόδων αὐτῶν νὰ γίνουν πόροι ποὺ θὰ ἐπιστρέφουν στὸ λαό μας, μέσα ἀπὸ τὸ ἔργο τῆς ἐκκλησιαστικῆς διακονίας».
.         Ὡς πρὸς τὰ οἰκονομικὰ τῆς Ἐκκλησίας σὲ δύο τομεῖς ὁ κ. Ἱερώνυμος ἔριξε τὸ βάρος τῆς δραστηριότητάς του. Ὁ ἕνας ἦταν ἡ ἐπένδυση τῶν χρημάτων τῆς Ἐκκλησίας σὲ μετοχὲς καὶ ὁ δεύτερος ἡ ἀξιοποίηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας. Ἡ ἐπένδυση σὲ τραπεζικὲς μετοχὲς γενικὰ καὶ εἰδικότερα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀποδείχθηκε ἀνεπιτυχὴς καὶ ἐπὶ ζημίᾳ τῶν οἰκονομικῶν τῆς Ἐκκλησίας. Χαρακτηριστικὸ παράδειγμα τῆς ἀτυχοῦς ἐπένδυσης σὲ τραπεζικὲς μετοχὲς εἶναι ὅτι μισὸ περίπου χρόνο μετὰ τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 2010, ποὺ ὁ τότε πρωθυπουργὸς Γ.Α. Παπανδρέου, δήλωσε ἀπὸ τὸ Καστελόριζο ὅτι ὡς χώρα πτωχεύσαμε καὶ ὅτι παρεμβαίνει στὰ ἐσωτερικά της Ἑλλάδος ἡ «τρόϊκα» καὶ ἐπίσης ἕνα ἑξάμηνο μετὰ τὴν ὑπογραφὴ τοῦ πρώτου Μνημονίου (5 Μαΐου 2010) καὶ ἐνῶ ἦταν περισσότερο ἀπὸ σαφὲς ὅτι ἐπέρχεται χρηματοοικονομικὴ καταιγίδα στὸ τραπεζικὸ σύστημα, τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 2010, μὲ εἰσήγηση τῆς Οἰκονομικῆς Ὑπηρεσίας ἡ Ἱεραρχία ἀποφάσισε νὰ δώσει 27 ἑκατομμύρια Εὐρὼ γιὰ τὴν ἀγορὰ μετοχῶν καὶ ὁμολογιῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης (ΕΤΕ)!
.         Γιὰ νὰ δοθοῦν τὰ χρήματα αὐτὰ στὴν Ἐθνικὴ Τράπεζα (ΕΤΕ) ἡ Ἐκκλησία ἔλαβε βραχυπρόθεσμο (τριετοῦς διάρκειας) ἰσόποσο δάνειο, μὲ τόκο 4,5%, ἀπὸ τὸ Ταχυδρομικὸ Ταμιευτήριο – ΑΤΕ. Οἱ μετοχὲς τῆς ΕΤΕ ἔχουν χάσει ἄνω τοῦ 90% τῆς ἀξίας τους, ἐνῶ τὸ δάνειο αὐξήθηκε μὲ τοὺς τόκους… Πιὸ συγκεκριμένα, στὴν, μὲ ἡμερομηνία 27 Σεπτεμβρίου 2010 εἰσηγητική του Ἔκθεση πρὸς τὴν Διαρκῆ Ἱερὰ Σύνοδο (Ἀριθμ. Πρωτ. 3947/1-10-2010), ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας Οἰκονομικῶν (ΕΚΥΟ), ἀείμνηστος Μητροπολίτης Ἰωαννίνων Θεοκλητός, ἀφοῦ ἐξιστορεῖ τὴν πορεία τῆς ἐκ μέρους τῆς Ἐκκλησίας κατοχῆς μετοχῶν τῆς ΕΤΕ καταλήγει στὰ ἀκόλουθα συμπεράσματα καὶ στὴν σχετικὴ πρόταση:

«Α. Ἡ τιμὴ ἐκδόσεως εἶναι ἀρκετὰ ἑλκυστική, ἀφοῦ ἡ ὀνομαστικὴ ἀξία τῆς μετοχῆς εἶναι 5 (πέντε) Εὐρώ.
Β. Ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος δὲν πρέπει νὰ ἀπωλέσει τὴν δεσπόζουσα θέσιν, ποὺ κατέχει εἰς τὴν μετοχικὴν σύνθεσιν τῆς ΕΤΕ.
Γ. Ἡ διοίκησις τῆς ΕΤΕ ἔχει δεσμευθεῖ νὰ ἐξέλθη τοῦ Προγράμματος Σταθεροποιήσεως καὶ ὡς ἐκ τούτου νὰ διανείμη μέρισμα ἐντός τοῦ 2011, ποὺ προβλέπουμε νὰ εἶναι τουλάχιστον 0,5 Εὐρὼ/μετοχὴ (δηλαδὴ περίπου ἑπτὰ ἑκατομμύρια Εὐρώ).
Δ. Ἡ Διοίκησις τῆς ΕΚΥΟ θὰ μπορέσει νὰ ἀποκομίση λίαν συμφέροντας ὅρους δανειοδοτήσεως διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῆς συμμετοχῆς της εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ Μετοχικοῦ Κεφαλαίου,
Διὸ καὶ προτείνομεν τὴν συμμετοχὴν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ σύνολον τῆς αὐξήσεως τοῦ Μετοχικοῦ Κεφαλαίου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἤτοι εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου καὶ εἰς τὴν ἔκδοσιν δανείου μετατρεψίμου εἰς μετοχάς, διὰ συνολικοῦ ποσοῦ 26.910.000 Εὐρώ, τὸ ὁποῖο θὰ ἀναζητηθῆ διὰ μέσου δανεισμοῦ ἀπὸ τὸ ἐν Ἑλλάδι τραπεζικὸ σύστημα». (Σημ. Ὁ τονισμὸς τῆς πρότασης στὸ πρωτότυπο). Οἱ προβλέψεις καὶ οἱ προσδοκίες τῆς ΕΚΥΟ καὶ τῆς Ἱεραρχίας δὲν πραγματοποιήθηκαν, καὶ τὰ οἰκονομικά τῆς Ἐκκλησίας ὑπέστησαν σοβαρότατη ζημία.

.         Γιὰ τὴν ὑλοποίηση τῶν οἰκονομικῶν σχεδίων του ὁ κ. Ἱερώνυμος ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς του ἔδωσε ἔμφαση στὸ ἐπιχειρησιακὸ καὶ ἀναπτυξιακὸ κομμάτι τῆς λειτουργίας τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοίκησης, προσλαμβάνοντας ὡς συνεργάτες μάνατζερς ἀπὸ τὸν τραπεζικὸ χῶρο. Πλὴν τοῦ κ. Ζαμπέλη εἶχαν προσληφθεῖ καὶ ἄλλοι. Μεταξὺ αὐτῶν ὁ κ. Γιάννης Λιάκος, ὁ ὁποῖος διορίσθηκε διευθύνων σύμβουλος τοῦ Ἀναπτυξιακοῦ Ὀργανισμοῦ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος Α.Ε. Ὁ κ. Λιάκος σὲ συνέντευξή του στὸ περιοδικὸ «Ἐπιστημονικὸ Μάρκετινγκ» (Τεῦχος 58, Μάρτιος 2009, σελ. 53-58), μεταξὺ ἄλλων, εἶχε ἀναφέρει: «Ἡ Ἐκκλησία ὅσον ἀφορᾶ τὴ διοικητικὴ καὶ τὴ λειτουργικὴ διάστασή της, μπορεῖ νὰ ταυτιστεῖ μὲ αὐτὴν τῆς ἐπιχειρηματικῆς ὀντότητας…Ἡ θεώρηση τῆς Ἐκκλησίας ὡς ἐπιχειρηματικῆς ὀντότητας καὶ ἡ ξεκάθαρη ἀποδοχὴ τῆς χρηματοοικονομικῆς διάστασής της ὄχι μόνο δὲν εἶναι “κακό”, ἀλλὰ μόνο ὀφέλη θὰ ἔχει γιὰ τὴν παραπέρα ἀνάδειξη τοῦ σημαντικοῦ κοινωνικοῦ ἔργου της»… Σήμερα, περίπου ἐννέα χρόνια μετά, ἡ ἐν λόγῳ ἀναπτυξιακὴ ἑταιρεία δὲν ἀναφέρεται στὰ Δίπτυχα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ ΕΚΥΟ, ὡς ἐπιχειρηματικὴ ὀντότητα, ἀντιμετωπίζει οἰκονομικὰ προβλήματα καὶ ἡ ἐξυπηρέτηση τῶν δανείων, ποὺ ἐλήφθησαν, ἔχει δυσκολίες.
.             Καὶ στὸν ἄλλο τομέα, τῆς ἀξιοποίησης τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας, ὁ κ. Ἱερώνυμος προσπάθησε νὰ ἐξασφαλίσει τὴν συνεργασία τῆς Πολιτείας, χωρίς, ἕως σήμερα, ἐπιτυχία. Τὸν Μάρτιο τοῦ 2009 ὁ Ἀρχιεπίσκοπος κ. Ἱερώνυμος συνάντησε στὸ Μέγαρο Μαξίμου τὸν τότε πρωθυπουργὸ Κώστα Καραμανλὴ καὶ συζήτησαν τὸ θέμα τῆς ἀξιοποίησης τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας. Ἀπὸ τότε στὶς συναντήσεις του μὲ ὅλους τοὺς διατελέσαντας πρωθυπουργούς, ἕως καὶ μὲ τὸν σημερινὸ Ἀλ. Τσίπρα ἀποτελεῖ σταθερὸ αἴτημά του. Κάποιες νομοθετικὲς ρυθμίσεις θεωρητικὰ θὰ βοηθοῦσαν τὴν Ἐκκλησία στὴν ἀξιοποίηση τῶν ἀκινήτων της, ἀλλὰ ἡ οἰκονομικὴ κρίση, ἡ μεγάλη μείωση τῶν ἐνοικίων καὶ τὸ κλείσιμο πολλῶν καταστημάτων, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν μεγάλη φορολόγηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀκίνητης περιουσίας ἔχουν περιορίσει τὴν ἐν λόγῳ δραστηριότητα. Τὸ 2013 συστάθηκε ἑταιρεία μὲ συμμετοχὴ 50% τῆς Ἐκκλησίας καὶ 50% τοῦ Δημοσίου, μὲ σκοπὸ τὴν ἀξιοποίηση τῆς περιουσίας της. Μέχρι σήμερα δὲν ἔχει ἀναφερθεῖ κάποιο ἁπτὸ ἀποτέλεσμα.
.         Στὶς 23 Ἰουλίου 2017 τὸ κυβερνητικὸ καὶ κομματικό – τοῦ ΣΥΡΙΖΑ-, δημοσιογραφικὸ ὄργανο «Ἡ Αὐγὴ» εἶχε πρωτοσέλιδο ἀφιέρωμα, μὲ τίτλο «Ἡ ἐκκλησιαστικὴ περιουσία στὸ φῶς» καὶ ὑπότιτλο: «Ἐπιτροπὴ ἐμπειρογνωμόνων θὰ καταγράψει τὸ “μυθικό”, πλὴν ἄγνωστο ἐκκλησιαστικὸ ἀκίνητο κεφάλαιο καὶ θὰ ὑποβάλει προτάσεις γιὰ διευθέτηση τοῦ ἰδιοκτησιακοῦ καθεστῶτος καὶ ἀξιοποίησή του πρὸς ὄφελος τῆς κοινωνίας». Στὴν σελίδα 5, ποὺ συνεχίζεται τὸ ρεπορτὰζ τῆς ἐφημερίδας, ἀναφέρεται ὅτι ἡ Πολιτεία, ἀπὸ τὴν πλευρά της, «ἀμφισβητεῖ τοὺς τίτλους κυριότητας ποὺ ὑπάρχουν (τῆς Ἐκκλησίας)» καὶ προστίθεται: «Σὲ κάθε περίπτωση, σύμφωνα μὲ ἔγκυρες πηγὲς ἀναμένεται νὰ ὑπάρξει ἡ ἐξεύρεση ἑνὸς μηχανισμοῦ, ποὺ θὰ ἐπιλύσει ὁριστικὰ τὶς ὅποιες ἐπιμέρους διαφορὲς ὑπάρχουν, ἐφόσον φυσικὰ δὲν προκύψουν στὴν πορεία ἀντιδράσεις, ποὺ νὰ θέλουν νὰ ἐξυπηρετήσουν ἰδιοτελεῖς σκοπούς». Τὰ ἀναφερόμενα στὴν «Αὐγὴ» ἀφήνουν νὰ αἰωροῦνται μία προοπτικὴ δημεύσεως ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας καὶ μία ἔμμεση ἀπειλή, ὅτι ἐνδεχόμενες ἀντιδράσεις, προφανῶς τῆς Ἐκκλησίας, θὰ θεωρηθοῦν ὅτι ἐξυπηρετοῦν «ἰδιοτελεῖς σκοπούς». Ἐνδεικτικό τῆς ἀρνητικῆς γιὰ τὴν Ἐκκλησία κατάστασης εἶναι ὅτι ὁ Ἀρχιεπίσκοπος, σὲ συνάντηση ποὺ εἶχε μὲ τὸν ἁρμόδιο Ὑπουργὸ Κώστα Γαβρόγλου, τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 2017, ζήτησε ἀπὸ τὴν Κυβέρνηση «πράξεις καὶ ὄχι λόγια» στὸ θέμα τῆς ἀξιοποίησης τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας, μὲ τὴν ἐνεργοποίηση τῆς ἑταιρείας ποὺ ἱδρύθηκε τὸ 2013, ἐπὶ κυβερνήσεως Σαμαρᾶ.
.           Ἀπὸ τὰ ἀναφερθέντα εἶναι προφανὲς ὅτι ὑπάρχουν σοβαρὰ ζητήματα, ὅσον ἀφορᾶ στὰ οἰκονομικά τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως ἐπίσης πὼς τὰ φιλόδοξα προγράμματα τοῦ κ. Ἱερωνύμου γιὰ ἀξιοποίηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας δὲν ὑλοποιήθηκαν. Ἕως τώρα κατ᾽ ἐπανάληψη Μητροπολίτες, καὶ κατ’ ἐξοχὴν ὁ μακαριστὸς Μητροπολίτης Φιλίππων κυρὸς Προκόπιος, ζήτησαν καὶ ζητοῦν νὰ γίνει εὐρεία συζήτηση στὴν Ἱεραρχία γιὰ τὴν κατάσταση τῶν οἰκονομικῶν τῆς Ἐκκλησίας. Κατὰ τὴ διάρκεια τῶν δέκα ἐτῶν ποὺ πέρασαν ἡ ἐν λόγῳ συζήτηση γράφτηκε ὡς θέμα στὴν Ἡμερησία Διάταξη Τακτικῶν Ἐκτάκτων συνεδριάσεων τῆς Ἱεραρχίας, χωρίς, ἕως σήμερα, νὰ ἔχει διεξαχθεῖ…-

Advertisements

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

w

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: