ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΣΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΣΗΜΕΡΑ-2 «Ἡ ὅλη παρουσία τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν ἀπὸ τὸν 4ον χρυσοῦν αἰώνα τῆς Ἐκκλησίας μέχρι σήµερα, ἡ ἔρευνα τῆς ζωῆς καὶ τοῦ ἔργου τους, ἡ παρουσία τους στὴν Ἑλλάδα, στὴν Εὐρώπη καὶ σ᾽ ὁλόκληρο τὸν κόσµο, εἶναι ἕνα θαῦµα, ποὺ θὰ συγκλονίζει καὶ θὰ προβληµατίζει ὅλες τὶς γενιὲς τῶν ἀνθρώπων.

Ἀπὸ τὴν ἔκδοση

Δρ. Φιλ. Μαρίας – Ἐλευθερίας Γ. Γιατράκου

 ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
ΚΑΙ ΣΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΣΗΜΕΡΑ
Ἀθῆναι 2011

[Β´]

 Ἠλ. στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

Μέρος πρῶτο: ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΣΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΣΗΜΕΡΑ-1

https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/01/29/οἱ-τρεῖς-ἱεράρχεςκαὶ-ἡ-παρουσία-του/

ΤΡ. ΙΕΡΑΡΧ.

.         Γιὰ νὰ ἐπιτύχει ἕναν τέτοιο ἀντικειµενικὸ στόχο τὸ πρόγραµµα ἀπαιτεῖται διαπειθαρχικὴ / συντονισµένη ὀµάδα εἰδικῶν, ἱκανῶν νά:

ἐρευνήσουν τὰ χειρόγραφα καὶ νὰ ἐκδώσουν τὰ κείµενα σὲ ὅλες τὶς σχετικὲς γλῶσσες.

νὰ ἀναλύσουν τὴν γλῶσσα αὐτῶν τῶν κειµένων καὶ τὶς τεχνικὲς τῆς μετάφρασης ποὺ ὑπαινίσσονται, δηµιουργώντας τὰ κατάλληλα λεξικογραφικὰ ἐργαλεῖα ποὺ προϋποθέτουν τὴν χρήση ἠλεκτρονικοῦ ὑπολογιστῆ.

νὰ ἐξετάσουν τὴν ἀσυνήθη πρόοδο ἀφοµοίωσης καὶ ἐκπολιτισµοῦ, ποὺ προϋποθέτουν τὰ ἔργα τοῦ Ναζιανζηνοῦ μεταξὺ ὅλων τῶν χριστιανικῶν ἐκκλησιῶν τῆς Ἀνατολῆς.

νὰ συγκρίνουν τὰ ἀποτελέσµατα ποὺ ἐπιτυγχάνονται μὲ τὰ συµπεράσµατα, τὰ ὁποῖα θὰ µποροῦσαν νὰ ἐξαχθοῦν ἀπὸ τὴν σπουδὴ τῶν εἰκονογραφιῶν ποὺ συνοδεύουν τὰ κείµενα σὲ κάθε μία ἀπὸ τὶς μεταφράσεις τους.

.         Οἱ ἀντικειµενικοὶ στόχοι τοῦ τρέχοντος προγράµµατος εἶναι νὰ ἀναπτυχθεῖ σὲ διάφορα πεδία: κειµενικὴ ἱστορία, ἔκδοση καὶ μελέτη τῆς γλώσσας, ὕπαρξη σχολίων, μεταφράσεων, κυκλοφορία τῶν κειµένων καὶ τῶν ἰδεῶν, εἰκονογραφία.
.         Συγχρόνως, οἱ ἀντικειµενικοὶ στόχοι τοῦ προγράµµατος περιλαµβάνουν τὴ δηµιουργία τῶν τεχνικῶν ἐργαλείων ἀπαραίτητων γιὰ τὴν ἐπίτευξη αὐτῶν τῶν στόχων, ἡ διαφύλαξη τῆς εἰδικῆς βιβλιοθήκης φιλµ καὶ δηµιουργία ψηφιακῶν λεξικολογικῶν ἐργαλείων. Ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ποὺ τὸ προγραµµα ἀφιερώθηκε στὸ Γρηγόριο τὸ Ναζιανζηνὸ ἔχουν γίνει γιὰ τὸ Ἵδρυµα Ἀνατολικῶν Σπουδῶν, συλλογὲς καὶ microfilms καὶ φωτογραφίες ἑλληνικῶν καὶ ἀνατολικῶν χειρογράφων τῶν λόγων τοῦ Γρηγορίου.

.         Στὴν τρέχουσα περίπτωση, οἱ συλλογὲς περιλαµβάνουν 260.000 φωτογραφίες ἑλληνικῶν χειρογράφων καὶ 50.000 φωτογραφίες ἀνατολικῶν.
.         Ἐπιπλέον, μία συστηµατικὴ μελέτη τῶν κειµένων καὶ τῶν σχετικῶν γλωσσῶν προσαρµοσµένη σὲ ἕνα σµα ποὺ φθάνει περίπου τὸ µισὸ ἑκατοµµύριο λέξεων (ὅσον ἀφορᾶ στὴν γλῶσσα), ἀπαιτεῖ ἀκριβῆ καὶ περιεκτικὰ ἐργαλεῖα. Τὸ πρόγραµµα κινήθηκε πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνση τὰ τελευταῖα δέκα χρόνια.
.         Ἡ συνεργασία μὲ τὸ CETEDOC (Διευθυντής, Καθηγητὴς Ρ. Tombeur), ἔχει καταστήσει δυνατὴ τὴν δηµιουργία ἑνὸς εὑρετηρίου ψηφιακοῦ καὶ μὲ λήµµατα ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ κείµενο ὅλων τῶν ἔργων τοῦ Γρηγορίου τοῦ Ναζιανζηνοῦ. Τὸ Ἀρµενιακὸ εὑρετήριο ἀποτελεῖ θέµα συνεργασίας μὲ τὸ Πανεπιστήµιο τοῦ Leiden. Ὅµοια ἐργαλεῖα πρέπει νὰ χρησιµοποιηθοῦν τὸ ἕνα κατόπιν τοῦ ἄλλου, καθὼς ἐµφανίζονται ἐκδόσεις ἀπὸ ἄλλες γλῶσσες, καὶ αὐτὸ θὰ ἔχει ὡς ἀποτέλεσµα νὰ δηµιουργηθοῦν πολυγλωσσικὰ ἐργαλεῖα (ἕνα ἐν μέρει Ἑλληνοαρµενικὸ εὑρετήριο προετοιµάζεται ἤδη), ἕνα διαδίκτυο σχηµατίσθηκε γιὰ νὰ δηµιουργήσει ἕνα διεθνὲς προγραµµα γιὰ τὴν κριτικὴ ἔκδοση τῶν ἐργασιῶν τοῦ Γρηγορίου τοῦ Ναζιανζηνοῦ.
.         Γιὰ περισσότερο ἀπὸ δέκα χρόνια, ἡ ἀρχικὴ ὁµάδα ἐπιστηµόνων συνεργάζεται μὲ Γερµανούς, Αὐστριακούς, Βρεττανούς, Γεωργιανούς, Ἕλληνες καὶ Ὀλλανδοὺς συνεργάτες. Ἰδιαιτέρως οἱ Αὐστριακοὶ ἀσχολοῦνται μὲ τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες. Στενὴ ἐπίσης συνεργασία ὑπάρχει μὲ συνεργάτες στὶς Ἡνωµένες Πολιτεῖες, Γαλλία, Ἰταλία, Λίβανο κλπ. Τὸ Κέντρο Σπουδῶν τοῦ Γρηγορίου τοῦ Ναζιανζηνοῦ, ἀναγνωρίσθηκε ἀπὸ τὸ 1980 ἀπὸ τὸ UCL [24] καὶ συντονίζει τὴν ἐργασία διαφόρων ὀµάδων καὶ βεβαιώνει τὴν δηµοσίευση σὲ δύο συλλογές, ποὺ δηµιουργήθηκαν εἰδικὰ γιὰ τὸν  σκοπὸ αὐτό. Τὸ Corpus Nazianzenum (τὸ Ναζιανζήνειο Σῶµα), μὲ Διευθυντὲς τοὺς Καθηγητὲς Β. Coulie, J. Mossay, Μ. Sichere ἐντός τοῦ Corpus Christianorum.
.         Σειρὰ Ἑλληνικὴ (Trunhout, Brepols; ἐκδόθηκαν 3 τόµοι, ἕνας τόµος βρίσκεται στὸ τυπογραφεῖο) καὶ τὸ Forschungen zu Gregor von Nazianz (Δ/ντὲς J. Mossay, Μ. Sicherl), σχηµατίζει μέρος τοῦ Studien zur Geschichte und Kultur des Altertuns / Paderbom, Munich, Vienna und Ζürich, Schöningh. Ἐκδόθηκαν 12 τόµοι καὶ δύο βρίσκονται τὸ τυπογραφεῖο). Πολυάριθµα ἄρθρα ἔχουν δηµοσιευθεῖ σὲ διάφορα περιοδικὰ / ἐπιθεωρήσεις, κυρίως στὴν ἐπιθεώρηση ἀνατολικῶν σπουδῶν, Le Museon (Δ/ντὴς Β. Coulie).

Διευθυντὲς τοῦ προγράµµατος: Καθηγητὴς Bernard Coulie (U.C.L.) Professor Andrea Schmidt (U.C.L.)

.         Τὸ Πανεπιστήµιον λοιπὸν τῆς Leuven εἶναι τὸ κατ᾽ ἐξοχὴν ἐρευνητικὸ Κέντρο μελέτης τοῦ Γρηγορίου Ναζιανζηνοῦ (Προσωπικὴ ἐµπειρία στὴ Leuven). Ὀφείλω χάριτες στὸν Ἰσπανὸ Ἀκαδηµαϊκὸ Francisco R. Adrados καὶ στὸν εἰδικὸ Ἰσπανὸ ἐρευνητὴ τῶν Πατέρων καὶ εἰδικῶς τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, Καθηγητὴ Ramon Martinez, τοῦ Πανεπιστηµίου τῆς Pablona. Καὶ οἱ δύο ἔστειλαν σπουδαία βιβλιογραφία μὲ ἰδιαίτερη ἀναφορὰ στὴν ἐπιστολὴ τοῦ Μεγάλου Βασιλείου «Πρὸς τοὺς νέους, ὅπως ἂν ἐξ ἑλληνικῶν ὠφελοῖντο λόγων».
.         Ὁ Ἀκαδηµαϊκὸς κ. Adrados, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐντρυφήσει ὡς κορυφαῖος γλωσσολόγος στὰ κείµενα τῶν Πατέρων καὶ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, στὸ βιβλίο του, Ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσας ἀπὸ τὶς ἀπαρχές της ὣς τὶς μέρες μας [25], ἀναφέρει ὅτι «ἡ γλῶσσα τῶν συγγραµµάτων τῶν Πατέρων καὶ ἐκκλησιαστικῶν συγγραφέων διαφέρει μὲν τῆς ἁπλουστέρας “κοινῆς” καὶ ὁµιλουµένης γλώσσης τῆς Καινῆς Διαθήκης, τείνουσα, ἰδίᾳ διὰ τῆς μεγάλης µορφώσεως τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας τοῦ δ´ καὶ τοῦ πρώτου ἡµίσεως τοῦ ε´ αἰῶνος νὰ ἐγγίσει τὸ ὕψος τῆς ἀρχαίας ἀττικῆς ὑψηλοτέρας γλώσσης».
.         Καὶ συµπληρώνει ὁ Ἀκαδηµαϊκὸς Κ. Μπόνης, «Οἱ ἐν ἀµέσῳ ἐπαφῇ πρὸς τὸ πλήρωµα αὐτῶν τελοῦντες Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ἐν τῷ κατηχητικῷ καὶ κηρυκτικῷ αὐτῶν ἔργῳ ἐπιδιώκουσιν χρῆσιν ἁπλουστέρας καὶ περισσότερον νοουµένης γλώσσης, ὡς φερ᾽ εἰπεῖν ὁ ἱερὸς Χρυσοστοµος».
.         Λαµπρὲς ἐκδόσεις γύρω ἀπὸ τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες στὸν περίφηµο ἐκδοτικό του Οἶκο «Credos», ἔχει κάνει ὁ ἄλλος διαπρεπὴς Ἰσπανὸς Ἑλληνιστής, Καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστηµίου τῆς Μαδρίτης, κ. Alfonso Martinez Diez.
.         Ὁ εἰδικὸς ἐρευνητὴς τῶν Πατέρων καὶ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, Ἰσπανὸς ἔγκριτος Καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστηµίου τῆς Pablona, κ. Ramon Martinez, παρεχώρησε ὅλη τὴν πλουσιωτάτη ἱσπανικὴ βιβλιογραφία γύρω ἀπὸ τὸ θέµα αὐτό.
.         Ἡ βιβλιογραφία αὐτὴ μὲ ποικιλία θεµάτων γύρω ἀπὸ τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες ἔχει μεταφραστεῖ στὰ Ἱσπανικὰ στὰ Καταλανικά. Ἐκτὸς τῶν μεταφράσεων ἐκτενὴς εἶναι ὁ ἱσπανικὸς βιβλιογραφικὸς κατάλογος μὲ πλῆθος μελετῶν γύρω ἀπὸ τὴ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν.
.         Ἀρκετὲς εἶναι οἱ μεταφράσεις καὶ στὴν Ἱσπανία ποὺ ἀναφέρονται στὴν ἐπιστολὴ τοῦ Μεγάλου Βασιλείου «Πρὸς τοὺς νέους πὼς ἂν ἐξ ἑλληνικῶν ὠφελοῖντο λόγων [26]», ὅπως καὶ γιὰ ἄλλα θέµατα, ἀπὸ ὅλο τὸ ἔργο του. Ἐξ ἴσου πολλὲς εἶναι οἱ μεταφράσεις καὶ οἱ μελέτες γύρω ἀπὸ τὴν ζωὴ καὶ τὸ ἔργο τῶν δύο ἄλλων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, γεγονὸς ποὺ µαρτυρεῖ τὸ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον τῶν Ἰσπανῶν γιὰ τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες.
.         Τὸ ἐνδιαφέρον γιὰ τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες ἐπεκτείνεται καὶ στὴν Πορτογαλία καὶ στὴν Βραζιλία, σύµφωνα μὲ πληροφορίες ποὺ μᾶς παρέθεσεν ὁ διακεκριµένος Ἑλληνιστὴς Καθηγητὴς καὶ πρώην πρύτανης τοῦ Πανεπιστηµίου τῆς Coimbra, κ. Francisco de Oliveira. Ἂς σηµειωθεῖ ὅτι ὁ ἴδιος παρέσχε πληροφορίες γιὰ τὸ ἐνδιαφέρον ποὺ ἐπιδεικνύουν οἱ Ἑλληνιστὲς καὶ στὰ Πανεπιστήµια τῆς Βραζιλίας, συγχρόνως ἐκπονοῦνται διδακτορικὲς διατριβὲς πάνω σ᾽ αὐτὸ τὸ θέµα στὶς χῶρες αὐτές, ὅπως καὶ σὲ ὅλες τὶς εὐρωπαϊκὲς χῶρες.
.         Οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες τιµῶνται καὶ στὴν Ρουµανία, στὰ πανεπιστηµιακὰ Τµήµατα, στὶς 30 Ἰανουαρίου, ὡς προστάτες τῆς Ὀρθόδοξης Θεολογίας, ὅπου μελετῶνται καὶ ἐκπονοῦνται ἀπὸ εἰδικοὺς ἐρευνητὲς διδακτορικὲς διατριβές.
.         Πληροφορίες μᾶς ἔδωσε ἡ Florence Bechet, Καθηγήτρια στὴν Ρουµανία καὶ ὁ Καθηγητὴς Octavian Gordon τοῦ Πανεπιστηµίου τοῦ Βουκουρεστίου, ὅτι δηλαδὴ οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες θεωροῦνται καὶ ἐκεῖ προστάτες τῆς Παιδείας.
.         Κάθε χρόνο τὸ Πανεπιστήµιο τοῦ Βουκουρεστίου ὀργανώνει στὶς 30 Ἰανουαρίου μεγάλη ἑορτή, μὲ Θεία Λειτουργία, διάλεξη γιὰ τὸ ἔργο τουλάχιστον ἑνὸς ἐκ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν καὶ µοὐσικὴ ἐκτέλεση ἀπὸ τὴ χορωδία τῶν φοιτητῶν τοῦ Πανεπιστηµίου. Κάθε φορὰ ἡ ἐκδήλωση τελεῖ ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ Πατριάρχη Ρουµανίας.
.         Στὴν µοναστικὴ ζωή, ὁ Ἅγιος Βασίλειος, ὁ Μέγας τιµᾶται πολύ, καθὼς τὰ Μοναστικά του, «ὅροι κατὰ πλάτος καὶ ὅροι κατ᾽ ἐπιτοµήν», συχνὰ διαβάζονται ἀπὸ τοὺς µοναχοὺς κυρίως στὴν τράπεζα.
.         Ὅσον ἀφορᾶ στὶς μεταφράσεις τῶν ἔργων τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, σηµειώνεται ὅτι σύντοµα μετὰ ἀπὸ τὴν πρώιµη ἀρχὴ τῆς ρουµανικῆς φιλολογίας, ἡ ὁποία ἐπικυρώνεται ἀπὸ τὸ 1521 καὶ βασίζεται στὰ ὀρθόδοξα λειτουργικὰ βιβλία καὶ στὴ Βίβλο σὲ μετάφραση, ἡ μετάφραση τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας ὑπῆρξε κοινὴ δραστηριότητα, κυρίως ἀπὸ τὸν 18ο καὶ 19ο αἰώνα.
.         Βεβαίως, οἱ Τρεῖς μεγάλοι Θεολόγοι τῆς Ὀρθοδοξίας κατεῖχαν τὴν πρώτη θέση καὶ βεβαίως, ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσοστοµος εἶναι ὁ περισσότερον μεταφρασµένος συγγραφέας.
.         Σὲ βιβλικὴ ἐξήγηση: Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστοµος θεωρεῖται ὅτι ἔχει τὴ μεγαλύτερη ἀναφορά.
.         Τὸ ἴδιο στὴν «Ὁµιλητική»: Ἡ βιβλιογραφία γι᾽ αὐτὰ ποὺ ἔγραψε εἶναι τεράστια στὴ Ρουµανία. Ἐκπονοῦνται πάνω σ᾽ αὐτὰ τὰ κείµενα πολλὲς διδακτορικὲς διατριβές, ἄρθρα σὲ περιοδικὰ καὶ βεβαίως βιβλία. Γιὰ παράδειγµα, ὅλες οἱ μεγάλες ἐκδόσεις, ὅλα τὰ μεγάλα θέµατα τῆς Θεολογίας (π.χ. ἡ Δογµατική, γραµµένη ἀπὸ τὸν Dumitru Staniloae, ἔχει μεταφραστεῖ στὴ Νέα Ἑλληνική. Ἐπίσης καὶ σ᾽ αὐτὴν γίνονται συνεχῶς ἀναφορὲς στοὺς Τρεῖς «Στύλους τῆς Ὀρθοδοξίας».
.         Τελευταίως ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ὀρθοδόξου Ρουµανικῆς Ἐκκλησίας εἶχε καθιερώσει δύο μεγάλα γεγονότα:

1. Τὸ ἔτος 2009 ἦταν ἀφιερωµένο στὸ Μέγα Βασίλειο καὶ τοὺς ἄλλους Καππαδόκες (τὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸν Θεολόγο καὶ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο Νύσσης) καὶ ἔλαβαν χώρα πολλὲς συναντήσεις, συνέδρια, ἀκόµη ἔγιναν μεταφράσεις τῶν ἔργων τους. Τρία χρόνια πρίν, γιόρτασαν ἕνα ἄλλο ἰωβηλαῖο. Τὰ 1.600 χρόνια ἀπὸ τὸν θάνατο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόµου.

2. Τὸ περασµένο ἔτος, οἱ μεταφράσεις τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας στὰ Ρουµανικά, ξανάρχισαν ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ Πατριάρχου Ρουµανίας. Βεβαίως, τὸ ἔτος 2009, ὡς ἔτος ἀφιερωµατικό, ὁ Ἅγιος Βασίλειος ὁ Μέγας εἶχε προτεραιότητα. Προσωπικά, γράφει ὁ Καθηγητὴς Octavian Gordon ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἑρµηνεία τῶν Ἀσκητικῶν τοῦ Μεγάλου Βασιλείου καὶ τοὺς Λόγους τοῦ Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, τοῦ Ναζιανζηνοῦ.

.         Ὁ ἴδιος Καθηγητὴς σηµειώνει ὅτι στὴν Ρουµανία ἀσχολοῦνται μὲ τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες καὶ ἀπὸ φιλολογικῆς, φιλοσοφικῆς ἢ ἱστορικῆς ἀπόψεως.
.         Οἱ θεολόγοι τῆς Ρουµανίας, ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρά, ἑστιάζουν τὸ ἐνδιαφέρον τους στὸ πῶς οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες ἀναφέρονταν στὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ.
.         Στὴν Βουλγαρία, ἐπίσης, τιµοῦν τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες, ἀλλὰ προστάτες τῶν Γραµµάτων ἐκεῖ εἶναι οἱ Ἅγιοι Κύριλλος καὶ Μεθόδιος. Στὴ Σερβία τιµῶνται καὶ μελετῶνται οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες καὶ ὑπάρχουν σπουδαῖες μελέτες γι᾽ αὐτοὺς ἀπὸ διαπρεπεῖς λογίους, μὲ κορυφαῖο μελετητὴ τὸν Πατέρα (Ἅγιο) Ἰουστίνο Πόποβιτς.
.         Οἱ εἰδήσεις ἀπὸ τὴν Ρωσία ἀπὸ τὴν Ἑλληνίστρια Elena Ermolaeva εἶναι οἱ ἑξῆς: Ὑπῆρχε ἕνα χρονικὸ κενὸ στὴν ἐπιστηµονικὴ ἔρευνα, ὅσον ἀφορᾶ στοὺς Τρεῖς Ἁγίους Ἱεράρχες περίπου ἀπὸ τὸ 1930 ἕως τὸ 1980 κατὰ τὴν περίοδο ποὺ ἐπικρατοῦσαν οἱ Σοβιετικοί, ἀπὸ τὸ 1930 δηλαδὴ ἕως τὸ 1980, ἐποχὴ ποὺ χαρακτηρίσθηκε ὡς ἐποχὴ τοῦ ἐπισήµου ἀθεϊσµοῦ. Τότε, ἡ ὀρθόδοξη φιλολογία δὲν µποροῦσε νὰ δράσει ἐλεύθερα. Ὁ πρῶτος ποὺ εἶχε τὸ θάρρος νὰ σπάσει τὴ σιωπὴ τοῦ ἦταν ὁ V. Kolesov. Τὸ 1971 δηµοσιεύθηκε τὸ ἄρθρο του, μὲ τίτλο «Changing of the Nasal Vowels according to the Russian Manuscripts of ΧΙ century», ρ. 97 -115), δηλαδὴ «ἀλλαγὴ στὰ ρινικὰ φωνήεντα σύµφωνα μὲ τὰ ρωσικὰ χειρόγραφα τοῦ ΧΙ αἰώνα». Τὸ ἄρθρο αὐτὸ δηµοσιεύθηκε στὴν Πολωνικὴ ἐφηµερίδα «Studia Rossica Pasmaniensia 11». Ο Kolesov χρησιµοποίησε τότε ἕνα ἀπὸ τὰ παλαιότερα χειρόγραφά του Μεγάλου Βασιλείου ποὺ φυλασσόταν στὴν Ἐθνικὴ Ρωσικὴ Βιβλιοθήκη, στὴν Ἁγία Πετρούπολη.
.         Στὴ συνέχεια, ὁ D. Buramin χρησιµοποίησε τὰ ἴδια χειρόγραφά του 1977, ποὺ χρησιµοποίησε καὶ ὁ Koesov καὶ ἀφιέρωσε τὶς μελέτες του στὸ Μάξιµο τὸν Γραικό. Ἡ Ρωσικὴ βιβλιογραφία εἶναι ἐνδεικτική της θέσης ποὺ ἔχουν οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες στὴ χώρα αὐτή.
.         Ἡ ἐρευνήτρια L. Petrova, ἔχει ἐκπονήσει διδακτορικὴ διατριβὴ μὲ θέµα «Γλωσσολογικὲς καὶ κειµενικὲς σπουδὲς τῶν χειρογράφων του ΧΙ αἰώνα», ἡ ὁποία περιέχει ὀκτὼ ὀµιλίες τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, ἔκδοση Πανεπιστηµίου τοῦ Λένινγκραντ, 1985. Ὅσον ἀφορᾶ γενικότερα τὶς σλαβικὲς χῶρες ἔχουµε μελέτη τοῦ λογίου Ε.Kozeva ἀπὸ τὴν Βουλγαρία, στὴν ὁποία ἀναφέρει μεθόδους γιὰ τὴν γλωσσολογικὴ κειµενολογική, παλαιογραφική, λαογραφικὴ ἔρευνα, ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἔργο τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν. Ἄλλοι λόγιοι, ὅπως ἡ G. Bara Barankova, δηµοσίευσε στὸ περιοδικὸ «Pa1aeobu1garica» (1990) περικοπὴ τῶν ἔργων τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου στὸ Svyatoslav TZBORNIK 1073.
.         Ἡ λογία ἐπίσης L. Petrova, δηµοσίευσε ἐργασία στὴ Μόσχα τὸ 1991 μὲ τίτλο «τὸ θέµα τῆς ἀρχαίας Σλαβονικῆς μετάφρασης τῶν ὀµιλιῶν τοῦ Μεγάλου Βασιλείου», στὴ σειρὰ τῶν Σοβιετοσλαβονικῶν Σπουδῶν IV. Τὸ 1991 ὁ S. Dyogter ἔκανε προσθήκη στὶς μελέτης τῆς Petrova, ἀσχολούµενος μὲ τὴν περικοπὴ τοῦ Μεγάλου Βασιλείου «Ὁµιλία στὸ Ἅγιον Πάσχα» (ἀριθµ. 45) ὑπὸ Ἰωάννου Δαµασκηνοῦ. Ὑπάρχει μία ἐνδιαφέρουσα σύγκριση τῶν διαφορετικῶν τρόπων μεταβίβασης τῶν ἑλληνικῶν φιλοσοφικῶν ὅρων ὑπὸ διαφορετικῶν παραδόσεων (ὅσον ἀφορᾶ στὴν οὐσία, φύση, ὑπόσταση, τὸ εἶναι, κλπ.). Ἡ G. Bavankova, ἀσχολήθηκε στὸ Πανεπιστήµιον τῆς Ἁγίας Πετρούπολης τὸ 1996 μὲ τὴν «Ἑξαήµερο» τοῦ Μεγάλου Βασιλείου.Ὁ Ε. Ganstrem ἔγραψε μελέτη μὲ θέµα «Κατάλογος ὀµιλιῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόµου στὴ Νοτιοσλαβονικὴ καὶ Ρωσικὴ Μεσαιωνικὴ Φιλολογία», ποὺ ἐξεδόθη στὴν Ἁγία Πετρούπολη τὸ 1998.
.         Ὁ Μ. Dolgushina ἀσχολήθηκε μὲ τὴ Σλαβονικὴ μετάφραση τῶν ΧΙΙΙ (ὀκτὼ ὀµιλιῶν τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου), ποὺ δηµοσιεύτηκε στὸ Nobosibirisk τὸ 2004.
.         Τέλος, μία µονογραφία τῶν Alessandro – Maria Bruni ἀναφέρεται στὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸ Θεολόγο, μὲ θέµα: «Οἱ ἀρχαῖοι Σλαβονικοὶ Κώδικες τῶν ὀµιλιῶν τοῦ Γρηγορίου τοῦ Ναζιανζηνοῦ καὶ τὰ βυζαντινά τους πρωτότυπα». Δηµοσιεύτηκε στὴν Ἁγία Πετρούπολη τὸ 2004. Αὐτὴ ἡ µονογραφία εἶναι ἀφιερωµένη στὶς διαφορετικὲς σλαβονικὲς μεταφράσεις τῶν ὀµιλιῶν τοῦ Γρηγορίου Ναζιανζηνοῦ.
.         Ἐκτὸς τῶν ἄλλων, ὁ συγγραφέας συγκρίνει αὐτὲς μὲ τὶς ἀνατολικὲς μεταφράσεις, ὅπως ἐκεῖνες στὰ Ἀραβικά, Συριακά, Αἰθιοπικά, Ἀρµενικὰ καὶ Γεωργιανά. Ἡ μελέτη αὐτὴ θὰ µποροῦσε νὰ δηµοσιευθεῖ καὶ σὲ μελλοντικὴ ἔκδοση τοῦ «Corpus Nazianzenum» στὴ σειρὰ τοῦ Corpus Christianorum», Leuven, Βέλγιο.
.         Μᾶς ἐστάλησαν ἀπὸ τὴ Ρωσία σχόλια ἀπὸ Καθηγητή, ὁ ὁποῖος ἐξεπόνησε τὴ διδακτορική του διατριβὴ γιὰ τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες σὲ κυριλλικὴ γραφή.
.         Γενικῶς, οἱ πληροφορίες ἀπὸ τοὺς Ρώσους λόγιους εἶναι ὅτι στὰ Γυµνάσια τῆς Ρωσίας, ὅπου διδάσκονται τὰ Ἀρχαῖα Ἑλληνικὰ καὶ οἱ μαθητὲς βεβαίως εἶναι Ὀρθόδοξοι ἡ μελέτη τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν ἀπὸ τὸ πρωτότυπο ἀνήκει στοὺς πρωταρχικοὺς στόχους τῆς ἐκπαίδευσης.
.         Στὸ Πανεπιστήµιον τῆς Ἁγίας Πετρούπολης, ὑπάρχουν τὰ Τµήµατα Βίβλου καὶ Φιλολογίας, ὅπου οἱ φοιτητὲς μελετοῦν τὴ Βίβλο καὶ τὴν Καινὴ Διαθήκη καὶ τὰ ἔργα τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν στὸ πρωτότυπο. Κατὰ τὸν A1exander ποὺ ἐκπονεῖ τὴ διδακτορική του διατριβή, σχετικὰ μὲ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο, οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες μελετῶνται στὸ Τµήµα Ρωσικῆς Γλώσσας στὰ Παλαιοσλάβικα, Π.χ. µελετοῦν τὴν «Ἑξαήµερο τοῦ Μεγάλου Βασιλείου» ἢ τὸν «Λόγο εἰς τὸ Ἅγιον Πάσχα» τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου.
.         Ὑπάρχουν διδακτορικὲς διατριβὲς καὶ ἄρθρα ποὺ ἀναφέρονται στὴ σύγκριση τῶν πρωτοτύπων κειµένων τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν καὶ τῆς μετάφρασής τοὺς στὰ ρωσικά.
.         Ὑπάρχουν, ἐπίσης, κειµενολογικὲς μελέτες ἀφιερωµένες στὴ σύγκριση τῶν διαφορετικῶν χειρογράφων καὶ διαλέξεις πάνω σὲ διάφορα θέµατα.
.         Βεβαίως, στὶς Ἀκαδηµίες καὶ στὰ διάφορα Πανεπιστηµιακὰ Τµήµατα Θεολογίας καὶ Φιλολογίας στὴ Ρωσία σπουδάζουν τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες ἀπὸ τὸ πρωτότυπο καὶ ἀπὸ τὶς μεταφράσεις τῶν ἔργων τους.
.         Ἡ ὅλη παρουσία τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν ἀπὸ τὸν 4ον χρυσοῦν αἰώνα τῆς Ἐκκλησίας μέχρι σήµερα, ἡ ἔρευνα τῆς ζωῆς καὶ τοῦ ἔργου τους, ἡ παρουσία τους στὴν Ἑλλάδα, στὴν Εὐρώπη καὶ σ᾽ ὁλόκληρο τὸν κόσµο, εἶναι ἕνα θαῦµα, ποὺ θὰ συγκλονίζει καὶ θὰ προβληµατίζει ὅλες τὶς γενιὲς τῶν ἀνθρώπων.
.         Τὸ ἔργο τους πολυσήµαντο καὶ πολυδύναµο, προερχόµενο ἀπὸ τὸν χῶρο τῆς ὀρθόδοξης πνευµατικότητας θὰ ὁδηγεῖ σὲ ἀδιάβλητη ὑπαρξιακὴ γνησιότητα.
.         Καὶ οἱ Τρεῖς, ἐλεύθεροι ἀπὸ τὴν ἀγάπη γιὰ δύναµη, ὀπλισµένοι μὲ τὴ δύναµη τῆς ἀγάπης, εἶναι οἱ συνεχῶς καὶ ἀδιαλείπτως ζῶντες εἰς τὸ αἰώνιο καὶ διαρκὲς παρόν, ποὺ πραγµατοποιεῖται στὰ πλαίσια τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς.
.         Χάρη σ᾽ αὐτούς, ἡ ἑλληνικὴ ἰδιοφυία χαριτώνεται ἀπὸ τὸ κάλλος τῆς θεότητας. Οἱ Τρεῖς Ἅγιοι, οἱ κατὰ τὸν Ἰσίδωρον τὸν Πηλουσιώτην «πανταχοῦ τῷ φωτὶ τῆς ἑαυτῶν πολιτείας τὰ τῆς γῆς δαδουχήσαντες τέρµατα», ἂς στείλουν στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μας τὶς σωστικές τους ἀνταύγειες, ὥστε μαζί τους νὰ βιώνουµε καὶ νὰ ἀναφωνοῦµε τὸ τοῦ Ναζιανζηνοῦ: «Φῶς καὶ φῶς καὶ φῶς, ἀλλ᾽ ἓν φῶς, εἷς Θεός».

1 Βλ. The Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford University, τ. 1, σ. 285.

2 Βλ. ὅ.π.

3 Βλ. Διον. Ζακυθηνός, Βυζαντινὴ Ἱστορία, 324, 1071, σ. 4114, Ἀθήνα, 1972.

4 Βλ. Κάρλ Κρουµπάχερ, Ἱστορία Βυζαντινῆς Λογοτεχνίας, Ἀθῆναι 1900, τ. 30ς, σ. 697.

5 Σπυρίδων Λάµπρος, Κάρολος Κρουµβάχερ, «Νέος Ἑλληνοµνήµων», (1909), σ. 350

6 Βλ. σειρὰ Πρακτικῶν Πατρολογικοῦ Συνεδρίου Ὀξφόρδης, Studia Patristica.

7 Βλ. Πρακτικὰ συνεδρίου Studia Patristica, Akademie – Verlag – Berlin, 1985, σ. 433 καὶ 349.

8 ὅ.π., σ. 413.

9 ὅ.π., σ. 441.

10 Πρακτικὰ Συνεδρίου Studia Patristica, τ. XVIII, σ. 517. 11 ὅ.π.., σ. 539.

12 Πρακτικὰ συνεδρίου «Studia Patristic G», τ. ΧΧΙΙ 1989, σ. 3, ἔκδοση Peeters Press, Leuven, σελ. 539 13 ὅ.π., σ. 69.

14 ὅ.π., σ. 129.

15 ὅ.π., Γ. XXVII σ. 113.

16 ὅ.π., σ. 118.

17 Βλ. Ἠλία Δ. Μουτσούλα, Ὁ Μέγας Βασίλειος ὡς Παιδαγωγός, ἐν Ἀθήναις 1979, σελ. 10.

18 Βλ. ὅ.π., σ. 10, ὅπου ὑποσηµειώσεις 36,37, 38. 19 ὅ.π.

20 Βλ. σχετικά, Ἑλληνικοὶ Πάπυροι, Εἰσαγωγὴ στὴ μελέτη καὶ τὴ χρήση τῶν παπυρικῶν κειµένων,

Ἀθήνα 2007, σελ. 36, ἔκδοση 21 ὅ.π.,

22 Βλ. Elpidio Mioni, Εἰσαγωγὴ στὴν Ἑλληνικὴ Παλαιογραφία, Ἀθήνα 2004, σ. 94 (ε´ ἀνατύπωση)

23 Βλ. Elpidio Mioni, ὅ.π., σ. 97.

24 UCL (University Center of Leuven)

25 Βλ. F. Adrados, Ἱστορία τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας ἀπὸ τὶς ἀπαρχές της ὣς τὶς μέρες μας» (µετάφραση Α. V Lecumberri, ἐπιµ. Γ. Ἀναστασίου – Χ Χαραλαµπάκη), Ἀθήνα 2003, σ. 337 κ.ε.

26 ὅ.π.

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: