Η ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΣΤΗ ΣΥΝΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ–3

 

Ἡ στάση τῶν τοπικῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν
στὴ Σύνοδο τῆς Κρήτης

Μέρος Γ´

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

βλ. σχετ.: Η ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

Η ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΣΤΗ ΣΥΝΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ–2

.         Συνεχίζεται ἡ ἀναφορὰ γιὰ τὴ στάση τῶν τοπικῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν στὴ Σύνοδο τῆς Κρήτης, πάντα μὲ τὴ σειρὰ ποὺ εἶναι γραμμένες στὰ Δίπτυχα.

Πατριαρχεῖο τῆς Σερβίας

.         Στὸ Πατριαρχεῖο Σερβίας καὶ ὡς πρὸς τὴ στάση Του στὴ Σύνοδο τῆς Κρήτης παίχθηκε ἕνα θρίλερ. Τὰ γεγονότα ξεπερνοῦν τὴν πένα καὶ τοῦ πιὸ εὐφάνταστου σεναριογράφου. Ἀπὸ καιρὸ καὶ στὴ διάρκεια τῶν προπαρασκευαστικῶν διαδικασιῶν τῆς Συνόδου εἶχε φανεῖ ὅτι ὑπάρχει ἕνας ἀνταγωνισμὸς μεταξὺ δύο ρευμάτων, τὸ ἕνα, τὸ συντηρητικό, ρωσόφιλο καὶ ὑπὲρ τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας, ὑπὸ τὸν Μπάτσκας Εἰρηναῖο (Μπούλοβιτς) καὶ τὸ ἄλλο, τὸ οἰκουμενιστικό, ἀμερικανόφιλο καὶ ὑπὲρ τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, ὑπὸ τὸν Μαυροβουνίου Ἀμφιλόχιο (Ράντοβιτς). Καὶ οἱ δύο εἶχαν γέροντά τους τὸν Ἅγιο Ἰουστίνο (Πόποβιτς).
.         Ὁ ἀνταγωνισμὸς φτάνει στὸ κέντρο τοῦ Πατριαρχείου Σερβίας καὶ στὸν Πατριάρχη Εἰρηναῖο, ποὺ εἶναι μία χαμηλῶν τόνων ἐκκλησιαστικὴ προσωπικότητα. Ὁ Μπάτσκας μὲ τὴν θεολογική του κατάρτιση καὶ τὴν προσήλωσή του στὴν πατερικὴ παράδοση ἔδειχνε, ἕως καὶ τὶς τελευταῖες ἡμέρες πρὸ τῶν συνεδριάσεων τῆς Συνόδου στὴν Κρήτη, ὅτι ἔπεισε τὸν Πατριάρχη καὶ τὴν Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σερβίας νὰ θέσουν στὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη ὁρισμένα ζητήματα, ποὺ ἂν δὲν γίνονταν ἀποδεκτά, δὲν θὰ συμμετεῖχαν. Ὅμως στὸ τέλος ἐπικράτησαν οἱ ἀπόψεις τοῦ Ἀμφιλοχίου καὶ ἡ Σερβία συμμετέσχε στὴ Σύνοδο… Μπορεῖ νὰ προέβησαν σὲ ὁρισμένες προτάσεις τροπολογιῶν στὰ πρὸς ἔγκριση κείμενα, ὅμως γενικὰ ἦσαν θετικοί. Κατὰ τὶς ὑπάρχουσες πληροφορίες ὁ Μπάτσκας πάντως δὲν ὑπέγραψε τὸ κείμενο γιὰ τὴ σχέση τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μὲ τὸν ὑπόλοιπο χριστιανικὸ κόσμο. Ἐκεῖνο ποὺ μπερδεύει τὴν κατάσταση εἶναι πὼς καὶ ὁ Ἀμφιλόχιος μιλώντας σὲ σερβικὸ κανάλι εἶπε ὅτι δὲν ψήφισε τὸ ἴδιο κείμενο! Κληρικὸς ποὺ ἔχει προσωπικὴ πείρα γιὰ τὴν προσωπικότητα τοῦ Μαυροβουνίου μᾶς εἶπε ὅτι ὅλα κανεὶς μπορεῖ νὰ τὰ περιμένει ἀπὸ αὐτόν…
.             Ἀπὸ τὶς 24 Ἰουλίου τοῦ 2015, δηλαδὴ πρὶν περίπου ἕνα χρόνο, ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Σερβικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, μὲ ἐπιστολή της πρὸς τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη κ. Βαρθολομαῖο σημείωσε τὶς ἐπιφυλάξεις της ἐπὶ τῶν προταθέντων κειμένων. Τὸ κείμενο πρέπει νὰ εἶχε συνταχθεῖ ἀπὸ τὸν Μπάτσκας Εἰρηναῖο.
.         Τὸ πρῶτο, ποὺ παρατήρησε, ἦταν ὅτι τὰ προγραμματισθέντα θέματα τῆς Συνόδου δὲν ἀπαντοῦν εἰς οὐσιαστικὰ ζητήματα, μὲ τὰ ὁποῖα βρίσκεται ἀντιμέτωπη ἡ σημερινὴ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία.
.         Τὸ δεύτερο ἀφορᾶ στ περ κκλησίας ρώτημα. (Σημ.γρ. Τονισμένο στὸ πρωτότυπο). Στὴν ἐπιστολή της πρὸς τὸν κ. Βαρθολομαῖο ἐπανέφερε τὸ ζήτημα, ποὺ εἶχε ἤδη θίξει ἀπὸ τὸ 2011, δηλαδή, μεταξὺ τῶν ἄλλων, νὰ ἐπικυρωθεῖ «ἡ οἰκουμενικῆς σπουδαιότητος Σύνοδος τοῦ Φωτίου (879/890), εἰδικῶς δὲ ἡ διδασκαλία αὐτῆς περὶ τοῦ Filioque, τὸ ὁποῖο καὶ ἦτο ὁ κύριος λόγος διὰ τὸν χωρισμὸν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρώμης ἀπὸ τὸ πλήρωμα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας».
.         Τὸ τρίτο σημεῖο εἶναι τὸ κείμενο περὶ τοῦ γάμου. Ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σερβίας θεώρησε ὅτι εἶναι πολὺ ἀδύναμο σὲ σχέση μὲ τὰ προβλήματα ποὺ ὑπάρχουν σήμερα παγκοσμίως στὸ τομέα τῆς σχέσεως τῶν δύο φύλων. Τὰ ἄλλα σημεῖα ποὺ θίγονται στὴν ἐπιστολή, ὅπως τὸ Ἡμερολόγιο καὶ τὸ Αὐτοκέφαλο, τελικὰ δὲν συζητήθηκαν, λόγῳ ἀκριβῶς τῶν ἐπιφυλάξεων ποὺ εἶχαν ἐκφράσει οἱ περισσότερες Ἐκκλησίες.
.         Στὶς 6 Ἰουνίου 2016 ὁ Πατριάρχης κ. Εἰρηναῖος ἀπηύθυνε νέα ἐπιστολὴ στὸν Πατριάρχη κ. Βαρθολομαῖο. Τοῦ γράφει ὅτι μετὰ λύπης του, ἀλλὰ καὶ «μὲ πλήρη συναίσθηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐν γένει εὐθύνης της» ἡ Ἐκκλησία τῆς Σερβίας «δυσκολεύεται νὰ συμμετάσχει στὴ Σύνοδο τῆς Κρήτης». Καὶ τοῦ ἐξηγεῖ τοὺς λόγους:

Ἡ δυσφορία καὶ οἱ ἐπιφυλάξεις ὁρισμένων κατὰ τόπους Ἐκκλησιῶν ὅσον ἀφορᾶ στὰ προσυνοδικῶς προετοιμασθέντα κείμενα.
Ἡ ἀμετάκλητη ἀπόφαση τῶν Πατριαρχείων Ἀντιοχείας καὶ Γεωργίας νὰ μὴ συμμετάσχουν τῆς Συνόδου.
Τὰ προβλήματα τῶν σχέσεων κοινωνίας μεταξὺ τῶν Ἐκκλησιῶν: Ἱεροσολύμων καὶ Ἀντιοχείας γιὰ τὸ Κατάρ, ὅπως ἐπίσης Σερβίας καὶ Ρουμανίας, γιὰ ἀντικανονικὴ εἰσπήδηση τῆς Ρουμανικῆς Ἐκκλησίας στὴν Ἀνατολικὴ Σερβία καὶ ἱδρύσεως ἐκεῖ Ἐπισκοπῆς.
Ἡ ἀπροθυμία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως νὰ συζητήσει καὶ νὰ ἀποδεχθεῖ τὶς προτάσεις τῆς Σερβικῆς Ἐκκλησίας στὰ θέματα περὶ τοῦ Αὐτοκεφάλου, περὶ τῆς ψήφου ὅλων τῶν Ἀρχιερέων καὶ ὄχι μόνο τῶν Προκαθημένων στὴ Σύνοδο, καὶ περὶ τῆς ἀναγνωρίσεως τῶν Συνόδων τοῦ ἐννάτου καὶ τοῦ δεκάτου τετάρτου αἰῶνος.

   .         Ὅλοι τότε θεώρησαν ὅτι ἡ Σερβία δὲν θὰ συμμετάσχει στὴ Σύνοδο. Στὶς 7 Ἰουνίου 2016 ὁ ὑπεύθυνος τῶν ἐξωτερικῶν σχέσεων τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας, Μητροπολίτης Βολοκολὰμσκ Ἰλαρίων, μὲ δήλωσή του στὸ τηλεοπτικὸ ρωσικὸ σταθμὸ Russia-24TV, ἐνημέρωσε ὅτι τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας ζήτησε ἀπὸ τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη τὴν ἀναβολὴ τῆς Συνόδου στὴν Κρήτη, διότι ἡ Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας ἀδυνατεῖ νὰ συμμετάσχει, ὅταν δήλωσαν ὅτι δὲν θὰ συμμετάσχουν τέσσερις Ἐκκλησίες, τὰ Πατριαρχεῖα Ἀντιοχείας, Σερβίας, Βουλγαρίας καὶ Γεωργίας…
.         Στὶς 9 Ἰουνίου ἄρχισαν στὴν Κρήτη οἱ ἐργασίες τῆς Ἐπιτροπῆς προετοιμασίας τοῦ κειμένου ποὺ θὰ ἐκδιδόταν μὲ τὴ λήξη τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνόδου. Ὑπῆρχε ἕνα μούδιασμα. Τὴν πρώτη αὐτὴ ἡμέρα ἦσαν παρόντες οἱ ἐκπρόσωποι τῶν τοπικῶν Ἐκκλησιῶν Κωνσταντινουπόλεως, Ἀλεξανδρείας, Ἱεροσολύμων, Ρουμανίας, Κύπρου, Ἑλλάδος, Πολωνίας καὶ Ἀλβανίας. Ἔλειπαν ὅλες –πλὴν τῆς Πολωνίας– οἱ σλαυικὲς Ἐκκλησίες καὶ τὸ Πατριαρχεῖο Ἀντιοχείας… Στὶς 11 Ἰουνίου χαμογέλασαν τὰ χείλη τῶν διοργανωτῶν. Προσῆλθε ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ἐκκλησίας Τσεχίας καὶ Σλοβακίας καὶ ὁ Μητροπολίτης Μαυροβουνίου Ἀμφιλόχιος, ἐκ μέρους τῆς Σερβικῆς Ἐκκλησίας!… Ὅμως τὸ χαμόγελο ἔμεινε ἐκεῖ. Οἱ τέσσερις ἄλλες Ἐκκλησίες ὁριστικοποίησαν τὴν ἀπουσία τους.
.         Τί ὅμως συνέβη καὶ τὸ ὄχι τῆς Σερβικῆς Ἐκκλησίας ἔγινε ναὶ στὴ συμμετοχή της στὴ Σύνοδο; Ὁ ρόλος τοῦ Ἀμφιλοχίου ἦταν ἀποφασιστικός. Λέγονται πολλὰ γιὰ τὴν ἀλλαγή. Ὁ Μπάτσκας Εἰρηναῖος εἶχε ἑτοιμάσει τὸ γράμμα πρὸς τὸ Φανάρι, τῆς 6ης Ἰουνίου 2016, γιὰ τοὺς λόγους τῆς μὴ συμμετοχῆς τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σερβίας στὴ Σύνοδο, τὸ ὁποῖο παρέδωσε στὸν Πατριάρχη, τὸ ὑπέγραψε ἐκεῖνος καὶ τὸ ἔστειλε στὸ Φανάρι. Ὅταν ὅμως ὑπῆρξε ἀντίδραση γιὰ τὸ γράμμα ἀπὸ τοὺς φιλοδυτικοὺς καὶ οἰκουμενιστὲς Μητροπολίτες, ὁ Πατριάρχης Εἰρηναῖος «ἄδειασε» τὸν Μπάτσκας Εἰρηναῖο, καὶ τοὺς ἀποκάλυψε ὅτι ἐκεῖνος εἶχε συντάξει τὸ γράμμα… Τότε ξεσηκώθηκε ἠθελημένη καὶ ἐνορχηστρωμένη θύελλα διαμαρτυριῶν σὲ βάρος τοῦ Μπάτσκας, ὅτι παρασύρει σὲ λάθη τὸν Πατριάρχη. Ὁ κ. Εἰρηναῖος εὑρισκόμενος σὲ δύσκολη θέση ἀποφάσισε νὰ συμμετάσχει στὴ Σύνοδο καὶ ζήτησε ὅλοι οἱ Ἀρχιερεῖς, ποὺ εἶχαν ἐπιλεγεῖ, νὰ τὸν ἀκολουθήσουν, πράγμα ποὺ ἔγινε. Σχεδὸν αὐθημερὸν ὁ Ἀμφιλόχιος ἔφυγε γιὰ τὴν Κρήτη… Χάρη σ’ αὐτὸν ἡ φιλοδυτικὴ καὶ οἰκουμενιστικὴ πλευρὰ τῆς Σερβικῆς Ἐκκλησίας πέτυχε μία νίκη. Πάντως ὁ ἀνταγωνισμὸς μεταξὺ τῶν δύο πλευρῶν δὲν τελείωσε. Θὰ συνεχιστεῖ ἕως τὴν ἐκλογὴ τοῦ νέου Πατριάρχου… Ὁ Πατριάρχης κ. Εἰρηναῖος εἶναι 86 ἐτῶν, ὁ Μπάτσκας Εἰρηναῖος 69 καὶ ὁ Μαυροβουνίου Ἀμφιλόχιος 78…
.         Ἡ ὕπαρξη δύο ἀντιθέτων ρευμάτων στὴν Ἱεραρχία τῆς Σερβικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας φάνηκε στὴ Σύνοδο τῆς Κρήτης καὶ ἀπὸ δύο ἀκόμη γεγονότα. Ἡ φιλορωσικὴ πτέρυγα στὸ κείμενο γιὰ τὶς σχέσεις μὲ τοὺς ἑτεροδόξους πρότεινε πολλὲς προσθῆκες καὶ τροποποιήσεις, μεταφέροντας ἔτσι τὶς ἀπόψεις τῆς Ρωσικῆς Ἐκκλησίας, ὅπως εἶχαν ἐκφραστεῖ κατὰ τὶς προσυνοδικὲς διαδικασίες. «Ἔστω καὶ ἂν ἀπουσιάζει τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας δὲν πρέπει νὰ παρακάμπτουμε τὶς ἀπόψεις του» εἶπε ἕνας ἀπὸ τοὺς Σέρβους Ἱεράρχες. Σημειώνεται ὅτι ὁ Πατριάρχης Μόσχας κ. Κύριλλος ἐξέφρασε τὴ δυσφορία του γιὰ τὴν παλινωδία τῆς Σερβικῆς Ἐκκλησίας, στὸ θέμα τῆς συμμετοχῆς της στὴ Σύνοδο τῆς Κρήτης. Ἡ Ρωσικὴ Ἐκκλησία, μαζὶ μὲ τὴν Ἑλλαδική, ἦσαν αὐτὲς ποὺ βοήθησαν μὲ ὅλες τους τὶς δυνάμεις τὸ Σερβικὸ λαό, ὅταν αὐτὸς δοκιμάστηκε σκληρὰ ἀπὸ τὸν πόλεμο, τὶς ἀεροπορικὲς ἐπιδρομὲς καὶ τοὺς βομβαρδισμοὺς τοῦ ΝΑΤΟ. Ἀντίθετα τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο κράτησε οὐδέτερη στάση…

.         Ἐνῶ λοιπὸν ἡ προσπάθεια τῆς μίας πλευρᾶς εἶναι νὰ διατηρήσει τὴν ἀδελφική της σχέση μὲ τὴ Ρωσικὴ Ἐκκλησία, ἡ φιλοδυτικὴ πλευρὰ τάσσεται ἀναφανδὸν ὑπὲρ τοῦ Φαναρίου… Ἁπτὸ δεῖγμα τῆς στάσης της εἶναι πὼς ἔπεισε τὸν Πατριάρχη κ. Εἰρηναῖο νὰ προσκαλέσει τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη νὰ προστεῖ τῶν ἐγκαινίων τοῦ Πατριαρχικοῦ Ναοῦ στὸ Βελιγράδι, ποὺ θὰ τελεσθοῦν στὶς 25 Σεπτεμβρίου 2016. Στὸ Ναὸ καὶ πρὸς τιμὴν τοῦ κ. Βαρθολομαίου λέγεται ὅτι ἡ συγκεκριμένη πλευρὰ πρότεινε νὰ προστεθεῖ πίνακας, ποὺ θὰ παρουσιάζει τὴ Σύνοδο στὴν Κρήτη!…

Πατριαρχεῖο τῆς Ρουμανίας

.         Τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Ρουμανίας εἶναι τὸ μόνο «λατινογενές», ἀνάμεσα στὶς ἑλληνικὲς τοπικὲς Ἐκκλησίες, τὶς σλαβικὲς καὶ τὸ ἑλληνοαραβικὸ Πατριαρχεῖο τῆς Ἀντιοχείας. Δὲν λείπουν οἱ τριβὲς τοῦ ἐν λόγῳ Πατριαρχείου μὲ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Κωνσταντινούπολης στὴ Διασπορά, μὲ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας γιὰ τὴ Μολδαυία καὶ μὲ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Σερβίας γιὰ τὴν ἀνατολικὴ Σερβία, ὅπου ζοῦν Ρουμάνοι στὴν ἐθνότητα. Ἔτσι ἀκολουθεῖ ἕναν μοναχικὸ δρόμο, ποὺ πάντως εἶναι ἐγγύτερα στὴν Κωνσταντινούπολη παρὰ στὴ Μόσχα. Ἡ Ρουμανία εἶναι πλέον μέλος τῆς ΕΕ καὶ τοῦ ΝΑΤΟ… Ὁ Πατριάρχης Δανιὴλ χρησιμοποίησε στὴ Σύνοδο τὰ γαλλικά, τὰ ὁποῖα γνωρίζει ἄριστα, ἀφοῦ ἔχει διδακτορικὸ ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Στρασβούργου.
.         Γενικὰ ὁ Πατριάρχης Ρουμανίας χωρὶς νὰ εἶναι ἀρνητικὸς προέβη σὲ ὀρθὲς παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν κειμένων. Ὅταν μάλιστα χρειάστηκε νὰ προβάλλει βέτο γιὰ ὁρισμένα θέματα πίστεως, στὸ κείμενο περὶ τῆς σχέσης τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μὲ τὸν ὑπόλοιπο χριστιανικὸ κόσμο, τὸ ἔκανε μὲ ἀποφασιστικότητα καὶ σὲ δύο – τρία καίρια σημεῖα ἐπέβαλε τὴν ἄποψή του.

Πατριαρχεῖο τῆς Βουλγαρίας

.         Τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Βουλγαρίας δὲν συμμετέσχε στὶς ἐργασίες τῆς Συνόδου στὴν Κρήτη. Σὲ ἀνακοίνωση τοῦ Γραφείου Τύπου του, τὴν 3η Ἰουνίου 2016, ἀπαντᾶ στὶς φῆμες ποὺ εἶχαν κυκλοφορηθεῖ ἀπὸ τὴν Κρήτη, ὅτι δὲν συμμετέσχε, ἐπειδὴ ζήτησε ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο νὰ τοῦ καλύψει τὴ δαπάνη καὶ αὐτὸ δὲν δέχθηκε καί, στὴ συνέχεια, ὅτι ἐνήργησε ὡς δορυφόρος Ἐκκλησία τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας…
.         Γιὰ τὸ οἰκονομικὸ ζήτημα στὸ Δελτίο Τύπου σημειώνεται ὅτι τὰ ἔξοδα μεταβάσεως στὴν Κρήτη καὶ ἐπιστροφῆς ἀπὸ αὐτὴν τὰ εἶχε ἀναλάβει ἡ Βουλγαρικὴ κυβέρνηση, ποὺ θὰ διέθετε τὸ κυβερνητικὸ ἀεροσκάφος. Σημειώνεται ἐπίσης ὅτι ἡ ἀποχὴ ἀπὸ τὴ Σύνοδο ἦταν γιὰ λόγους ἐκκλησιαστικῆς εὐθύνης καὶ ὅτι ἡ ἀπόφαση τῆς Ἱεραρχίας τῆς Βουλγαρικῆς Ἐκκλησίας ἦταν ὁμόφωνη. Τέλος τονίζει ὅτι «Ἡ Ἐκκλησία τῆς Βουλγαρίας μὲ ὑψηλὴ ἐκκλησιαστικὴ συνείδηση καὶ ἔχοντας στὸ πλευρό της τὸν βουλγαρικὸ λαό, δὲν θὰ ὑποκύψει σὲ περιττὴ καὶ ἀνάξια χειραγώγηση».
.           Ἡ Ἐκκλησία τῆς Βουλγαρίας μετὰ τὴν κατάρρευση τοῦ κομμουνιστικοῦ καθεστῶτος γνώρισε ἀλλεπάλληλες κρίσεις καὶ ἐσωτερικὰ σχίσματα. Σήμερα εἶναι μία Ἐκκλησία συντηρητικὴ καὶ προσεκτικὴ ἔναντι τῶν οἰκουμενιστικῶν ἀνοιγμάτων τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Ὅπως εἶναι γνωστὸ ἔχει ἀποσυρθεῖ ἀπὸ τὸ Παγκόσμιο Συμβούλιο τῶν Ἐκκλησιῶν καὶ ἀπὸ ὁρισμένους θεολογικοὺς διαλόγους. –

Μέρος Δ´: Η ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΣΤΗ ΣΥΝΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ–4

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: