Η ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ τοῦ ΧΡΙΣΤΟΥ

Ἡ ἀνθρωπολογικὴ σημασία
τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ
Σχόλιο στὸ Μάρκ. ιϛ´ 6-7

Ἀποσπάσματα ἀπὸ τὸ μελέτημα
Ἰωάν. Καραβιδόπουλου, καθηγ. Πανεπιστημίου
Περιοδ. «Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς», τ. 67, (1984), σελ. 71-74

ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ. Βιβλιογρ.»

.               Ἡ ἐπίσκεψη τῶν τριῶν γυναικῶν, γιὰ τὴ δεύτερη ἀπὸ τὶς ὁποῖες ὑπάρχει παράδοση ποὺ ἀπηχεῖται σὲ ὕμνους τῆς Ἐκκλησίας μας ὅτι εἶναι ἡ Θεοτόκος– γίνεται μετὰ τὴν παρέλευση τοῦ Σαββάτου «λίαν πρωὶ» κατὰ τὴν πρώτη μέρα τῆς ἑβδομάδας, «τῇ μιᾷ τῶν Σαββάτων», ποὺ πολὺ νωρὶς ὀνομάστηκε Κυριακὴ (βλ. Ἀποκ. α´ 10), καὶ μάλιστα ἀκριβέστερα μὲ τὴν ἀνατολὴ τοῦ ἥλιου: «Ἀνατέλλοντος τοῦ ἥλιου»…
.               Ὡς σκοπὸς τῆς ἐπίσκεψης ἀναφέρεται ἡ ἄλειψη τοῦ νεκροῦ (κατὰ τὴ γνώμη τῶν γυναικῶν) Ἰησοῦ μὲ μύρα – πράγμα ποὺ ἀποτελοῦσε μέρος τῶν συνηθειῶν τῆς ταφῆς, ἀλλὰ δὲν ἦταν δυνατὸ νὰ πραγματοποιηθεῖ κατὰ τὴν ὀψία τῆς Παρασκευῆς, ὅταν ἄρχισε ἤδη ἡ ἀργία καὶ ἤδη ἡ μεγάλη ἡμέρα τοῦ Σαββάτου, ποὺ συνέπιπτε μὲ τὸ ἰουδαϊκὸ Πάσχα. Ἡ ἔκπληξη τῶν γυναικῶν ποὺ διαπιστώνουν αἰφνίδια ὅτι ὁ μεγάλος λίθος ἦταν τραβηγμένος ἀπὸ τὴν εἴσοδο τοῦ τάφου μεταβάλλεται σὲ «τρόμο» καὶ« ἔκσταση», ὅταν μπαίνουν στὸ ἐσωτερικό του, ὅπου ἀντὶ τοῦ νεκροῦ σώματος τοῦ Ἰησοῦ ἀντικρίζουν λευκοντυμένο νεανίσκο, ποὺ τοὺς ἀναγγέλλει ὅτι ὁ Ἰησοῦς ὁ Ναζαρηνὸς ὁ ἐσταυρωμένος δὲν βρίσκεται ἐδῶ, ποὺ τὸν ἀναζητοῦν, ἀλλὰ ἀναστήθηκε· γιὰ νὰ βεβαιωθοῦν ἀκόμα περισσότερο, δὲν ἔχουν παρὰ νὰ κοιτάξουν τὸν τόπο ὅπου ἦταν τοποθετημένος. Ὡς πρῶτοι ἀποδέκτες τῆς ἀναγγελίας τῆς ἀναστάσεως οἱ γυναῖκες καλοῦνται στὴ συνέχεια ἀπὸ τὸ νεανίσκο νὰ μεταφέρουν τὴν εἴδηση στοὺς μαθητές…
.               Ἀκόμη ὁ νεανίσκος ἐντέλλεται στὶς γυναῖκες νὰ ὑπενθυμίζουν στοὺς μαθητὲς ὅτι ὁ ἀναστημένος Χριστὸς τοὺς περιμένει νὰ συναντηθοῦν στὴ Γαλιλαία, σύμφωνα ἄλλωστε καὶ μὲ ὅσα ὁ ἴδιος τοὺς εἶχε πεῖ (βλ. Μάρκ. ιδ´ 28). Οἱ ἔκθαμβες Μυροφόρες μὲ δέος ἐγκαταλείπουν τὸν τάφο, χωρὶς νὰ ποῦν τίποτα σὲ κανένα.
.            Ὅπως λιτὴ ἦταν ἡ περιγραφὴ τῆς σταύρωσης, χωρὶς λυρικὲς ἐξάρσεις καὶ συναισθηματισμούς, τὸ ἴδιο λιτὴ εἶναι καὶ ἡ διήγηση αὐτή. Δὲν πρόκειται οὐσιαστικὰ γιὰ διήγηση τῆς ἀναστάσεως, γιατί οἱ εὐαγγελιστὲς δὲν περιγράφουν αὐτὸ τὸ ἴδιο γεγονὸς τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ τὶς ἐμπειρίες καὶ μαρτυρίες αὐτῶν (γυναικῶν πρῶτα καὶ κατόπιν ἀνδρῶν) ποὺ ἐπισκέφτηκαν τὸν κενὸ τάφο καὶ στοὺς ὁποίους ἐμφανίστηκε ὁ ἀναστημένος Χριστός. Τὸ γεγονὸς τῆς ἴδιας τῆς ἀναστάσεως δὲν περιγράφεται ἀπὸ τοὺς εὐαγγελιστές, γιατί δὲν ἀνήκει στὰ συνήθη γεγονότα αὐτοῦ τοῦ κόσμου, ποὺ διαπιστώνονται μὲ τὰ μάτια τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ εἶναι ἡ ἀπαρχὴ τοῦ νέου κόσμου ποὺ ἀπαιτεῖ ἕνα νέο αἰσθητήριο στὸν ἄνθρωπο, νέα μάτια ποὺ βλέπουν καὶ ζοῦν τὴν πραγματικότητα τοῦ νέου κόσμου μέσα στὴν εὐχαριστιακὴ ἐμπειρία τῆς Ἐκκλησίας…
.               Μποροῦμε νὰ προσεγγίσουμε πιὸ αἰσθητὰ τὴν ἀνθρωπολογικὴ σημασία τοῦ γεγονότος τῆς ἀναστάσεως, ἂν φέρουμε στὸ νοῦ μας τὴν παράσταση τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ ποὺ ἐπικρατεῖ στὴν ὀρθόδοξη εἰκονογραφία: Ὁ ἀναστὰς Χριστὸς συντρίβει τοὺς πύλες τοῦ ἅδη καὶ ἀνασταίνει ἀπὸ τοὺς τάφους, κρατώντας τους ἀπὸ τὸ χέρι, τὸν Ἀδὰμ καὶ τὴν Εὔα καθὼς καὶ ὅλο τὸ ἀνθρώπινο γένος. Ἡ παράσταση αὐτὴ δίνει μὲ τὸν πιὸ εὔκολο τρόπο τὴν ἔννοια τοῦ γεγονότος.
.               Πολλοὶ θεολόγοι καταβάλλουν ἐναγώνιες προσπάθειες νὰ ἀποδείξουν τὴν «ἱστορικότητα» τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, σὰν νὰ χρειάζεται τὸ ὑπέρλογο γεγονὸς τῆς ἀναστάσεως τὰ δεκανίκια τῆς ἀνθρώπινης λογικῆς γιὰ νὰ στηριχτεῖ! Ἡ σπουδαιότερη ἀπόδειξη τῆς ἱστορικότητας τῆς ἀναστάσεως εἶναι ἡ ὕπαρξη τῆς Ἐκκλησίας ἀνὰ τοὺς αἰῶνες. Ἡ σχέση ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ καὶ Ἐκκλησίας συνίσταται στὸ ὅτι ἡ δεύτερη στηρίζεται στὴν πρώτη καὶ ὄχι τὸ ἀντίστροφο, ποὺ ἄθελά τους φαίνεται νὰ ἀποδέχονται ὅσοι ἀρκοῦνται στὸ νὰ ἀποδείξουν τὴν ἱστορικότητα τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, χωρὶς νὰ βγάλουν καὶ τὰ ἀπαραίτητα ἀνθρωπολογικὰ συμπεράσματα. Ἀναρωτιέται ὅμως κανεὶς τί νόημα θὰ εἶχε κάποιο ἱστορικὸ γεγονός, ἂν αὐτὸ δὲν σχετιζόταν μὲ τὴν ὕπαρξη τοῦ ἀνθρώπου κάθε ἐποχῆς; Ἡ ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ πέρα ἀπὸ τὴν ἱστορικότητά της ἔχει κυρίως καὶ κατ᾽ ἐξοχὴν ὑπαρξιακὲς διαστάσεις: εἶναι ἡ ἀπαρχὴ τοῦ καινούργιου κόσμου ποὺ προσφέρει ὁ Θεὸς στὴν ἀνθρωπότητα. Καὶ ὁ καινούργιος αὐτὸς κόσμος δὲν ἔχει καμιὰ σχέση μὲ τὴν ὀσμὴ καὶ τὸν φόβο τοῦ θανάτου, μὲ τὴν ἀποσύνθεση πρὸς φθορᾶς, μὲ τὶς συνεχεῖς ἐπιθετικὲς ἐνέργειες τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν συνάνθρωπο, ἀλλὰ εἶναι ζωὴ ἀγάπης, ζεστασιᾶς, ἐλπίδας.
.               Ἡ ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ ὡς κατανίκηση τῆς φθορᾶς καὶ τοῦ θανάτου ἀποτελεῖ πρόκληση γιὰ τὸν λογικὰ (μέσα στὰ πλαίσια τοῦ παρόντος κόσμου) σκεπτόμενο ἄνθρωπο ἀλλὰ παράλληλα καὶ πρόσκληση νὰ δεχθεῖ ὁ ἄνθρωπος τὴν δωρεὰ τοῦ Θεοῦ. Ἄρνηση τῆς ἀποδοχῆς αὐτῆς τῆς δωρεᾶς σημαίνει ἐγκλωβισμὸ στὰ ὅρια ποὺ διαγράφει τὸ σύνδρομο τοῦ φόβου τοῦ θανάτου, ἐνῶ ἡ θετικὴ τοποθέτηση ἀπέναντί της σημαίνει τὴν κατανίκηση τοῦ φόβου τοῦ θανάτου, καὶ τὸ ἄνοιγμα σ’ ἕνα νέο κόσμο ἐλπίδας. Γιατί ὁ Χριστός, ποὺ μὲ τὸν θάνατό του νίκησε τὸν θάνατο καὶ ἀναστήθηκε, «ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων ἐγένετο» (Α´ Κορ. ιε´ 20). Ἡ ἀπαρχὴ συν­επάγεται καὶ συνέχεια: «τῆς κεφαλῆς ἀναστάσης καὶ ἡμεῖς ἀνέστημεν… εἰ γὰρ ἀπαρχὴ ζῇ καὶ ἡμεῖς», θὰ πεῖ ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ὑπογραμμίζοντας μὲ ἔμφαση τὶς τωρινὲς ὑπαρξιακὲς διαστάσεις τῆς πίστεως στὴν ἀνάσταση.

Advertisements

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: