ΕΥΡΩΣΚΕΠΤΙΚΙΣΜΟΣ: ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΟΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟ-ΥΛΙΣΤΙΚΟ ΛΗΘΑΡΓΟ καὶ στὰ ἀδιαφανῆ κέντρα τοῦ διεθνοῦς χρηματοπιστωτικοῦ συστήματος

Εὐρωσκεπτικισμός: ἡ αὐτοκριτικὴ ἐγρήγορση

Τοῦ Χρήστου Γιανναρᾶ
ἐφημ. «Καθημερινή», 30.10.16

.         Ἄποψη, καὶ κατατίθεται γιὰ νὰ κριθεῖ. H χώρα μᾶς ἐπιτροπεύεται ταπεινωτικὰ (ἀλλὰ δικαιολογημένα), μποροῦμε ὡστόσο νὰ ἐκφραζόμαστε, ἀκόμα, χωρὶς λογοκρισία.
.         Ἡ ἄποψη λέει: Τὸ πιὸ αἰσιόδοξο σύμπτωμα στὴν Εὐρώπη σήμερα εἶναι ὁ εὐρωσκεπτικισμός. Ὅπως ἀκριβῶς καὶ στὴν προσωπική του καθενός μας ζωή: τὸ γονιμότερο καὶ πιὸ ἐλπιδοφόρο σύμπτωμα (τόσο στὴν ἀποτυχία ὅσο καὶ στὴν ἐπιτυχία) εἶναι ἡ αὐτοκριτικὴ ἐγρήγορση.
.         Ἔχει τόσο κατασυκοφαντηθεῖ ὁ «εὐρωσκεπτικισμός», ὥστε κάθε ὑπεράσπισή του νὰ διακινδυνεύει τὴν ἀβασάνιστη a priori ἀπόρριψή της ἢ τὸν χλευασμό. Μᾶς ἔχουν μεθοδικὰ βομβαρδίσει μὲ τὴ μικρονοϊκὴ ρετσινιὰ ὅτι εὐρωσκεπτικισμὸς σημαίνει ἐθνικιστικὸς ἐπαρχιωτισμός, ἀκροδεξιὰ ξενοφοβία, φασιστοειδὴς πατριδοκαπηλία. H εὐτέλεια τῶν κακόβουλων χαρακτηρισμῶν φανερώνει πόσο ἐπικίνδυνος εἶναι ὁ εὐρωσκεπτικισμὸς γιὰ κάποιους πανίσχυρους συνασπισμοὺς συμφερόντων.
.         Ὁ συνεπέστερος καὶ διαυγέστερος ὁρισμὸς τοῦ «εὐρωσκεπτικισμοῦ» συνοψίστηκε, ἀπὸ τὴ δεκαετία κιόλας τοῦ ’70, στὸν τίτλο κύριου ἄρθρου τῆς γαλλικῆς ἐφημερίδας «Le Monde»: «Ναὶ στὴν ἑνωμένη Εὐρώπη, ὄχι στὴν εὐρωμαρμελάδα». Ποὺ σημαίνει: Θέλουμε τὴ συνεργασία καὶ σύμπραξη τῶν εὐρωπαϊκῶν κοινωνιῶν καὶ κρατῶν, θέλουμε τὴ θεσμικὴ κατασφάλιση εἰρηνικῆς συνύπαρξης, σχεδιασμένο συντονισμὸ παραγωγῆς καὶ διακίνησης ἀγαθῶν, θέλουμε κοινὰ ἐρευνητικὰ καὶ ἐπιχειρησιακὰ προγράμματα γιὰ τὴν ἰσορροπημένη (συγκλίνουσα) ἀνάπτυξη καὶ ἄνοδο τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου. Ὅμως, αὐτὰ ὅλα, ποτὲ σὲ βάρος τῶν ἰδιαιτεροτήτων κάθε εὐρωπαϊκῆς κοινωνίας, ποτὲ μὲ θυσία ἢ ἀλλοίωση τῶν θεσμικῶν μορφωμάτων κάθε ἐθνικῆς ἰδιοπροσωπίας, ποτὲ ἰσοπεδώνοντας ἱστορικὲς συνειδήσεις, νοοτροπίες, συλλογικοὺς χαρακτῆρες.
.         Ὑπῆρχε στὴν Εὐρώπη ἐκτίμηση, συχνὰ καὶ θαυμασμός, γιὰ τὸ κατόρθωμα τῶν «τέκνων» τῆς Εὐρώπης (πληθυσμικῶν ὁμάδων ἀπὸ ὅλα τὰ εὐρωπαϊκὰ κράτη) ποὺ μετανάστευσαν στὸν «Νέο Κόσμο» (Ἀμερικὴ) καὶ ἔστησαν ἐκεῖ μία καινούργια κρατικὴ ὑπόσταση (HΠA) γεννώντας, ἡ πανσπερμία τῶν ἐποίκων, μίαν ἐκπληκτικὴ καὶ πρωτόγνωρη στὴν Ἱστορία πολυφυλετικὴ «ἐθνικὴ» συνοχή. Δὲν ἐξαφανίστηκαν οὔτε ἐξομοιώθηκαν προγραμματικὰ οἱ καταγωγικὲς διαφορὲς τῶν ἐποίκων, ὑποτάχθηκαν ἁπλῶς στὴν ἑνοείδεια τοῦ στόχου τῆς ἀποδημίας, ποὺ ἦταν τὸ χρῆμα. Τόσο οἱ πρῶτοι, ἀπίστευτης τόλμης μετανάστες, ὅσο καὶ τὰ διαδοχικὰ κύματα ποὺ ἀκολούθησαν, ἐπὶ τρεῖς περίπου αἰῶνες, ἔφτασαν ἐκεῖ μὲ λαχτάρα γιὰ πλοῦτο, ἀτομικὴ οἰκονομικὴ ἐπιτυχία, συνθῆκες ἀπόλυτης ἐλευθερίας στὶς παραγωγικὲς καὶ ἀνταλλακτικὲς σχέσεις τους.
.         Τὴν εὐόδωση τοῦ τολμήματος ὑπηρέτησαν δύο κυρίως παράγοντες: Ἡ προτεσταντικὴ Ἠθικὴ (ὁ ἄτεγκτος πουριτανισμὸς τῶν πρώτων ἐποίκων, ποὺ ὅρισε καὶ τὶς προδιαγραφὲς τῆς πανσπερμικῆς συνύπαρξης) καὶ ἡ ἀγγλικὴ γλῶσσα, ποὺ προσφέρεται γιὰ ἀπεριόριστες νοηματικὲς ἁπλουστεύσεις καὶ κακοποιήσεις τῆς προφορικῆς ἐκφορᾶς της. Ἡ σύζευξη τῆς νηπιώδους μεταφυσικῆς ὠφελιμοθηρίας μὲ τὸν ρεαλισμὸ τοῦ πάθους γιὰ οἰκονομικὴ ἐπιτυχία ἀποτυπώθηκε ἐπιγραμματικὰ σὲ κάθε χαρτονόμισμα δολαρίου: «In God we trust»!
.         Τὸ κοινωνικὸ-πολιτικὸ μόρφωμα τῶν HΠA εἶναι ὁ πιὸ ἐντυπωσιακὸς ὣς τώρα θρίαμβος τοῦ Ἱστορικοῦ Ὑλισμοῦ, ἡ πληρέστερη μᾶλλον δικαίωση τοῦ Μὰρξ – ἔστω καὶ ἂν τὸ ὄνομά του προκαλεῖ ἀλλεργικὴ ἀπέχθεια καὶ ἀποτροπιασμὸ στοὺς δημιουργοὺς τοῦ «ἀμερικανικοῦ θαύματος». Πουθενὰ ἀλλοῦ (οὔτε κὰν στὴ Σοβιετία) ἡ οἰκονομία δὲν λειτούργησε τόσο ἀπόλυτα ὡς «βάση» (Basis) νοήματος καὶ στόχων τοῦ ἀνθρώπινου βίου, ἐνῶ ἡ θρησκεία, ἡ Τέχνη, ἡ καλλιέργεια ἁπλῶς ὡς «ἐποικοδόμημα» (Uberbau).
.         Ὁ «εὐρωσκεπτικισμὸς» λέει: H Εὐρώπη εἶναι ἀδύνατο νὰ προσαρμοστεῖ στοὺς ὅρους καὶ στὶς προδιαγραφὲς τοῦ ἀμερικανικοῦ μοντέλου, παρ’ ὅλο ποὺ αὐτὴ τὸ γέννησε. Ἀδύνατο, γιατί ἡ Εὐρώπη, ἂν καὶ δικό της γέννημα εἶναι ὁ Ἱστορικὸς Ὑλισμός, ἀντλεῖ τὴν ταυτότητά της (νόημα καὶ στόχους τῆς ἀνθρωπιᾶς τοῦ ἀνθρώπου) ὄχι ἀποκλειστικὰ ἀπὸ τὴν οἰκονομία, ὄχι ἀπὸ τὸ αὐτονομημένο σὰν αὐταξία χρῆμα. Τὸ μέγα προνόμιο τῆς Εὐρώπης, τὸ δικό της «θαῦμα», εἶναι ὅτι κάθε εὐρωπαϊκὴ κοινωνία ἔχει τὴ δική της πολιτισμικὴ ἰδιομορφία, μία ξεχωριστὴ καὶ ἀνόμοια ἱστορία, γλῶσσα, λαϊκὴ παράδοση. Ἔχει τοὺς δικούς της κάθε γλῶσσα μεγάλους ποιητὲς καὶ φιλοσόφους, εἶναι ἄλλη ἡ φλαμανδικὴ ζωγραφικὴ καὶ ἄλλη ἡ ἱσπανικὴ ἢ ἡ ἰταλική, ἄλλο πράγμα οἱ Γερμανοὶ καὶ Αὐστριακοὶ μουσουργοὶ καὶ ἄλλο οἱ Ἀγγλοσάξονες, ἄλλη ἡ σκανδιναβικὴ ἀρχιτεκτονικὴ καὶ ἄλλη ἡ μεσογειακὴ – μύρια ὅσα τὰ ἀνάλογα.
.         Οἱ πρῶτοι χαρισματικοὶ ὁραματιστὲς τῆς εὐρωπαϊκῆς ἐνοποίησης, Σουμάν, Μονέ, Ἀντενάουερ, Σπάακ, Ντὲ Γκάσπερι, ὣς τὸν τελευταῖο τῶν μεγάλων Ζὰκ Ντελόρ, σίγουρα ἔβλεπαν στὴν οἰκονομικὴ συνεργασία καὶ συνανάπτυξη μία καίρια προϋπόθεση εἰρήνης, σταθερότητας, προόδου τῶν εὐρωπαϊκῶν κοινωνιῶν – ἀλλὰ δὲν μοιάζει νὰ ἀπολυτοποίησαν ποτὲ τὸν ἱστορικὸ-ὑλιστικὸ παράγοντα. Ἡ ριζικὴ μετάλλαξη τῆς E.E. συντελέστηκε μετὰ τὴν κατάρρευση τῆς Σοβιετίας, ὅταν ἡ ἱερὴ λέξη «ἐλευθερία» ἐγκλωβίστηκε ἀποκλειστικὰ στὸν μονόδρομο τῆς ἀσυδοσίας τῶν κερδοσκόπων, σὲ παγκόσμια κλίμακα.
.         Εἶναι ὀδύνη νὰ διαπιστώνει κανεὶς τὴν κακοποίηση καὶ παραφθορὰ τοῦ ὁράματος. Τς τύχες κα τ μέλλον τν ερωπαϊκν κοινωνιν, τν στορικ δυναμισμ το πολιτισμο τς Ερώπης, ν τ διαχειρίζεται μία παλληλία μ μλλον διευκρίνιστη προέλευση, πάντως χι μ λαϊκ ντολή, σ ρόλο διεκπεραιωτ ντολν π τ διαφαν κέντρα το διεθνος χρηματοπιστωτικο συστήματος. Μετριότητες τραπεζικῆς καριέρας ἐκβιάζουν, ἀπειλοῦν, τιμωροῦν σαδιστικὰ κυβερνήσεις λαῶν ἐκλεγμένες μὲ δημοκρατικὲς διαδικασίες, ἐπιτροπεύουν τὴ λειτουργία «ἀνεξάρτητων» κρατῶν – ἀποφασίζουν ποιὲς κοινωνίες θὰ ἐπιβιώσουν, ποιὲς θὰ λιμοκτονοῦν.
.         Ἡ «ποινὴ» ποὺ οἱ νικητὲς τοῦ B΄ Παγκοσμίου Πολέμου ἐπέβαλαν στὴ Γερμανία, γιὰ νὰ τιθασσεύσουν τὴν μόνιμη ἐπιθετικότητα τῶν κατακτητικῶν της ὀρέξεων, ἦταν ἡ ἀπαγόρευση ἐπανεξοπλισμοῦ της. Καὶ ἡ ποινὴ ἀποδείχθηκε μπούμερανγκ: Ἀπαλλαγμένη ἡ Γερμανία ἀπὸ τὸ οἰκονομικὸ πελώριο βάρος τῶν ἐξοπλισμῶν, ἀναδείχθηκε βιομηχανικὴ ὑπερδύναμη ὑποτάσσοντας τὶς οἰκονομίες ὅλων τῶν εὐρωπαϊκῶν κρατῶν – πειθαρχεῖ στὰ θελήματά της ἐκλεγμένες ἀπὸ τοὺς λαούς τους κυβερνήσεις, σὰν μαέστρος σὲ ὀρχήστρα ἀπὸ ἀναπηρικὸ καροτσάκι. Ἔτσι φτάσαμε ν σημαίνει ερωπαϊκ νοποίηση τν στανικ μετασχηματισμ τς Ερώπης σ βουλο πιόνι στ παιχνίδια τν πρόσωπων «γορν» κα τν πάνθρωπων συμφερόντων πο τς κινον.
.         Ὁ «εὐρωσκεπτικισμὸς» εἶναι ἡ ἀμφιβολία γιὰ τὴν εὐρωπαϊκότητα τῆς πολιτικῆς ποὺ ἀσκεῖ ἡ E.E., ἡ ἀντίσταση στὸν ἱστορικο-υλιστικὸ λήθαργο ποὺ ἐξουδετερώνει τὴν εὐρωπαϊκὴ πολιτισμικὴ δυναμική. Μακάρι νὰ γίνει κίνημα.

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: