ΠΡΟΣ ΑΜΕΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΑ ΑΚΙΝΗΤΑ

Τὸ σχέδιο (fast track) γιὰ νὰ ἀξιοποιηθοῦν
ἄμεσα τὰ ἀκίνητα τῆς Ἐκκλησίας

Δημήτρης Ριζούλης

ἐφημ. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ», 26.01.2014

.                 Ραγδαῖες ἐξελίξεις (πρωτοφανεῖς γιὰ τὰ δεδομένα τῆς Ἐκκλησίας) ἀναμένεται νὰ «τρέξουν» τὸ προσεχὲς διάστημα, ἀφοῦ μπαίνει στὴν τελικὴ εὐθεία ἕνα δύσκολο καὶ πολύπλοκο σχέδιο γιὰ τὴν ἀξιοποίηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας. Τὰ τελευταῖα χρόνια προωθήθηκαν μὲ μεθοδικότητα πρωτοβουλίες, συμφωνίες καὶ νομοθετικὲς ρυθμίσεις ποὺ εἶχαν στόχο τὸ «ξεμπλοκάρισμα» σημαντικῶν ἀκινήτων, τὰ ὁποῖα μπορεῖ νὰ εἰσφέρουν ἔσοδα στὸ φιλανθρωπικὸ ἔργο τῆς Ἐκκλησίας, εἰδικὰ στὴν τρέχουσα περίοδο ποὺ οἱ ἀνάγκες ἔχουν πολλαπλασιαστεῖ.
.                 Οἱ ἀγκυλώσεις καὶ ἡ ἔλλειψη θεσμικοῦ πλαισίου καθιστοῦσαν ἕως τώρα ἀδύνατη τὴν ὅποια ἀξιοποίηση καὶ ἔφερναν τὴν Ἐκκλησία σὲ δυσχερῆ θέση, ἀφοῦ δεχόταν ἐπιθέσεις γιὰ «μεγάλη περιουσία», ἡ ὁποία ὅμως δὲν ἔφερνε ἔσοδα οὔτε ἑνὸς εὐρώ! Γιὰ νὰ ξεμπλοκάρει ἡ ὑπόθεση προηγήθηκαν δύο σημαντικὲς ἀποφάσεις. Ἡ πρώτη ἦταν νὰ προχωρήσει ἀρχικὰ ἡ ἀξιοποίηση περιουσίας τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς (καὶ ὄχι τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος συνολικά), γιὰ νὰ ὑπάρξει εὐελιξία καὶ ταχύτητα στὴ λήψη ἀποφάσεων, καὶ ἡ δεύτερη νὰ γίνει μία γενναία πρόταση οἰκονομικῆς συνεργασίας στὸ κράτος.

 Ἡ πρόταση

 .                 Ἔτσι ἡ Ἀρχιεπισκοπὴ πρότεινε στὴν Πολιτεία τὴ σύσταση κοινῆς ἐταιρίας καὶ ὅσα ἔσοδα προκύψουν νὰ μοιραστοῦν ἐξ ἴσου. Δηλαδὴ ἡ Ἀρχιεπισκοπὴ παραχώρησε τὸ 50% τῶν ἐσόδων της στὸ κράτος (οὐσιαστικὰ σὰν νὰ φορολογεῖται μὲ συντελεστὴ 50%) προκειμένου νὰ «τρέξουν» οἱ ὑποθέσεις καὶ νὰ προκύψει σημαντικὸ ὄφελος τόσο στὸ φιλανθρωπικὸ ἔργο ὅσο καὶ στὰ ταμεῖα τῆς Πολιτείας. Στὸ ὅλο σχέδιο τέθηκαν δύο βασικὲς προϋποθέσεις: νὰ μὴ γίνει καμία πώληση καὶ νὰ ὑπάρξει πρόβλεψη γιὰ τὶς περιβαλλοντικὲς ἐπιπτώσεις. Τὸ μοντέλο διαχείρισης ποὺ ἐπελέγη εἶναι ἡ «ἐνοικίαση τῆς ἐπιφανείας» καὶ μετὰ τὸ πέρας τοῦ χρονικοῦ ὁρίου τῆς συμφωνίας τὸ ἀκίνητο νὰ ἐπιστρέφεται στὴν Ἐκκλησία (οὐσιαστικά, μακροχρόνια μίσθωση χωρὶς νὰ χάνεται τὸ δικαίωμα ἰδιοκτησίας). Ἡ συγκεκριμένη διαδικασία εἶναι πρωτόγνωρη γιὰ τὴ χώρα μας, ἀφοῦ ἀκόμα καὶ οἱ σχετικοὶ νόμοι ψηφίστηκαν πρὶν ἀπὸ μερικοὺς μῆνες.
.                 Ἡ Πολιτεία δέχτηκε (ὅπως ἦταν φυσικὸ) μὲ ἐνθουσιασμὸ τὴν πρόταση καὶ ξεκίνησαν οἱ ἐνέργειες γιὰ τὴν ὑλοποίησή της. Στὸ μεσοδιάστημα, ἐκκλησιαστικοὶ παράγοντες ἦρθαν σὲ ἐπαφὴ μὲ κορυφαῖα νομικὰ γραφεῖα, μεγάλους διεθνεῖς οἴκους καὶ ἐγνωσμένης ἀξίας τεχνοκράτες, προκειμένου νὰ διασφαλιστοῦν ἡ διαφάνεια καὶ ἡ νομιμότητα γιὰ κάθε βῆμα τοῦ σχεδίου. Βασικοὶ στόχοι τῆς Ἐκκλησίας, γιὰ νὰ προχωρήσει τὸ σχέδιο, ἦταν νὰ ὑπάρχει ἐντιμότητα, ξεκάθαρη ροὴ χρημάτων καὶ διεθνεῖς ἀδιάβλητοι διαγωνισμοί. Κάπως ἔτσι ξεκίνησε ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μεγαλόπνοου πλάνου.
.                 Τὸ πρῶτο πράγμα ποὺ ἔπρεπε νὰ γίνει ἦταν νὰ ρυθμιστεῖ τὸ νομοθετικὸ πλαίσιο. Ἔτσι προωθήθηκε καὶ ψηφίστηκε ἀπὸ τὴ Βουλὴ ἡ ἔνταξη τῆς Ἐκκλησίας στοὺς ἐπενδυτικοὺς νόμους ΕΣΧΑΔΑ καὶ ΕΣΧΑΣΕ, ποὺ προβλέπουν τὴν ἐπίσπευση τῶν διαδικασιῶν γιὰ περιπτώσεις ἀξιοποίησης περιουσίας μέσῳ Προεδρικοῦ Διατάγματος. Γιὰ παράδειγμα, ἂν ἡ Ἐκκλησία ζητήσει ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖο περιβάλλοντος ὅρους δόμησης καὶ καταθέσει μελέτη περιβαλλοντικῶν ἐπιπτώσεων, μὲ τὴν ὁποία καλύπτονται ὅλα τὰ ζητήματα καὶ ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν ἐπιβαρύνεται τὸ περιβάλλον, τὸ ὑπουργεῖο μπορεῖ νὰ προτείνει στὴν Προεδρία τὴν ὑπογραφὴ διατάγματος χωρὶς νὰ χρειάζεται καμία ἄλλη διαδικασία.
.                 Ἔπειτα ἀπὸ ὅλα αὐτὰ τὸν περασμένο Αὔγουστο ἱδρύθηκε ἡ κοινὴ ἐταιρία μὲ τὸ κράτος. Ἔχει διοικητικὸ συμβούλιο μὲ πέντε μέλη (ὅλοι λαϊκοί), τρία ἀπὸ τὴν Ἀρχιεπισκοπή, ἕνα ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖο Παιδείας καὶ ἕνα ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖο Οἰκονομικῶν. Ἡ μόνη ἐκκρεμότητα αὐτὴ τὴ στιγμὴ εἶναι ἡ ὑπογραφὴ τῆς σχετικῆς κοινῆς ὑπουργικῆς ἀπόφασης (εἶναι θέμα ἡμερῶν νὰ συμβεῖ, ἀφοῦ τὸ ζήτημα εἶναι καθαρὰ τυπικό). Τὰ τρία μέλη τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς εἶναι πρόσωπα μὲ μεγάλη πείρα καὶ σχέσεις μὲ τὴν Ἐκκλησία, ποὺ δραστηριοποιοῦνται ἐπιτυχῶς στὸν συγκεκριμένο τομέα.
.                 Ἡ πρώτη πιλοτικὴ ἐφαρμογὴ συνδιαχείρισης Ἐκκλησίας – Πολιτείας θὰ ἀφορᾶ τὸ Ὀρφανοτροφεῖο Βουλιαγμένης ποὺ ἀνήκει στὴν Ἀρχιεπισκοπὴ (καὶ οὐσιαστικὰ εἶναι τὸ μόνο σοβαρὸ περιουσιακὸ στοιχεῖο ποὺ διαθέτει). Πρόκειται γιὰ ἀκίνητο 85 στρεμμάτων ἰδιωτικοῦ δικαίου δίπλα στὸ «φιλέτο» τοῦ «Ἀστέρα», ποὺ πρόσφατα πουλήθηκε ἀπὸ τὸ Δημόσιο σὲ ξένο μεγάλο fund. Τοὺς ἐρχόμενους μῆνες ἡ κοινὴ ἐταιρία θὰ προκηρύξει διαγωνισμὸ γιὰ τὴ χρήση τοῦ χώρου, «τρέχοντας» παράλληλα τὶς διαδικασίες γιὰ τὴν ἔκδοση Προεδρικοῦ Διατάγματος ποὺ θὰ καθορίζει τοὺς ὅρους δόμησης. Ὁ χρονικὸς ὁρίζοντας κατάληξης τῆς διαδικασίας εἶναι ἕξι μῆνες (αὐτὸ ὁρίζει καὶ ὁ σχετικὸς νόμος), ὁπότε οἱ ἐξελίξεις θὰ εἶναι ἄμεσες.

 Τὰ συμφέροντα

 .                 Βεβαίως στὴν Ἀρχιεπισκοπὴ γνωρίζουν ὅτι μπορεῖ νὰ ὑπάρξουν προβλήματα καὶ ἰσχυρὲς πιέσεις ἀπὸ διάφορα συμφέροντα καὶ τοπικοὺς παράγοντες. Πιστεύουν ὅμως ὅτι ἡ ἀπόλυτη διαφάνεια καὶ ἡ συμμετοχὴ ὅλων στοὺς διαγωνισμοὺς μπορεῖ νὰ ἀποτελέσουν τὴν καλύτερη «ὀχύρωση». Στὸν διαγωνισμὸ πάντως θὰ τεθοῦν ἐπιπλέον προϋποθέσεις προκειμένου ἡ χρήση νὰ μὴν εἶναι παντελῶς «ἀσύμβατη» μὲ τὴν Ἐκκλησία.
.                 Ἐξυπακούεται ὅτι προτάσεις γιὰ δημιουργία καζίνου ἐπὶ παραδείγματι θὰ ἀπορριφθοῦν ἀσυζητητί. Μὲ βάση τὴ λογική, ἕνα ἐπιχειρηματικὸ σχέδιο γιὰ δημιουργία ξενοδοχείου φαντάζει (ἐκ πρώτης ὄψεως) ἡ πιὸ πιθανὴ ἐπιλογή. Ἐπίσης ὑπάρχει πρόβλεψη νὰ ἐκφράσουν καὶ οἱ κάτοικοι τῆς Βουλιαγμένης τὴ γνώμη τους γιὰ τὸ τί ἔχει περισσότερο ἀνάγκη ἡ περιοχή. Μὲ ἐντολὴ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου κανεὶς κληρικὸς δὲν θὰ ἔχει ἐμπλοκὴ στὶς προπαρασκευαστικὲς διαδικασίες. Ἡ δυνατότητα παρέμβασης θὰ ὑπάρχει μόνο σὲ περίπτωση ποὺ δὲν τηρηθοῦν οἱ προϋποθέσεις τῆς διαφάνειας.

 Σκέψεις νὰ μεταφερθεῖ τὸ ἵδρυμα

 .                 Τὸ Ὀρφανοτροφεῖο τῆς Βουλιαγμένης (μὲ τὴ μακρὰ ἱστορία καὶ προσφορὰ) βρίσκεται σὲ ἕνα σημεῖο μοναδικῆς ἀξίας. Εἶναι γεγονὸς ὅτι στὴν ἐποχή μας οἱ ἀνάγκες (στὸν συγκεκριμένο τομέα) εἶναι μικρότερες, γι᾽ αὐτὸ σήμερα ζοῦν ἐκεῖ μόνο 17 παιδιά (ὅλα ἀπὸ ἀλλοδαποὺς γονεῖς). Τὰ ὀρφανὰ θὰ παραμείνουν στὴν ἀγκαλιὰ τοῦ ἱδρύματος, ἀλλὰ θὰ μεταφερθοῦν σὲ ἄλλες κτιριακὲς ὑποδομές. Ἐξ ἄλλου ἕνα φιλανθρωπικὸ ἵδρυμα δὲν εἶναι ἀπαραίτητο νὰ λειτουργεῖ στὸ κομμάτι γῆς ποὺ ἀποτελεῖ τὸ καλύτερο «φιλέτο» τῆς Μεσογείου.
.                 Ἂν ὅλα πᾶνε καλὰ καὶ ὁ διαγωνισμὸς γιὰ τὴ μακροχρόνια μίσθωση προχωρήσει καὶ ὁλοκληρωθεῖ ἡ περίπτωση τοῦ ὀρφανοτροφείου, μπορεῖ νὰ ἀποτελέσει τὸ «μοντέλο ἀξιοποίησης» ποὺ θὰ ἀκολουθηθεῖ καὶ γιὰ ἄλλες περιπτώσεις ἱερῶν μητροπόλεων, ἐφ᾽ ὄσον τὸ ἐπιθυμοῦν βέβαια οἱ τοπικοὶ ἐπίσκοποι. Ἡ πρόβλεψη εἶναι στὴ συνέχεια νὰ ἀξιοποιηθεῖ ἡ περιοχὴ τῆς Φασκομηλιᾶς (ἡ ἔκταση 1.500 στρεμμάτων ἀπὸ τὰ Λιμανάκια ἕως τὴ Βάρκιζα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα τὰ 250 δὲν εἶναι δασικὰ) ποὺ ἀνήκει στὴν ΕΚΥΟ, ἀλλὰ καὶ περιοχὲς στὴν περιφέρεια τῆς χώρας, ὅπου τὰ ἔσοδα θὰ μοιραστοῦν οἱ τοπικὲς μητροπόλεις μὲ τὸ κράτος.

 Τὰ πολλαπλὰ ὀφέλη τῆς ἀνάπτυξης καὶ οἱ θέσεις ἐργασίας ποὺ θὰ προκύψουν!

.                 Ἡ Ἐκκλησία τὰ τελευταῖα χρόνια ἔχει καλύψει σὲ μεγάλο βαθμὸ τὶς τεράστιες ἀνθρωπιστικὲς ἀνάγκες ποὺ δημιουργήθηκαν στὴ χώρα. Ὡστόσο ἡ λαϊκὴ ἀπαίτηση (ἀλλὰ καὶ ἡ πρόθεση τῆς Ἐκκλησίας) εἶναι ἡ βοήθεια νὰ γίνει ἀκόμα μεγαλύτερη. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος προσπαθεῖ νὰ πείσει ὅλες τὶς μητροπόλεις νὰ ἀνταποκριθοῦν καὶ νὰ διευρύνουν τὸ ἔργο τους, ὥστε ἡ φιλανθρωπία νὰ καταστεῖ βασικὸς πυλώνας τῆς δράσης τους. Μὲ δεδομένο ὅτι τὰ ἔσοδα τῶν ναῶν ἔχουν ὑποστεῖ καθίζηση καὶ τὰ ἀκίνητα ποὺ ἕως τώρα ἐνοικιάζονταν εἶναι πλέον ἄδεια, ὁ μόνος τρόπος αὔξησης τοῦ κοινωνικοῦ ἔργου εἶναι αὐτὸ νὰ γίνει μέσῳ τῆς ἀνάπτυξης. Εἶναι κρίμα, πρῶτα γιὰ τὸν τόπο καὶ μετὰ γιὰ τὴν Ἐκκλησία, νὰ ὑπάρχουν ἐκτάσεις «φιλέτα» στὴν Ἀττικὴ καὶ νὰ μένουν ἀναξιοποίητα.
.                 Στὴν προώθηση τοῦ σχεδίου γιὰ τὴν περιουσία ἐλήφθησαν ὑπ᾽ ὄψιν καὶ τὰ ἐπιπλέον πολλαπλὰ ὀφέλη (ὅπως οἱ νέες θέσεις ἐργασίας) ποὺ θὰ δημιουργηθοῦν ἀπὸ τοὺς «ἐνοικιαστὲς» μὲ τὴν κατασκευὴ καὶ τὴ λειτουργία τῶν ὑποδομῶν. Μὴν ξεχνᾶμε ἄλλωστε ὅτι οἱ δυνατότητες τῆς Ἐκκλησίας εἶναι πολὺ περιορισμένες, ἀφοῦ ἔχει ἤδη παραχωρήσει τὸ 1952 καὶ τὸ 1978 τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς περιουσίας της στὸ κράτος καὶ τὸ κομμάτι ποὺ τῆς ἔχει ἀπομείνει εἶναι ἐκτάσεις μέ… ἀγριόχορτα καὶ χαμομήλι ἢ οἰκόπεδα ποὺ καταπατοῦν ἐπιτήδειοι!

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: