ΑΝΤΙΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΣΥΓΚΡΗΤΙΣΤΙΚΟ ΤΟ “ΝΕΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ”

τελικ θέση-Ψήφισμα τοῦ ν Πάτραις Παραρτήματος
τ
ς Πανελληνίου νώσεως Θεολόγων

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΘΕΟΛΟΓΩΝ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΤΡΩΝ
ΜΙΑΟΥΛΗ 68

ΤΑ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ
ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

.          Κατόπιν προτροπῆς τοῦ Διοικητικοῦ Συμβούλιου τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Θεολόγων, τὸ Παράρτημα τῆς Π.Ε.Θ. Πατρῶν, ἀφοῦ ἔλαβε ὑπ’ ὄψιν τὴν θέση τῆς Π.Ε.Θ. γιὰ τὰ νέα (Πιλοτικὰ) Προγράμματα Σπουδῶν καὶ ἀφοῦ ἔγινε διεξοδικὴ συζήτηση πάνω σὲ αὐτό, προτείνει κατὰ τὴ Γενικὴ Συνέλευση τῆς 12ης Νοεμβρίου 2012, τὰ ἑξῆς:
.         Τὰ Νέα Προγράμματα Σπουδῶν (ΠΣ) γιὰ τὸ Μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν (ΜτΘ) δημοσιεύθηκαν στὸ ΦΕΚ 2335/17.10.2011, τ. Β´ καὶ ἐφαρμόζονται πιλοτικά, μαζὶ μὲ τὸ λοιπὸ πρόγραμμα τοῦ λεγομένου «Νέου Σχολείου», ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριο 2011 μὲ βάση τὸν «Ὁδηγὸ Ἐκπαιδευτικοῦ» (Ἀθήνα 2011) σὲ καθορισμένα γιὰ τὸ σκοπὸ αὐτὸ Σχολεῖα τῆς Πρωτοβάθμιας καὶ τῆς Δευτεροβάθμιας Ἐκπαίδευσης. Μὲ τὰ ἐν λόγῳ ΠΣ ὑλοποιοῦνται οὐσιαστικὰ οἱ διδακτικὲς ἀρχὲς τῆς Διαπολιτισμικῆς Ἐκπαίδευσης ποὺ ἀφοροῦν στὴ θρησκευτικὴ μόρφωση τῶν μαθητῶν, γι’ αὐτὸ καὶ εἰσάγονται:

α) νέος τρόπος διδασκαλίας τοῦ ΜτΘ μὲ τὴν υἱοθέτηση, ἐκτὸς ἀπὸ τὶς παλαιότερες, καὶ νέων μεθόδων προσέγγισης καὶ ἐπεξεργασίας τῆς διδακτέας ὕλης,

β) νέος τρόπος προσδιορισμοῦ τῆς διδακτέας ὕλης μὲ βάση τὶς προτεινόμενες Θεματικὲς Ἑνότητες (ΘΕ) τῶν ΠΣ, γιὰ τὴν ὁποία τὴν εὐθύνη ἔχει ὁ διδάσκων, κυρίως ὅμως

γ) μεταβάλλεται ριζικὰ  φύση κα προσανατολισμς το ΜτΘ, καθώς, στ πλαίσιο τς διαπολιτισμικς προσέγγισης τς γνώσης, τίθεται πλέον ς κύριος στόχος του  «θρησκευτικς γραμματισμς» τν μαθητν, μ συνέπεια τ μάθημα ν μετατρέπεται οσιαστικ σ θρησκειοφιλοσοφικὸ ντικείμενο γνώσης κα διαλόγου μεταξ τν θρησκειν, νάμεσα στς ποες σημαντικ θέση κατέχει Χριστιανισμός, χι πλέον ς τ περιεχόμενο τς πίστης τν μαθητν, λλς τ θρήσκευμα κενο στποο νήκει πλειοψηφία τους.

.           Μὲ δεδομένη τὴν παραπάνω ριζικὴ μεταβολὴ τῆς φυσιογνωμίας τοῦ μαθήματος καὶ χωρὶς νὰ ἀμφισβητοῦνται οἱ θετικές του πλευρές, ὅσον ἀφορᾶ στὴν προτεινομένη διδακτικὴ μεθοδολογία, προκύπτουν σοβαρότατα ἐρωτήματα καὶ πολλὲς ἐνστάσεις ὅσον ἀφορᾶ στὸν προσανατολισμό, ἀλλὰ καὶ ὡς συνέπειά του στὸν προσδιορισμὸ τῆς διδακτέας ὕλης τοῦ ΜτΘ, καθώς, ὅπως θὰ ἦταν φυσικό, δν προηγήθηκε πρν π τ νομοθέτησή του κανένας οσιαστικς διάλογος πάνω σ ατό, ἐφ᾽ ὅσον εἶναι γνωστό, ὅτι ἀπὸ τὶς σχετικὲς συζητήσεις ἀποκλείστηκαν οἱ ἐκπρόσωποι τῆς συντριπτικῆς πλειοψηφίας τῶν Θεολόγων Καθηγητῶν, ἀγνοήθηκαν σχεδὸν ἐξ ὁλοκλήρου οἱ διδάσκοντες τὸ μάθημα στὰ σχολεῖα (π.χ. μὲ τὴ συμπλήρωση ἴσως ἐκ μέρους τους ἑνὸς ἐρωτηματολογίου σὲ ἐθελοντικὴ βάση), ἐνῶ, ὅπως ἔδειξε τὸ ἀποτέλεσμα, ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῶν εἰσηγητῶν τῶν νέων ΠΣ δὲν λήφθηκαν δυστυχῶς σχεδὸν καθόλου ὑπ’ ὄψιν οἱ ὑπάρχουσες στὸ θρησκευτικὸ πεδίο συνθῆκες στὴ χώρα μας καὶ κατ’ ἐπέκταση οἱ ἀνάγκες καὶ οἱ ἐπιθυμίες τῆς μαθητικῆς κοινότητας, οἱ ὁποῖες διαφέρουν ριζικὰ ἀπὸ ἐκεῖνες ποὺ ἐπικρατοῦν σὲ ἄλλες χῶρες τῆς Εὐρώπης ἢ καὶ στὴν Ἀμερική, ὅπου ἐφαρμόζεται τὸ προτεινόμενο νέο μοντέλο διαπολιτισμικῆς θρησκευτικῆς ἐκπαίδευσης, ὡς μία ἀναντίρρητη ἀνάγκη τῶν ἐκεῖ θρησκευτικὰ καὶ ἐθνολογικὰ πολυπολιτισμικῶν κοινωνιῶν. Ἐπικράτησε δηλαδὴ καὶ στὴν περίπτωση τῶν νέων ΠΣ τοῦ ΜτΘ πάλι ἡ συνήθης πρακτικὴ στὰ νεοελληνικὰ πράγματα, νὰ φαρμόζονται πάσης φύσεως θεωρίες κα σχήματα κριτα κα χωρς ν λαμβάνονται π’ ψιν οδ προϋποθέσεις, μ τ συνήθη βεβαίως τυχῆ ποτελέσματα. Ἔτσι ἀπὸ τοὺς εἰσηγητὲς τῶν ΠΣ, δὲν λήφθηκε ἐπαρκῶς ὑπ’ ὄψιν τὸ γεγονός, ὅτι σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς πολυπολιτισμικὰ συγκροτημένες καὶ θρησκευτικὰ πολυκερματισμένες κοινωνίες τῶν ΗΠΑ καὶ πολλῶν χωρῶν τῆς ΕΕ, ὅπου ὀρθὰ ἐφαρμόζονται οἱ ἀρχὲς τῆς διαπολιτισμικῆς ἐκπαίδευσης, καθὼς ἡ θρησκεία ὡς πολιτικὴ λειτουργία συνιστᾶ ἀφορμὴ συγκρούσεων, στὴν Ἑλλάδα ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία τῶν μαθητῶν ὅπως καὶ τοῦ λαοῦ εἶναι μέλη τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ οἱ σχέσεις μὲ τὶς ἄλλες θρησκευτικὲς ὁμάδες, ἐκτὸς ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, εἶναι ὁμαλές, λόγῳ τῆς φύσης τῆς ὀρθόδοξης, σὲ ἀντιδιαστολὴ μὲ τὴν ἑτερόδοξη ρωμαιοκαθολικὴ καὶ προτεσταντική, διδασκαλίας γιὰ τὴν «Ἑτερότητα» καὶ τὴν ἀποδοχὴ καὶ ἀναγνώριση τοῦ ἄλλου ὡς «πλησίον καὶ ἀδελφοῦ», δεδομένα ποὺ δὲν δικαιολογοῦν ἀκόμη τὴν πλήρη, ὅπως ἐπιχειρεῖται, ἐφαρμογὴ τῶν δυτικῶν θρησκευτικῶν διαπολιτισμικῶν μοντέλων. Τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει παράλληλα, ὅτι πρέπει νὰ ἀγνοηθεῖ τὸ ποσοστὸ τοῦ ἐδῶ μαθητικοῦ πληθυσμοῦ ποὺ ἀνήκει σὲ ἄλλη θρησκευτικὴ ἢ ἰδεολογικοῦ χαρακτήρα κοινότητα, θέμα γιὰ τὸ ὁποῖο ἀπαιτεῖται νὰ γίνει εὐρὺς καὶ ἐποικοδομητικὸς διάλογος γιὰ τὴ διευθέτησή του.
.           Ἐκτὸς αὐτοῦ ὅμως, ὁ προσανατολισμὸς καὶ ἡ διδακτέα ὕλη τῶν ΠΣ, ὅπως αὐτὴ παρατίθεται στὶς ΘΕ, ἐνέχουν, ἐκτὸς ἀπὸ σοβαρὰ προβλήματα γνωστικῆς καὶ παιδαγωγικῆς φύσεως, τὸν κίνδυνο ἀνάπτυξης ὄχι μίας ὑγιοῦς γνώσης τοῦ θρησκευτικοῦ φαινομένου ἢ τὸ θρησκευτικὸ γραμματισμὸ τῶν μαθητῶν ὅπως ἐπιδιώκουν τὰ ΠΣ, ἀλλὰ τὴ δημιουργία νς διόμορφου θρησκευτικο συγκρητισμο, ποος, πως κα κάθε φαινόμενο συγκρητισμο στ παρελθόν, μόνο δυνηρς γι τν μελλοντικ κοινωνία συνέπειες καὶ τουλάχιστον ἀναποτελεσματικὲς γιὰ τὸν ἐλεύθερο καὶ ὑγιῆ θρησκευτικὸ προσανατολισμὸ τῶν σημερινῶν μαθητῶν ἐπιπτώσεις θὰ ἔχει. Τὸ πρόβλημα συνεπῶς τοῦ ΠΣ, δὲν ἐντοπίζεται μόνο στὴ γνώση τοῦ περιεχομένου τῶν ἄλλων θρησκειῶν, οἱ ὁποῖες ἤδη διδάσκονται στὸ πλαίσιο τοῦ μέχρι τώρα ἰσχύοντος προγράμματος καὶ μάλιστα στὴ Β΄ Λυκείου ὅπου οἱ μαθητὲς εἶναι σὲ θέση νὰ σταθοῦν ἀπέναντί τους μὲ τρόπο κριτικό, ἀλλὰ καὶ στ μέθοδο σύγκρισης καὶ πεξεργασίας τν στοιχείων κα τν ξιν τν διαφόρων θρησκειν π μαθητς (προεφήβους ἢ φήβους π 9 μέχρι 15 τν) ποὺ ὡς γνωστὸ ἡ γνωστική τους ὡριμότητα καὶ ἡ κριτική τους ἱκανότητα δὲν τοὺς ἐπιτρέπει τὴ δημιουργικὴ συμμετοχὴ σὲ μιᾶς τέτοιων ἀπαιτήσεων μαθησιακὴ διαδικασία, καθώς, ὡς γνωστόν, ἡ «Συγκριτικὴ Θρησκειολογία» ποὺ στὴν πραγματικότητα υἱοθετεῖται μὲ τὰ νέα ΠΣ, ἀποτελεῖ ἀντικείμενο πανεπιστημιακῆς ἐκπαίδευσης, τὸ ὁποῖο προσεγγίζεται μέσα σὲ αὐστηρὰ ἐπιστημονικὸ ἐπίπεδο, ἀπὸ φοιτητὲς ποὺ βρίσκονται στὴ μετεφηβικὴ ἡλικία μὲ ἀνεπτυγμένη τὴν κριτική τους ἱκανότητα, καὶ ὁπωσδήποτε μὲ τὴν ἐπιστράτευση συγκεκριμένης ἐπιστημονικῆς μεθοδολογίας καὶ ὄχι μὲ σκοπὸ τὴ φιλοσοφικὴ ἀναζήτηση καὶ τὸ θρησκευτικὸ στοχασμό.

.           Ἐπειδὴ λοιπὸν δὲν προηγήθηκε ὁ ἀναγκαῖος διάλογος πρὶν τὴ νομοθέτηση τῶν ΠΣ, ἀλλὰ κι ἐπειδὴ μὲ αὐτὸ μεταβάλλεται ριζικὰ καὶ ἀτελέσφορα ὅπως ἐπισημάνθηκε ἡ φυσιογνωμία καὶ ὁ προσανατολισμὸς τοῦ ΜτΘ, καθὼς ἐπίσης καὶ γιὰ πολλοὺς ἄλλους σοβαροὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἤδη διατυπωθεῖ ἀπὸ τὴν Π.Ε.Θ. (ἔγγραφο τῆς 9ης Ἰουνίου 2012), ἀλλὰ εἶναι ἀδύνατο νὰ ἀναφερθοῦν ἐδῶ λεπτομερῶς, ὅμως θὰ μποροῦσαν νὰ κατατεθοῦν πρὸς συζήτηση μαζὶ μὲ συγκεκριμένες προτάσεις σὲ ἐπικείμενο διάλογο, θεωροῦμε ἀπαραίτητο

α) νὰ νασταλεῖ ἡ φαρμογ το ΠΣ καὶ

β) ν ξεκινήσει μεσα καὶ ξ ρχς ποικοδομητικς διάλογος πάνω στὸν προσανατολισμὸ καὶ τὸ περιεχόμενο τοῦ ΜτΘ, στὸν ὁποῖο θὰ συμμετέχουν χωρὶς ἀποκλεισμοὺς ὅλοι ὅσοι ἔχουν εὐθύνη γιὰ τὸ μάθημα, δηλαδὴ ἡ Πολιτεία, ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος καὶ οἱ Θεολόγοι Καθηγητὲς μέςῳ τῶν ἐκπροσώπων τους.

.           Ὁ διάλογος αὐτός, χωρὶς ἰδεολογικὲς ἀγκυλώσεις καὶ πολιτικὲς ἢ ἄλλης φύσεως θρησκευτικὲς προκαταλήψεις, θὰ ὁδηγήσει, ἀφοῦ πραγματοποιηθοῦν παράλληλα καὶ σχετικὲς ἀντικειμενικὲς ἐπιστημονικὲς ἔρευνες γιὰ τὶς ἀνάγκες καὶ τὶς προσδοκίες τῶν μαθητῶν ὅσον ἀφορᾶ τὸ ΜτΘ καὶ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀποτελέσματά τους, στὴν ἀναμόρφωση τῶν ΠΣ σὲ τέτοιο βαθμὸ καὶ μὲ τέτοιο τρόπο, ὥστε τὸ μάθημα νὰ μὴν εἶναι ἀποκομμένο ἀπὸ τὴν πραγματικότητα, ἀλλὰ νὰ ἀνταποκρίνεται στὶς προσδοκίες τῆς σημερινῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας.

Γιὰ τὴ Δ. Ε.

Ἡ Πρόεδρος 
Δήμητρα Κόρδα-Κωτσάκη 

Ὁ Γραμματέας 
Χρῆστος Μπαλάσκας

 ΠΗΓΗ: thriskeftika.blogspot.gr (ἀπὸ «Ζωηφόρος»)

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: