ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ-ΝΤΡΟΠΗ ΜΕ ΨΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ ᾽40

Σχολικὸ βιβλίο-ντροπή, ψέματα γιὰ τὸ ἔπος τοῦ ’40!

Ἠλίας Χρ. Φραγκόπουλος,
Φιλόλογος – Θεόλογος
Πρόεδρος τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Θεολόγων

.           Ἀνθρώπινη ἐπιθυμία καὶ ἐπιδίωξη καὶ λαχτάρα εἶναι νὰ κάνουμε τὰ παιδιά μας νὰ ἐκτιμοῦν καὶ νὰ ἀγαποῦν τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους καὶ πρῶτα πρῶτα τοὺς δικούς τους. Πολλὰ χρόνια δάσκαλος, ἔλεγα στοὺς γονεῖς τῶν μαθητῶν μου: Νὰ προσπαθεῖτε νὰ κάνετε τὰ παιδιά σας νὰ σᾶς ἀγαποῦν καὶ νὰ σᾶς ἐκτιμοῦν. Τὸ πρῶτο εἶναι εὔκολο, γιατί εἶναι φυσιολογικό. Εἶναι στὴ φύση μας. Τὸ δεύτερο πρέπει νὰ τὸ κερδίσετε μὲ τὴ δική σας προσπάθεια. Τότε θὰ εἶναι κοντά σας καὶ τότε θὰ μπορέσετε νὰ τοὺς προσφέρετε, πέρα ἀπ’ τὰ τόσο ἀπαραίτητα ὑλικά, καὶ κάθε πνευματικὴ στήριξη καὶ βοήθεια.
.           Αὐτὴ τὴν πολὺ ἁπλὴ καὶ σχεδὸν αὐτονόητη παιδαγωγικὴ ἀρχὴ φαίνεται ὅτι τὸ ἴδιο τὸ σημερινὸ ἑλληνικὸ σχολεῖο ἐπιδιώκει ὄχι μόνο νὰ τὴν ἀγνοεῖ, ἀλλὰ καὶ νὰ τὴ μάχεται μὲ πλήρη συνείδηση τοῦ ἐπερχόμενου (ἴσως καὶ ἐπιδιωκόμενου) ἀποτελέσματος. Τὸ συμπέρασμα αὐτὸ δὲν στηρίζεται μόνο στὸ ἐξοργιστικὸ παράδειγμα ποὺ παρουσιάζεται παρακάτω. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα κεφάλαια στὰ «διδακτικὰ» βιβλία τοῦ Δημοτικοῦ καὶ τοῦ Γυμνασίου ποὺ προσπαθοῦν, μὲ μέγιστη ἐπιμονὴ (καὶ ἐπιτυχία κάποτε), νὰ ὁδηγήσουν τὰ νέα παιδιά, τοὺς μαθητὲς τῶν ἑλληνικῶν σχολείων, σὲ ἀπόλυτη ἀπαξίωση τῶν ἄμεσων ἢ καὶ παλαιότερων προγόνων τους, τῶν γονιῶν, τῆς οἰκογένειάς τους, τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας, τῆς γενιᾶς καὶ τοῦ ἔθνους τους.
.           Τὰ ὅπλα, μὲ τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκεται ἡ πνευματικὴ διάπλαση τῶν παιδιῶν μας, εἶναι βέβαια τὰ διδακτικὰ βιβλία τῶν σχολείων μας. Καὶ προφανῶς μιλᾶμε γιὰ τὰ βιβλία ποὺ σήμερα εἶναι στὰ χέρια τῶν μαθητῶν ἤδη ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς κυρίας Γιαννάκου – ὑπουργοῦ Παιδείας. Παιδεία ποὺ τότε ἦταν καὶ «Ἐθνική».
.           Τοῦτες τὶς ἡμέρες, πάρα πολὺ φυσικά, ὅλα τὰ παιδιὰ τῆς Ε´Δημοτικοῦ (ὑπενθυμίζω τὴν ἡλικία· εἶναι 10 χρονῶν) θὰ διαβάσουν τὸ εἰδικὸ μάθημα γιὰ τὴν ἱστορικὴ ἐπέτειο τῆς 28ης Ὀκτωβρίου. Εἶναι στὸ διδακτικὸ βιβλίο «Γλώσσα Ε´Δημοτικοῦ – Τῆς γλώσσας ρόδι καὶ ροδάνι – α´ τεῦχος», Ἔκδ. Ὀργανισμοῦ Ἐκδόσεως Διδακτικῶν βιβλίων, Ἀθήνα 2004 (ἀνατύπωση 2011), σελ. 41-48. Συγγραφεῖς καὶ ἐπιλογεῖς τῶν προσφερομένων κειμένων εἶναι οἱ: Ἄννα Ἰορδανίδου, Ἀναστασία Ἀναστασοπούλου, Ἰωάννης Γαλανόπουλος, Ἰωάννης Δρῦς, Ἄννα Κόττα καὶ Πέτρος Χαλικιᾶς.

 .         Στὸ βιβλίο, λοιπόν, αὐτό, ἡ ἑνότητα 3 (μὲ τρεῖς ὑποενότητες) εἶναι ἀφιερωμένη στὴν 28η Ὀκτωβρίου. Καὶ ἔχει καὶ καλὰ στοιχεῖα. Ὅμως τὰ ἀρνητικὰ εἶναι τὰ πιὸ σημαντικά. Καὶ φαίνεται ὅτι προσπαθοῦν νὰ ἀπαξιώσουν ὅσο γίνεται πιὸ πολύ τοῦς Ἕλληνες τοῦ 1940 στὰ μάτια, μᾶλλον στὶς ψυχές, τῶν δεκάχρονων μαθητῶν.
.         Γιατί ὅμως θεωροῦμε ἀρνητικὸ τὸ σχετικὸ μάθημα τοῦ βιβλίου τῆς Ε´Δημοτικοῦ; Θὰ θέλαμε νὰ ἦταν δυνατὸ νὰ διαβάσουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες τὶς σελ. 41-48. Θὰ παρουσιάσουμε περιγραφικὰ ὅ,τι μποροῦμε.

 .         Ἡ πρώτη σελίδα (41) ἔχει μόνο τὸν τίτλο καὶ μία πολὺ ὄμορφη φωτογραφία τοῦ γνωστοῦ πίνακα τοῦ ζωγράφου Ἀλέξανδρου Ἀλεξανδράκη, μὲ τὸν τίτλο «Ἔτσι πολεμούσαμε 1940-41». Στὴ δεύτερη (σελ. 42) ἔχει μόνο ἕνα ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ «Ἄξιόν Ἐστι» τοῦ Ὀδυσσέα Ἐλύτη. Μὴν πάει ὁ νοῦς σας στοὺς ἡρωισμοὺς καὶ τὸν ἐξαίσιο λυρισμὸ τοῦ «Χαμένου ἀνθυπολοχαγοῦ». Ὄχι. Ἐδῶ ἔχουμε τὴν περιγραφὴ τοῦ σωματικοῦ καὶ ψυχικοῦ κάματου ποὺ προκαλοῦν οἱ ταλαιπωρίες τῶν μαχόμενων φαντάρων μας· παρουσιάζονται ὁ κόπος καὶ ἡ κόπωση, ἡ πορεία καὶ ἡ ἐξάντληση, ἡ πείνα καὶ προπαντὸς οἱ ψεῖρες. Κι ὅλα αὐτὰ δοσμένα μὲ τὴν ἀκαταμάχητη γραφίδα τοῦ ποιητῆ. Ὅμως, προσέξτε, δοσμένα σὲ σᾶς καὶ σὲ μένα· ὄχι στὰ δεκάχρονα παιδιά.
.         Ναί, ἀλλὰ σ’ αὐτὰ τὰ προσφέρουν οἱ συγγραφεῖς-ἐπιλογεῖς. Καὶ πρέπει νὰ ποῦμε πὼς σίγουρα σ’ ἕνα πολεμικὸ σκηνικὸ ὑπάρχει ἀρνητικὴ ψυχολογικὴ κατάσταση. Καὶ εἶναι πραγματικότητα στὴ ζωή. Καὶ πάντοτε παρουσιάζεται ἔντονη. Καὶ κανένας δὲν τὸ ἀρνιέται. Ὁ δύσκολος ἀνεφοδιασμὸς («μία-μία μοιραζόμασταν τὴ σταφίδα»), τὸ μαρτύριο τῆς ψείρας («καὶ ξυνόμασταν μὲ λύσσα, ὧρες πολλές, ὅσο νὰ τρέξουν τὰ αἵματα»), ἡ φοβερὴ ψυχολογικὴ κατήφεια («πιὸ συχνὰ ψιχάλιζε στοὺς δρόμους ἔξω, καθὼς μὲς στὴν ψυχή μας»). Κυρίως ἡ φράση τῆς προτελευταίας σειρᾶς («κινούσαμε, καὶ πάλι σὰν τὰ ζὰ τραβούσαμε μπροστά»). Ὅλα προκαλοῦν ἐξαιρετικὰ ἀρνητικὴ φόρτιση στὰ παιδιά.
.         Μπορεῖτε νὰ φανταστεῖτε πῶς θὰ λειτουργήσει ἡ σκέψη καὶ κυρίως τὸ συναίσθημα τῶν δεκάχρονων παιδιῶν σ’ αὐτὲς τὶς προσεγγίσεις; Κι ἂν μὲν κατανοήσουν καὶ τοποθετηθοῦν ἐνάντια στὸν πόλεμο σὰν γεγονὸς τῆς ζωῆς (θὰ ἐξαρτηθεῖ τοῦτο πολὺ ἀπ’ τὸν δάσκαλο τῆς τάξης) – μπράβο καὶ καλὰ κάνουν. Ἂν ὅμως ἀφήσει πληγὲς ψυχικὲς καὶ προσανατολίσει σὲ ἀποδοχὴ τῆς ταλαιπωρίας τῶν ἀνθρώπων ἢ στὴν ἀδιαφορία γιὰ ὅ,τι ὑποφέρουν (οἱ ψεῖρες βοηθοῦν πολὺ σ’ αὐτὸ ἐπειδὴ σήμερα δὲν μᾶς ταλαιπωροῦν), τότε τί πετυχαίνουμε;
.         Καὶ ἂς συμπληρώσουμε ὅτι ἡ ἄσκηση τῆς σελ. 43 ἀκριβῶς αὐτὴ τὴν ἴδια ψυχολογικὴ κατάσταση ἐπεξεργάζεται. Καὶ γιὰ νὰ τελειώσουμε μ’ αὐτὸ τὸ πρῶτο (ὅπως παρουσιάζεται) θέμα: Ἡ προσφορὰ τῆς ἄποψης στὸν πολίτη, στὸν ἄνθρωπο, δὲν ἀπορρίπτεται καθόλου. Συζητιέται ὅμως ἡ προσφορά της στὰ παιδιὰ τῶν 10 χρόνων. Ἰδιαίτατα ὅταν τὰ πολὺ σημαντικὰ θετικὰ στοιχεῖα ποὺ ἀπορρέουν ἀπὸ τὴ συμπεριφορὰ τῶν Ἑλλήνων τοῦ 1940 δὲν παρουσιάζονται καθόλου στὸ μάθημα (ἑνότητα 3), ποὺ ἀντιθέτως ἐπιμένει νὰ μειώνει, νὰ ὑποτιμᾶ, νὰ γελοιοποιεῖ τὴν ἑλληνικὴ ψυχὴ τοῦ ’40.
.         Στὴ σελίδα 44 (στὴ δεύτερη ὑποενότητα) φαίνεται ἔντονα ἡ διάστροφη παιδαγωγία τῶν συγγραφέων. Καὶ φαίνεται στὸν τίτλο τῆς ὑποενότητας – κυρίως σ’ αὐτόν, ἀλλὰ καὶ παρακάτω: Εἶναι ἡ κυρίως ὑποενότητα (σελ. 44-45). Ὁ τίτλος εἶναι: «Ἡ Ἰταλία μᾶς κήρυξε τὸν πόλεμο» καὶ ὁ ὑπότιτλος: «Κι ἐμεῖς πήγαμε στὸ ὑπόγειο»
.         Παρατίθεται ἐδῶ ἕνα ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Κυριάκου Ντελόπουλου «Ὁ Ἄκης καὶ οἱ ἄλλοι». Μὲ τὴν ἐπιλογή τους οἱ συγγραφεῖς τοῦ «διδακτικοῦ» βιβλίου θέλουν νὰ μεταδώσουν (μὲ αἰτιολογία τὴν ἀντιπολεμικὴ διδαχὴ) ἕνα ἄλλο κλίμα ἀπ’ αὐτὸ ποὺ πράγματι ὑπῆρξε τότε. Λένε ψέματα στὰ παιδιά μας. Ναί, σίγουρα δὲν θέλουμε νὰ τὰ κάνουμε «πολεμοκάπηλους». Ὅμως τὴν ὥρα ἐκείνη τὰ πράγματα ἦταν ἀλλιώτικα. Ἂς λέει ὅ,τι θέλει ὁ κ. Ντελόπουλος ἢ οἱ διασκευαστὲς καὶ ἐπιλογεῖς τοῦ ἀποσπάσματος. Πῶς ἦταν τὰ τότε γεγονότα; Μά, διαβάστε τὸ ἄρθρο τῆς ἴδιας ἐκείνης ἡμέρας τοῦ Γεωρ. Βλάχου στὴν «Καθημερινή». Διαβάστε καὶ τὴν ἀνοιχτή του ἐπιστολὴ στὸν Α. Χίτλερ. Δεῖτε καὶ ὅσες ἐπίκαιρες ταινίες καὶ ντοκιμαντὲρ ὑπάρχουν. Διαβάστε ἢ ἀκοῦστε, ἂν βρεῖτε, καὶ τὰ θεατρικὰ κείμενα τῆς ἐποχῆς (προπαντὸς αὐτά). Τότε θὰ καταλάβετε ποιὸ ἦταν τὸ κλίμα τῶν ἡμερῶν τοῦ ’40. Οἱ συγγραφεῖς μὲ μία διάθεση νὰ μιλήσουν στὰ παιδιὰ ἐναντίον τοῦ πολέμου, ἐναντίον κάθε πολέμου (καὶ τοὺς διαβεβαιώνουμε ὅτι ἐμεῖς ποὺ τὸν ζήσαμε στὴν τρυφερὴ ἡλικία, πρῶτ’ ἀπ’ ὅλους ἀπεχθανόμαστε τὸν πόλεμο) λένε ψέματα στ παιδιά μας. Ἡ ἀνήθικη ἀντίληψη πὼς ὁ σκοπὸς ἁγιάζει τὰ μέσα δὲν τοὺς καλύπτει. Δὲν πρέπει νὰ τοὺς καλύπτει. Λένε ψέματα στὰ παιδιὰ τῶν 10 χρόνων. Θυμᾶμαι κι ἐγὼ τὸν πατέρα μου (πολὺ μικρὸς βέβαια τότε, μόλις λίγο μικρότερος ἀπὸ 5 χρονῶν) τὸ πρωὶ ἐκείνης τῆς Δευτέρας, ποὺ σοβαρὸς βέβαια καὶ ἴσως ἀνήσυχος, γύρισε ἀπ’ τὴ δουλειά του, γιὰ νὰ μᾶς χαιρετήσει καὶ νὰ πάει νὰ παρουσιαστεῖ στὸν Στρατό. Ναί, ἦταν συγκρατημένος, ὅμως δὲν ἦταν κατὰ κανέναν τρόπο «κουρασμένος, βραχνιασμένος, θυμωμένος, ἀγριεμένος καὶ φοβισμένος», οὔτε στὴ φωνὴ οὔτε στὴν ὄψη, σὰν τὸν πατέρα τοῦ Ἄκη (ὅπως τὸν παρουσιάζει ὁ κ. Ντελόπουλος). Ἀλλὰ δὲν μὲ νοιάζει κι ἂν ἦταν ἔτσι ὁ πατέρας τοῦ συγγραφέα. Κάποιοι μπορεῖ νὰ ἦταν. Ἀλλὰ ἦταν πολὺ λίγοι. Καὶ ποιὸς ξέρει γιατί ἦταν ἔτσι. Ἐμεῖς ἂς θυμηθοῦμε ὅλες τὶς φωτογραφίες ποὺ ἔχουμε δεῖ ἀπ’ τοὺς δρόμους -κυρίως τῆς Ἀθήνας- τὴν ἡμέρα ἐκείνη. Αὐτὲς μας λένε περισσότερη ἀλήθεια ἀπ’ τὸ «διδακτικὸ» βιβλίο τῆς Ε´Δημοτικοῦ. Αὐτὸ ὅμως ἐξακολουθεῖ: Ὁ πατέρας τοῦ Ἄκη φεύγει γιὰ νὰ τακτοποιήσει κάποιες δουλειές του. Καὶ γυρίζει ἀπ’ τὴν τράπεζα, ποὺ φυσικὰ ἦταν κλειστή. Καὶ παρόλο ποὺ ἦταν κλειστή, παρουσιάζεται ἐπιστρέφοντας, νὰ εἶναι «πολὺ λερωμένος καὶ σκισμένος καὶ δὲν εἶχε τὸ καπέλο του, οὔτε στὸ κεφάλι οὔτε στὸ χέρι». Ἀναφέρει ὁ σ. στὸ ἀπόσπασμα ὅτι εἶχε ἀρχίσει βομβαρδισμὸς καὶ ἐκεῖ ἴσως ἀποδίδει τὴν εἰκόνα αὐτὴ τοῦ πατέρα. «Καὶ [τότε] ἐμεῖς πήγαμε στὸ ὑπόγειο».
.         Ὅμως ὁ τίτλος καὶ ὁ ὑπότιτλος τῆς ὑποενότητας ἀδικοῦν καὶ τὴν πατρίδα καὶ τοὺς Ἕλληνες τοῦ 1940. Καὶ κυρίως ἡ ἑνότητα αὐτὴ ἀδικεῖ τὰ παιδιά μας, τοὺς νέους Ἕλληνες, ποὺ στὸ ὄνομα μίας καλλιέργειας τῆς ἀντιπολεμικῆς (ἴσως καὶ «ἀντιμπεριαλιστικὴς») συνείδησης φθείρει, καὶ ὑποβαθμίζει τὴν ἀντίληψη – συνείδηση τῆς εὐψυχίας καὶ τῆς ἀγωνιστικῆς ἀντιμετώπισης τῶν δυσκολιῶν τῆς ζωῆς, ἀκόμα καὶ τοῦ ἀγώνα τοῦ πολεμικοῦ, ποὺ μπορεῖ νὰ ἐπιβληθεῖ ἀπὸ τρίτους σὲ μία κοινωνία, σὲ ἕνα ἔθνος. Γι’ αὐτὸ καὶ θεωροῦμε ὅτι ἡ ἑνότητα αὐτὴ εἶναι ζημιογόνα γιὰ τὴν ἐθνικὴ συνείδηση τῶν παιδιῶν μας. Βεβαίως, ἀπὸ ἕναν σωστὸ Ἕλληνα δάσκαλο μπορεῖ νὰ ἀξιοποιηθεῖ ἀποδοτικὰ ἡ ἐργασία γιὰ εὕρεση ὑλικοῦ τῆς ἐποχῆς ἀπὸ τὰ παιδιὰ (σελ. 45). Πόσοι ὅμως θὰ τὸ κάνουν; Ἡ 3η ὑποενότητα (σελ. 46-47) ἀφορᾶ τὴν πείνα. Καὶ εἶναι σωστὰ καὶ συνετὰ τὰ ὅσα ἀναφέρονται ἐδῶ. Καὶ δὲν θὰ μπορούσαμε νὰ ἔχουμε καμιὰ ἀντίρρηση γιὰ ὅλα αὐτά.
.         Φαίνεται ὅτι οἱ συγγραφεῖς θέλουν νὰ διαψεύσουν ὅσα οἱ ἀφηγήσεις, οἱ ἐφημερίδες τῆς ἐποχῆς, τὰ ντοκιμαντέρ, τὰ σχετικὰ ἱστορικὰ ἔργα, ἀλλὰ καὶ τὰ λογοτεχνικὰ βιβλία καὶ τὰ τραγούδια καὶ ὅποιες ἄλλες μαρτυρίες ἀπ’ τὴν ἐποχὴ δίνουν τὴν εἰκόνα τῶν τότε Ἑλλήνων (πατέρων καὶ παππούδων μας). Θὰ παραπέμψω ὅποιον θέλει νὰ πληροφορηθεῖ γιὰ κείνη τὴν εἰκόνα, καὶ κυρίως θὰ παραπέμψω τοὺς συγγραφεῖς τοῦ «διδακτικοῦ» βιβλίου ποὺ ἀναφέραμε, σ’ ὅλα τὰ πάμπολλα σχετικὰ ἔργα. Ὅμως ἕνα τουλάχιστο πρέπει νὰ ἀναφέρω. Σχεδὸν τυχαία, λοιπόν, ἀναφέρουμε τὸ ἔργο «ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ 40-41» τῶν Κώστα Χατζηπατέρα καὶ Μαρίας Φαφαλιοῦ, ἔκδοση ΚΕΔΡΟΣ 1982.
.         Ἀλήθεια οἱ συγγραφεῖς – ἐπιλογεῖς τοῦ σχολικοῦ βιβλίου δὲν ἔκριναν σκόπιμο νὰ ἀναφερθοῦν οὔτε στὸ θάρρος, οὔτε στὴν αὐτοθυσία, οὔτε στὸν ἡρωισμό, οὔτε στὴν ἀγωνιστικὴ διάθεση, οὔτε στὸ κουράγιο, οὔτε στὴν ἀπόλυτη διάθεση προσφορᾶς, οὔτε στὴν ἑνότητα, οὔτε στὸν παραμερισμὸ διαφορῶν (καὶ πολλὰ ἄλλα θὰ μποροῦσαν νὰ γραφτοῦν ἐδῶ) γιὰ νὰ ἐμπνεύσουν στὶς καρδιὲς τῶν 10χρονων Ἑλλήνων τοῦ αὔριο τὴ διάθεση νὰ ἀντιμετωπίσουν τὶς δυσκολίες, τὶς ὅποιες δυσκολίες συναντήσουν ἴσως στὸ μέλλον, ὅλοι μαζί, μὲ κουράγιο, ἑνότητα καὶ ἀγάπη μεταξύ τους, ἀκόμα καὶ μὲ πίστη καὶ προσφυγὴ στὸν Θεό, ὅπως οἱ Ἕλληνες τοῦ 1940, γιὰ νὰ τὶς νικήσουν καὶ νὰ τὶς ξεπεράσουν; Καὶ μία ἀκόμα: Τὸ ὑπουργεῖο Παιδείας πῶς ἀνέχεται νὰ γίνονται τέτοιες διδασκαλίες στὰ παιδιά μας; Μὲ τέτοιον τρόπο; Μὲ τέτοια λάθη; Κυρίως: Μὲ τέτοια βιβλία; Δὲν πρέπει κάποτε νὰ τὰ διορθώσουμε, ἂν ὄχι νὰ τὰ πετάξουμε; Ἀρκεστήκαμε μόνο στὴ διαγραφὴ τοῦ «συνωστισμοῦ τῆς Σμύρνης»; Τὰ ὑπόλοιπα στιλέτα στὶς καρδιὲς τῶν Ἑλλήνων θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ τὶς πληγώνουν; Καὶ ὑπάρχουν πάρα πολλά. Τυλιγμένα στὶς σελίδες τῶν «διδακτικῶν» βιβλίων! Τὸ ἄρθρο αὐτὸ θὰ θέλαμε νὰ τὸ ἀφιερώσουμε στὸν ὑπουργὸ Παιδείας Κωνσταντῖνο Ἀρβανιτόπουλο καὶ στὸν ὑφυπουργὸ Παιδείας Θεόδωρο Παπαθεοδώρου, μὲ τὴν εὐχὴ νὰ μεριμνήσουν ὄχι μόνο γιὰ τὶς ὑλικὲς ὑποδομὲς τῶν σχολείων μας.

ΠΗΓΗ: dimokratianews.gr

,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: