ΠΑΝΤΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΠΙΔΑ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Πάντα ὑπάρχει ἐλπίδα*

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.             Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητο πὼς ζοῦμε σὲ μία ἐποχὴ νεοειδωλολατρίας, ὅπως ὀρθὰ τὴν χαρακτήρισε ὁ Ὀρθόδοξος Ἀμερικανὸς καθηγητὴς Βιοηθικῆς Ἔνγκερχαρντ Τρίστραμ. Δὲν πιστεύουμε στὰ ἀρχαῖα εἴδωλα, ὅμως λατρεύουμε τὰ νέα: τὴ βία, τὸ σέξ, τὸν ὠφελιμισμό, τὸν ὑλισμό, μὲ μία λέξη τὴν ἡδονὴ στὶς ποικίλες μορφές της. Σήμερα δὲν καλούμεθα στὸ μαρτύριο, ὅπως συνέβαινε στοὺς πρώτους χριστιανικοὺς αἰῶνες, αὐτὸ  ἀκόμη δὲν συμβαίνει στὶς λεγόμενες χριστιανικὲς χῶρες, ἀλλὰ σὲ αὐτὲς τῆς Ἀνατολῆς -ἰσλαμικὲς καὶ ἰνδουιστικὲς- 100.000 εἶναι οἱ μάρτυρες γιὰ τὸν Χριστὸ κάθε χρόνο. Ὅμως ὑφιστάμεθα τὴν ἐπιβολὴ μίας πεζῆς, μίας ἐπίπεδης ζωῆς χωρὶς ἀνάταση καὶ χωρὶς Ἀνάσταση.

.             Εἶναι μία ζωὴ ποὺ μᾶς ἐπιβλήθηκε ἀπὸ τὴ Δύση. Σημειώνω πὼς ὁ ποιητὴς καὶ διανοητὴς Γιῶργος Σαραντάρης ὅταν μιλάει γιὰ τὴ Δύση ἐννοεῖ τὸ κοσμικὸ φρόνημα, ποὺ ἔχει θεμελιωθεῖ πάνω στὴ λογικὴ καὶ στὴν ἡδονή. Γράφει σχετικά: «Ἡ Δύση καλλιεργεῖ τὴ θνητὴ ζωὴ τοῦ ἀτόμου, τὴν καλλωπίζει σύμφωνα μ’ ἐκεῖνο τὸ κριτήριο τοῦ ἔρωτα, ποὺ εἶναι τὸ μόνο κριτήριο, ποὺ εἰλικρινὰ ἐπιτρέπει στὸ ἄτομο ἡ προοπτικὴ τοῦ θανάτου. Γιατί ἡ Δύση λησμονεῖ τὸ θάνατο, ἀλλὰ ὁ θάνατος εἶναι ἡ κύρια ὑποστασιακὴ προοπτική της. Ὅ,τι γιὰ τὸ Χριστιανὸ εἶναι ὁ Θεός, γιὰ τὴ Δύση εἶναι ὁ θάνατος…». (Τὸ κείμενο ἐγράφη στὶς 3 Ἰουλίου τοῦ 1938 καὶ περιλαμβάνεται στὸν 2ο Τόμο τῶν Ἔργων του, ποὺ περιλαμβάνει τὰ Κατάλοιπά του ἀπὸ τὸ 1932 ἕως τὸ 1940. Τὸ δίτομο ἔργο εἶναι ἔκδοση τῆς Βικελαίας Βιβλιοθήκης – Ἡράκλειο, 2006, σέλ. 464).
.             Ἐδῶ ἀβίαστα γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Πῶς μπορεῖ νὰ ἐπιβιώσουμε στὸν καταιγισμὸ τοῦ πρακτικοῦ ὑλισμοῦ ποὺ μᾶς ἐπιβάλλεται; Πρῶτα νὰ ἐγκολπωθοῦμε αὐτὸ ποὺ εἶχε συνειδητοποιήσει ὁ Ζήσιμος Λορεντζάτος, ὅπως καὶ τόσοι ἄλλοι κληρικοὶ καὶ λαϊκοί. Γράφει στὰ «Collectanea» του: «Χωρὶς τὴν πίστη μου καὶ χωρὶς τὴ γλώσσα μου – τὰ δύο αὐτὰ ὑπερατομικὰ κρατήματα ἢ κερκέλια (Σημ.: Σημαίνει συνδετικοὺς κρίκους) – πέφτω …πέφτω… πέφτω… στὸ κενό… στὴν ἄβυσσο τὴν πνευματική, τὴν ἄπατη (ἂν τέτοιο πράμα ὑπάρχει πουθενά)». Καὶ τὰ δύο αὐτὰ σημαντικὰ γιὰ τὴ ζωὴ τοῦ Ἔθνους μας στοιχεῖα ἀπὸ καιρὸ καὶ σὺν τῷ χρόνῳ ὑποβαθμίζονται.
.               Ἐμεῖς στὴν ὑποβάθμιση αὐτὴ ἀντιστεκόμαστε πνευματικά, ὁ καθένας μὲ τὶς δυνάμεις ποὺ διαθέτει καὶ ἀπὸ τὴ θέση ὅπου βρίσκεται. Σκοπός μας νὰ ἐπιβιώσουν καὶ τὰ δύο καὶ νὰ μεταλαμπαδευθοῦν στὴν ἑπόμενη ἀπὸ μᾶς γενιά. Ὁ Σεφέρης εἶχε ἐκφράσει στὸν Λορεντζάτο τὸ φόβο του, ὅτι ἡ γενιά τους θὰ ἦταν ἡ τελευταία ποὺ θὰ μιλοῦσε τὰ ἑλληνικά…Δόξα τῷ Θεῷ ἐμεῖς τὰ μιλᾶμε. Πρόβλημα ὅμως ὑπάρχει καὶ μὲ τὴν Πίστη καὶ μὲ τὴ Γλῶσσα.
.             Ὡς πρὸς τὴν Πίστη μας, λυποῦμαι ποὺ τὸ λέγω, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ποιμαίνουσα Ἐκκλησία ὑπάρχει, πλὴν φωτεινῶν ἐξαιρέσεων, μία σιωπὴ στὰ κακῶς κείμενα, καὶ μία ἀδράνεια στὸ ξήλωμα τῶν παραδοσιακῶν ζωογόνων Ἀξιῶν μας.
.               Ὡς πρὸς τὴ γλῶσσα, οἱ νεοέλληνες ξεχνοῦν τὸν πλοῦτο τῆς γλώσσας μας περιορίζουν μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου τὸ λεξιλόγιό τους, καὶ ἀγνοοῦν σιγὰ-σιγὰ ὄχι μόνο τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ κλασσικὰ ἔργα ἑλλήνων συγγραφέων, ἀκόμη καὶ τὸν Παπαδιαμάντη. Τὸ πρόβλημα ἐντείνεται ἀφ᾽ ἑνὸς μὲν μὲ τὴ νοοτροπία τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καὶ πολλῶν διδασκόντων, ἀφ᾽ ἑτέρου δὲ μὲ τὴ συνήθεια ποὺ ἐπικρατεῖ, δυστυχῶς μὲ τὴν ἀνοχὴ τῶν γονέων, στοὺς μαθητὲς καὶ τὶς μαθήτριες, νὰ βρίσκονται ὑπὸ τὴν ἐπήρρεια τῶν ἠλεκτρονικῶν ὑπολογιστῶν καὶ τῆς τηλεόρασης. Τὰ ἀγαθὰ αὐτὰ τῆς τεχνολογίας εἶναι ὅπως τὸ μαχαίρι. Ἀπαιτοῦν σωστὴ χρήση, ἀλλιῶς κάνουν κακὸ στὶς νεανικὲς εὐαίσθητες ψυχές.
.               Δεύτερον. Γιὰ νὰ ἐπιβιώσουν οἱ Ἀξίες, στὶς ὁποῖες πιστεύουμε, ὀφείλουμε νὰ ἀποτελοῦμε παράδειγμα στὰ παιδιά μας, στὰ ἐγγόνια μας, στὸ περιβάλλον μας. Ὄχι μόνο λόγια, κυρίως ἔργα. Πάλι ὁ Λορεντζάτος γράφει: «Τὸ μέγιστο ποὺ μπορεῖς νὰ γίνεις μία μέρα γιὰ τὸν τόπο σου- μία καλὴ πυξίδα». Μακάρι ὅλοι καὶ ὅλες νὰ ἀποτελοῦμε μία ἔστω μικρή, -σημασία δὲν ἔχει τὸ μέγεθος, ἀλλὰ ὁ προσανατολισμός-, πυξίδα στὴ ζωὴ τοῦ οἰκογενειακοῦ καὶ κοινωνικοῦ μας περιβάλλοντος.
.               Καὶ τὸ τρίτο, ἀλλὰ ἴσως τὸ σημαντικότερο γιὰ τὴν ἐπιβίωση τοῦ Ἔθνους μας, εἶναι νὰ προσευχόμαστε, πολὺ θερμὰ καὶ μὲ εἰλικρίνεια.
.               Διερχόμαστε, ὡς Ἕλληνες, μία σοβαρὴ κρίση ποὺ εἶναι ἄγνωστο ποῦ θὰ μᾶς ὁδηγήσει. Τὶς εὐθύνες γι’ αὐτὴν τὶς ρίχνουμε κυρίως στοὺς ξένους. Ὅμως αὐτὴ εἶναι ἡ μισὴ ἀλήθεια. Ἡ ἄλλη μισὴ εἶναι πὼς ὁ τρόπος τῆς ζωῆς μας καὶ πιὸ συγκεκριμένα ὁ πρακτικὸς ὑλισμός, ποὺ κυριαρχεῖ μέσα μας, εἶναι αὐτὸς ποὺ ἔχει ἀλλοιώσει τὶς ψυχές μας καὶ μᾶς ἔχει ὁδηγήσει στὴ σημερινὴ κρίση. Ὁ ἀείμνηστος ἐξαίρετος φιλοσοφῶν φιλόλογος καὶ σπουδαῖος πνευματικὸς ἄνθρωπος Βασίλειος Τατάκης, στὰ 1938 ἔγραψε γιὰ τὶς οἰκονομικὲς κρίσεις, ποὺ διέρχεται περιοδικὰ ἡ ἀνθρωπότητα: «Ἡ κρίση δὲν εἶναι οἰκονομική. Θρονιάζει μέσα μας». Ἂν ζοῦσε ἡ γιαγιά μου καὶ ἡ μητέρα μου, πρόσφυγες ἀπὸ τὴ Μικρὰ Ἀσία, θὰ χαμογελοῦσαν πικρά, εἶμαι βέβαιος, γιὰ αὐτὸ ποὺ λέμε ἐμεῖς σήμερα κρίση. Πέρασαν μία καταστροφή, μία γενοκτονία, ἕνα ξεριζωμό. Χάσανε τὰ πάντα: πατρίδα, βιός, ἀγαπημένα πρόσωπα καὶ μέρη. Ἄλλο νὰ ἀκοῦμε γιὰ ξεριζωμό, καὶ τελείως ἄλλο νὰ μᾶς συμβαίνει… Στὴ συνέχεια πέρασαν τὴν κατοχὴ ὅπου, ὅπως περιέγραψε καὶ ἡ Ἀρβελέρ, οἱ ἄνθρωποι πολλὲς φορὲς περνοῦσαν πάνω ἀπὸ πτώματα συνανθρώπων τους ποὺ εἶχαν πεθάνει ἀπὸ ἀσιτία. Μακάρι νὰ μὴν ξαναδεῖ τὸ Ἔθνος μας τέτοιες δοκιμασίες…
.           Πρέπει νὰ ὁμολογήσουμε πὼς ἡ ζωή μας ἔχει δυσκολέψει καὶ τῶν παιδιῶν καὶ ἐγγόνων μας θά ᾽ναι δυσκολότερη. Καὶ δὲν μιλάω μόνο ἀπὸ οἰκονομικῆς πλευρᾶς, ποὺ συνήθως πάει τὸ μυαλό μας. Μιλάω ἀπὸ πνευματικῆς, ἠθικῆς καὶ κοινωνικῆς πλευρᾶς. Ἡ γενιά μας φταίει γιὰ τὴν κατάσταση ποὺ διαμορφώνεται στὰ παιδιὰ καὶ στὰ ἐγγόνια μας. Ἐμεῖς ἀπὸ τὴν πλευρά μας, τὸ ἐπαναλαμβάνω, συνεχίζουμε νὰ ἀγωνιζόμαστε γιὰ νὰ σώσουμε τὶς ψυχές μας καὶ νὰ περισώσουμε ὅ, τι μποροῦμε. Γι᾽αὐτὸ χρειάζεται ἡ ἐκτενὴς προσευχή μας καὶ ἡ ἐκζήτηση τῆς βοηθείας καὶ τοῦ ἐλέους ἀπὸ τὸν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό. Θὰ ἀναφέρω πάλι μία σκέψη τοῦ Λορεντζάτου:
.            «Ἀγαπάω τὸν Χριστὸ γιατί εἶναι ὁ μόνος ποὺ μοῦ δείχνει τὴν ἀθλιότητά μου. Ἰδιαίτερα τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς λογαριάζω τὴ φοβερὴ ἀπόσταση καὶ συντρίβομαι ἀποκαμωμένος στρατοκόπος – γυρεύω ἕνα χάνι στὸ δρόμο νὰ κάνω ἕνα λουτρό, νὰ ἀλλάξω ροῦχα καὶ νὰ ξεκουραστῶ, νὰ ξεκουραστῶ. Μπροστὰ στὴ συχώρεση τοῦ Χριστοῦ ἡ προσπάθειά μου τίποτα. Ὅμως προσπαθῶ, προσπαθῶ». Ὅλα μπορεῖ νὰ μᾶς τὰ συχωρέσει ὁ Θεός», ἔλεγε ὁ Πικιώνης, «πὼς δὲν προσπαθήσαμε δὲν θὰ μᾶς τὸ συχωρέσει ποτέ».
.             Ναί, ἐμεῖς προσπαθοῦμε καὶ διδάσκουμε τοὺς νεότερους ὅτι καὶ αὐτοὶ ὀφείλουν νὰ προσπαθοῦν καὶ πὼς πρέπει νὰ ἀπαρνηθοῦν κάθε μορφῆς ἡδονή, ὅλα ὅσα ἀναφέρει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στοὺς Γαλάτες ὡς «ἔργα τῆς σαρκός». Γιατί, ὅπως γράφει ὁ Σαραντάρης, «Ἡ πράξη ἡ ἀντίθετη τῆς ἡδονῆς εἶναι ἐκεῖνο ποὺ οἱ περισσότεροι ὀνομάζουμε “πνευματικὴ ζωή”, εἶναι ἡ πορεία πρὸς τὴν ὕπαρξη». Εἶναι ἐκεῖνο ποὺ τονίζει ὁ ἅγιος Ἰουστίνος Πόποβιτς στὸ βιβλίο τοῦ «Ἄνθρωπος καὶ Θεάνθρωπος», ὅτι ὁ ἁμαρτωλὸς ἄνθρωπος ἂν καὶ ζεῖ καὶ κινεῖται εἶναι χωρὶς ὕπαρξη, χωρὶς ζωή.
.           Ἐμεῖς προσπαθοῦμε ἀλλά, θὰ ρωτήσει κάποιος, στὴ σημερινὴ κρίση ὑπάρχει ἐλπίδα, ἢ «ἀέρα δέρομε»; Ἀσφαλῶς καὶ ὑπάρχει ἐλπίδα. Οἱ κρίσεις, -καλύτερα νὰ τὶς λέμε δοκιμασίες-, σὲ ὅλα τὰ ἐπίπεδα, προσωπικό, οἰκογενειακό, κοινωνικό, ἐθνικό, εἶναι εὐκαιρία γιὰ νὰ ἀποκτήσουμε αὐτοσυνειδησία τῶν πραγματικῶν μας διαστάσεων καὶ γιὰ νὰ φιλοσοφήσουμε στὴ ζωὴ μὲ τὴν προοπτική τῆς αἰωνιότητας. Μέσα σὲ αὐτὸ τὸ καῦμα τῆς κρίσης ἂς εἴμαστε γεμάτοι Ἀγάπη, Πίστη, Ἐλπίδα, ὑπομονή, θέληση, ἐνέργεια.
.               Ὁ Ἑλληνισμὸς ἔχει περάσει πολλὲς καὶ δεινὲς δοκιμασίες καὶ ἔχει ἐπιζήσει. Καὶ τώρα αὐτὸ θὰ συμβεῖ. Πρέπει νὰ εἴμαστε βέβαιοι. Ἀκόμη καὶ μέσα σ’ αὐτὸ τὸν ὑλιστικὸ ὀρυμαγδὸ πάντα θὰ ὑπάρχει ἡ μικρὰ ζύμη ποὺ ὅλο τὸ φύραμα θὰ ζυμώνει.. Καὶ μὴ μᾶς λείψει ἡ Αἰσιοδοξία….ἂς εἴμαστε αὐτὸ ποὺ περιγράφει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στοὺς Κορινθίους: «Ὡς λυπούμενοι ἀεὶ δὲ χαίροντες, ὡς πτωχοὶ πολλοὺς δὲ πλουτίζοντες, ὡς μηδὲν ἔχοντες καὶ πάντα κατέχοντες», Β´ Κορ. ϛ´10).
.           Συμπερασματικὰ ἡ ἐλπίδα νὰ μὴ μᾶς ἀφήνει! νὰ μὴν τὸ βάζουμε κάτω! ΤΩΡΑ μᾶς χρειάζονται τὰ παιδιά μας, οἱ συνάνθρωποί μας, ΤΩΡΑ μᾶς χρειάζεται ἡ Πατρίδα μας.
.             Μὴν ξεχνᾶμε ποτὲ πὼς ὅταν ὁ Ἠλίας ἦταν ἀπελπισμένος στὴ σπηλια του πιστεύοντας ὅτι τὸ πᾶν εἶχε χαθεῖ στὸ Ἰσραήλ, φωνὴ Κυρίου τὸν ἐνημέρωσε πὼς ἑπτὰ χιλιάδες ἄνδρες, δὲν εἶχαν κάμψει γόνυ οὔτε εἶχαν προσκυνήσει τὸν Βάαλ. (Βασ. Γ´ ιθ´ 18). Κι ἐμεῖς δὲν εἴμαστε λίγοι καὶ ὁ Θεὸς εἶναι βοηθός μας.-

*Χαιρετισμὸς εἰς συνεστίαση τῆς Ἑνώσεως Ἐπιστημόνων Γυναικῶν. Κυριακὴ 8 Φεβρουαρίου 2015

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: