Η (ἀντικανονικὴ) ΓΟΝΥΚΛΙΣΙΑ τῆς Κυριακῆς ΣΗΜΕΙΟ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΠΑΤΕΡΙΚΗ ΕΥΣΕΒΕΙΑ καὶ ΤΟΝ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΠΙΕΤΙΣΜΟ

ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ νέο βιβλίο

Ἀρχιμ. Γρηγορίου Δ. Παπαθωμᾶ
Καθηγ. Κανονικοῦ Δικαίου Πανεπ. Ἀθηνῶν
Η ΑΝΤΙΚΑΝΟΝΙΚΗ ΓΟΝΥΚΛΙΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
(Πατερικὴ καὶ Κανονικὴ μαρτυρία)
ἐκδ. «Ἐπέκταση», Κατερίνη 2017,
σελ. 78-80
Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ. Βιβλιογρ.»

.                 […] Οἱ ἱεροὶ Κανόνες, ποὺ παρουσιάσαμε, ἀντανακλώντας τὴν ἀρχέγονη καὶ διαχρονικὴ πράξη τῆς Ἐκκλησίας, προτείνουν –ἢ μᾶλλον ἀπαιτοῦν– ἡ μαρτυρία καὶ ἡ ὁμολογία τῆς Ἀνάστασης τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν τεθνεώτων, καθὼς καὶ τῆς προσδοκίας τοῦ Μέλλοντος Αἰῶνος, νὰ ἐκφράζωνται μὲ τὴν ἄρνηση τῆς γονυκλισίας κατὰ τὴν διάρκεια τῆς Θείας Λειτουργίας καὶ τῶν ἀναστάσιμων στιγμῶν τῆς Ἐκκλησίας καὶ μὲ τὴν ὀρθοστασία. Ἔτσι, ἡ γονυκλισία ἔγινε τὸ σημεῖο-κλειδὶ τῆς διάκρισης ἀνάμεσα στὴν πραγματικὴ εὐσέβεια καὶ τὸν πιετισμό. Ἡ εὐσέβεια παραμένει πάντα «ἑπομένη τοῖς ἁγίοις πατράσιν» («ἀκολουθεῖ πάντοτε τοὺς Ἁγίους Πατέρες»), ἐνῶ ὁ πιετισμὸς αὐτονομεῖται, σύμφωνα μὲ τὸ ἰδανικὸ τοῦ ἀφηρημένου θρησκευτικοῦ ἀτομικισμοῦ, ποὺ δὲν ἔχει καμμία σχέση μὲ τὸν Χριστό… Πρόκειται γιὰ ἕνα πνεῦμα ἀτομικῆς προσέγγισης ἢ μᾶλλον γιὰ ἕνα πρόσχημα ἀτομικῆς εὐσέβειας, ποὺ ἀγωνίζεται νὰ ἐπιβληθεῖ στοὺς κόλπους τῆς Ἐκκλησιακῆς ζωῆς, ἀλλὰ στὴν πραγματικότητα γίνεται «ἀντι-ευσέβεια», γιατί ἀντιτίθεται στὴν ἐκκλησιακὴ παράδοση, στὴν ἐκκλησιακὴ ἐμπειρία, ἀλλὰ καὶ στὴν ἴδια τὴν Ἐκκλησία. Ἡ Θεία Εὐχαριστία, διατηρώντας τὴν κεντρική της θέση στὴν ζωὴ τοῦ πιστοῦ, εἶναι στὴν πραγματικότητα μία πράξη τῆς Ἐκκλησιακῆς κοινότητας στὸ σύνολό της. Δὲν εἶναι μία ἀτομικὴ πράξη. Ἡ Θεία Λειτουργία ἐκτείνεται πέρα ἀπὸ τὴν προσωπική μας εὐσέβεια, διότι στὴν πραγματικότητα εἶναι μία ἑορτὴ τῆς Ἐκκλησίας. Δὲν εἶναι τὸ ἄτομο, ἀλλὰ ἡ Ἐκκλησία συνολικὰ ποὺ ἑνώνεται μὲ τὸν Θεό. Τέλος, ἡ Θεία Λειτουργία πρέπει νὰ προστατεύσει τοὺς χριστιανοὺς ἀπὸ τὸν ἐγκλωβισμό τους στὰ ἀτομικὰ θρησκευτικά τους αἰσθήματα. Ἡ Ἐκκλησία συνιστᾶ μία κοινὴ ζωὴ καὶ μία μαρτυρία διαρκῆ, ἐπίσης κοινή, τῆς Ἀνάστασης τοῦ Χριστοῦ, τῆς μέλλουσας ἀνάστασης
.             Γιὰ τὴν Κανονικὴ Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας, τὸ ζήτημα εἶναι ξεκάθαρο καὶ πρὸ πολλοῦ λυμένο. Αὐτὴ ἡ παράδοση παρέμεινε μοναδική, κοινὴ καὶ ὁμόφωνη καθ’ ὅλη τὴν διάρκεια τῶν εἴκοσι (-20-) αἰώνων τῆς χριστιανικῆς ἐποχῆς: μὴ γονυκλισία κατὰ τὶς ἡμέρες ποὺ ὑποδεικνύει ἡ Ἐκκλησία, «οὐδεὶς ἀντερεῖ, ὅστις γε κἂν κατὰ μικρὸν γοῦν θεσμῶν ἐκκλησιαστικῶν πεπείραται», μᾶς λέει ὁ Μέγας Βασίλειος στὸν προαναφερόμενο κανόνα. Ζητήματα ὅπως τὸ ἐξεταζόμενο, ἐνῶ λύθηκαν καὶ μάλιστα ἀπὸ πολὺ ἐνωρὶς ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, τίθενται ἐκ νέου σήμερα ἐξ αἰτίας μίας ἑτερο-κεντρικῆς θεολογικῆς προβληματικῆς, κυρίως στὸ ἐπίπεδο τῆς καθημερινῆς πράξης τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτὸ διαπιστώνεται μὲ ἔκδηλο τρόπο κατὰ τὴν ἐνεργῆ ἔκφραση τῆς πίστεως διὰ μέσου τῆς πράξεως τῆς Ἐκκλησίας καὶ συγκεκριμένα τῆς στάσης τῶν πιστῶν. Προσωπικά, «ἑπόμενος τοῖς ἁγίοις πατράσιν», ἀκολουθῶ τὰ ἴχνη ὅλων τῶν ἀνθρώπων τῆς Ἐκκλησίας, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα ἀνέφερα παραπάνω, καὶ παρακαλῶ ἀπὸ τὰ μύχια τῆς καρδιᾶς μου ὅλους τοὺς φοιτητές μου, ποὺ μὲ ὑποδέχθηκαν ὡς μάρτυρα τῆς Κανονικῆς Παράδοσης τῆς Ἐκκλησίας, νὰ κάνουν τὸ ἴδιο. Αὐτοὶ ἀντιπροσωπεύουν τὴν νέα γενιὰ τοῦ Ἐκκλησιακοῦ σώματος στὴν αὐγὴ αὐτῆς τῆς 3ης χιλιετίας, ἡ ὁποία θὰ ἀποδειχθεῖ καθοριστική, καὶ θὰ ἔχουν, καὶ αὐτοὶ ἐπίσης, «ἑπόμενοι τῆς ἁγίοις πατράσιν», τὴν σταθερὴ βούληση νὰ ξεπεράσουν ὅλες ἐκεῖνες τὶς κανονικὲς πλάνες, ποὺ παρουσιάζονται στοὺς κόλπους τῶν Ἐκκλησιακῶν κοινοτήτων, ἀκόμη καὶ ἂν ἐμφανίζωνται μὲ τὴν δύναμη μιᾶς «ἀποστολικῆς παραδόσεως» (sic), ἰδιαίτερα πιετιστικῆς καὶ προφανῶς ὑπερ-ὀρθόδοξης (sic). Σύμφωνα μὲ ὅσα μελετήσαμε παραπάνω στοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ὅσοι ἀκουμποῦν τὸ γόνυ στὴν γῆ κατὰ τὶς ἡμέρες ποὺ προαναφέραμε, πράγματι δίνουν τὴν ἐντύπωση ὅτι δὲν κατανοοῦν τὴν ἐκκλησιακὴ εὐαισθησία τῆς πατερικῆς καὶ κανονικῆς ἐμπειρίας –εἴτε δὲν μποροῦν εἴτε δὲν ἐπιθυμοῦν νὰ τὴν κατανοήσουν–, καὶ ἐπίσης δίνουν τὴν ἐντύπωση ὅτι δὲν πιστεύουν στὴν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ καὶ οὔτε περιμένουν πραγματικὰ τὴν ἐσχατολογικὴ Ἔλευσή Του. Ἡ δισχιλιετὴς κανονικὴ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας δὲν ἔχει μόνον ἐξαλείψει τὴν ἄθεη ἄρνηση ἢ τὸν προτεσταντισμό· ἔχει ἐπίσης ἐξαλείψει καὶ τὴν χριστιανικὴ ἀτομικιστικὴ ἢ ἀτομικοποιοῦσα εὐσέβεια… Ὁ καθένας ἐνεργεῖ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο γιὰ διαφορετικὸ λόγο, ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα παραμένει ἴδιο!…
.                   Στὴν ἔρευνα ποὺ μόλις πραγματοποιήσαμε, ἂς μᾶς ἐπιτραπεῖ νὰ ὑπογραμμίσουμε μία σημαντικὴ λεπτομέρεια: κανεὶς δὲν εἶχε ἐπικαλεσθεῖ ἕως σήμερα τὸν κανόνα 5 τῆς Τοπικῆς Συνόδου τῆς Νεο-Καισαρείας (319), πιθανῶς γιατί δὲν εἶχε ἐπιχειρηθεῖ καμμία ἀνάγνωσή του ἀρκετὰ προσεκτική. Ὡστόσο, αὐτὸς ὁ κανόνας ἀποτελεῖ τὸ κλειδὶ γιὰ τὴν ἐρώτησή μας, χωρὶς νὰ ἀφήνει κανένα περιθώριο γιὰ ἑρμηνεῖες ἐλεύθερες καὶ ἀποκλίνουσες, οὔτε γιὰ προσωπικὴ ἐπιλογή, δηλαδὴ τῆς γονυκλισίας ἢ τῆς μὴ γονυκλισίας ἢ γιὰ τὸν συνδυασμὸ τῶν δύο στάσεων (sic): εἴτε γονατίζουμε εἴτε δὲν γονατίζουμε: κατ’ ἐπιλογή! Ἀποκλείει κάθε ἔννοια γονυκλισίας κατὰ τὶς ἀναστάσιμες καὶ ἐσχατολογικὲς στιγμὲς τῆς ἐκκλησιακῆς ζωῆς μὲ ἀντίκρυσμα «τὴν ἐκδίωξη ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία». Πράγματι, σύμφωνα μὲ τὸν παραπάνω κανόνα, «ἡ ὄρθια στάση» κατὰ τὶς συγκεκριμένες ἀναστάσιμες στιγμὲς ἦταν τὸ προνόμιο ὅλων ἐκείνων ποὺ ἦταν σὲ πλήρη κοινωνία μὲ τὴν Ἐκκλησία, δηλαδὴ τῶν πιστῶν. Ἀλλὰ καὶ οἱ κατηχούμενοι, ὅπως καὶ οἱ διάφορες κατηγορίες τῶν μετανοούντων, ἐπίσης δὲν ἀποκλείονται ἀπὸ τὴν ἀπαγόρευση τῆς γονυκλισίας κατὰ τὶς ἡμέρες αὐτὲς καὶ ὑποβάλλονται στὸ κανονικὸ ἐπιτίμιο τοῦ ἀποκλεισμοῦ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία.

Advertisements

, , ,

  1. #1 ἀπὸ τὸν/τὴν Στ. Μποζ. στὶς 10 Αὐγούστου 2017 - 7:46 π.μ.

    Ἡ «Χριστιανικὴ Βιβλιογραφία» προφανῶς ἔδωσε ἐμπιστοσύνη στὸν βαρὺ τίτλο (Καθηγητὴς τοῦ Κανονικοῦ Δικαίου) τοῦ συγγραφέα καὶ γι᾿ αὐτὸ δὲν ὑποβλήθηκε στὸν κόπο νὰ ἐλέγξει τὴν ἀλήθεια τῶν ἰσχυρισμῶν του. Διότι θὰ ἀρκοῦσε καὶ μιὰ ἁπλῆ ἀνάγνωση τοῦ 5ου κανόνα τῆς ἐν Νεοκαισαρείᾳ Συνόδου, ποὺ αὐτὸς τόσο ἐμφαντικὰ ἐπικαλεῖται, γιὰ νὰ καταστεῖ ὁλοφάνερη ἡ προκλητικὴ ἄγνοιά του τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς. Καὶ νὰ σκεφτεῖ κανεὶς ὅτι τὴν ἄγνοια τὴν παρουσιάζει ὄχι κάποιος πρωτοετὴς φοιτητὴς ἀλλὰ ὁ – ὑποτίθεται – εἰδικὸς Καθηγητής. Ἂν θλίβεται κανεὶς γιὰ τὶς λανθασμένες ἀντιλήψεις γύρω ἀπὸ τὴν πανάρχαια καὶ παραδοσιακότατη συνήθεια τῆς γονυκλισίας κατὰ τὸν καθαγιασμὸ τῶν Τιμίων Δώρων, πολὺ περισσότερο θλίβεται ἢ μᾶλλον πενθεῖ βαρύτατα γιὰ τὸν ἐπιχειρούμενο ἀργὸ καὶ βασανιστικὸ θάνατο τῆς βασίλισσας τῶν γλωσσῶν ἀπὸ τὰ ἴδια τὰ παιδιά της.

    Μὲ τὴν εὐκαιρία θερμὰ συγχαρητήρια στὴ «Χριστιανικὴ Βιβλιογραφία» ποὺ ὄχι μόνο κρατάει τὸ πολυτονικὸ ἀλλὰ καὶ τὴ χρήση τῆς βαρείας.

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: