Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΓΕΡΟΝΤΑ ΙΩΑΝΝΗ τὸν ΔΟΜΒΟΪΤΗ-1 (Χαρ. Μπούσιας) «Μιὰ φορὰ μονάχα ζοῦμε καὶ τὰ ἔργα μας γράφονται στὶς δέλτους τοῦ οὐρανοῦ»

Ἡ οἰκονομία τοῦ χρόνου
κατὰ τὸν Γέροντα Ἰωάννη τὸν Δομβοΐτη
Α´

Γράφει γιὰ τὴν «ΧΡΙΣΤ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»
ὁ 
Δρ Χαραλάμπης Μ. Μπούσιας,
Μέγας Ὑμνογράφος τῆς τῶν Ἀλεξανδρέων Ἐκκλησίας

   .           ὅσιος Γέροντας Ἰωάννης ὁ Δομβοΐτης εἶναι ὁ οἰκονόμος τοῦ χρόνου τῆς ζωῆς. Μετροῦσε τὸν χρόνο του μὲ προσευχή, ἐγρήγορση καὶ ἄσκηση, γιὰ νὰ μὴν βρεῖ τὸ ταγκαλάκι εὐκαιρία νὰ τοῦ βάλει τρικλοποδιὰ καὶ τὸν ρίξει στὴν ἁμαρτία. Ἀπὸ τὰ πολύτιμα γραπτὰ κείμενά του, τὰ ποιήματά του, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐκδοθεῖ ἀπὸ χρόνια καὶ τὰ ὁποῖα εἶχα μόνιμο σύντροφό του τὰ μεταπτυχιακά μου χρόνια στὴν Ἀγγλία, καθὼς καὶ ἀπὸ συλλογὴ ἀλληλογραφίας του ποὺ ἔπεσε στὰ χέρια μου, σταχυολογῶ μερικὰ ἀποσπάσματα ἀπὸ τὸν ἀγώνα καὶ τὴν ἀγωνία τοῦ πατρὸς Ἰωάννου, γιὰ τὴν ἐξοικονόμηση καὶ ἐξαγορὰ τοῦ χρόνου μας.
.           Προσευχόμενος στὸν Κύριο ὁ ἀκατάβλητος στὸ φρόνημα ἀσκητὴς στὸ ποίημα του μὲ τίτλο: «Ἐξελεξάμην παραρριπτεῖσθαι ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ μου μᾶλλον» (Ψαλμ. ΠΓ´ 11) παρακαλεῖ νὰ μὴν τὸν ἀφήσει Ἐκεῖνος νὰ περάσει μὲ μάταια λόγια καὶ ἔργα τὸν ἐπίγειο βίο του, ἀλλὰ νὰ τὸν καθαρίζει μὲ τὰ νάματα τῆς χάριτός Του, ὥστε καθαρὸς νὰ βαδίζει τὸ δρόμο ποὺ ὁδηγεῖ ἀπὸ τὸ σαρκικὸ θάνατο στὴν ἀθανασία τῆς ψυχῆς:

Ἂς μὴν περάσῃ τῆς ζωῆς μάταιος ὁ καιρός μου·
καθάρισέ με ἐν ὅσῳ ζῶ, καθάρισέ με ἐντός μου.

   .           Σὲ ἄλλο του ποίημα μὲ τίτλο: «Μὴ θορυβεῖτε, μὴ περιφέρεσθε» καταγράφει τὶς διαπιστώσεις του καὶ τὰ συμπεράσματά του ἀπὸ τὴν κακὴ ἐκμετάλλευση τοῦ χρόνου, ποὺ ἔγκειται στὶς πολλές, ἀλλὰ ἀνωφελεῖς γνωριμίες, στὶς ἄσκοπες ὁμιλίες, στὰ γέλια, στοὺς ἀστεϊσμοὺς καὶ στὶς ἀργολογίες. Μὲ ὅλα, δηλαδή, αὐτὰ ποὺ ἀποπροσανατολίζουν τὴν πυξίδα προορισμοῦ τοῦ ἀνθρώπου, σκοτίζουν τὴ διάνοιά του καὶ προκαλοῦν ταραχὴ στὴν καρδιά του:

Αἱ γνωριμίαι αἱ πολλαὶ κι’ ἄσκοποι ὁμιλίαι,
οἱ γέλωτες, ἀστεϊσμοὶ καὶ αἱ ἀργολογίαι,
αὐτὰ σκοτίζουσι τὸν νοῦν, ταράσσουν τὴν καρδίαν
κι’ ἀνεπαισθήτως γίνονται ὁδὸς πρὸς ἁμαρτίαν.

   .           Φιλοσοφώντας ἀδιάκοπα ὁ φιλόσοφος πατὴρ ὅτι «ματαιότης ματαιοτήτων, τὰ πάντα ματαιότης» (Ἐκκλ. ι, 2), στὸ ποίημα του «Μάταια ἢ κακά» ἀναφέρει ὅτι ὁ ἄνθρωπος, ἀπευθυνόμενος ταπεινὰ στὸν ἑαυτό του, ἐκτὸς ἀπὸ λίγα καλὰ ποὺ κάνει στὴ ζωή του, τὰ περισσότερα ἢ εἶναι μάταια ἢ τὸν κάνουν νὰ μετανοίωνει γι’ αὐτά. Ἂν συνειδητοποιούσαμε πόσο λίγος εἶναι ὁ χρόνος τῆς ζωῆς μας ἐδῶ στὴ γῆ θὰ προσπαθούσαμε νὰ μὴν ἐπιδιώκουμε τὰ ἐφήμερα, ἀλλὰ τὰ αἰώνια, αὐτὰ γιὰ τὰ ὁποία κανεὶς ποτὲ δὲν μετάνοιωσε, γιατὶ μὲ αὐτὰ σὰν κλειδιὰ ἀνοίγει τὴν πόρτα τῆς οὐράνιας Βασιλείας:

Ὅσ’ εἶδα κι’ ὅσα ἔκανα σ’τοῦ βίου μου τὸν χρόνο
γι’ ἄλλα εἶπα· «εἶν’ μάταια», γιὰ ἄλλα «μετανοιώνω».
Μ’ ἂν ἔκανα κἀνα καλό, στ’ ἀλήθεια, ἀπ’ τὴν ψυχή μου,
μόνον γι’ αὐτὸ «κατ’ ἔκανα», λέω, εἰς τὴν ζωή μου.

.           Ἡ ραθυμία καὶ ἡ ραστώνη εἶναι τρικλοποδιὲς ποὺ μᾶς βάζει τὸ ταγκαλάκι, γιὰ νὰ μὴν ἀξιοποιοῦμε σωστὰ τὸ χρόνο μας. Συμβουλεύοντας κάποτε ὁ πατὴρ Ἰωάννης κάποιο μοναχό, γιὰ νὰ μὴ δώσει «εἰς σάλον τὸν πόδα» (Ψαλμ. ΡΚ´ 3) του καὶ νὰ μὴ περιπέσει σὲ ραθυμία θανατηφόρα, γιὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὠφελεῖ νὰ μετανοιώσει, ὅταν ἔλθει ὁ θάνατος, γράφει:

 Ὅταν τὸν χρόνο ἄδικα ἀφήνῃς τὰ περνάῃ,
μὴ λησμονῆς ὅ,τ’ ἔχασες πὼς πίσω δὲν γυρνάει.
Γι’ αὐτό, τοῦ χρόνου τῆς ζωῆς ἡ κάθε μιὰ σπατάλη
εἶναι ἀπώλεια βαρειά, σἂν κείνη δὲν εἶν’ ἄλλη.
Διαβαίνεις μόνο μιὰ φορὰ τὸ δρόμο τῆς ζωῆς σου
σκέψου τ’ αὐτὸ, φίλε, καλὰ κι’ ἐντός σου μόνος κλείσου.
 Ἂν ὅ,τι πρέπει νὰ γινῇ στο δρόμο αὐτὸ δὲν γίνῃ,
τί τ’ ὄφελος ἂν δάκρυα αἰώνια κανεὶς χύνῃ.

 .           Στὴ ζωή μας ὀφείλουμε νὰ ἐργαζόμαστε καὶ νὰ τρῶμε ἀπὸ τοὺς καρποὺς τῶν ἔργων μας. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μᾶς δίνει τὸ παράδειγμα λέγοντας «κοπιῶμεν ἐργαζόμενοι ταῖς ἰδίαις χερσί» (Α´ Κορ. δ´ 12). Καὶ ἂν μερικοὶ δὲν μποροῦν νὰ ἐργασθοῦν σωματικὰ μποροῦν πνευματικά. Καὶ ἂν πάλι οὔτε πνευματικὰ μποροῦν νὰ ἐργασθοῦν μποροῦν νὰ προσευχηθοῦν. Ἡ προσευχὴ ἐὰν κατανύσσει καὶ βγαίνει μέσα ἀπὸ τὴν καρδιὰ καὶ δὲν παραμένει μόνο στὰ χείλη εἶναι ἐργασία. Αἰσθανόμενος ὑποχρέωση ὁ πατὴρ Ἰωάννης σ’ αὐτοὺς ποὺ τὸν ἔτρεφαν, δηλαδὴ στὸ Μοναστήρι του, καὶ ἀδυναμία νὰ βγάλει μὲ ὑλικὰ ἀγαθὰ τὴν ὑποχρέωση προσευχόταν γι’ αὐτοὺς μὲ θέρμη καὶ μὲ δάκρυα καὶ τὸ καταγράφει στὸ ποίημά του «Τὸ ψυχικὸ τοῦ καλόγερου»:

 Μὰ τί νά κάνω, φίλ’ ἐγὼ ποὔμαι φτωχὸς καὶ μόνος;
τὸ λέω, πέρασ’ ἄκαρπος τοῦ βίου μου ὁ χρόνος.
Ἄλλοι μοῦ δίνουν τὸ ψωμί, πέντ’-ἕξη ἀνθρώπους ξέρω,
πῶς εἰμπορῶ στοὺς ἀλλουνοὺς κάποια ἄνεσι νὰ φέρω;
…………………………………………………………………………(ὁ καλόγερος)
Ἂν προσευχὴ μὲ δάκρυα καὶ θέρμη γι’ ἄλλους κάνῃ
αὐτὴ εἶν’ γι’ αὐτὸν τὸ ψυχικό· κι’ αὐτὸ γιὰ κεῖνον φθάνει.

.           Κάνοντας τὸν ἀπολογισμὸ τῆς ἐκδαπανήσεως τοῦ καθημερινοῦ του χρόνου ὡς καλὸς οἰκονόμος ὁ Γέροντας στὸ ποίημά του «Ὁ καθ’ ἡμέραν ἀπολογισμός» γράφει ὅτι κάθε μέρα τῆς ζωῆς ποὺ φεύγει τὸν πληγώνει, ὅπως τὸ κεντρὶ τῆς μέλισσας. Ὁ χρόνος μας εἶναι θεόσδοτος, ἀλλὰ περιορισμένος. Ἐμεῖς εἴμαστε διαχειριστές του. Ἡ καλὴ διαχείριση θὰ μᾶς φέρει πλούσια ἀνταμοιβή. Ἡ κακὴ θὰ μᾶς ὁδηγήσει στὸ ἔρεβος τῆς κολάσεως, στὸ ὁποῖο δὲν θὰ μᾶς στείλει ὁ φιλάνθρωπος Κύριός μας, ἀλλὰ ἡ κακή μας διαχείριση. Θὰ μοιάζουμε μὲ τὸν πονηρὸ δοῦλο ποὺ ἔκρυψε τὸ τάλαντό του, γιὰ νὰ μὴν τὸ χάσει. Ὁ Κύριος θέλει νὰ πολλαπλασιάζουμε φιλοπόνως τὸ «δοθὲν τάλαντον» καὶ ὄχι νὰ τὸ κρύπτουμε.
.           Ὁ Ὅσιος Γέροντας πονοῦσε γιὰ τὸν ἄσκοπο χρόνο. Περίμενε ὅμως νὰ ἔρθει μιὰ μέρα, ποὺ δὲν θὰ πονάει, καὶ αὐτὴ θὰ ἔλθει, τότε ποὺ ὁ ἴδιος θὰ κάνει καλὴ χρήση τοῦ χρόνου του:

 Κάθε μέρα ποὺ φεύγει μ’ ἀφήνει
στὴν καρδιὰ κι’ ἕνα κέντρο σκληρὸ
κι’ ἔτσι κέντρα σωρὸ αὐτὴ κλείνει
μαζεμέν’ ἀπὸ τόσον καιρό.

 Κι’ ἀκόμη περνοῦνε οἱ χρόνοι,
δὲν πληθαίνουνε μονάχα αὐτά,
τῶν παληῶν δυναμώνουν οἱ πόνοι
καὶ τὸ ἄλγος βαρὺ μὲ κρατᾷ.

 Ἆρά γε δὲ θαρθῇ καμμιὰ μέρα,
ποὺ αὐτὴ δὲ θ’ ἀφήσῃ κεντρὶ
στὴν καρδιὰ τὴ θλιμμένη ἑσπέρα,
ὅταν φεύγῃ, κι’ ἡ νὺξ προχωρῇ.

 Μὰ αὐτὸ τότε μόνον θὰ γίνῃ,
ἂν τὸ χρόνο μου δὲν δαπανῶ,
παρὰ μόνον γιὰ ὅ,τι εὐθύνει
τὴν ψυχήν μου πρὸς τὸν οὐρανό.

   .           Ἡ ἀγάπη γιὰ ἐργασία δίνει μεγάλη χαρὰ στοὺς ἀνθρώπους. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ χαρὰ τοῦ γεωργοῦ εἶναι πολὺ μεγάλη ὅταν μεταλαμβάνει τοὺς καρποὺς τῆς συγκομιδῆς του. Εἶναι ἡ ἴδια ἡ χαρὰ τοῦ μαθητῆ, ὅταν παίρνει τὸ ἀριστεῖο τοῦ διαβάσματός του, ἡ χαρὰ τοῦ καλλιτέχνη, ὅταν θαυμάζει τὸ ἔργο του, ἢ ἡ χαρὰ τῶν γονιῶν, ὅταν βλέπουν τὰ παιδιά τους νὰ προκόπτουν στὴν ἀρετή, νὰ εἰρηνεύουν καὶ νὰ τοὺς περιβάλλουν «ὡς νεόφυτα ἐλαιῶν» (Ψαλμ. ΡΚΖ´ 3).
.           Θέλοντας νὰ τονίσει τὴ φιλεργατικότητα ὁ πατὴρ Ἰωάννης, ἡ μέλισσα τῆς οἰκονομίας τοῦ χρόνου τῆς ζωῆς, τὸ μερμήγκι τῆς συλλογῆς τῶν ἀρετῶν, μέχρι τὴν τελευταία στιγμὴ τῆς ζωῆς μας καὶ ἐλέγχοντας καὶ μεμφόμενος τον ἑαυτό του ὁ πατὴρ Ἰωάννης γράφει στὸ ποίημά του «Τεχνίτες»:

 «Κοπιάζουμε καὶ ζοῦμε μὲ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν μας»,
πόσοι ἆρά γε μποροῦμε νὰ τὸ ποῦμε στὴ ζωή μας;
Δὲν ἐργάσθηκα, τὸ ξέρω, ὅσο πρέπει στὴ ζωή μου
κι’ εἴθε νὰ μὴ μετανοιώσω σ’ τὴν ὑστερινὴ πνοή μου.

.           Κάθε μας ἔργο καλὸ ἢ κακὸ καταγράφεται μὲ ἀνεξίτηλα γράμματα ἀπὸ τὸν Ἄγγελό μας στὸ βιβλίο τῆς ζωῆς. Ἀλλοίμονό μας ἂν οἱ κακὲς σελίδες εἶναι περισσότερες ἀπὸ τὶς καλὲς καὶ δὲν προλάβουμε νὰ τὶς σβήσουμε μὲ τὴν ἐξομολόγηση, τὴν θεία Κοινωνία καὶ τὶς ἐλεημοσύνες! Μιὰ φορὰ μονάχα ζοῦμε, λέει ἕν λαϊκὸ τραγούδι, καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ προσέξουμε. Δὲν δικαιολογοῦνται σπατάλες χρόνου.
.           Τὴ βεβαιότητά του ὅτι μιὰ φορὰ μονάχα ζοῦμε καὶ ὅτι τὰ ἔργα μας γράφονται στὶς δέλτους τοῦ οὐρανοῦ περιγράφει πολὺ παραστατικὰ στὸ ποίημά του ὁ Ὅσιος Ἰωάννης «Ἅπαξ μόνον»:

 Θὰ διέλθω ἅπαξ μόνον
φεῦ! τοῦ βίου τὴν ὁδὸν
κι’ ἂς προσέχω πάντα χρόνον
πᾶν μου βῆμα τῶν ποδῶν.

 Κι’ ἀπὸ τὴν ζωὴν τὴν ἄλλην
εἰς τὴν γῆν δὲν θἄλθω πάλιν.

 Κι’ ἔχω ἤδη προχωρήσει
-τρέχω ὅσον κι’ ὁ καιρός-
καὶ ποιὸς ξέρει ἂν θ’ ἀργήσῃ
τέρμα νὰ φανῇ ἐμπρός.

 Κι’ ἀπὸ τὴν ζωὴν τὴν ἄλλην
εἰς τὴν γῆν δὲν θἄλθω πάλιν.

Πᾶν τις ὅ,τι ἐδῶ πράττει
θεῖον ἢ οὐτιδανὸν
ἀνεξίτηλος χαράττει
σμίλη εἰς τὸν οὐρανόν·

 Σ’ τοῦ Θεοῦ τὰ ὑπερῶα
τῶν ψυχῶν εἶν’ τὰ μητρῷα.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΓΕΡΟΝΤΑ ΙΩΑΝΝΗ τὸν ΔΟΜΒΟΪΤΗ-2 (Χαρ. Μπούσιας) «Ὅπως γιὰ κάθε μιὰ μέρα ἔρχεται μιὰ ὥρα δεῖλι θἄρθῃ καὶ γιὰ τὴν ἡμέρα τῆς ζωῆς μας θἄρθῃ, φίλοι».

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: