ΕΠΕΣΤΡΕΨΕ Η ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ Κ. ΔΙΑΘΗΚΗ ΤΗΣ Ι. Μ. ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ

Εἰκονογραφημένη Καινὴ Διαθήκη ἀπὸ τὸ Γκετὶ τῆς Καλιφόρνιας
πίσω στὴν Ἱερὰ Μονὴ τοῦ Διονυσίου στὸ Ἅγιον Ὄρος

.         Ὕστερα ἀπὸ μισὸν αἰώνα ἐπέστρεψε… σπίτι του στὴν Ἑλλάδα. Τὸ σπάνιο βυζαντινὸ χειρόγραφο, μία εἰκονογραφημένη Καινὴ Διαθήκη ἀπὸ τὴν μονὴ τοῦ Ἁγίου Διονυσίου στὸ Ἅγιον Ὄρος, ποὺ βρισκόταν στὰ… «χέρια» τοῦ μουσείου Γκετί, πῆρε τὸν δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς. Τὸ ἀριστούργημα τῆς μεσοβυζαντινῆς περιόδου μάλιστα σὲ λίγες ἡμέρες θὰ τοποθετηθεῖ σὲ περίοπτη θέση στὶς προθῆκες τοῦ Βυζαντινοῦ καὶ Χριστιανικοῦ Μουσείου Ἀθηνῶν, ὅπου θὰ παραμείνει ἕως καὶ τὶς 30 Ὀκτωβρίου γιὰ νὰ ἐπιστρέψει ἐν συνεχείᾳ ἐκεῖ ὅπου πραγματικὰ ἀνήκει: στὴ Βιβλιοθήκη τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Διονυσίου στὸ Ἅγιον Ὄρος.
.         Ὁ περγαμηνὸς κώδικας τοῦ 12ου αἰώνα (γνωστὸ καὶ ὡς Τετραευάγγελο) εἶναι ἔργο τοῦ περίφημου γραφέα Θεοκτίστου. Στὶς ἐξαιρετικῆς σπανιότητας σελίδες του, οἱ ὁποῖες εἶναι διακοσμημένες μὲ λαμπρὲς εἰκονογραφήσεις, περιλαμβάνονται χαρακτηριστικὰ παραδείγματα κανόνων ἀντιστοιχίας τῶν εὐαγγελίων, περίτεχνα ἐπίτιτλα ἀλλὰ καὶ μικρογραφίες τῶν τεσσάρων Εὐαγγελιστῶν στὶς προμετωπίδες τῶν σελίδων.
.         Σύμφωνα δὲ μὲ τοὺς εἰδικοὺς καὶ τοὺς μελετητὲς τὸν 12ο αἰώνα, ἡ παραγωγὴ πολυτελῶν χειρογράφων -σὰν καὶ αὐτὸ- ἦταν μία πολὺ δημοφιλὴς πρακτική. Τὰ ἔργα αὐτὰ προορίζονταν συνήθως γιὰ μέλη τῆς αὐτοκρατορικῆς οἰκογένειας τῶν Κομνηνῶν ἢ γιὰ μεγάλα μοναστήρια τῆς Κωνσταντινούπολης.
.         Ὅπως ἔχει γίνει γνωστό, τὸ σπουδαῖο αὐτὸ θρησκευτικὸ κειμήλιο -ἡ προαναγγελία τῆς ἐπιστροφῆς τοῦ ὁποίου εἶχε γίνει πρὶν ἀπὸ ἀρκετοὺς περίπου μῆνες ἀπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ ΥΠΠΟΑ- ἐκλάπη ἀπὸ τὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Διονυσίου τὴν ἄνοιξη τοῦ 1960. Στὴ συνέχεια πέρασε ἀπὸ πολλὲς ἰδιωτικὲς συλλογές, γιὰ νὰ καταλήξει τὸ 1983 στὸ Μουσεῖο Γκετὶ τῆς Καλιφόρνιας, τὸ ὁποῖο τὸ ἀγόρασε ὡς μέρος μίας μεγάλης συλλογῆς. Ἔπειτα ἀπὸ ἐνδελεχῆ ἔρευνα καὶ μεγάλη ἀναζήτηση διαπιστώθηκε ὅτι τὸ χειρόγραφο προερχόταν ἀπὸ τὴ συγκεκριμένη μονὴ τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ εἶχε μεταφερθεῖ στὴν ἄλλη ἄκρη τοῦ Ἀτλαντικοῦ μὲ παράνομο τρόπο. Ἡ ἐπιστροφή του μάλιστα γίνεται στὸ πλαίσιο τοῦ συμφώνου συνεργασίας ποὺ ὑπεγράφη τὸ 2011 ἀνάμεσα στὸ ΥΠΠΟΑ καὶ τὸ ἀμερικανικὸ μουσεῖο. Νὰ θυμίσουμε ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι καὶ τὸ μοναδικὸ ἔργο ποὺ τὰ τελευταῖα χρόνια ἔχει ἐπιστραφεῖ στὴ χώρα μας ἀπὸ τὰ πολιτιστικὰ ἱδρύματα τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τὸ 2012, ὁ ἀμερικανικὸς πολιτιστικὸς ὀργανισμὸς μᾶς εἶχε στείλει πίσω δύο τμήματα ἐπιτύμβιου ἀναγλύφου καὶ μία ἐνεπίγραφη στήλη, ἐνῶ τὸν περασμένο Ἰούλιο σχεδὸν 10.600 ἀρχαῖα ἀντικείμενα ποὺ εἶχαν κλαπεῖ ἀπὸ τοὺς ναζὶ τὴν περίοδο τῆς Κατοχῆς ἦρθαν καὶ πάλι στὴν Ἑλλάδα.

 Ἔλειπαν μισὸν αἰώνα

 .         Τὸ ἀριστούργημα ἀπὸ τὴν ἐρχόμενη Δευτέρα θὰ ἐκτίθεται στὸ Βυζαντινὸ καὶ Χριστιανικὸ Μουσεῖο Ἀθηνῶν μαζὶ μὲ ἕνα φύλλο ἀπὸ τὸ ἐν λόγῳ χειρόγραφο ποὺ ἀπεικονίζει τὶς προτομὲς τῶν Δώδεκα Ἀποστόλων. Τὸ συγκεκριμένο ἔργο, τὸ ὁποῖο εἶχε ἀγοραστεῖ ξεχωριστὰ μέχρι σήμερα, φιλοξενοῦνταν στὸ Μουσεῖο Κανελλοπούλου στὴν Ἀθήνα. Χαρακτηριστικὸ εἶναι δὲ ὅτι μετὰ τὸ πέρας τῆς ἔκθεσης τόσο τὸ χειρόγραφο ὅσο καὶ τὸ φύλλο ἀπὸ τὸ Μουσεῖο Κανελλοπούλου θὰ ἐπιστρέψουν στὴ Βιβλιοθήκη τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Διονυσίου στὸ Ἅγιον Ὄρος, ἀπὸ ὅπου λείπουν περισσότερα ἀπὸ 50 χρόνια.

ΠΗΓΗ: dimokratianews.gr

Γιώτα Βαζούρα

 

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: