Ο ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ (“…ἵνα τοὺς δύο κτίσῃ ἐν ἑαυτῷ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον ποιῶν εἰρήνην”)

“…ἵνα τοὺς δύο κτίσῃ ἐν ἑαυτῷ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον
ποιῶν εἰρήνην”
(Ἐφεσ. β´ 15)

[Ἀποστολ. Ἀνάγνωσμα Κυρ. 18.11.12]

τοῦ π. Γ. Δορμπαράκη

α. Μὲ ρωμαλέα θεολογικὴ σκέψη καὶ μεγαλειώδη τρόπο ὁ ἀπόστολος Παῦλος προβάλλει στὴν πρὸς Ἐφεσίους ἐπιστολή του τὸ ἑνωτικὸ ἔργο ποὺ ἔφερε στὸν κόσμο ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός: εἶναι Ἐκεῖνος ποὺ ἀποτελεῖ τὴν ἀληθινὴ εἰρήνη τοῦ κόσμου, γιατί γκρέμισε μὲ τὸν σταυρικό Του θάνατο ὅ,τι σὰν τεῖχος χώριζε τοὺς Ἰουδαίους καὶ τοὺς ἐθνικοὺς καὶ προκαλοῦσε ἔχθρα μεταξύ τους. Στὸν ἑαυτό Του δημιουργήθηκε ἡ νέα ἀνθρωπότητα, ὁ  καινὸς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἀπετέλεσε τὴν ὑπέρβαση τῶν ὅποιων ἀνθρωπίνων μέχρι τότε διαφορῶν καὶ χωρισμῶν, μὲ ἀποτέλεσμα διὰ τοῦ Χριστοῦ ὁ κάθε ἄνθρωπος νὰ εἶναι συμπολίτης τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖος τοῦ Θεοῦ. Μὲ τὸν Χριστὸ φανερώνεται ἡ νέα ἀνθρωπολογία, ἡ καινούργια ματιὰ γιὰ τὸν ἄνθρωπο, κάτι ποὺ συνιστᾶ καὶ ὅ,τι πιὸ σύγχρονο ὑπάρχει στὸν χῶρο τῶν ἐπιστημῶν τοῦ ἀνθρώπου.  Ὁ  καινὸς ἄνθρωπος ποὺ ἔκτισε ὁ Χριστὸς εἶναι ἡ ἀπάντηση καὶ σήμερα τῆς Ἐκκλησίας μας στὸν σύγχρονο ταραγμένο ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος ἐξακολουθεῖ καὶ ἀναζητεῖ τὴν ταυτότητά του.

β. 1. Πρὸ Χριστοῦ κυριαρχοῦσε ἡ διάσπαση ἀνάμεσα στοὺς ἀνθρώπους.  Ὁ καθένας κατανοοῦσε τὸν ἑαυτό του καὶ γενικῶς τὸν ἄνθρωπο μὲ κριτήρια ἀπολύτως ἐνδοκοσμικά: φυλετικά, ἐθνικά, ταξικά. Οἱ Ἰουδαῖοι γιὰ παράδειγμα. Ὅριζαν ὡς ἄξιο λόγου ἄνθρωπο μόνο τὸν Ἰουδαῖο, τὸν ἐκλεκτὸ τοῦ Θεοῦ. Τοὺς ἐκτὸς αὐτοῦ ἀνθρώπους τοὺς χαρακτήριζαν ἀπόπαιδα τοῦ Θεοῦ, μὴ ἀνθρώπους, ὄχι περισσότερο ἀπὸ  σκυλιά. Οἱ Ἕλληνες παρομοίως. Τὸ  πᾶς μὴ Ἕλλην βάρβαρος ἦταν ἡ πεμπτουσία τῆς ἀπαξίωσης κάθε μὴ Ἕλληνα καὶ τῆς ὑπεραξίας τῶν ἰδίων. Εἶναι γνωστὸ ἀπὸ τὴν ἄλλη ἡ ταξικὴ προσέγγιση τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ αὐτούς: ἡ διάκριση σὲ δούλους καὶ ἐλευθέρους ἦταν φυσικὴ γιὰ τοὺς Ἕλληνες κατάσταση.
.        Ἀπὸ τὴν ἄποψη αὐτὴ γνώρισμα τῆς πρὸ Χριστοῦ ἀνθρωπότητος ἦταν ἡ ἔχθρα καὶ ἡ διάσταση ἀνάμεσα στοὺς ἀνθρώπους. Πόλεμος πατὴρ πάντων τοῦ φιλοσόφου  Ἡρακλείτου ἦταν ἡ λεκτικὴ διατύπωση αὐτοῦ ποὺ ὑπῆρχε ὡς αἴσθηση καὶ βίωμα τῶν ἀνθρώπων πρὸ Χριστοῦ. Κι αὐτὸ βεβαίως σήμαινε τὴν ἐπιβεβαίωση τῆς ἁμαρτίας τους. Διότι ἡ ἁμαρτία στὸν πυρήνα της εἶναι ἀκριβῶς ὁ ἐγωισμὸς τοῦ ἀνθρώπου – ἡ νοσηρὴ στροφὴ καὶ ἀγάπη του μόνο στὸν ἑαυτό του καὶ στὰ δικά του συμφέροντα – ἀπότοκο τοῦτο τῆς ἀπαρχῆς τῆς πλάσεώς του ἐπανάστασης κατὰ τοῦ Δημιουργοῦ του. Μὲ ἄλλα λόγια ἡ ἐναντίωση τοῦ πρώτου ἀνθρώπου,  τῇ συμβουλίᾳ τοῦ ὄφεως διαβόλου, πρὸς τὸν Κύριο καὶ Θεὸ τοῦ ἔφερε τὴν ἔχθρα καὶ τὴν διάσπαση καὶ μὲ τὸν ἴδιο τὸν Θεό, ἀλλὰ καὶ μὲ τὸν ἴδιο τὸν ἑαυτό του, μέσα στὸν ὁποῖο ἑαυτὸ ἦταν καὶ ὁ συνάνθρωπός του.  Ὁ πρὸ Χριστοῦ ἄνθρωπος θέριζε τὰ θανατηφόρα ἐπίχειρα τῆς κακῆς χρήσεως τῆς ἐλευθερίας του.

2.  Ὁ ἐρχομὸς τοῦ Χριστοῦ ὅμως – προαναγγελμένος ἤδη ἀπὸ τὴν ὥρα τῆς πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου διὰ τοῦ πρωτευαγγελίου καὶ ἐπαναβεβαιούμενος ἔκτοτε διὰ τῶν προφητῶν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης – σήμανε τὴν κατάργηση τῶν διακρίσεων καὶ τῶν ἐχθροτήτων.  Ὁ Χριστὸς ἐρχόμενος στὸν κόσμο  κτίζει στὸν ἑαυτό Του τὸν καινούργιο ἄνθρωπο καὶ ἀποκαθιστᾶ τὴν  χαλασμένη διὰ τῆς ἁμαρτίας ἀνθρωπότητα. Ἐν Χριστῷ ἔτσι ὑπερβαίνονται ὅλες οἱ διακρίσεις ποὺ χώριζαν πιὰ τοὺς ἀνθρώπους, εἴτε φυλετικὲς ἦταν αὐτὲς εἴτε ἐθνολογικὲς εἴτε κοινωνικές.  Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι – καθ᾽ ἑαυτοὺς καὶ στὴ μεταξύ τους σχέση – στὸ πρόσωπο Ἐκείνου βρίσκουν τὸ κέντρο καὶ τὴν ἑνότητά τους, ποὺ σημαίνει ὅτι ὁ Ἰουδαῖος καὶ ὁ εἰδωλολάτρης, ὁ Ἕλληνας καὶ ὁ  βάρβαρος, ὁ δοῦλος καὶ ὁ  ἐλεύθερος, ὁ ἄνδρας καὶ ἡ γυναίκα, οἱ πάντες ἐν Χριστῷ γίνονται ἕνα. Ἵνα κτίσῃ ἐν ἑαυτῷ τὸν καινὸν ἄνθρωπον, ποιῶν εἰρήνην. Κι ὅπως τὸ διατυπώνει ὁ ἀπόστολος κι ἀλλοῦ:  οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην, οὐκ ἔνι δοῦλος ἢ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ. Πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.  Εἴ τις ἐν Χριστῷ καινὴ κτίσις.
.        Ὁ χριστιανὸς ἄνθρωπος λοιπὸν εἶναι ὁ καινὸς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἑνωμένος μὲ τὸν Χριστὸ γίνεται μία φανέρωση Ἐκείνου στὸν κόσμο κι ἀπὸ τὴν ἄποψη αὐτὴ συνιστᾶ τὴν κρίση τοῦ κόσμου. Διότι ὁ κόσμος κυριαρχημένος, μέχρι νὰ πιστέψει στὸν Χριστό, ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ πονηροῦ καὶ σπαρασσόμενος ἔτσι ἀπὸ τὰ ἐγωιστικὰ πάθη του δὲν ἀνέχεται τὸ κήρυγμα ἑνότητος ποὺ προβάλλει ὁ χριστιανὸς πρωτίστως μὲ τὴ ζωή του κι ἔπειτα καὶ μὲ τὰ λόγια του.  Ὁ κοσμικὸς ἄνθρωπος ἔτσι, μὲ τὴν ἔννοια τοῦ μὴ ἀποδεχομένου τὸν Χριστό, ἀδυνατεῖ νὰ κατανοήσει τὴν ὑπέρβαση τοῦ ἑαυτοῦ καὶ τὴ μέχρι θυσίας ἀγάπη τοῦ χριστιανοῦ πρὸς τὸν συνάνθρωπο. Καὶ γι᾽ αὐτὸ προκαλούμενος θέλει νὰ τὸν βγάλει ἀπὸ τὴ μέση. Ὅ,τι στάση κράτησε ὁ κόσμος ἀπέναντι στὸν ἐν σαρκὶ φανερωθέντα Θεό, τὸν Δημιουργό του, τὴν ἴδια στάση κρατάει καὶ ἀπέναντι στοὺς ἀκολούθους Του. Κι ἡ στάση αὐτὴ εἶναι βεβαίως ἡ δίωξη καὶ ὁ θάνατος.  Εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν καὶ ὑμᾶς διώξουσιν.

 3. Ὥστε ὁ χριστιανὸς εἶναι ὁ καινὸς-καινούργιος ἄνθρωπος, γιατί εἶναι ἑνωμένος μὲ τὸν Χριστό. Μιλᾶμε λοιπὸν γιὰ μία χαρισματικὴ κατάσταση, ἡ ὁποία προϋποθέτει δύο πράγματα: ἀφ᾽ ἑνὸς τὴν πίστη στὸν Χριστὸ ὡς τὸν ἐνανθρωπήσαντα, καθὼς εἴπαμε, Θεό, ὁ  Ὁποῖος ἦλθε στὸν κόσμο προσλαμβάνοντας τὴν ἀνθρώπινη φύση (σῶμα καὶ ψυχὴ) ὄχι στὴν ὑπόσταση-πρόσωπο ἑνὸς συγκεκριμένου ἀνθρώπου (νεστοριανισμός), ἀλλὰ στὴν ὑπόσταση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ.  Ἡ πρόσληψη τῆς ἀνθρώπινης φύσης καὶ ὄχι ἑνὸς μεμονωμένου ἀνθρώπου συνιστᾶ τὴ βάση τῆς ἀνθρώπινης ἑνότητος. Κάθε ἄνθρωπος ποὺ ἔχει σῶμα καὶ ψυχὴ εἶναι ἐντεταγμένος στὴν ἀνθρώπινη φύση τοῦ Χριστοῦ καὶ συνεπῶς χάριτι Θεοῦ εἶναι πραγματικὰ ἑνωμένος καὶ μὲ τὸν Χριστὸ καὶ μὲ τοὺς συνανθρώπους του.  Ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὸν συνάνθρωπο ἔτσι δὲν ἀποτελεῖ ἕνα ἠθικὸ ἁπλῶς αἴτημα, ἀλλὰ καθίσταται ὀντολογικὴ ἀναγκαιότητα: δν μπορε κανες ν μν γαπ, ν θέλει ν διατηρε τν κεραιότητα πι τοῦ αυτο του. Δὲν εἶναι τυχαῖο ὅτι ἡ βασικὴ ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ καὶ στὴν Παλαιὰ καὶ στὴν Καινὴ Διαθήκη εἶναι τὸ  ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης της ψυχῆς σου, ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου, ἐξ ὅλης της διανοίας σου καὶ ἐξ ὅλης της ἰσχύος σου, καὶ τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. Ἐν Χριστῷ ἡ ἑνότητα ὅλων, Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων, εἶναι δεδομένη.  Ἴνα πάντες ἓν ὦσιν.
.        Ἀφ᾽ ἑτέρου ἡ ἑνότητα αὐτὴ ποὺ ἔφερε ὁ Χριστὸς στοὺς ἀνθρώπους πραγματοποιεῖται μέσα πιὰ στὸ σῶμα Του, τὴν Ἐκκλησία. Ὅ,τι εἴπαμε ὡς  καινὴ κτίσιν μιλώντας γιὰ τοὺς χριστιανοὺς προϋποθέτει ὅτι ὁ ἄνθρωπος τὸ ἀποδέχεται μὲ τὴ βούλησή του κι ἀρχίζει νὰ τὸ ζεῖ καθὼς γίνεται μέλος Χριστοῦ διὰ τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος καὶ τοῦ ἁγίου Χρίσματος. Κι αὐτὸ σημαίνει ὅτι μπορεῖ ἡ Χάρη νὰ εἶναι δοσμένη καὶ παροῦσα πραγματικότητα στὸν κόσμο, ἀλλά, ἂν δὲν ὑπάρξει καὶ τὸ “ναί” τοῦ ἀνθρώπου, παραμένει μία ἀνενέργητη κατάσταση. Ἕνα δῶρο χωρὶς ἀποδέκτη.

4.  Ἡ παραπάνω ἀλήθεια εἶναι φοβερὴ στὴν κατανόησή της. Διότι μᾶς συνειδητοποιεῖ ὅτι μπορεῖ κανεὶς νὰ ζεῖ μετὰ Χριστὸν ἀπὸ πλευρᾶς χρονολογικῆς, ἀλλὰ νὰ βρίσκεται ἀκόμη πρὸ Χριστοῦ ἀπὸ πλευρᾶς πνευματικῆς καὶ ἐσωτερικῆς. Δὲν εἶναι τὸ χρονικὸ σημεῖο ποὺ ζοῦμε ποὺ μᾶς κάνει χριστιανούς, ἀλλὰ ἡ πίστη μας στὸν Χριστό. Κι ἀπόδειξη: ὁ ἀλληλοσπαραγμὸς τῶν ἀνθρώπων μέχρι σήμερα σὲ ἐπίπεδο λαῶν, οἱ ἐμφύλιες διαμάχες, οἱ ἔχθρες καὶ οἱ ἐγωϊσμοὶ καὶ μεταξὺ τῶν χριστιανῶν. Τί ἄλλο ὅλα αὐτὰ φανερώνουν παρὰ τὸ γεγονὸς τῆς πρὸ Χριστοῦ ἀκόμη καταστάσεώς τους; Μετὰ Χριστὸν ἀκούσαμε ἐπὶ χριστιανικοῦ ἐδάφους τὰ κηρύγματα τῆς ἀθεΐας, μετὰ Χριστὸν ὁ  προφήτης κήρυξε τὸν θάνατο τοῦ Θεοῦ ὡς τοῦ Πατέρα ποὺ Τὸν  σκότωσαν τὰ παιδιά Του!  Ἡ ὀρφάνια ἀπὸ τὸν Θεὸ Πατέρα ἔγινε δυστυχῶς σύμπτωμα καὶ τῶν  πιστῶν τῆς μετὰ Χριστὸν ἐποχῆς, ἡ ὁποία διαλάλησε μεταξὺ ἄλλων τὸ  homo homini lupus’,  ὁ ἄνθρωπος εἶναι λύκος γιὰ τὸν συνάνθρωπό του.

γ.  Ἡ μοναδικὴ λύση καὶ διέξοδος στὰ ἀδιέξοδα καὶ τῆς ἐποχῆς μας εἶναι τὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ. Σ᾽ Ἐκεῖνον παραμένει αἰωνίως ἡ εὕρεση τοῦ καινοῦ ἀνθρώπου ποὺ ἀποτελεῖ τὴν ἑνότητα τῶν πάντων. Οἱ χριστιανοὶ καὶ μάλιστα οἱ ὀρθόδοξοι, οἱ ὁποῖοι χάριτι Θεοῦ διασώζουμε τὴν αὐθεντικὴ εἰκόνα Του καὶ μποροῦμε νὰ Τὸν ζοῦμε στὴν Ἐκκλησία Του, πρέπει νὰ καταλάβουμε τὴν ἱστορικὴ εὐθύνη ποὺ ἔχουμε. Ἴσως εἶναι ἡ κρισιμότερη ὥρα τώρα ποὺ ἀλληλοσπαράσσεται ὁ κόσμος καὶ ἡ παγκόσμια κρίση ἔχει καταστήσει ἀνισόρροπο καὶ θολωμένο τὸν νοῦ τῶν περισσοτέρων, νὰ ἐνεργοποιήσουμε ὅσο μποροῦμε τὴ χριστιανοσύνη μας, δηλαδὴ τὸν ἑνοποιὸ πρὸς ὅλους ρόλο μας.  Ἡ αἴσθηση τῆς ἑνότητος μὲ τὸν Χριστὸ καὶ Θεό μας, ὅπως καὶ μὲ τοὺς συνανθρώπους μας πρέπει νὰ μᾶς κινητοποιεῖ σὲ βαθειὰ μετάνοια καὶ σὲ προσευχὴ καρδιακὴ καὶ ἔμπονη γιὰ ὅλους.  Ὁ Θεός μας περιμένει αὐτὴν τὴν  ἀφορμή ἀπὸ ἐμᾶς, προκειμένου νὰ προσφέρει πλούσια τὴν ἀγάπη Του. Θὰ εἶναι ὄχι ἁπλῶς κρίμα ἀλλὰ ἔγκλημα νὰ μὴ διαβάσουμε τὰ σημεῖα τῶν καιρῶν καὶ νὰ περιδινιζόμαστε κι ἐμεῖς στὶς μικρότητες τοῦ ἐγωϊσμοῦ καὶ τῶν συμφερόντων μας,  κατεσθίοντες τὶς σάρκες τῶν ἀδελφῶν μας. Ἀλλὰ τότε ποιά ἐλπίδα μπορεῖ νὰ ὑπάρξει;  Ἄρα γε ἐλθὼν ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;

 ΠΗΓΗ: «ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΝ»

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: