ΤΟΤΕ «ΠΟΥΛΟΥΣΑΝ» ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ, ΤΩΡΑ ΤΗΝ ΠΟΥΛΟΥΝ! (Δ. Νατσιός)

Τότε «πουλοῦσαν» τὸν ἑαυτό τους γιὰ τὴν πατρίδα,
τώρα τὴν πουλοῦν

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός

.                   Στὰ «Ἅπαντα περὶ Κολοκοτρωναίων», (ἔκδ. ΙΔΕΒ), περιέχεται καὶ ὁ περίφημος λόγος τοῦ θρυλικοῦ Γέρου τοῦ Μοριᾶ στὴν Πνύκα. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ στὸν περίφημο λόγο τοῦ στρατηγοῦ, παρακαταθήκη στὸ Γένος. (Τὸν ὁποῖο φρόντισαν τὰ σαΐνια τοῦ πρώην Παιδαγωγικοῦ Ἰνστιτούτου νὰ λογοκρίνουν. Στὸ ἀπόσπασμα ποὺ περιέχεται στὸ βιβλίο «Γλώσσας» ϛ´ Δημοτικοῦ, β´ τεῦχος, σελ. 105, ἀφαιρέθηκε τὸ σημεῖο, στὸ ὁποῖο ὁ Κολοκοτρώνης περιγράφει τὰ δεινὰ τῆς Τουρκοκρατίας: «Καὶ ὕστερα ἦλθαν οἱ Μουσουλμάνοι καὶ ἔκαμαν ὅ,τι μποροῦσαν διὰ νὰ ἀλλάξη ὁ λαὸς τὴν πίστιν του. Ἔκοψαν γλῶσσες εἰς πολλοὺς ἀνθρώπους, ἀλλ’ ἐστάθη ἀδύνατο νὰ τὸ κατορθώσουν. Τὸν ἕνα ἔκοπταν, ὁ ἄλλος τὸν σταυρὸν τὸν ἔκαμε…»). [ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Ἰδοὺ μέχρι ποίου σημείου φτάνει ἡ Ἐργολαβία τῆς Ἀλλοτριώσεως, ἰδοὺ ΤΙ εἶναι αὐτὸ ποὺ τοὺς ἐνοχλεῖ καὶ τὸ ἀφαιροῦν!]
.                   Στὸν προαναφερθέντα τόμο, μετὰ τὸ τέλος τοῦ Λόγου, παρατίθεται μία ὑποσημείωση. Ἀντιγράφω: «Ὁ Λόγος τοῦ Κολοκοτρώνη εἰς Πνύκα κατεγράφη ἀπὸ τὸν γυμνασιάρχη Γεώργιο Γεννάδιο, δημοσιεύτηκε δὲ στὸν “Αἰώνα”, 13 Νοε 1838, μὲ τὴν σημείωση: “Κατὰ τὴν 7 Ὀκτωβρίου ὁ στρατηγὸς Θ. Κολοκτρώνης, Σύμβουλος ἐν ἐνεργείᾳ, ἐπισκεφθεὶς τὸ Ἑλληνικὸν Γυμνάσιον τῆς καθέδρας, ἠκροάσθη μίαν καὶ ἠμίσειαν ὥρα τὸν πεπαιδευμένον Γυμνασιάρχην κ. Γεννάδιον παραδίδοντα. Ἐνθουσιασθεὶς καὶ ἀπὸ τὴν παράδοσιν καὶ ἀπὸ τὴν θέαν τοσούτων μαθητῶν, εἶπε πρὸς τὸν κ. Γεννάδιον, τὴν ὁποία συνέλαβεν ἐπιθυμίαν του νὰ ὁμιλήση, εἰ δυνατόν, καὶ ὁ ἴδιος πρὸς τοὺς νέους μαθητάς. Τὴν πρότασίν του αὐτὴν ἀπεδέχθη ὁ κ. Γυμνασιάρχης μὲ τὴν μεγαλυτέραν εὐχαρίστησιν καὶ προσδιώρισε τὴν 10 ὥραν τῆς ἐπιούσης ὡς ἡμέρας ἐορτασίμου». Καὶ ἐπειδὴ μαζεύτηκε ὅλη ἡ Ἀθήνα, λόγῳ στενότητας τοῦ Γυμνασίου, ὁ Κολοκοτρώνης μίλησε στὴν Πνύκα.
.                   Τὸν λόγο τοῦ Κολοκοτρώνη τὸν διάβασα καὶ τὸν δίδαξα πολλὲς φορὲς στοὺς μαθητές μου. Ἐξαίσιο μάθημα πατριδογνωσίας. Τὶς προάλλες ποὺ ἀναφέρθηκα στὴν τάξη στὸν θάνατο τοῦ ἥρωα (4 Φεβρουαρίου 1843), «σκόνταψα» στὴν ὑποσημείωση. Γιατί μίλησε ὁ Κολοκοτρώνης; Τί τὸν παρακίνησε καὶ τὸν ἐνθουσίασε; Μὰ ἡ παράδοση τοῦ «πεπαιδευμένου Γυμνασιάρχη κ. Γενναδίου». (Τί ὡραία, τί ρωμαλέα στιγμή! Νὰ διδάσκει ὁ δάσκαλος καὶ ἀνάμεσα στοὺς μαθητὲς τὸ ἀθάνατο ’21. Γι’ αὐτὸ φροντίζω πάντα νὰ ἔχω ἀναρτημένη στὴν τάξη μου τὴν εἰκόνα του).
.                   Ποιός εἶναι αὐτὸς ὁ δάσκαλος, ποὺ μᾶς κληροδότησε τὸν Λόγο καὶ προκάλεσε τὸν θαυμασμὸ τοῦ Κολοκοτρώνη; Πρόκειται γιὰ τὸν «Μέγα διδάσκαλον τοῦ Γένους, ἐπονομασθέντα Σωτήρα τῆς Πατρίδος», Γεώργιο Γεννάδιο. (Τὰ ὅσα ἀκολουθοῦν στηρίζονται κυρίως σὲ ἄρθρο τοῦ Ε. Φωτιάδη, στὸν Λεξικὸ τοῦ «Ἡλίου», τόμ. 5, σέλ. 83-87, Ἀθήνα 1948). Ἐπειδή, ἐν πρώτοις, ὑποστηρίζω τὸ παλαμικὸ «σχολεῖο ἴσον δάσκαλος» καὶ ὄχι «πρῶτα ὁ μαθητής», ὅπως διατυμπανίζει τὸ ὑπουργεῖο καὶ ἀκολουθῶ τὴν «δασκαλοκεντρική», ἢ καλύτερα «χριστοκεντρικὴ» μέθοδο διδασκαλίας, καὶ ὄχι τὶς φραγκοθεωρίες μὲ τὶς περίεργες ὀνομασίες «ὁμαδοσυνεργατικὴ» καὶ λοιπά, παραθέτω λίγα ἀπὸ τὸν βίο καὶ τὴν πολιτεία τοῦ ἐπιφανοῦς Δασκάλου, γιὰ νὰ καταλάβουμε καὶ ἐμεῖς οἱ τωρινοὶ δάσκαλοι ὅτι, «Κι ἂν εἶναι πλῆθος τ’ ἄσχημα /κι ἂν εἶναι τ’ ἄδεια ἀφέντες /φτάνει μία σκέψη, μία ψυχή,/ φτάνει ἐσύ, ἐγὼ φτάνω,/ νὰ δώσει νόημα/ στὸν πολλῶν τὴν ὕπαρξη/ Ἕνας φτάνει», ὅπως μᾶς κανοναρχεῖ ὁ Κωστὴς Παλαμᾶς.
.                   Γεννήθηκε στὰ Δολιανὰ τὸ 1789. Λαμβάνει ξεχωριστὴ παιδεία σὲ σχολὲς τῆς πατρίδος καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ. «Ἠτο ἀνὴρ ἀνεξάρτητος τὸ φρόνημα, ἀφιλοκερδής, ἀξιοπρεπής, θυμόσοφος, πλήρης φαιδρότητος καὶ λεπτοτάτης σωκρατικῆς εἰρωνείας, μεγάλης ἐπιβολῆς, εὐρείας παιδείας καὶ φιλοπατρίας». Τὸ 1817 εὑρίσκεται στὴν Ὀδησσὸ τῆς Ρωσίας καὶ διδάσκει στὴν ἐκεῖ «Ἑλληνικὴν Σχολήν». Κάποτε ἐπισκέφτηκε τὴν σχολὴ ὁ τσάρος Ἀλέξανδρος συνοδευόμενος ἀπὸ τὸν Καποδίστρια. Ἐνθουσιασθεὶς ὁ τσάρος ἀπὸ τὰ προσόντα τοῦ Γενναδίου, τοῦ προτείνει τὴν ἀπονομὴ τίτλου εὐγενείας καὶ δὴ τοῦ βαρόνου. Ἀπαντᾶ ὁ Δάσκαλος: «Ἂν ἠμεῖς οἱ Ἕλληνες ἀρχίσωμεν γινόμενοι βαρόνοι, κίνδυνος εἶναι μὴ τινὲς ἀποβάλλοντες τὸ «βὰρ» μείνωσιν… «ὄνοι». (Θυμήθηκα ἕνα βιβλίο τοῦ Χρ. Πασαλάρη: «οἱ βαρόνοι τῶν media»…)
.                   Τὸ 1820 διδάσκει στὸ Βουκουρέστι, ἡ διδασκαλία του «ἀπέβλεπε εἰς τὴν μόρφωσιν πατριωτικοῦ αἰσθήματος ἡρώων μᾶλλον ἢ μαθητῶν». Ἀπ’ αὐτὲς τὶς αἴθουσες βγῆκε ὁ Ἱερὸς Λόχος. Στὸ τελευταῖο του μάθημα, θὰ πεῖ: «Ἠλθεν ἡ ὥρα νὰ δείξετε πρὸς τὸν κόσμον, ὅστις σᾶς κοιτάζει, καὶ πρὸς τὴν πατρίδα, ἥτις ἐλπίζει ἀπό σᾶς, ὅτι εἶσθε γνήσια τέκνα αὐτῆς. Ἦλθεν ἡ ὥρα νὰ δείξετε τὴν εὐγνωμοσύνην σας πρὸς τὴν πατρίδα, ἥτις σᾶς ἐγέννησε καὶ νὰ προσφέρετε ἐλάχιστον πράγμα, ἀντὶ τῆς μεγίστης εὐεργεσίας: ὅτι σᾶς ἔκαμεν Ἕλληνας, νὰ προσφέρετε τὴν ζωήν σας ὑπὲρ αὐτῆς. Ἀφοῦ σᾶς ἔδωσε τὴν ζωήν, τώρα σᾶς προτείνει τὴν ἀθανασίαν. Πρόγονοι καὶ πατέρες 3000 ἐτῶν, ἥρωες, μάρτυρες, σοφοί, στρατηλάται, σᾶς κοιτάζουν ἀπὸ τὸν οὐρανόν, διὰ νὰ ἰδοῦν ἂν θὰ φανῆτε ἄξιοι αὐτῶν καὶ τῆς Πατρίδος. Τῶν Θερμοπυλῶν, τοῦ Μαραθῶνος, τῆς Σαλαμίνος, τῶν Πλαταιῶν αἱ ψυχαὶ σᾶς νεύουν καὶ σᾶς ἐνθαρρύνουν. Τοῦ Ἱεροῦ Λόχου τῶν Θηβῶν οἱ ἀδελφοί σας σᾶς φωνάζουν: Μὴ μᾶς ἀτιμάσετε! Μιμηθῆτε μας! Σᾶς περιμένομεν μὲ ἀγκάλας ἀνοικτάς. 4 αἰώνων Τουρκοκρατίας ἥρωες καὶ μάρτυρες, ἡ ἀθάνατη κλεφτουριά, ἱεράρχαι, ἄρχοντες, διδάσκαλοι, σᾶς φωνάζουν: Μάχεσθε ὑπὲρ Πίστεως καὶ Πατρίδος! Τῶν παλαιῶν Ἀθηνῶν οἱ νέοι σᾶς προσκαλοῦν νὰ ὁρκισθῆτε τὸν ὅρκο ἐκείνων. Γονατίσατε καὶ ὁρκισθῆτε! Οὐ καταισχυνῶ ὄπλα τὰ ἱερά. Παιδιὰ τῆς Πατρίδος φανῆτε ἄξιοι τῶν πατέρων σας. Ἔφθασεν ἡ στιγμή. Σᾶς παρακαλεῖ ἡ Πατρὶς νὰ τὴν ἐλευθερώσετε καὶ νὰ ἀπαθανατισθῆτε». Ἔπειτα τοὺς φίλησε ὅλους καὶ ἔκλεισε τὴν σχολή.
.                   Τὸ 1826 τὸν βρίσκουμε στὸ Ναύπλιο, λίγο μετὰ τὴν Ἔξοδο τοῦ Μεσολογγίου. Γράφει ὁ Φωτάκος: «Κλαυθμὸς καὶ ὀδυρμός, ἐγίνετο καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀπὸ τὴν ξηρὰν καὶ ἀπὸ τὴν θάλασσαν…». Ἡ Ἐπανάσταση κινδύνευε. Τὴν 8η Ἰουνίου ὁ Γεννάδιος καλεῖ στὸ Ναύπλιο τὸν λαὸ «εἰς ὑπέρτατον ἀγώνα ὑπὲρ σωτηρίας τῆς Ἑλλάδος». Ὁ αὐτήκοος καὶ αὐτόπτης Ἀλ. Ραγκαβής, στὰ ἀπομνημονεύματά του, μεταφέρει τὴν σκηνὴ καὶ τὰ λόγια τοῦ Δασκάλου τοῦ Γένους. «Ἡ πατρὶς καταστρέφεται, ὁ ἀγὼν ματαιοῦται, ἡ ἐλευθερία ἐκπνέει. Ἀπαιτεῖται βοήθεια σύντονος. Πρέπει οἱ ἀνδρεῖοι οὗτοι, οἵτινες ἔφαγον πυρίτιν καὶ ἀνέπνευσαν φλόγας καὶ ἤδη ἀργοὶ καὶ λιμώττοντες μᾶς περιστοιχίζουν, νὰ σπεύσωσιν ὅπου νέος κίνδυνος τοὺς καλεῖ. Πρὸς τοῦτο ἀπαιτοῦνται πόροι καὶ πόροι ἐλλείπουσιν. Ἀλλ’ ἂν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν πατρίδα, ἂν εἴμεθα ἄξιοι νὰ ζῶμεν ἄνδρες ἐλεύθεροι, πόρους εὐρίσκομεν. Ἂς δώση ἕκαστος ὅ,τι ἔχει καὶ δύναται. Ἰδοὺ ἡ πενιχρὰ προσφορά μου. Ἂς μὲ μιμηθῆ ὅστις θέλει. Καὶ ἐπικροτοῦντος τοῦ πλήθους ἐκένωσε κατὰ γῆς τὸ ἰσχνὸν διδασκαλικὸν βαλάντιόν του…
.                   Ἀλλὰ ὄχι, ἐπανέλαβε μετ’ ὀλίγον, ἡ συνεισφορὰ αὔτη εἶναι οὐτιδανή. Ὀβολὸν  ἄλλον δὲν ἔχω νὰ δώσω, ἀλλ’ ἔχω ἐμαυτὸν καὶ ἰδοὺ τὸν πωλῶ. Τίς θέλει διδάσκαλον ἐπὶ τέσσαρα ἔτη διὰ τὰ παιδιά του; Ἂς καταβάλη ἐνταῦθα τὸ τίμημα». Τί μεγαλεῖο! Τέσσερα χρόνια «ἰδιαίτερα» καὶ τὸ ἀντίτιμο γιὰ τὴν πατρίδα.  Μπῆκαν στὸ φιλότιμο οἱ φτωχοὶ Ἕλληνες, πρόσφεραν ὅ,τι εἶχαν, ἀκόμη καὶ τοὺς «νυφικοὺς δακτυλίους» οἱ γυναῖκες, καὶ σώθηκε ἡ Ἐπανάσταση, γιατί μὲ τὰ χρήματα καὶ τὰ τιμαλφῆ ἐξοπλίστηκε ὁ στρατὸς τοῦ Καραϊσκάκη. (Ὁ Κολοκοτρώνης μετὰ ἀπὸ αὐτὸ τὸν ὀνόμαζε «πατέρα μας, πατέρα τῆς πατρίδος, ἅγιο ἄνθρωπο»). Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα πολλά, σπουδαῖα καὶ ἡρωικά, ποὺ ἔπραξε ὁ «ἅγιος» αὐτὸς Δάσκαλος τοῦ Γένους. Μέχρι τὴν θανή του, τὸ 1854, ποὺ τὸν βρίσκει «πρόεδρο τῆς Ἐπαναστατικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἠπειρωτῶν», στὴν ἐκεῖ ἐκραγεῖσα ἐπανάσταση, διδάσκει, ὄχι μὲ λόγια παχιὰ καὶ «κούφια καρύδια», ἀλλὰ μὲ τὸν βίο του. (Σημειωτέον ὅτι πέθανε ἀπὸ τὴν χολέρα ποὺ «ἔφεραν» οἱ Φράγκοι τὸ 1854 στὸν Πειραιά).

.                   Λέμε ὅτι τὸ πετραχήλι τοῦ Πατροκοσμᾶ καὶ τὸ καριοφίλι τοῦ Κολοκοτρώνη μᾶς ἀπελευθέρωσαν. Ἂς προσθέσουμε ὅμως καὶ τὸ κοντύλι τοῦ Γενναδίου. Αὐτὸ εἶναι τὸ «ἐμεῖς» τοῦ Μακρυγιάννη….

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: