Ο ΔΑΡΒΙΝΟΣ, Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ καὶ Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ-4 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Δαρβίνος, πιστήμη κα Χριστιανισμς

[4]

Μελέτη Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου
Χημικοῦ, Δημοσιογράφου καὶ Συγγραφέα

 Μέρος Α´: Ο ΔΑΡΒΙΝΟΣ, Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ καὶ Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ-1 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος) «Ἡ ἐπιχείρηση τῶν ἀθέων, ἐνῶ ὑποτίθεται πὼς εἶναι ἐναντίον τῶν τριῶν μονοθεϊστικῶν θρησκειῶν, οὐσιαστικὰ δρᾶ μόνον ἐναντίον τοῦ Χριστιανισμοῦ».

Μέρος Β´: Ο ΔΑΡΒΙΝΟΣ, Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ καὶ Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ-2 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Μέρος Γ´: Ο ΔΑΡΒΙΝΟΣ, Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ καὶ Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ-3 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.             Παράδειγμα ὁ Μέγας Βασίλειος, τοῦ ὁποίου διασώθηκε τὸ ἐξαιρετικὸ ἔργο «Ἑξαήμερος». Εἶναι ὁμιλίες πρὸς τοὺς πιστοὺς τῆς Καισαρείας, καὶ ἔχουν μὲν ποιμαντικὸ χαρακτήρα, ἀλλὰ σ’ αὐτὲς ἀποκαλύπτονται ἡ εὐρύτητα τῆς σκέψης Του, ἡ ἰδιοφυία Του καὶ ἡ βαθιὰ γνώση τῆς Φιλοσοφίας καὶ τῶν Ἐπιστημῶν, ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Θαλῆ ἕως τὶς ἡμέρες του. Γιὰ τὴ Δημιουργία ὁ Μέγας Βασίλειος σημειώνει: «Πολλὰ διαπραγματεύθηκαν γιὰ τὴ δημιουργία τῆς φύσεως οἱ σοφοὶ τῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ καμία θεωρία τους δὲν ἔμεινε χωρὶς νὰ ἀνατραπεῖ. Πάντοτε ὁ ἑπόμενος ἀνέτρεπε τὴ θεωρία τοῦ προηγουμένου. Ἔτσι ἐμεῖς δὲν ἔχομε καμία ἀνάγκη νὰ ἐλέγξουμε τὸ ἔργο τους. Ἀρκοῦν τὰ ὅσα λένε μεταξύ τους, γιὰ νὰ ἀνατρέψει ὁ ἕνας τὴ θεωρία τοῦ ἄλλου. Διότι ὅσοι ἀγνόησαν τὸν Θεὸ δὲν παραδέχθηκαν τὴν ὕπαρξη λογικῆς αἰτίας γενέσεως τῶν πάντων, ἀλλὰ σύμφωνα μὲ τὴν ἐξ ἀρχῆς ἄγνοιά τους ἔβγαλαν τὰ συμπεράσματά τους. Γι’ αὐτὸ οἱ μὲν κατέφυγαν σὲ ὑλικὲς ὑποθέσεις, ὑποστηρίζοντας ὅτι ἡ ὕλη εἶναι ἡ αἰτία τοῦ παντός. Ἄλλοι δὲ φαντάσθηκαν ὅτι ἡ φύση ἀποτελεῖται ἀπὸ ἄτομα καὶ μὴ διαιρούμενα σώματα, τὰ ὁποῖα ἐρχόμενα σὲ ἕνωση ἢ σὲ διαχωρισμὸ συντελοῦν στὶς γενέσεις καὶ στὶς φθορὲς στὴ φύση…Ὅλοι τους ἀπατήθηκαν ἀπὸ τὴν ἀθεΐα τους καὶ δὲν ἤξεραν νὰ ποῦν “Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν», ἀλλὰ ὑποστήριξαν ὅτι τὰ σύμπαντα εἶναι ἀκυβέρνητα, ἀδιοίκητα καὶ φερόμενα ὅπως τύχει…». (Μεγ. Βασιλείου Α΄ Ὁμιλία, στίχ. 6-9).
.               Κατὰ βιογράφους του ὁ Μέγας Βασίλειος εἶχε ὑπόψη του τὶς περὶ τῆς δημιουργίας ἀπόψεις τῶν Θαλῆ, Ἀναξιμάνδρου, Ἀναξιμένη, Πυθαγόρα, Ἐμπεδοκλῆ, Ξενοφάνη, Ἠρακλείτου, Λευκίππου, Δημοκρίτου καί, πρὸ πάντων, τοῦ Ἀριστοτέλη. Τὰ ὅσα ἀναφέρει ὁ Μέγας Βασίλειος γιὰ τὰ φυτά, τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ ζῶα, καθὼς καὶ γιὰ τοὺς ἀστέρες δείχνουν τὴ θαυμαστὴ καὶ σὲ βάθος γνώση του σὲ θέματα βοτανικῆς, φυτολογίας, ζωολογίας καὶ ἀστρονομίας.
.             Ἄλλοι Πατέρες ποὺ ἔγραψαν γιὰ τὴ Δημιουργία εἶναι οἱ Γρηγόριος ὁ Νύσσης, Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ὁ ἐπίσκοπος Πόρτου Ἰππόλυτος, ὁ Γαβάλων Σεβηριανός, ὁ Γεώργιος Πισίδης, ὁ Ἀμβρόσιος ὁ Μεδιολάνων καὶ ἄλλοι. Ὅλες αὐτὲς οἱ ἐργασίες τῶν Πατέρων γιὰ τὴ Δημιουργία ἐπιστημονικὰ μπορεῖ νὰ ἀνήκουν στὴν Ἱστορία, ὅμως δείχνουν τὴν ἐκ μέρους τους χρήση τῆς κοσμικῆς γνώσης τῶν συγχρόνων τους καὶ παλαιοτέρων φιλοσόφων καὶ τὸν ἄριστο καὶ χωρὶς φανατισμὸ τρόπο ἀντιμετώπισης τῶν ἀθέων τῆς ἐποχῆς τους.
.             Γιὰ τὸν ἱερὸ Αὐγουστίνο ὁ ἀείμνηστος καθηγητὴς Παν. Τρεμπέλας γράφει πὼς γιὰ τὴ Δημιουργία παραδεχόταν ὅτι ὁ Θεὸς δημιούργησε συγχρόνως ὅλα τὰ εἴδη, τὰ ζωικὰ καὶ τὰ φυτικά. Ἐπειδὴ ὅμως ὅλα δὲν ἐμφανίστηκαν ἀμέσως ἀλλὰ διαδοχικῶς, ὑποστήριξε ὁ Αὐγουστίνος, ὅτι ὁ Θεὸς τὰ δημιούργησε στὴν ἀρχὴ «ἐν σπέρματι καὶ δυνάμει» καὶ ὅτι ἡ ξηρὰ καὶ ἡ θάλασσα ἔλαβαν τὴ δύναμη ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ παράγουν τὰ φυτά, τὰ δένδρα καὶ τὰ ζῶα, ἐντεθεισῶν σ’ αὐτὰ ἰδιοτήτων, τὶς ὁποῖες ὁ ἱερὸς συγγραφέας ὀνομάζει causales rationes (αἰτιώδεις λόγους). Ἔτσι ἀφοῦ δημιουργήθηκαν τὰ πάντα ἐξ ἀρχῆς καὶ μὲ κάποιο εἶδος συνθέσεως καὶ συμπήξεως στοιχείων, ἐμφανίζονται καθένα ἀπὸ αὐτά, ὅταν ὑπάρξουν οἱ κατάλληλες περιστάσεις. Μὲ τὴ σκέψη του αὐτὴ ὁ ἱερὸς Αὐγουστίνος, κατὰ τὸν καθηγητὴ Τρεμπέλα, ἀποδέχεται ἕνα εἶδος ἐξέλιξης τῶν εἰδῶν καὶ ἀναγνωρίζει ὅτι τὴν περὶ Δημιουργίας τῶν ὄντων ἀφήγηση τῆς Ἁγίας Γραφῆς «οὐδαμόθεν εἴμεθα δεσμευμένοι νὰ ἐκλάβωμεν κατὰ γράμμα». (Παν. Ν. Τρεμπέλα «Ἀπολογητικαὶ Μελέται» Ἔκδ. Ἀδελφότητος Θεολόγων «Ὁ Σωτήρ», Ἀθῆναι, 1969, Β΄ Τόμος, σελ. 167-168).
.         Σὲ ἄλλο σημεῖο τῆς μελέτης του ὁ ἀείμνηστος καθηγητὴς Τρεμπέλας σημειώνει: «Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι καταντοῦν εἰς ὑπερβολὴν διατεινόμενοι ὅτι ὁ Αὐγουστίνος προεμάντευσε τὴν θεωρίαν τῆς ἐξελίξεως καὶ ἐγένετο πρῶτος εἰσηγητὴς αὐτῆς. Παρὰ ταῦτα ὅμως παραμένει ἀδιαμφισβήτητον γεγονός, ὅτι δι’ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα καὶ ὁ Μέγας Βασίλειος καὶ ὁ Αὐγουστίνος λέγουν περὶ τῆς Δημιουργίας τῶν φυτῶν καὶ τῶν ζώων, μάλιστα δὲ Γρηγόριος ὁ Νύσσης περὶ τῆς δημιουργίας τῆς γῆς καὶ τῶν οὐρανίων σωμάτων, ἀναγνωρίζεται, ὅτι περὶ τὸν τρόπον τῆς δημιουργίας καὶ τοῦ σχηματισμοῦ τῶν ὄντων ἔχει τις ἐλευθερίαν νὰ φιλοσοφῆ καὶ δὲν δεσμεύεται πρὸς τοῦτο οὔτε ὑπὸ τοῦ γράμματος τῆς Ἁγίας Γραφῆς, οὔτε ὑπὸ ἄλλου τινὸς στοιχείου τῆς κατὰ θείαν ἀποκάλυψιν ἀληθείας. Ὡς δὲ παρατηρεῖ ὁ καθολικὸς ἱερεὺς de Dordolot, καθηγητὴς τῆς γεωλογίας καὶ τῆς παλαιοντολογίας ἐν τῷ πανεπιστημίῳ τῆς Louvain “ἡ διδασκαλία τῶν ἁγίων Πατέρων (τοῦ ἁγίου Βασιλείου, τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Νύσσης, τοῦ ἁγίου Αὐγουστίνου καὶ ἄλλων) εἶναι εὐνοϊκωτάτη πρὸς τὴν φυσικὴν ἐξέλιξιν, διότι παρεδέχθησαν, ὅτι ἡ δημιουργία ἐγένετο ἐν μιᾷ στιγμῇ καὶ ἐπηκολούθησεν ἡ αὐτόματος γένεσις παντὸς ἀνεξαιρέτως ζῶντος ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν φυσικῶν αἰτίων”». (ὅ.π. σελ. 351).
.             Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Νύσσης στὸν «Ἀπολογητικὸ περὶ τῆς Ἑξαημέρου» σημειώνει: «Σύμφωνα μὲ τὴ δική μου ἀντίληψη, στὸν Θεὸ ὁ λόγος εἶναι ἔργο. Γιατί κάθε τί ποὺ γίνεται, γίνεται μὲ τὸν Λόγο (διὰ τοῦ Λόγου). Τίποτα δὲν εἶναι καὶ δὲν νοεῖται ἄλογο, τίποτα τυχαῖο καὶ αὐτόματο ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ὀφείλουν τὴν ὕπαρξή τους στὸν Θεό. Καὶ ἂν ἀκόμα κάτι ὑπερβαίνει τὴν ἀντιληπτική μας ἱκανότητα, πρέπει νὰ πιστεύουμε, ὅτι σὲ κάθε ὂν ἔχει ἐναποτεθεῖ κάποιου εἴδους λόγος (λογικότητα), ποὺ φανερώνει τὴν Τέχνη καὶ τὴ Σοφία τοῦ Δημιουργοῦ». (Γρηγορίου Νύσσης «Πνεῦμα καὶ Λόγος», Ἔκδ. «Τέρτιος», Κατερίνη, 1997, σελ. 149).
.           Γιὰ τὸν Θωμᾶ Ἀκινάτη ὁ καθηγητὴς Τρεμπέλας γράφει πὼς ἀσπάσθηκε τὴ διδασκαλία τοῦ ἱεροῦ Αὐγουστίνου καὶ ὑποστήριξε πὼς τὰ φυτὰ καὶ τὰ ζῶα παρήχθησαν μὲ τὴ βοήθεια ὑλικῶν ποὺ προϋπῆρχαν καὶ ἀναπτύχθηκαν βαθμιαίως «διὰ τῆς ἐνεργείας αἰτιῶν φυσικῶν ὑπὸ τὴν ὑπερτάτην κυβέρνησιν τοῦ Θεοῦ». (ὅ.π. σελ. 169). Τὴ λογική του Ἀκινάτη ἀκολουθοῦν καὶ σήμερα πολλοὶ στὴ Δύση, ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὴ Δημιουργία.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: Ο ΔΑΡΒΙΝΟΣ, Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ καὶ Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ-5 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Advertisements

, , ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: