ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΒΟ ΣΤΗΝ ΑΓΑΠΗ

π τν φόβο στν γάπη

Γράφει ὁ π. Βασίλειος Καλλιακμάνης

Ἐφημ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», 10.03.2013

α) Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος φοβᾶται νὰ ἀντικρίσει κατάματα τὸν ἑαυτό του, γι’ αὐτὸ καὶ γίνεται ἰδιαίτερα ἐξωστρεφής. Ἐξαντλεῖται στοὺς κοινωνικούς του ρόλους, ἀσχολεῖται κυρίως μὲ ἀλλότρια πράγματα καὶ σπάνια μὲ τὴν ἐσώτατη ὕπαρξή του. Ὁ νοῦς «σκεδαννύμενος ἐπὶ τὰ ἔξω», δηλαδὴ διασκορπιζόμενος καὶ διαχεόμενος διὰ τῶν αἰσθήσεων στὰ πράγματα τοῦ κόσμου, μοιάζει μὲ τὸν ἄσωτο γιὸ τῆς παραβολῆς τῆς περασμένης Κυριακῆς.

β) Γιὰ τὴν ἐπάνοδο καὶ ἐπιστροφὴ τοῦ νοῦ «εἰς ἑαυτόν», δηλαδὴ στὸν χῶρο τῆς καθαρῆς καρδιᾶς, συμβάλλουν ἡ ἡσυχία, ἡ ἄσκηση καὶ ἡ μυστηριακὴ ζωή. Ὅταν ὁ νοῦς ἐγκαταλείψει τὸν μετεωρισμὸ καὶ ἐπανέλθει «εἰς ἑαυτόν», ἀρχίζει νὰ ἀναγνωρίζει διὰ τῆς χάριτος τὸν Θεό. Τότε τὸ θεϊκὸ κάλλος φωτίζει τὸν νοῦ καὶ ὁλόκληρη τὴν ἀνθρώπινη ὕπαρξη. Ἔτσι ὁ Θεὸς δὲν ἀποβαίνει πηγὴ φόβου, ἀλλὰ πηγὴ ὑπερφυσικοῦ γλυκασμοῦ.

γ) Ὅμως, ἡ διακοπὴ τῆς σχέσης μὲ Αὐτόν, ἡ εἰδωλοποίησή του ἢ καὶ ἡ ἄρνησή του δημιουργοῦν αἴσθημα φόβου. Παράλληλα φόβος γεννιέται ὅταν ὁ «ἄλλος», ἀντὶ νὰ θεωρεῖται ὡς συνάνθρωπος, συνάδελφος καὶ συνοδοιπόρος, θεωρεῖται ὡς ἐχθρός. Καὶ γράφονται αὐτὲς οἱ γραμμὲς μὲ ἀφορμὴ τὴν παραβολὴ τῆς μελούσης Κρίσεως καὶ τὴν ἀνάμνηση τῆς Δευτέρας τοῦ Χριστοῦ Παρουσίας.

δ) Ἀναφέρεται στὸ Συναξάρι τῆς σημερινῆς Κυριακῆς τῆς Ἀπόκρεω, ποὺ συνέταξε ὁ Νικηφόρος Κάλλιστος Ξανθόπουλος καὶ μετέφρασε σὲ ἁπλὴ διάλεκτο ὁ Ἅγιος Ἀθανάσιος Πάριος: «Εἰς ἐκείνην τὴν ἡμέραν ὁ Κριτὴς δὲν θέλει ζητήσει νηστείας οὔτε σωματικὰς κακοπαθείας· ὅτι καλὰ μὲν εἶναι καὶ αὐτά, ἀλλὰ τὰ πολὺ τούτων καλλίτερα, ἐλεημοσύνην δηλαδὴ καὶ συμπάθειαν». Ὁπότε ἡ ἐν μετανοίᾳ στροφὴ τοῦ νοῦ πρὸς τὸν ἐσωτερικὸ κόσμο, ἡ ἄσκηση καὶ ἡ νηστεία, ἐὰν δὲν βοηθοῦν στὴν πλάτυνση τῆς συνείδησης καὶ τὴ φροντίδα γιὰ τὸν πλησίον, μένουν χωρὶς οὐσιαστικὸ περιεχόμενο.

ε) Εἶναι λίαν δυσχερὲς στὸν ἐγωκεντρικὸ ἄνθρωπο νὰ ἀπαρνηθεῖ τὸν ἑαυτό του καὶ τὰ δικαιώματά του καὶ νὰ διακονήσει φιλάδελφα τὸν πλησίον. Ὁπότε, μέσῳ τῶν συμβολικῶν βιβλικῶν διηγήσεων γίνεται ἀναφορὰ στὴν παιδαγωγία τοῦ κολαστικοῦ φόβου ἀφ᾽ ἑνὸς καὶ τὴν τρυφὴ  τῆς κοινωνίας μὲ τὸν Θεὸ καὶ τοὺς ἁγίους ἀφ᾽ ἑτέρου. Ὁ θεῖος φόβος θεραπεύει παιδαγωγικὰ τὸν χριστιανὸ καὶ τὸν ὁδηγεῖ στὸ λιμάνι τῆς θεϊκῆς ἀγάπης. Ὡστόσο καὶ οἱ ἅγιοι δὲν εἶναι ἀθεόφοβοι. Ἐμφοροῦνται ἀπὸ τὸν ἁγνὸ φόβο, «ποὺ διαμένει εἰς αἰῶνα αἰῶνος» (Ψαλμ. ΙΗ´ 10).

ϛ) Στὸ Συναξάρι ἐπίσης ἀναφέρεται: «Αἱ βάσανοι δὲ ὁπού εὑρίσκονται εἰς τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον εἶναι αὗται: κλαυθμὸς καὶ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων, σκώληξ μὴ τελευτῶν, πῦρ μὴ σβενύμενον, σκότος ἐξώτερον. Τὰ ὁποῖα ὅλα ἡ Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ δεχομένη, ἤτοι οἱ θεῖοι Πατέρες, τρυφὴν μὲν καὶ Βασιλείαν οὐρανῶν στοχάζονται τὴν μετὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἁγίων συνδιαγωγὴν καὶ τὴν ἔλλαμψιν τοῦ θείου φωτὸς καὶ τὴν παντοτινὴν ἀνάβασιν. Βάσανον δὲ καὶ σκότος καὶ τὰ τοιαῦτα, τὸν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ χωρισμὸν καὶ μακρυσμόν, καὶ τὴν τῶν ψυχῶν διὰ τοῦ συνειδότος δαπάνην, ἐνθυμούμενοι, ὅτι ἀπὸ τὴν ἀμέλειάν τους καὶ διὰ πρόσκαιρον τρυφήν, τῆς θεϊκῆς ἐλλάμψεως ἐστερήθησαν».

ζ) Εἶναι ἐμφανὲς ὅτι τὰ παραπάνω λειτουργοῦν ἀφυπνιστικὰ καὶ προτρέπουν σὲ ἐγρήγορση πνευματική. Χρειάζεται ὅμως προσοχή, μήπως ὁ φόβος γίνει μέσο καταναγκασμοῦ ἢ ἀκόμη καὶ πηγὴ ἀπογνώσεως. Διότι στὴ διάρκεια τοῦ δυτικοῦ χριστιανικοῦ μεσαίωνα, ἡ «ποιμαντική του φόβου» προσέλαβε θεσμικὲς διαστάσεις μὲ ἀποτέλεσμα νὰ γίνονται ἐγκλήματα στὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ τῆς ἀγάπης. Ἡ ἱερὰ ἐξέταση, ὁ διὰ πυρᾶς θάνατος, τὸ κυνήγι τῶν μαγισσῶν καὶ οἱ διαδικασίες ἐνοχοποίησης ἁπλῶν ἀνθρώπων ἀποτελοῦν μαῦρες σελίδες στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας καὶ κυρίως στρέβλωση τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ. Ὅταν ὁ φόβος δὲν ὁδηγεῖ στὴν ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη, ἀλλὰ στὴν ἀπανθρωπία καὶ τὴν ἀπόγνωση, εἶναι λίαν ἐπικίνδυνος. Ἐξ ἄλλου «ἡ τελεία ἀγάπη ἔξω βάλλει τὸν φόβον» (Α´ Ἰωάν. δ´ 18).

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: