«ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΑ ΠΑΛΙΚΑΡΙΑ, ΣΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΤΑ ΛΑΜΟΓΙΑ»

.           Σὲ μία δήλωση ποὺ σίγουρα προκάλεσε αἴσθηση προχώρησε ἀπὸ τὸ Βαλτέτσι, ὁ Μητροπολίτης Μαντινείας καὶ Κυνουρίας Ἀλέξανδρος… Μετὰ τὸ τέλος τῶν ἐπετειακῶν ἐκδηλώσεων γιὰ τὴ Μάχη τοῦ Βαλτετσίου, ὁ Σεβασμιώτατος, ἀφοῦ δήλωσε συγκινημένος ποὺ βρέθηκε στὸν τόπο αὐτὸ ποὺ πολέμησαν Ἥρωες τὸ 1821, ἀναφέρθηκε σὲ μία συζήτηση ποὺ εἶχε προσφάτως. σὲ ἕνα χωριὸ τῆς Ἀρκαδίας. Ὅπως εἶπε ὁ ἴδιος, ἀναρωτήθηκε … «Γιατί ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες νικᾶμε στοὺς πολέμους καὶ νικιόμαστε στὴν εἰρήνη; Δὲν μπορῶ νὰ τὸ καταλάβω …». Γιὰ νὰ πάρει τὴν ἀπάντηση, ἀπὸ ἕναν συνομιλητή του … «Γιατί στὸν πόλεμο, πᾶνε τὰ παλικάρια, ἐνῶ στὴν εἰρήνη, πᾶνε τὰ λαμόγια»!

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΒΑΛΤΕΤΣΙΟΥ

Ἡ μάχη στὸ Βαλτέτσι (12/05/1821) ἀπὸ τὸν Τάσο Γριτσόπουλο

.           Μάχη Βαλτετσίου. Ἀρχηγὸς τῶν Καρυτινῶν, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν μαχομένων πρὸ τῆς Τριπολιτσᾶς ὅπλων, ὁ Κολοκοτρώνης δὲν ἀπεγοητεύθη μὲ τὴν διάλυσιν τοῦ Στρατοπέδου τοῦ Βαλτετσίου καὶ κατ’ ἀναλογίαν καὶ τῶν ἄλλων τριῶν. Ἀνέπτυξε μεγαλυτέραν δραστηριότητα. Ἔγινε σχεδὸν ἀμέσως ἀνασυγκρότησις τῶν Στρατοπέδων Φαλάνθου, μ’ ἐμπίστους Γοτυνίους. Ἀπὸ Λεοντάρι οἱ στρατευμένοι τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν ἀπεδέχθησαν πρόσκλησι Κολοκοτρώνη, ἐπανῆλθαν στὸ Βαλτέτσι καὶ μεταξὺ 5ης – 6ης Μαΐου εἶχαν συγκεντρωθῆ 1.000 μάχιμοι. Ἐφοβοῦντο νὰ ὀχυρωθοῦν μὲ τὸν κίνδυνον ἐμφανίσεως νέας του ἐχθροῦ. Κατ’ ἐντολὴν τοῦ ἀρχηγοῦ ὀργανώθησαν ταμπούρια σ’ ὁλόκληρο τὸ χωριό. Παρόντες Μανιάτες Μαυρομιχαλαίων, Μεσσήνιοι, Λεονταρίτες μὲ τοὺς ἐντοπίους των ἀρχηγούς. Μὲ τὰ Καρυτινὰ ὀρδιά, τὸ Βαλτέτσι καὶ τὰ Βέρβενα τὰ ἐπὶ Ἀρκαδικοῦ ἐδάφους ἦταν καλὰ ὀργανωμένη ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπανάστασις. Ἐπανῆλθε ὁ ἐνθουσιασμὸς τῶν πρώτων ἡμερῶν τῆς ἐκρήξεως τῆς Ἐπαναστάσεως. Εἶναι ἄκρως χαρακτηριστικὰ τὰ λόγια του Θ. Κολοκοτρώνη : «Οἱ Ἕλληνες μόνοι των ἄλεθαν, ἐζύμωναν, ἔψηναν τὸ ψωμὶ καὶ τὸ ἔφερναν μὲ τὰ ζῶα των εἰς τὸ Στρατόπεδο. Εἴχαμε φοῦρνον ἐθνικὸν εἰς τὴν Πιάνα, Ἁλωνίσταινα, Βυτίνα, Μαγούλιανα, Δημητσάνα, Στεμνίτσα. Πρόβατα μᾶς ἔφερναν πότε ἀπὸ τὰ 30, πότε ἀπὸ τὰ 40, ἀπὸ τὰ 50 ἕνα καὶ τὰ ἔδιδαν μὲ εὐχαρίστησί τους, μπαρούτι μᾶς ἔδινε ἡ Δημητσάνα, τοῦ μπαρουτιοῦ τὴν ὑπόθεσι τὴν εἶχαν πάρει ἐπάνω τους τὰ ἀδέλφια Σπηλιωτόπουλοι, οἱ Σπετσιῶτες καὶ οἱ Ὑδραῖοι μᾶς ἔστελναν καὶ πολεμοφόδια καὶ πετζιὰ γιὰ τζαρούχια». .           Γεγονότα σοβαρὰ διεδραματίσθησαν κατὰ Μάϊον μήνα στὸ Ἀρκαδικὸ πολεμικὸ πεδίο. Ὁ Χουρσὶτ παςὰς Πελοποννήσου, ἀπασχολημένος ἐναντίον τοῦ Ἀλῆ πασᾶ στὰ Γιάννενα, ἀνέθεσε τὴν καταστολὴ τῆς Ἑλληνικῆς ἐξεγέρσεως στὸν Κιοσὲ Μεχμὲτ θέτοντας στὶς διαταγὲς του τὸν Ὠμὲρ Βρυώνη μὲ πεζικὸ στράτευμα 8.000 καὶ Ἱππικὸ 1.000. Πρὶν γίνη ἡ ἀποβίβασις τῶν δυνάμεων αὐτῶν, ὁ Χουρσὶτ ἔσπευσε ν’ ἀποστείλη τὸν Κεχαγιὰ τοῦ Μουσταφᾶ Βέη, ἐπὶ κεφαλῆς 3.500 – 4.000 Ἀλβανῶν. Οἱ ἐπαναστατημένοι Ἕλληνες τὸν ὀνομάζουν Κεχαγιάμπεη καὶ μαζί του θ’ ἀνοίξουν πολεμικὸν διάλογο μέχρι πτώσεως τῆς Τριπολιτσᾶς. Στὸ πέρασμά του ἀπὸ Ρίον – Κόρινθο – Τρίπολι ὁ Κεχαγιάμπεης ἀπέλυε καταστροφὴ καὶ περίτρομοι οἱ κάτοικοι διεσκορπίζοντο. Ἡ Ἐπανάστασις ἐκινδύνευε, θὰ τὴν σώση ὁ Θεὸς καὶ τὰ σφάλματα τοῦ ἐχθροῦ. Ἰσχύει ὅμως ἡ παρατήρησις τοῦ Φιλήμονος, ὅτι ἡ θριαμβευτικὴ εἴσοδος τοῦ Κεχαγιάμπεη στὴν Τριπολιτσὰ στοὺς Τούρκους ἔφερε πηγὴ ἐλπίδων, ἐνῷ στοὺς Ἕλληνες ἀπελπισία. Ἦταν 2α Μαΐου .           Τὸ Στρατόπεδο Βαλτετσίου ὑπῆρξε ὁ πρῶτος στόχος τοῦ Κεχαγιάμπεη. Ἐσχεδιάσθη εὐρυτέρα πολεμικὴ ἐνέργεια γιὰ καταστολὴ τῆς ἐξεγέρσεως. Λιτὴ καὶ συνοπτικὴ ἀλλὰ ἀκριβολογημένη εἶναι ἡ περιγραφὴ τοῦ Κολοκοτρώνη : «… ὁ Κεχαγιὰς καλὰ τερτιπλὴς καὶ πολεμικὸς στέλνει τὸν Ρουμπὴ ἀπὸ τὰ Μπαρδούνια ἐπὶ κεφαλῆς 5.000 νὰ πάγη στὸ Βαλτέτσι καὶ στέλνει καὶ 1.500 χωριστὰ διὰ νυκτὸς νὰ πιάσουν τὰ ὄπισθέν του Βαλτετσίου, ποὺ ἀν τσακισθοῦν οἱ Ἕλληνες, καθὼς τὴν πρώτην φοράν, νὰ τοὺς κτυπήσουν καὶ αὐτὸς τοῦ παίρνει 2.000 καβαλαραίους εἰς τὰ ὄπισθέν του Βαλτετσίου καὶ 1.000 βάνει εἰς τὸ Καλογεροβούνι, διὰ ν’ ἀντισταθοῦν εἰς τὸ στράτευμα τῶν Βερβένων, ἂν κινήση μεντάτι». .           Κατὰ Κολοκοτρώνην, οἱ Τοyρκικὲς δυνάμεις κατὰ Βαλτετσίου ἀνήρχοντο εἰς 7.500 – 8.000 πεζοὺς καὶ 2.000 ἱππεῖς. Τὸ ὀχυρὸ τοῦ Βαλτετσίου εἶχε πλήρη ὀργάνωσι, μὲ κτιστὰ ταμπούρια. Οἱ 5 κλειστοὶ προμαχῶνες περιέλαβαν 750 πολεμιστὰς. Σπίτια, ἐκκλησία, γύρω λίθοι, τὸ χωματοβούνι κατέστησαν ὀχυρὰ μὲ 850 ἀμυνομένους. Οἱ Τοῦρκοι ἐπίστευαν ὅτι οἱ ὀλιγάριθμοι ἔναντι ἀπειράριθμων θὰ ὑποχωρήσουν. Ἀντιστοίχως οἱ Ἕλληνες ἐπίστευαν ὅτι οἱ Τοῦρκοι θ’ ἀπελπισθοῦν καὶ θὰ φύγουν. .           Τίποτε δὲν συνέβη ἀπ’ αὐτά. Ἡ μάχη ἄρχισε πρωὶ – νύκτα στὶς 12 Μαΐου, ὑπῆρξε κρατερὰ καὶ διεξήγετο ὅλην τὴν ἡμέραν μὲ πεῖσμα. Καὶ δὲν ἐσταμάτησε τὴν νύκτα, ἀπεναντίας συνεχίσθη καὶ τὴν ἑπομένη. Εὐτύχημα ὑπῆρξε ὅτι ἔφθασαν ἐγκαίρως ἐνισχύσεις Κολοκοτρώνη – Πλαπούτα, ἄνοιξαν δεύτερο μέτωπο καὶ ἐπῆραν τὶς πλάτες τοῦ ἐχθροῦ. Τὸ μεσονύκτιον ὁ Κολοκοτρώνης ἐμπῆκε στὸ χωριό, ἔφερε τρόφιμα καὶ πολεμοφόδια, ἐνίσχυσε τὸ ἠθικὸν τῶν ἀμυνομένων. Ὑπὲρ τοῦ πολέμου εἰργάζοντο τ’ ἄστρα καὶ ἡ σελήνη 22 ἡμερῶν. Ἀλλ’ ἐκινήθησαν ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων πρὶν ξημερώση καὶ ἐνισχύσεις ἀπὸ τὸ Στρατόπεδο Βερβένων μὲ 700 ἄνδρες Μαυρομιχαλαίων καὶ Γιατράκου. .           Ἐκράτησε ἡ μάχη ἐπὶ 4 ὧρες τῆς 13ης Μαΐου, ὅταν ἔρχισε ἡ κάμψις τῶν Τούρκων, ἡ ὁποία δὲν ἄργησε νὰ μεταβληθῆ σὲ ἄτακτη φυγή. Ἀναγκάσθηκαν οἱ Τοῦρκοι διωκόμενοι μέχρι τὸ ἀπόγευμα στὴν πεδιάδα νὰ πετοῦν στὸν δρόμο πολύτιμα ἀντικείμενα, ὅπλα μὲ χρυσὲς καὶ ἀσημένιες λαβές, ὥστε ν’ ἀναχαιτίζουν τὴν καταξίωξι, στὴν ὁποίαν ὅμως εἶχον λάβει μέρος πολλοὶ ἀπὸ διάφορες κατευθύνσεις. .           Ἡ Τουρκικὴ δύναμις στὴν Τριπολιτσὰ περιελάμβανε καὶ σκληροὺς πολεμιστάς, ὅπως οἱ Μπουρδουνιῶτες καὶ Μυστριῶτες Τοῦρκοι καὶ οἱ Ἀλβανοί. Μὲ τὴν ἀποτυχία στὸ Βαλτέτσι ἐξεδηλώθη νέα ἐπιχείρησις ἐναντίον τοῦ Στρατοπέδου τῶν Βερβένων, μὲ δύναμι πεζῶν καὶ ἱππέων 6.000 στὶς 18 Μαΐου. Οἱ τρεῖς κολῶνες προσέβαλαν ἀπὸ διάφορα σημεῖα Δολιανὰ καὶ Βέρβενα, μὲ συγκεκριμένο σχέδιο. Διεξήχθη μάχη μέχρι τὶς ἀπογευματινὲς ὧρες στὰ Δολιανά, ὅπου μὲ τὸν φόνο τοῦ ἀρχιπυροβολητοῦ ἀχρηστεύθησαν τὰ ἐχθρικὰ κανόνια. Ἐξ ἄλλου στὴν μεταφορὰ τοῦ πολέμου καὶ στὰ Βέρβενα, τοὺς ἀγωνιζόμενους στοὺς πυργοειδεῖς προμαχῶνες ἐβοήθησαν δύο γενναῖοι, ποὺ ἐξόντωσαν δύο διαδοχικῶς σημαιοφόρους τοῦ ἐχθροῦ καὶ τοῦτο ἐδημιούργησε πανικὸν στὸν ἐχθρὸ καὶ ἄρχισε νὰ ὑποχωρῆ. Ἔτσι προσετέθη νέα καὶ διπλὴ νίκη τῶν Ἑλληνικῶν ὅπλων. Ὁ Κολοκοτρώνης ἔστειλε στὸν Κεχαγιάμπεη Ἐπιστολὴ 18 Μαΐου νὰ παραδώση τὰ ὄπλα, γιατί οἱ Ἕλληνες δὲν θὰ ὑποχωρήσουν.

 Σημείωση: Τὸ ἀνωτέρω ἱστορικὸ κείμενο ἀποτελεῖ μέρος τῆς Εἰσήγησης τοῦ Ἱστορικοῦ κ. Τάσου Γριτσόπουλου μὲ τίτλο “Ἡ Ἀρκαδία στὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821”. Ὁλόκληρη ἡ Εἰσήγηση δημοσιεύεται στὴ διεύθυνση conference.arcadians.gr , στὶς σελίδες τοῦ Α´ Παγκοσμίου Παναρκαδικοῦ Διαδικτυακοῦ Συνεδρίου.

  Α.Κ.Β 12/05/2006

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: