«ΟΥΚ ΟΙΔΑΤΕ ΤΙ ΑΙΤΕΙΣΘΕ» («Μέ τό μέλι πιάνεις πιό πολλές μῦγες, παρά μέ τό ξύδι»)

«Οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε»
῾Ομιλία στό Εὐαγγέλιο τῆς Ε´ Κυριακῆς τῶν Νηστειῶν
(Μάρκ. ι´
32-45).

τοῦ πρωτ. π. Σταύρου Τρικαλιώτη

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

.             Ὁ Κύριός μας προλέγει γιά τρίτη φορά τόν θάνατό Του στούς μαθητές του. Τούς προετοιμάζει, τούς προσγειώνει, τούς δείχνει τόν δρόμο τῆς ἀληθινῆς δόξας, πού προέρχεται ἀπό τήν ἐκ ἐκ νεκρῶν ἀνάστασή του, πού περνᾶ ὅμως μέσα ἀπό τόν σταυρό τοῦ μαρτυρίου καί τόν δύσβατο δρόμο τῶν παθημάτων. Ἕνα ἰδιάζον χαρακτηριστικό τοῦ σημερινοῦ εὐαγγελικοῦ ἀναγνώσματος εἶναι ὅτι ὁ εὐαγγελιστής Μάρκος μᾶς παρουσιάζει στήν ἀρχή τόν Κύριο νά ἐκθέτει στούς μαθητές του «τά μέλλοντα αὐτῷ συμβαίνειν» παραθέτοντας μιά σειρά ἀπό ρήματα σέ αὔξουσα νοηματική κλίμακα καί ἔνταση.
.             Σύμφωνα μέ τή γλωσσολογία τό ρῆμα μαζί μέ τό ὄνομα εἶναι οἱ βασικοί ὅροι μέσῳ τῶν ὁποίων δομεῖται τό μήνυμα. Τό ρῆμα στήν προκειμένη περίπτωση περιέχει τόν πυρήνα τοῦ μηνύματος, πού δέν εἶναι ἄλλο παρά τό πάθος τοῦ Κυρίου, πού περιλαμβάνει τήν πορεία πρός τήν παράδοση τοῦ Ἰησοῦ στούς ἀσεβεῖς καί παράνομους Ἰουδαίους, τήν καταδίκη, τόν ἐμπαιγμό, τίς μαστιγώσεις καί τά ἐμπύσματα, τόν πλήρη ἐξευτελισμό δηλαδή πού μπορεῖ νά ὑποστεῖ τό ἀνθρώπινο πρόσωπο καί τέλος, τήν κορύφωση τοῦ θείου δράματος μέ τόν ἐπονείδιστο σταυρικό θάνατο. Ἡ κατάληξη, ὅμως, θά εἶναι χαρμόσυνη: «καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται».

 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

 .             Τά δύο ἀδέλφια, ὁ ᾽Ιάκωβος καί ὁ ᾽Ιωάνης, οἱ υἱοί Ζεβεδαίου, προβάλλουν ἕνα αἴτημα πού προδίδει κοσμικό φρόνημα καί ματαιοδοξία. Μέ τό αἴτημά τους δείχνουν νά μήν ἔχουν καταλάβει τί ἀκριβῶς εἶναι καί τί πρεσβεύει ὁ διδάσκαλός τους. Ὁ Κύριος τούς καλεῖ νά γίνουν συνοδοιπόροι στό πάθος Του κι ἐκεῖνοι τοῦ ζητοῦν πρωτοκαθεδρίες.
.             Φαντάζονται τόν Μεσσία ὡς ἕνα ἐπαναστάτη ἐνάντια στήν ρωμαϊκή ἐξουσία καί ὡς ἕναν ἐπίγειο Βασιλέα μέ ὅλα τά συνακόλουθα. Τήν πνευματική κατάσταση πού εὑρίσκοντο οἱ ἀπόστολοι τοῦ Χριστοῦ πρίν καί μετά τό μυστήριο τοῦ Σταυροῦ, μᾶς τήν ἀποκαλύπτει ὁ ἱερός Χρυσόστομος λέγοντάς μας ὅτι οἱ μαθητές τοῦ Χριστοῦ ἦσαν ἀτελεῖς καί μέ πάθη: «Ἐάν ὅμως θέλεις νά μάθεις τήν ἀρετή τους, δές τήν διαγωγή πού ἐπέδειξαν μετά τό σταυρικό πάθος καί θά μάθεις καλά ὅτι τότε ἀποδείχτηκαν ἀνώτεροι ἀπό κάθε πάθος». Καί καταλήγει ὁ ἱερός πατήρ: «Γι᾽ αὐτό ὁ Κύριος φανερώνει τά ἐλαττώματά τους, γιά νά γνωρίσεις μετά ἀπό αὐτά τί ἄνθρωποι ἔγιναν ἐξ αἰτίας τῆς θείας χάριτος πού ἔλαβαν» (Ὁμιλ. ΞΕ´ εἰς τὸ κατά Ματθ. Ε.Π.Ε. 11, 552 – 554).
.             Οἱ ἀπόστολοι ὡς προσωπικότητες διέφεραν μεταξύ του. Εἶχε ὁ καθένας τήν ἰδιοσυστασία του καί τά ἰδιόμορφα χαρακτηριστικά του. Ὅμως ὅλοι τους ἀνεξαιρέτως ἐξέφραζαν τήν ἴδια διδασκαλία, πού ἐμπνεόταν ἀπό τό αὐτό ῞Αγιο Πνεῦμα. Ὅπως χαρακτηριστικά τονίζει ὁ ἱερός Χρυσόστομος, στούς ἀποστόλους συνέβαινε αὐτό πού βλέπουμε καί στή λύρα: ὅπως ἡ λύρα ἔχει πολλές χορδές, ἀλλά ὁ συνδυασμός τους δίνει ἕνα ἁρμονικό σύνολο, ἔτσι καί στόν χορό τῶν ἁγίων ἀποστόλων, ἐνῶ ἔχουμε διαφορετικά πρόσωπα, ὅμως ἡ διδασκαλία τους εἶναι κοινή, ἐπειδή ὁ τεχνίτης εἶναι ἕνας, τό ῞Αγιο Πνεῦμα πού κινεῖ τίς ψυχές τους» (Λόγος εἰς τὸν ἅγ. ἱερομ. ᾽Ιγνάτιον τὸν θεοφόρον, Ε.Π.Ε. 37, 104).
.             Κατά τόν ἴδιο τρόπο στήν Ἐκκλησία, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, μπορεῖ ὁ καθένας μας νά ἔχει τήν δική του προσωπικότητα, ἀλλά ὅταν πρόκειται νά ἐκφραστοῦμε γιά θέματα πίστεως, ἠθικῆς καί δόγματος, πρέπει νά εἴμαστε πολύ προσεκτικοί, ἰδίως οἱ ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας, πού ὁ λόγος τους ἔχει βαρύνουσα σημασία. Ὅ,τι λέμε καί ὅ,τι πράττουμε, πρέπει νά ἔχει ἁγιογραφική θεμελίωση καί νά εἶναι σύμφωνο μέ τήν ἁγιοπατερική παράδοση, τόν ἀσφαλῆ αὐτόν ὁδοδείκτη πού ἐπιβάλλεται νά μπολιάζει τή σκέψη καί τήν ζωή μας.
.             Ἡ παύλειος ρήση: «τὸ αὐτὸ φρονεῖν ἐν ἀλλήλοις» (Ρωμ. ιε´, 5) πρέπει νά εἶναι   ὁ ἀπώτερος στόχος καί σκοπός μας. ῎Οχι ἐμμονή σέ δικές μας θεωρίες καί ἀντιλήψεις, σέ φιλοσοφικές συλλήψεις καί διανοητικά πυροτεχνήματα στά ὁποῖα τίς περισσότερες φορές ὑπολανθάνει ἕνας δαιμονικός ἐγωϊσμός, ἀλλά ὅσα αἰῶνες τώρα πρεσβεύει ἡ ῾Αγία μας ᾽Ορθόδοξη Ἐκκλησία.
.             Ἄν θέλαμε νά ἐπεκτείνουμε γιά λίγο τή σκέψη μας, θά λέγαμε ὅτι θά πρέπει νά εἴμαστε ἰδιαίτερα προσεκτικοί μέ αὐτούς πού βλέπουν τήν Ἐκκλησία καί τό ρόλο της ἀπό κάποια ἀπόσταση καί συχνά- πυκνά τήν παροτρύνουν -ἰδίως τώρα καί λόγῳ κρίσεως- νά παίξει ἕνα ρόλο ἐπουλώσεως κοινωνικῶν πληγῶν – πού σημειωτέον οἱ ἴδιοι κατά ἕνα μεγάλο μέρος δημιούργησαν- καί νά τήν περιθωριοποιήσουν, ὑποβιβάζοντάς την σέ ἕνα ἐξάρτημα τοῦ ὑπουργείου Κοινωνικῶν Ὑπηρεσιῶν. Ἡ Ἐκκλησία ἦταν, εἶναι καί θά εἶναι πάντα κοντά στόν λαό της καί θά τοῦ συμπαραστέκεται μέ ὅλες τίς δυνάμεις της στίς δύσκολες πλευρές τοῦ βίου του.
.             Ἀλλά τό ἔργο τῆς Ἐκκλησίας δέν ἐξαντλεῖται μόνο στήν παροχή ἑνός πιάτου φαγητοῦ. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι κυρίως «ἰατρεῖον πνευματικόν». Ὁ λαός τοῦ Θεοῦ χρειάζεται κυρίως τόν πνευματικό καί παρηγορητικό της λόγο, τήν σωτήρια βοήθεια πού παρέχει μέσῳ τῶν ἱερῶν μυστηρίων της, τήν ἔμπρακτη μητρική της ἀγάπη στά πολυποίκιλα προβλήματα τοῦ ἀνθρώπινου βίου. Οἱ ἐχθροί τῆς Ἐκκλησίας θέλουν μία ἀκρωτηριασμένη Ἐκκλησία, ἕνα ἐξάρτημα ὑποδουλωμένο στήν κρατική μηχανή. Αὐτοί πού τώρα ἀναγνωρίζουν τήν ἀξία τοῦ κοινωνικοῦ της   ρόλου, μέ πρώτη εὐκαιρία αὔριο θά μιλοῦν γιά χωρισμό κράτους καί Ἐκκλησίας, γιά δικαιώματα μειονοτήτων, γιά κατάργηση τῆς κυριακάτικης ἀργίας, τοῦ σχολικοῦ ἐκκλησιασμοῦ, τῆς προσευχῆς καί ὅ, τι ἄλλο ἐπιτάσσουν οἱ σκοτεινές δυνάμεις, πού σιγά σιγά μέ τό Φῶς τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ ἔρχονται στήν ἐπιφάνεια καί ἀποκαλύπτονται.

 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

.             Ὁ Κύριός μας μέ τό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τονίζει τήν οὐσία καί τή φύση τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία δέν ταυτίζεται καί δέν πρέπει νά ταυτίζεται μέ ἐνδοκοσμικά σχήματα ἐξουσίας καί καταναγκασμοῦ τῶν ἀνθρώπων. Στήν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ πρέπει νά ἐπικρατεῖ ὁ σεβασμός τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου, πού εἶναι σέ τελευταία ἀνάλυση δῶρο τοῦ Παναγίου Πνεύματος. ῾Ο ρόλος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι «διακονικός». Οἱ ποιμένες της ὀφείλουν νά διακονοῦν μέ ταπείνωση, αὐταπάρνηση καί θυσιαστικό πνεῦμα κατά τό πρότυπο τοῦ πράου καί ταπεινοῦ τῇ καρδίᾳ ᾽Ιησοῦ, ὁ ὁποῖος ἔφτασε στήν ἔσχατη ταπείνωση τοῦ σταυρικοῦ θανάτου γιά τή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Εὐτυχῶς ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας δέν γνώρισε ῾Ιερές ἐξετάσεις καί Σταυροφορίες. Δέν ἔγινε «κράτος ἐν κράτει», ὅπως τό Βατικανό μέ διπλωματικές ἀποστολές, ὑπουργούς καί στρατό. ῾Η ᾽Ορθόδοξη Ἐκκλησία δέν ἔχει νά ζηλέψει τίποτε ἀπό τήν κρατική ἐξουσία πού ἔχει ἡμερομηνία λήξεως. Ἔχει πνευματική ἐξουσία καί αἴγλη τήν ὁποία τῆς δώρισε ὁ ἴδιος ὁ Θεός. Τά σχήματα ἐξουσίας τοῦ κόσμου τούτου ἔρχονται καί παρέρχονται. Ἡ Ἐκκλησία ὅμως εἶναι ἀνώτερη τῶν σχημάτων αὐτῶν, γιατί «ἡμῶν τό πολίτευμα ἐν ουρανοῖς ὑπάρχει» (Φιλ. γ´, 20). Δέν ἔχουμε γιά ἀρχηγό Πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας μέ πενταετῆ θητεία, ἀλλά τόν ἴδιο τόν Χριστό, τόν αἰώνιο Βασιλέα καί προστάτη μας.
.             Ὁ Κύριός μας μέ τή ζωή του, ἀλλά κυρίως μέ τό ἔργο του μᾶς κήρυξε τήν μεγάλη ἀρετή τῆς ταπεινώσεως ὡς τῆς μόνης ὁδοῦ πού ὁδηγεῖ μέ ἀσφάλεια στόν παράδεισο. ῾Ο παπα-Τύχων, ὁ Ρῶσσος ἁγιορείτης καί πνευματικός τοῦ π.Γέροντος Παϊσίου συνήθιζε νά λέει: «Ὁ Θεός ὅταν δεῖ ἕναν ταπεινό ἄνθρωπο τόν εὐλογεῖ μέ τά δύο του χέρια». Ὁ δέ Ἀπόστολος ᾽Ιάκωβος μᾶς φωνάζει πατρικά: «Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσσεται, ταπεινοῖς δέ δίδωσι χάριν» (Ἰακ. δ´ 6 & Α´ Πέτρ. ε´ 5) . Δέν μποροῦν νά ὑπάρξουν ἁρμονικές συζυγικές σχέσεις, ἐάν δέν ἐπικρατήσει στό ἀνδρόγυνο πνεῦμα «ταπεινοφροσύνης, ὑπομονῆς καί ἀγάπης». Δέν μπορεῖ νά ἐπικρατήσει εἰρήνη μεταξύ τῶν ἀνθρώπων, ἐάν οἱ ἄθρωποι δέν ἀποφασίσουν νά βάλουν νερό στό κρασί τους. Ἡ ὑπερηφάνεια ἔριξε στήν κόλαση τόν ῾Εωσφόρο μαζί μέ τό ἀγγελικό τάγμα του. ῾Η πολλές φορές δαιμονιώδης ἐμμονή μας σττήν ἐπικράτηση τοῦ δικοῦ μας θελήματος στό οἰκογενειακό καί ἐργασιακό μας χῶρο μᾶς ὁδηγεῖ σέ ἔχθρες, ἀντιπαλότητες, συγκρούσεις καί ἀδιέξοδα. ᾽Εάν ὅμως ρίχναμε, ἔστω γιά λίγο, τόν ἐγωϊσμό μας, ἐάν θάβαμε στό βωμό τῆς ἀγάπης καί τήν ἀλληλοκατανόησης τό προσωπικό μας θέλημα- πού πολλές φορές τό θεοποιοῦμε-, τότε θά βλέπαμε πόσο οἱ ἀνθρώπινες σχέσεις θά γίνονταν καλύτερες, πόσο οἱ ἄνθρωποι θά ἔρχονταν πιό κοντά μας καί θά ἔλιωναν οἱ πάγοι τοῦ μίσους καί τῆς ἀποξένωσης.
.             Θά κλείσουμε παραθέτοντας δυό χαριτωμένες διδαχές ἀπό τόν ταπεινό Γέροντα παπα-Κύριλλο, τήν ἡγούμενο τῆς ῾Ιερᾶς Μονῆς τοῦ ὁσίου Δαυίδ τοῦ ἐν Εὐβοίᾳ:

.             Α. «Νά ζητᾶμε ταπεινά νά μᾶς σκεπάζει ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ, νά ζητᾶμε τήν ταπείνωση»

.             Β. «μέ τό μέλι πιάνεις πιό πολλές μῦγες, παρά μέ τό ξύδι. Μέ γλυκιά γλῶσσα πάντοτε»   (Δίκαιοι εἰς τόν αἰῶνα ζῶσι, ΙΕΡΑ Μ. ΟΣΙΟΥ ΔΑΥΙΔ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ, Εὔβοια, 2013, σ. 79-85).

ΠΗΓΗ: aganargyroi.gr

, , , ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: