ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ; -4

ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ;
ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ
[Δ´]

Ὑπὸ τοῦ Καθ. Δρ. Ἀλεξίου Π. Παναγόπουλου

Μέρος Α´: ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ; -1

Μέρος Β´: ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ; -2

Μέρος Γ´: ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ; -3

.               Ὁ ἐθνικὸς ὁραματισμός. Ἡ δράση τοῦ Πατροκοσμᾶ δέχθηκε πολλὲς ἑρμηνεῖες. Χαρακτηρίστηκε «ἐθνικιστής», «κοινωνικὸς ἐπαναστάτης» κ.α. Μᾶλλον τὸν ἀδικοῦν, γιατί εἶχε εὐρὺ πατερικὸ φρόνημα, οἱ στόχοι, τὰ μέσα του καθορίζονταν ἀπὸ τὴ ζωὴ καὶ τὴν πράξη τῆς Ἐκκλησίας μὲ τὸν ἐθνικὸ ἀναβαπτισμὸ τοῦ Γένους. Μιλοῦσε γιὰ μία ἑλληνικὴ κοινωνία ἐφάμιλλη «κατοικία τοῦ Θεοῦ, κατοικία τῶν ἀγγέλων». Τὸ ἔργο του θὰ συνεχίσει τόσο ὁ συμμαθητής του ὁ Ρήγας Φεραῖος (ὁ ὁποῖος κι αὐτὸς ὡς θύμα συκοφαντίας θὰ συλληφθεῖ στὴν Βιέννη γιὰ νὰ ὁδηγηθεῖ καὶ θανατωθεῖ στὸ Βελιγράδι στὸν ποταμὸ Δούναβη), ὅσο καὶ ὁ λόγιος λίγο ἀργότερα, Κοσμᾶς Φλαμιάτος ὁ ὁποῖος δὲν θὰ δεχθεῖ τὴν ἕδρα τῆς Ἰουνίου Ἀκαδημίας ἀλλὰ θὰ δηλητηριαστεῖ στὶς φοβερὲς φυλακὲς ἀράπη τοῦ κάστρου τοῦ Ρίου, μαζί του γιὰ μικρὸ διάστημα ἐκεῖ θὰ μείνει φυλακισμένος καὶ ὁ ἀρχιμ. Ἰγνάτιος Λαμπρόπουλος καὶ ὁ γνωστὸς Παπουλάκος ἐκ Καλαβρύτων, τὸν ὁποῖο θὰ ἐξορίσουν στὸ νησὶ τῆς Ἀνδρου γιὰ νὰ πεθάνει ἀπὸ κτύπημα ἄδικου ἀρχιερέως.
.               Ἡ διδασκαλία τοῦ Αἰτωλοῦ ἦταν χρυσοστομική, ὅταν ἔλεγε: «γῆν οὐρανὸν ποιήσωμεν». Ὁδηγοῦσαν τὰ λόγια του σὲ μία χριστοκεντρικὴ κοινωνία, μὲ δικαιοσύνη, σὲ μία ἀδελφοποιία, μὲ ἐλευθερία, δικαιοσύνη, ἰσότητα ἐν ἀγάπῃ: «Νὰ ζήσουν (οἱ ἄνθρωποι) -ἔλεγε- καὶ ἐδῶ καλά, εἰρηνικὰ καὶ ἀγαπημένα, καὶ μετὰ νὰ πηγαίνουν εἰς τὸν παράδεισον νὰ χαίρωνται πάντοτε». Ἐκινεῖτο σὲ ἕναν πνευματοκρατικὸ ρεαλισμὸ τῆς ἐθναρχούσας Ἐκκλησίας καὶ τῆς Ὀρθοδοξίας, σὲ ὅρια -ὑπαρκτοῦ Χριστιανισμοῦ. Ἀφοῦ μία Ἑλλάδα χωρὶς Χριστό, χωρὶς Ὀρθοδοξία, χωρὶς ἑλληνικὴ γλώσσα, δίχως φιλοπατρία, ἦταν ξένη, ἐντελῶς ξένη γι’ αὐτὸν (λόγια πολὺ ἐπίκαιρα σήμερα ποὺ ἔχουν συσσωρευτεῖ στὴν Χώρα μας ἑκατομμύρια μουσουλμάνων καὶ ὅσων ἄλλων. Ἔλεγε: «Ἢ πατρίδα μου ἡ ψεύτικη, ἡ γήινη καὶ ματαία, εἶναι ἀπὸ τοῦ Ἁγίου Ἄρτης καὶ ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν Ἀποκούρου», καὶ θὰ συμπλήρωνε: «Ἡμεῖς, Χριστιανοί μου, δὲν ἔχομεν ἐδῶ πατρίδα. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Θεὸς μᾶς ἔβαλε τὸν νοῦν εἰς τὸ ἐπάνω μέρος, διὰ νὰ στοχαζώμασθε πάντοτε τὴν οὐράνιον βασιλείαν, τὴν ἀληθινὴν πατρίδα μας».
.               Ἡ ἐθνικὴ καὶ πολιτικὴ προσδοκία, ὅπως στοὺς Κολυβάδες, σωζόταν καὶ στὸν Πατροκοσμᾶ, μέσῳ τοῦ ρωμαίικου (ἀφοῦ ἔλεγε προφητικά: «αὐτὸ μία μέρα θὰ γίνη ρωμαίικο»). Ἡ ἀνάσταση τοῦ Γένους προσανατολιζόταν στὴν Πόλη καὶ τὴν Ρωμανία, μὲ ἀποκατάσταση τοῦ Γένους μέσα στὶς προφητεῖες του. Μὲ ὑπονοούμενα καὶ συμβολικὲς φράσεις, θὰ προσπαθοῦσε νὰ ἐμπνεύσει στὶς ψυχὲς τῶν ὑποδούλων Ἑλλήνων τὸν πόθο τῆς παλιγγενεσίας καὶ νὰ συντηρήσει τὴν ἐλπίδα γιὰ τὴν ἔλευση τοῦ «ποθούμενου» τῆς Λευτεριᾶς.
.               Ὡς μόνο μέσο γι᾽ αὐτὴ τὴν θαυμαστὴ ἐθνεργεσία τῆς συλλογικῆς συνείδησης θεωροῦσε τὴν ὀρθὴ πίστη. Λέγοντας: «Τὸ κορμί σας ἂς τὸ καύσουν, ἂς τὸ τηγανίσουν· τὰ πράγματά σας ἂς τὰ πάρουν, μὴ σᾶς μέλλει. Δώσατε τα. Δὲν εἶναι δικά σας. Ψυχὴ καὶ Χριστὸς σᾶς χρειάζονται. Αὐτὰ τὰ δύο ὅλος ὁ κόσμος νὰ πέση δὲν ἠμπορεῖ νὰ σᾶς τὰ πάρη, ἐκτὸς καὶ τὰ δώσετε μὲ τὸ θέλημά σας. Αὐτὰ τὰ δύο νὰ τὰ φυλάττετε, νὰ μὴ τὰ χάσετε».
.               Ὁ Κοσμᾶς σίγουρα εἶχε διαβάσει τὰ ἑρμηνευτικὰ ἐκεῖνα κείμενα ποὺ μιλοῦσαν γιὰ τὸ ξανθὸ γένος τῶν Ρώς, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ χωρία ἀπὸ τὸν προφήτη Ἰεζεκιήλ καὶ ἀπὸ τὴν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννη. Ὅμως, μετὰ τὶς ἀποτυχίες τῶν ρωσο-τουρκικῶν συγκρούσεων (τὸ 1774 κ.ἑ.) πρέπει νὰ προβληματίστηκε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς, ὅτι δὲν ἦταν τότε αὐτὸς ὁ ἔσχατος καιρός, ἔτσι προσανατόλισε γιὰ τὴν ἀνάγκη γιὰ μιὰ ἐσωτερικὴ ἀτομικὴ διαδρομή, ὥστε νὰ βροῦν μόνοι τους οἱ Ἕλληνες τὸν δρόμο τῆς ἐλευθερίας μὲ τὴν ἀποτίναξη τοῦ ζυγοῦ, μὲ τὴν ἀναζωπύρηση τῆς ἐθνικῆς αὐτοσυνειδησίας.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ; -5

, , , ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: