Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΓΕΡΟΝΤΑ ΙΩΑΝΝΗ τὸν ΔΟΜΒΟΪΤΗ-2 (Χαρ. Μπούσιας) «Ὅπως γιὰ κάθε μιὰ μέρα ἔρχεται μιὰ ὥρα δεῖλι, θἄρθῃ καὶ γιὰ τὴν ἡμέρα τῆς ζωῆς μας θἄρθῃ, φίλοι».

Ἡ οἰκονομία τοῦ χρόνου
κατὰ τὸν Γέροντα Ἰωάννη τὸν Δομβοΐτη
Β´

Γράφει γιὰ τὴν «ΧΡΙΣΤ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»
ὁ Δρ Χαραλάμπης Μ. Μπούσιας,
Μέγας Ὑμνογράφος τῆς τῶν Ἀλεξανδρέων Ἐκκλησίας

Μέρος Α´: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΓΕΡΟΝΤΑ ΙΩΑΝΝΗ τὸν ΔΟΜΒΟΪΤΗ-1 (Χαρ. Μπούσιας) «Μιὰ φορὰ μονάχα ζοῦμε καὶ τὰ ἔργα μας γράφονται στὶς δέλτους τοῦ οὐρανοῦ»

.           Προτρέποντας ὅλους μας ὁ πατὴρ Ἰωάννης νὰ κάνουμε τὸ καλὸ ὅσο χρόνο μᾶς δίνει ὁ καλὸς Θεὸς στὸ ποίημά του «Κάνε καλό» τελειώνει μὲ τὴν ἀκόλουθη εὐχὴ πρὸς τὸν Ὕψιστο:

 Ἀξίωσέ με, Κύριε, πάντα καλὸ νὰ κάνω
κι’ ὅσον καιρὸν μοῦ δίνεις Σὺ μάταια νὰ μὴν χάνω,
κι’ ἂς εἶν’ οἱ μέρες μας «χρησταί», πλήρεις ἀγαθωσύνης
πρὶν ἡ τομὴ τῆς φοβερᾶς ἡμέρας ἔλθῃ ἐκείνης.

   .           Στὸ ποίημά του «Μὴν κάθεσαι» μᾶς θυμίζει τὸ λόγο τοῦ Κυρίου μας: «Γρηγορεῖτε καὶ προσεύχεσθε» (Ματθ. κϛ´ 41).

 Ὅσο εἶν’ μέρα κι’ εἶναι φῶς
μὴ κάθεσαι ἐργάζου

 μὲ προσευχὲς κι’ ἔργα καλὰ
πρὸς ἔξοδο ἑτοιμάζου.

 Σ᾽τοῦ βίου πιὰ περπάτησες
πολὺ τὸ μονοπάτι

 καὶ δὲν σ’ ἀπόμεινε ἀπ’ αὐτὸ
παρὰ μικρὸ κομμάτι.

 Σὲ λίγο νύχτα σκοτεινὴ
τὰ μάτια θὰ σφαλίσῃ

 καὶ τάφος κρύος μεσ’ στὴ γῆ
τὸ σῶμα σου θὰ κλείσῃ.

 Ἀλήθεια, πόσοι ἀπ’ αὐτοὺς
ποὺ ἔχουν ἤδη φύγει
θἄθελαν γήϊνη ζωὴ
νὰ τοὺς χαρίζαν λίγη;

   .           Ἡ ἀδιάλειπτη προσευχὴ ἀποτελοῦσε καθημερινὴ ἐργασία τοῦ πατρὸς Ἰωάννου. Ἐργασία ποὺ δὲν ἔχει ἀντιμίσθιο γήϊνο καὶ ὑλικὲς ἀπολαυές, ἀλλὰ ἀντιμίσθιο οὐράνιο, στὴν Βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Αὐτὰ γράφει στὸ ποίημά του «Ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε», στὸ ὁποῖο μᾶς προτρέπει νὰ ἐργαζόμαστε στὸν ἀγρὸ τῆς ψυχῆς μας καὶ νὰ εἴμαστε βέβαιοι ὅτι ἡ οὐράνια ἀνταμοιβὴ θὰ ἔλθει ἀπὸ τὸν μισθαποδότη Χριστό.

 Μὴ ραθυμῇς, μὴ στέκεσαι, μὴ χάνῃς τὸν καιρόν σου
«ἕως ἡμέρα ἔτι ἐστίν» ἐργάζου σ’ τὸν ἀγρό σου.

 Καὶ θἄρθῃ κι’ ἡ συγκομιδὴ καὶ ἡ καρποφορία
ποτὲ δὲν μένει ἄκαρπος ἡ θεία ἐργασία.

.           Φροντίζοντας ὁ πατὴρ Ἰωάννης νὰ λησμονεῖ ὅσα ἔγιναν στὸ παρελθὸν καὶ νὰ σπεύδει πρὸς ἐκεῖνα ποὺ εἶναι ἐμπρὸς σύμφωνα μὲ τὴν προτροπὴ τοῦ οὐρανοβάμονος ἀποστόλου Παύλου: « τὰ μὲν ὀπίσω ἐπιλανθανόμενος τοῖς δὲ ἔμπροσθεν ἐπεκτεινόμενος» (Φιλιπ. γ´ 14) στὸ ὁμώνυμο μὲ τὸ σύνθημα αὐτὸ ποίημά του γράφει:

 Ὄχι λοιπὸν δὲν θἄθελα στὰ πίσω νὰ γυρίσω
κι’ οὔτε τὸν βίον ἤθελα πάλιν νὰ ξαναρχίσω.

«Τοῦ βίου τὸ ὑπόλοιπον τελέσαι ἐν μετανοίᾳ»
ἐν καθαρότητι νοός, σεμνότητι κι’ ἁγνείᾳ.

.           Καὶ τοῦτο γιατὶ ἡ ἡμέρα τῆς ζωῆς γρήγορα τελειώνει καὶ τὸ βράδυ βρίσκεται «ἐπὶ θύραις» καθὼς ἀναφέρει στὸ ποίημα «Τῆς ζωῆς τὸ βράδυ».

 Ὅπως γιὰ κάθε μιὰ μέρα ἔρχεται μιὰ ὥρα δεῖλι
θἄρθῃ καὶ γιὰ τὴν ἡμέρα τῆς ζωῆς μας θἄρθῃ, φίλοι.

Μόνον δός μου Σύ, Χριστέ μου, σἄν ἐρθῆ κεῖνον τὸ βράδυ
ἡ ψυχή μου νὰ μὴ νοιώσῃ ἴχνος ἄϋλο σκοτάδι.

Κι’ ὅλη φῶς, χαρὰ κι’ ἀγάπη ἀπ’ τοῦ βίου τὴν ἑσπέρα
τὴν αἰώνια ν’ ἀντικρύσῃ καὶ ἀνέσπερη ἡμέρα.

.           Ἐπειδή, ὅμως, ὁ ἄνθρωπος δὲν γνωρίζει τὴν ἡμέρα καὶ τὴν ὥρα ποὺ ὁ Κύριός μας θὰ ζητήσει τὴν ψυχή μας ὀφείλει, νὰ βρίσκεται σὲ διαρκῆ ἐγρήγορση. Αὐτὸ μᾶς προστάζει καὶ ὁ Εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος λέγοντας: «Γρηγορεῖτε, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν, ἐν ᾗ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται»(Ματθ. κε´ 13). Μὲ αὐτὸν τὸν τίτλο ὁ πατὴρ Ἰωάννης σημειώνει τὸ ἑξῆς δίστιχο:

 Τὸ ξέρω πὼς τ’ ὁρίζεις Σὺ καὶ εἶναι θέλημά Σου·
δὸς πάντα τῆς ψυχῆς τ’ αὐτιὰ ν’ ἀκοῦνε: «Ἑτοιμάσου».

.           Στὸν ἀτομικὸ κανονισμὸ τοῦ καθ’ ἡμέραν βίου του, ποὺ ὁ ἴδιος συνέταξε, ἰδιαίτερη ἔμφαση δίδει ὁ μακαριστὸς Ὅσιος στὴ διάθεση τοῦ χρόνου του. Ἔτσι ἐφαρμόζοντας αὐστηρότατη οἰκονομία γράφει: «Ἂς μὴ λησμονοῦμεν ὅτι ἅπαξ μόνον θὰ διέλθωμεν διὰ τῆς ὁδοῦ τοῦ παρόντος βίου καὶ ὅτι πᾶσα στιγμὴ τῆς προσκαίρου ταύτης ζωῆς μας ἔχει τὸ ἀντίκτυπόν της εἰς τὴν αἰωνιότητα. Εἰς πᾶσαν συνάντησιν ἡ διάρκεια τῆς ὁμιλίας καὶ συζητήσεως δὲν θὰ ὑπερβαίνη τὸ διάστημα τῶν τριῶν τετάρτων τῆς ὥρας καὶ μόνον σὲ περίπτωσιν ἀνάγκης δύναται νὰ παραταθῇ, ἀλλὰ οὐδέποτε πέραν τῆς μιᾶς ὥρας καὶ ἑνὸς τετάρτου αὐτῆς».

.           Συνεχίζοντας στὸν κανονισμό του ζητεῖ τάξη, ἀκρίβεια καὶ αὐστηρότητα στὸ ὡρολόγιο πρόγραμμα τῆς διαθέσεως τοῦ ἡμερήσιου χρόνου. Σ’ αὐτὸν ἀπαγορεύει κρίσεις περὶ προσώπων, μεταφορὰ νέων εἰδήσεων καὶ πληροφοριῶν πάσης φύσεως καθὼς καὶ διηγήσεις χρονοβόρους. Ὅλο τὸ χρόνο τῆς ἐπικοινωνίας μὲ τοὺς ἄλλους τὸν θέλει νὰ καταναλώνεται σὲ καθαρὰ πνευματικῆς καὶ ἐπικοιδομητικῆς φύσεως θέματα καθὼς καὶ στὴν κοινὴ ἀνάγνωση ἱερῶν κειμένων. Ἐπιζητεῖ ἐξ ἄλλου ἐπιμόνως καὶ μὲ θέρμη καὶ συντριβὴ τὴν ἄνωθεν ἐνίσχυση καὶ φωτισμό, γιὰ νὰ ἀποσοβεῖται κάθε τὶ ποὺ βλάπτει καὶ ζημιώνει τὴ ψυχὴ καὶ κακῶς ἐπηρεάζει τὴν πνευματικὴ πρόοδο τοῦ ἔσω ἀνθρώπου ἐπικαλούμενος τὸν προφητάνακτα Δαβίδ, ὁ ὁποῖος λέγει: «Ἀπόστρεψον, Κύριε, τοὺς ὀφθαλμούς μου τοῦ μὴ ἰδεῖν ματαιότητα» (Ψαλμ. ΡΙΗ´ 37) καὶ «Κατεύθυνον τὰ διαβήματά μου ἐν ταῖς τρίβοις σου, ἵνα μὴ σαλευθῶσι τὰ διαβήματά μου» (Ψαλμ. Ιϛ´ 15). Ἐπέτρεπε στοὺς ἐπισκέπτες του, ποὺ καὶ αὐτοὶ ἦσαν λίγοι, νὰ συνομιλοῦν μαζί του γιὰ μισὴ μόνον ὥρα καὶ μόνον ἐὰν ἀπὸ τὴν ἐπικοινωνία αὐτὴ ὁ ἴδιος ἢ ὁ συνομιλητής του ὠφελεῖτο. Ἐὰν ἡ συζήτηση εἶχε μεγάλο πνευματικὸ ἐνδιαφέρον τὴν παρέτεινε γιὰ ἕνα ἀκόμη τέταρτο. Ὁ περισσότερος χρόνος θεωροῦσε ὅτι ἦταν ἐπιβλαβής, γατὶ πρώτιστα τὸν ἀπομόνωνε ἀπὸ τὴν ἀδιάλειπτη ἐπικοινωνία μὲ τὸν Σωτῆρα μας Χριστό, ἐπικοινωνία ποὺ τοῦ γλύκαινε τὴν καρδιὰ καὶ τοῦ ἀναζωογονοῦσε τοὺς πνεύμονες μὲ τὸ ὀξυγόνο τῆς ζωῆς.
.           Σὲ ἐπιστολή του πρὸς πνευματικό του ἀδελφὸ ὁ ὅσιος Δομβοΐτης ἀσκητὴς θυμίζοντάς μας τὸν Γέροντά μας Γαβριήλ, ποὺ κάθε πρωῒ δοξολογοῦσε τὸν Θεό μας γιὰ τὴν καινούρια ἡμέρα ποὺ τοῦ χάρισε καὶ εἶδε τὸ φῶς τοῦ ἥλιου νὰ ἀνατέλλει «ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους» (Ματθ. ε´ 45) γράφει: «Ἂς φροντίσωμεν προσευχόμενοι νυχθημερὸν καὶ ἄνευ ὄκνου, μετὰ συντριβῆς καὶ ταπεινώσεως ταυτοχρόνως δὲ καταβάλλοντες πᾶσαν προσπάθειαν, διὰ νὰ προσελκύσωμεν τὴν χάριν καὶ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ εἰς τὰς ταλαιπώρους καὶ κουρασμένας ψυχάς μας. Παρέρχεται ὁ χρόνος τοῦ βίου ταχέως καὶ ἀνεπιστρεπτὶ καὶ πραγματικῶς ἐπωφελὴς χρῆσις αὐτοῦ ἐλάχιστα ἢ καὶ οὐδόλως γίνεται. Ἔχομεν κατορθώσει ἕναν σωρὸν παρασιτικὰς ἀπασχολήσεις καὶ ἐνδιαφέροντα καὶ τὸν χρόνον μας νὰ δαπανῶμεν ματαίως καὶ τὰς δυνάνεις μας ἀσκόπως νὰ ἐξαντλῶμεν. Ἀλλά, ἂς μὴ ἀποθαῤῥυνώμεθα. Ἀνδρίζεσθε καὶ κραταιούσθω ἡ καρδία ὑμῶν πάντες οἱ ἐλπίζοντες ἐπὶ Κύριον» (Ψαλμ. Λ´ 25).
.           Κάθε ἡμέραν ποὺ ξημερώνει καὶ περὶ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ λέγωμεν: «Εὐχαριστῶ Σοι, Κύριε, ὅτι ἠξίωσας με καὶ τὴν σήμερον θεάσασθαι» ἂς τὴν θεωροῦμεν ὡς τὴν πρώτην ἡμέραν ἐνάρξεως τοῦ ἀγῶνος καὶ τῆς προσπαθείας μας. Καὶ ὁ Θεὸς θὰ στείλη τὴν χάριν Του καὶ τὸ ἔλεός Του, ὅπως αὐτὸς θέλει καὶ ὅταν αὐτὸς θέλει.

.           Γι’ αὐτὸ ὁ ὅσιος ἐρημίτης στὸν ἴδιο τὸν ἄχρονο Κύριο ἀπευθυνόμενος στὸ τέλος τοῦ ποιήματός του «Σ’ τὸν ὑπόλοιπον βίον» θερμῶς τὸν παρακαλεῖ νὰ τὸν ἀξιώσει νὰ τηρεῖ τὶς σωτήριές Του ἐντολὲς μέχρι τέλους τῆς ζωῆς του ἐξαγοραζόμενος τὸν καιρόν:

 Ἀξίωσέ με, Κύριε, σ’ ὅσα μοῦ μένουν χρόνια
τὰ ρήματά Σου νὰ τηρῶ τὰ ἅγια κι’ αἰώνια.

.           Τὸ τρίπτυχον τοῦ χρυσοῦ κανόνος τῶν συναναστροφῶν κατὰ τὸ Γέροντα Ἰωάννη, ἀφοῦ

 Μὲ τὴν κακὴν ἀναστροφὴν καὶ βλαβερὰν φιλίαν
πόσοι δὲν ἐφυγάδευσαν τιμήν, ζωὴν κοσμίαν:

συνοψίζεται στὴν περίφημη ρήση του: «Ἢ ὠφέλει ἢ ὠφελοῦ ἢ φεῦγε».

   .           Δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦμε ὅτι κάθε στιγμὴ τῆς ἐπίγεια ζωῆς μας εἶναι ἀνεπανάληπτη καὶ ὀφείλουμε νὰ ἐξαγοράζουμε τὸν καιρό μας μὲ τὴν προσευχή.
.           Πολλὲς φορὲς ἐνῶ προσευχόμεθα δὲν λαμβάνομεν. Τὸ ταμεῖον τῆς χάριτος δὲν μποροῦμεν νὰ τὸ ἐκβιάσωμεν. Ὁ Κύριος ἔχει τὸ κλειδὶ καὶ θὰ ἀνοίξει νὰ μᾶς δώσει, ὅταν πρέπει. Ἡ χάρις εἶναι ἕνας πολὺ διακριτικὸς ἐπισκέπτης καὶ τὸ παραμικρὸν νὰ συμβεῖ συστέλλει τὰς ἀκτῖνας της. Αὐτὴ μᾶς σηκώνει ψηλά, μᾶς θεώνει. Μόνοι μποροῦμε νὰ σηκωθοῦμε ψηλά; Ὄχι! Πρέπει κάποιος ἄλλος ὑψηλώτερος ἀπὸ ἐμᾶς νὰ μᾶς σηκώσει. Αὐτὴ εἶναι ἡ θεία χάρις.

 

Δρ Χαραλάμπης Μ. Μπούσιας,
Μέγας Ὑμνογράφος τῆς τῶν Ἀλεξανδρέων Ἐκκλησίας

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: