Ο ΤΥΠΟΣ καὶ ἡ ΟΥΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ὁ τύπος καὶ ἡ οὐσία ἀξιολόγησης τῶν κληρικῶν

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.             Ἡ ἀξιολόγηση τῶν κληρικῶν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος τέθηκε σὲ ἰσχὺ μὲ τὴ δημοσίευση τῆς ὑπ. ἀριθμ. 264/2015 Κανονιστικῆς Διάταξης τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου (ΔΙΣ) στὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως καὶ στὸ ἐπίσημο δελτίο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος «Ἐκκλησία», τοῦ μηνὸς Μαρτίου 2015. Μὲ τὴν ἐν λόγῳ διάταξη χαρακτηρίζονται ἔγκυρες οἱ ἐκθέσεις ἀξιολόγησης, οἱ ὁποῖες διενεργήθηκαν κατὰ τὰ ἔτη 2013 καὶ 2014.
.             Θεωρητικὰ ὁ κάθε ἐργαζόμενος θεωρεῖται θετικὸ νὰ ἀξιολογεῖται, ἀφοῦ ἔτσι ἀμείβεται ὁ ἰκανότερος καὶ ὁ ἐργατικότερος. Στὴν πράξη οἱ ἐκπρόσωποι κλάδων, ὅπως τῶν ἐκπαιδευτικῶν, τῶν δημοσιογράφων ποὺ ἐργάζονται στὸν δημόσιο τομέα, τῶν δικαστικῶν, τῶν στρατιωτικῶν καὶ ἄλλων ἔχουν ἐκφράσει τὴν κατηγορηματική τους ἀντίθεση στὴν διαδικασία ἀξιολόγησης. Αὐτὸ γιατί στὴν πράξη θεωροῦν ὅτι τὰ καθήκοντά τους δὲν εἶναι μετρήσιμα, μὲ τοὺς ὅρους ἑνὸς κοινοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου. Ἡ Διαρκὴς Ἱερὰ Σύνοδος ἐδέχθη τὴν ἀξιολόγηση, μὲ τὴ λογικὴ ὅτι κάνει μὲν μίαν ἀβαρία θέτοντας τὸ ὑπούργημα τοῦ ἱερέως στὸ ἴδιο ἐπίπεδο μὲ τῶν ἄλλων δημοσίων ὑπαλλήλων, ἀλλὰ ἔτσι κατοχυρώνει τὴ δημοσιοϋπαλληλικὴ ἰδιότητα τῶν κληρικῶν της, κάτι ποὺ τὰ τελευταῖα χρόνια ἀμφισβητοῦν διάφοροι πολιτικοὶ παράγοντες.
.             Τὴν μὴ ἀξιολόγηση τῶν κληρικῶν κατοχυρώνει ὁ Καταστατικὸς Χάρτης τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ εἶναι ὁ Νόμος 590/1977. Σὲ αὐτὸν ὁ νομοθέτης προέβλεψε οἱ κληρικοὶ οὐδεμία δημοσιοϋπαλληλικοῦ τύπου ἀξιολόγηση νὰ ἔχουν. Ἀντίθετα προέβλεψε νὰ περνοῦν ἀπὸ ἀξιολόγηση οἱ λαϊκοὶ ὑπάλληλοι τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι τῶν ΝΠΔΔ. Τὴ δυσκολία τῆς ἀξιολόγησης ἐκφράζει ἡ προαναφερθεῖσα 264/2015 Κανονιστικὴ Διάταξη τῆς ΔΙΣ. Γράφεται στὸ ἄρθρο 5, μεταξὺ τῶν ἄλλων: «Ὁ βαθμολογητὴς ὀφείλει νὰ λαμβάνει ὑπ᾽ ὄψη του ὅτι ἡ ἀξιολόγηση Κληρικοῦ εἶναι ἐξ ὁρισμοῦ δύσκολη, καὶ τοῦτο διότι ὑφίστανται τμήματα τῆς ποιμαντικῆς διακονίας ἐξ ἀρχῆς ἀπόρρητα ἢ καλυπτόμενα ἀπὸ τὴν ἀναγκαία διάκριση, ὥστε νὰ μὴ καθίστανται ἐμφανῆ (π.χ. τὸ ἀπόρρητο τῆς Ἐξομολογήσεως, ἡ προστασία προσωπικῶν δεδομένων τῶν βοηθουμένων ἀπὸ τὶς προνοιακὲς δραστηριότητες τῆς Ἐκκλησίας). Ἐν ὄψει αὐτοῦ ἡ ἀξιολόγηση ἀπαιτεῖ διάκριση, ἀντικειμενικότητα καὶ σφαιρικότητα».
.             Οἱ δυσκολίες γιὰ τὴν ἀξιολόγηση τῶν κληρικῶν ἀρχίζουν ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς διαδικασίας καὶ συγκεκριμένα ἀπὸ τὴν «αὐτοαξιολόγηση». Ὁ κληρικὸς ποὺ διδάσκει καὶ βιώνει τὴν ταπείνωση ὑποχρεώνεται νὰ γράψει στὸ σχετικὸ ἔντυπο γιὰ τὸν ἑαυτό του! Νὰ περιγράψει τὰ καθήκοντά του καὶ «τὴν ἀνταπόκρισή του σὲ αὐτά»! Τὸ πρῶτο μέρος τῆς αὐτοαξιολόγησης κατακλείεται μὲ τὴν αὐτοβαθμολόγησή του! Καλεῖται δηλαδὴ νὰ βαθμολογήσει τὸν ἑαυτό του στὴν κλίμακα 1 ἕως 10, ποὺ εἶναι τὸ ἄριστα. Γιὰ ἕναν ἱερέα εἶναι αὐτονόητο τὸ δίλημμα τὸ τί βαθμὸ θὰ βάλει στὸν ἑαυτό του. Κάποιοι κληρικοὶ βάζουν 1, δηλώνοντας ἔτσι «τὴν πτωχεία» τοῦ ὅποιου ἔργου τους, ἢ τὴν ἀποδοκιμασία τους γιὰ τὴ διαδικασία. Οἱ πιὸ συντηρητικοί, ποὺ δὲν θέλουν νὰ προκαλέσουν τὸν Μητροπολίτη τους καὶ ἐπιτελοῦν σημαντικὸ ποιμαντικὸ ἔργο, αὐτοβαθμολογοῦνται μεταξὺ τοῦ 5 καὶ τοῦ 7.
.             Ἀκολουθεῖ ἡ διαδικασία τῆς ἀξιολόγησης ἀπὸ τὸν Α΄ ἀξιολογητή, ποὺ εἶναι ὁ Ἀρχιερατικὸς Ἐπίτροπος τῆς περιφερείας του καὶ ἀπὸ τὸν Β΄, ποὺ εἶναι ὁ Πρωτοσύγκελλος ἢ ὁ Γενικὸς Ἀρχιερατικὸς Ἐπίτροπος. Ἐντὸς τοῦ πρώτου τριμήνου κάθε ἔτους συντάσσεται ἔκθεση ἀξιολογήσεως τοῦ ἐφημερίου. Ὅταν ὁ ἐφημέριος συμπληρώσει τὸ νόμιμο χρόνο, γιὰ νὰ κριθεῖ καὶ νὰ προαχθεῖ βαθμολογικῶς, τὸ Μητροπολιτικὸ Συμβούλιο τῆς οἰκείας Μητροπόλεως, ἐνεργώντας ὡς Ὑπηρεσιακὸ Συμβούλιο γιὰ τοὺς ἐφημερίους, διενεργεῖ τὴν κρίση μὲ βάση ὅλες τὶς κρίσεις ἀξιολόγησης τοῦ κρινομένου, ποὺ συνετάγησαν κατὰ τὰ ἔτη μετὰ τὴν τελευταία του κρίση. Αὐτὴ πέραν τοῦ τυπικοῦ ἔχει καὶ οἰκονομικὸ ἀποτέλεσμα, ἔστω μικρό, γιὰ τὸν κρινόμενο.
.             Τὸ πρώτιστο στὴν ἀξιολόγηση τοῦ κάθε ἐφημερίου εἶναι ἡ καλή του σχέση καὶ συνεργασία μὲ τὸν Μητροπολίτη του. Ἡ Κανονιστικὴ Διάταξη 264/2015 τονίζει στὴν παράγραφο 5 τοῦ ἄρθρου 5, μεταξὺ τῶν ἄλλων: «Τὸ πρώτιστο ποὺ βαθμολογεῖται (στὸν ἐφημέριο) εἶναι ἡ συμπεριφορὰ καὶ συνεργασία του μὲ τὸν ἐπιχώριο Μητροπολίτη, ἀλλὰ καὶ τὰ διοικητικὰ ὄργανα τῆς οἰκείας Ἱερᾶς Μητροπόλεως». Ὅταν οἱ σχέσεις Μητροπολίτου – Ἱερέως διαταραχθοῦν, τότε ὁ δεύτερος ἀντιμετωπίζει προβλήματα ὄχι μόνο στὸ ἐπίπεδο τῆς ἀξιολόγησης, ἀλλὰ καὶ γενικότερα.
.         Οἱ περισσότεροι κληρικοὶ πιστεύουν ὅτι ἡ ἀξιολόγηση ὑποβαθμίζει τὸ ὕψιστο ἔργο τους καὶ τὸ ἐκκοσμικεύει. Σημειώνεται ὅτι ἂν ἴσχυε παλιὰ ἡ ἀξιολόγηση γέροντες, ὅπως ὁ Ἅγιος Νικόλαος ὁ Πλανᾶς, ὁ Ἅγιος Πορφύριος ὁ Καυσοκαλυβίτης καὶ ὁ π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος θὰ εἶχαν ἀπορριφθεῖ, ὡς μὴ πληροῦντες τὰ ὅσα τὰ δελτία ἀξιολόγησης προβλέπουν… Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος καλεῖ τοὺς Χριστιανοὺς νὰ μὴν συσχηματίζονται μὲ τὸν κόσμο, ἀλλὰ μπρὸς στὸ οἰκονομικὸ ὄφελος ἀγνοοῦνται οἱ λόγοι του. Σήμερα μεῖζον εἶναι νὰ ὑπάρχει καλὴ σχέση μὲ τὸ «ντοβλέτι». Ἀρκετοὶ Μητροπολίτες ἀναγνωρίζουν τὸ ἄτοπο τῆς ἀξιολόγησης καὶ τυπικὰ τὴν ἐφαρμόζουν, χωρὶς νὰ τῆς δίνουν καὶ πολλὴ σημασία. Ὁ ἀναπλ. Ὑπουργὸς Διοικητικῆς Μεταρρύθμισης κ. Γ. Κατρούγκαλος μιλώντας στὶς 14 Μαΐου 2015 στὸ συνέδριο τοῦ Economist, στὴν Ἀθήνα, προανήγγειλε ὅτι τὶς προσεχεῖς ἡμέρες θὰ καταθέσει νομοσχέδιο στὴ Βουλή, ποὺ θὰ ἀφορᾶ στὴν ἀξιολόγηση τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Δημοσίου. Εἶναι μία εὐκαιρία ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καὶ ἡ Ἱερὰ Σύνοδος νὰ ζητήσουν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸ ἡ Πολιτεία νὰ ἀναγνωρίσει τὴν ἰδιαιτερότητα τοῦ ὑψηλοῦ ὑπουργήματος τῶν κληρικῶν καὶ ὅπως θὰ κάνει μὲ τοὺς ἐκπαιδευτικούς, νὰ ἀπαλλάξει καὶ ἐκείνους τῆς ἀξιολόγησης. Γιὰ τοὺς ἀνεπρόκοπους καὶ τοὺς θεωροῦντας ὡς ἐπάγγελμα τὴν ἱερωσύνη κληρικοὺς οἱ κείμενες διατάξεις ἀρκοῦν, ὥστε νὰ ἐλεγχθοῦν πειθαρχικὰ καὶ οἰκονομικά, ἐνῶ τὰ χρονοεπιδόματα καὶ οἱ αὐξήσεις λόγῳ προαγωγῆς μποροῦν νὰ δίδονται μετὰ ἀπὸ μία τυπικὴ βεβαίωση τοῦ Μητροπολιτικοῦ Συμβουλίου.-

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: