«ΤΟΝ ΚΟΣΜΟΝ ΟΥ ΚΑΤΕΛΙΠΕΣ ΘΕΟΤΟΚΕ»

«Τν κόσμον ο κατέλιπες Θεοτόκε»

 Τοῦ Ἀρχιμ. Χρυσοστόμου Κ. Παπαθανασίου, Δρ.Ν. & Θ.

Ἱεροκήρυκος Καθεδρικοῦ Ναοῦ τῶν Ἀθηνῶν
Διευθυντοῦ Ἰδιαιτέρου Γραφείου τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν

.              Γεμάτοι ἀπὸ ἱερὸ δέος ψάλλουμε τὸν ὡραιότατο ὕμνο τῆς Ἐκκλησίας μας «ἐν τῇ Κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες, Θεοτόκε». Δηλαδή, ἐνῶ ἔφυγες ἀπὸ τὴν γῆ μὲ τὴν ἁγία κοίμησή σου, ἐν τούτοις δὲν ἐγκατέλειψες τὸν κόσμο, ἀλλ᾽ ἐξακολουθεῖς νὰ εἶσαι κοντά μας.
.              Ἡ ἑορτὴ αὐτὴ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου καὶ τῆς μὴ ἐγκαταλείψεως τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ τὴν Παναγία εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἀπὸ τὶς θεομητορικὲς ἑορτές, ἡ ὁποία καὶ μᾶς συναθροίζει καὶ συναγείρει ὅλους τους πιστοὺς καὶ τοὺς ἀγαπῶντες τὴ μάνα-Παναγία μας. Ἀλλ᾽ αὐτὴ ἡ ἑορτή, ἡ τόσο λαοφιλὴς καὶ λαμπρὰ πέρα ἀπὸ λαογραφικὲς παραδόσεις καὶ περιγραφὲς κρύβει καὶ ἕνα βαθύτερο νόημα γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Τρία σημεῖα μποροῦν νὰ μᾶς βοηθήσουν στὴ συνειδητοποίηση τῆς ἑορτῆς καὶ στὴ βιωματικὴ βεβαιότητα τῆς πανηγύρεως.
.              Τὸ πρῶτο σημεῖο εἶναι ἡ γνώση γιὰ τὸ γεγονὸς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Ὁ φυσικὸς θάνατος τῆς Θεοτόκου ὀνομάζεται ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία «κοίμηση», ὅπως καὶ γιὰ ὅλους τοὺς ἁγίους καὶ τοὺς πιστούς, διότι ἔτσι ἐφαρμόζεται ἀπόλυτα ὁ θεῖος λόγος γιὰ τὸν θάνατο, ὅτι εἶναι ἕνας ὕπνος (Ἰω. ια´ 11).
.              Ὡραιότατα μάλιστα ὁ Ι. Δαμασκηνὸς λέγει ὅτι τῆς Θεοτόκου «ὁ τόκος παράδοξος, ἡ γέννησις ὑπὲρ φύσιν καὶ ἔννοιαν καὶ τῷ κόσμῳ σωτήριος, ἡ δὲ κοίμησις ἔνδοξος καὶ ὄντως ἱερὰ καὶ πανεύφημος» (Ὁμιλία Α´ PG 96, 704Α).
.              Ἡ Θεοτόκος ὑπέστη φυσικὸν θάνατον καὶ ἡ μὲν ψυχή Της παρεδόθη στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ, τὸ δὲ σῶμα Της τάφηκε καὶ τέθηκε σὲ μνῆμα. Ὅταν λοιπὸν ἡ Θεοτόκος παρέδωσε τὸ πνεῦμα Της οἱ Ἀπόστολοι κήδευσαν μὲ ἐπιτάφιους ὕμνους καὶ μεγάλη εὐλάβεια τὸ θεοδόχο σῶμα Της στὸ χωριὸ Γεθσημανῆ, ὄχι πολὺ μακριὰ ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα.
.              Ἀλλὰ τὸ συγκλονιστικὸν καὶ ὅλως ἐξαιρετικὸν γεγονὸς εἶναι ὅτι τὸ σῶμα τῆς Παναγίας ποὺ κηδεύτηκε καὶ τάφηκε δὲν ὑπέστη διαφθοράν. «Ἀδιάφθορος κύησις-ἀδιάφθορος καὶ ἡ κοίμησις», λέγουν οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας. Τὸ ἀνέπαφον σῶμα Της «ἐπήρθη» στὰ οὐράνια. Ὁ τάφος της μετὰ τρεῖς ἡμέρες βρέθηκε κενός. Ἐδῶ χρησιμοποιεῖται ἀπὸ τὴν διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας ὁ ὅρος «μετάστασις». Εἶναι τὸ μεγάλο δῶρο ποὺ χάρισε ὁ Υἱός της, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, στὴν Παναγία Μητέρα Του.
.              Ἀπὸ τὸν 5ο αἰώνα καθιερώνεται ἐπίσημα ἡ μεγάλη αὐτὴ ἑορτὴ ποὺ γιὰ τὴν πατερικὴ διδασκαλία οἱ ὄροι «κοίμηση» καὶ «μετάσταση» συμβαδίζουν στὴ θεολογικὴ γλώσσα γι᾽ αὐτὸ καὶ ὁμιλοῦν γιὰ «θνητότητα ἀείζωον» (Ἀνδρέας Κρήτης), «παλινζωΐας μυστήριον» (Θεόδωρος Στουδίτης), «ζωοπάροχον ἐνταφίασιν» (Ἰω. ὁ Δαμασκηνός), «ζωοκοίμητον μετάστασιν» (Γερμανὸς Κων/λεως).
.              Ἡ τιμητικὴ ὄντως αὐτὴ ὕψωση τῆς Παναγίας στὸν οὐρανὸ καὶ ὁ δοξασμός Της νὰ καθήσει «ἐκ δεξιῶν» τοῦ Υἱοῦ Της κατὰ τὴν προφητικὴ προτύπωση «παρέστη ἡ Βασίλισσα ἐκ δεξιῶν Σου» (Ψαλμ. μδ´ 10) φέρνει ἐνώπιόν μας τὸ δεύτερο σημεῖο ποὺ θίγουμε στὸ ἄρθρο μας αὐτό.
.              Πρόκειται γιὰ τὴν ἁγιότητα τῆς Θεοτόκου. Ἡ Μαρία, ἡ Μητέρα τοῦ Χριστοῦ, ἡ Θεοτόκος εἶναι ἡ Παναγία. Κατὰ δὲ τὴν ἔνδοξη κοίμησή Της εἶχε φθάσει στὸ ἀποκορύφωμα τῆς ἁγιότητός Της.
.              Γι᾽ αὐτὸ καὶ οἱ οὐράνιες ἀγγελικὲς δυνάμεις δὲν κάμνουν τίποτα ἄλλο παρὰ νὰ ὑμνοῦν, νὰ δοξολογοῦν καὶ νὰ χαίρονται ἀπαύστως. Εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας στοὺς λόγους τους γιὰ τὴν κοίμηση τῆς Θεοτόκου ἐξαίρουν μὲ θαυμαστὸ τρόπο τὴν ἁγιότητά Της.
.              Οἱ λόγοι τους εἶναι ἐγκώμια στὸ σύνολο τῶν ἀρετῶν τῆς Παναγίας, στὴν ἀπαστράπτουσα ἁγνότητά Της, στὴ σεμνότητά Της, στὴν ταπείνωσή Της, στὴν ὑπακοή Της στὸ θεῖο θέλημα, στὴν ἀφοσίωσή Της στὸν Θεό. Ἐγκωμιάζουν τὴν ὄντως «κιβωτὸν τοῦ ἁγιάσματος». Παραθέτουμε ἐνδεικτικὰ τὰ λόγια δύο μεγάλων πατερικῶν μορφῶν. Ὁ πρῶτος ποὺ ἐγκωμιάζει εἶναι ὁ Σωφρόνιος Ἱεροσολύμων (7ος αἰ.). Λέγει: «Εὑρῆκες κοντὰ εἰς τὸν Θεὸν ἀθάνατον καὶ ὑπέρλαμπρον καὶ σωτήριον χάριν, τὴν ὁποίαν καμμία ἀπὸ τὰς μυριάδας τῶν γυναικῶν δὲν εὐρῆκε ποτέ. Χάριν, τὴν ὁποίαν κανεὶς ἄνθρωπος δὲν εἶδε καὶ κανεὶς δὲν ἔλαβε ποτέ. Πολλοί, βέβαια, πρὶν ἀπὸ σὲ εἶχαν γίνει ἅγιοι. Κανεὶς ὅμως ὅπως σὺ δὲν εἶχε χαριτωθεῖ. Κανεὶς δὲν εἶχε μακαρισθεῖ. Σὺ ὅλα τὰ ἐξαίρετα, ποὺ ὑπάρχουν στοὺς ἀνθρώπους, τὰ ὑπερβαίνεις. Σὺ ξεπερνᾶς ὅλα τὰ δωρήματα, ποὺ ἐδώρησεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους ὁ Θεός».
.              Καὶ ὁ ἄλλος ἐγκωμιασμὸς εἶναι ὁ πατέρας τῆς Δογματικῆς, ὁ ἱερὸς Δαμασκηνὸς (8ος αἰ.), ὁ ὁποῖος λέγει: «Ὦ κόρη ἁγιωτάτη τοῦ Ἰωακεὶμ καὶ τῆς Ἄννης, ποὺ διέφυγες τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας καὶ τὰ πεπυρωμένα βέλη τοῦ πονηροῦ, ποὺ ἔμεινες ἡ πάναγνος, διὰ νὰ γίνης νύμφη τοῦ Θεοῦ καὶ μητέρα κατὰ τὸ ἀνθρώπινον τοῦ Χριστοῦ. Νοῦν εἶχες θεοκυβέρνητον καὶ εἰς μόνον τὸν Θεὸν προσηλωμένον. Κάθε περιττὸν καὶ ψυχοβλαβὲς τὸ ἀπέρριπτες πρὶν ἀκόμη γεννηθεῖ».
.              Παρ᾽ ὅτι ἡ Παρθένος Μαρία, ἡ Θεοτόκος εἶναι «θυγάτηρ Ἀδάμ», ὡς πρὸς τὴν φύσιν της, ἐν τούτοις ἡ προσωπική της ἀρετὴ καὶ ἁγιότητά Της τὴν καθιστᾶ Παν–αγία καὶ γίνεται «ἐκ γενεῶν ἀρχαίων ἐκλελεγμένη». Καθίσταται ἔτσι τὸ αἰώνιο πρότυπο τῆς ἁγιότητος γιὰ τὸν κάθε ἄνθρωπο.
.              Τὸ τρίτο σημεῖο ποὺ ξεδιπλώνεται μπροστὰ μας μὲ τὴ γιορτὴ τοῦ Δεκαπενταγούστου εἶναι ἡ ἐξαιρετικὴ τιμὴ ποὺ ἀποδίδει ὁ πιστὸς λαὸς τοῦ Θεοῦ στὴν Παναγία Μητέρα τοῦ Χριστοῦ, μὰ συγχρόνως καὶ δική μας μητέρα. Ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία «ἑξαιρέτως» τιμᾶ τὴν Παναγία καὶ συνεχῶς ἀναπέμπει τὸν ὕμνον «Ἄξιον ἐστὶν ὡς ἀληθῶς μακαρίζειν Σε τὴν Θεοτόκον, τὴν ἀειμακάριστον καὶ παναμώμητον καὶ μητέρα τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, τὴν τιμιωτέραν τῶν Χερουβεὶμ καὶ ἐνδοξοτέραν ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ, τὴν ἀδιαφθόρως Θεὸν Λόγον τεκοῦσαν τὴν ὄντως Θεοτόκον, Σὲ μεγαλύνομεν».
.              Σὲ κάθε ἱερὴ Ἀκολουθία ἀναφέρεται τὸ ὄνομά Της καὶ δεσπόζει πραγματικὰ στὴν λατρεία μας. Ὁ ὀρθόδοξος ναὸς εἶναι γεμάτος, θὰ λέγαμε, ἀπὸ τὴν παρουσία Της. Κύριες θέσεις της ἡ Ὡραία Πύλη (στὸ Τέμπλο) καὶ ἡ Κόγχη τοῦ Ἱεροῦ.
.              Στὸ δεξιὸ μέρος τῆς Ὡραίας Πύλης εἶναι πάντοτε ἡ εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ καὶ στὸ ἀριστερὸ τῆς Παναγίας. Ἐξ ἄλλου στὴν κόγχη τοῦ Ἱεροῦ Βήματος πάλιν ἡ Παναγία ὡς «Πλατυτέρα τῶν Οὐρανῶν» ἔχει τὴ θέση Της.
.              Ἡ κόγχη κατὰ τὴ συμβολικὴ σημασία τῆς ὀρθόδοξης ἀρχιτεκτονικῆς συμβολίζει τὸ σημεῖο ποὺ ἑνώνει τὴ γῆ (δάπεδο) μὲ τὸν οὐρανὸ (ὁ θόλος). Ἔτσι καὶ ἡ Παναγία συνετέλεσε στὴν ἐπανένωση τῆς γῆς μὲ τὸν οὐρανό, τῶν ἀνθρώπων μὲ τὸν Θεὸ καὶ κατέστη «ἡ γέφυρα ἡ μετάγουσα τοὺς ἐκ γῆς πρὸς Οὐρανόν».
.              Εἶναι πλέον ἀδιαμφισβήτητο γεγονὸς ὅτι ἡ Παναγία εἶναι δεμένη μὲ τὸν λαό μας. Ἡ εἰκόνα Της εἶναι σὲ κάθε ἑλληνικὸ σπίτι καὶ ἡ καταφυγὴ στὶς πρεσβεῖες Της ἀδιάκοπη ἀνὰ τοὺς αἰῶνες.
.              Καὶ ἐκείνη εἶναι πάντοτε δίπλα μας, γιατί, ὅπως τόσο ὑπέροχα διατυπώνεται στὸ ἀπολυτίκιο τῆς σημερινῆς ἑορτῆς, ἡ Παναγία παρὰ τὴν κοίμησίν Της «τὸν κόσμον οὐ κατέλιπεν». Ἡ ἴδια ἐγγυᾶται τὴ ζωντανὴ παρουσία Της μὲ τὰ τόσα θαύματά Της καὶ μὲ τὴν κραταιὰ προστασία Της.

ΠΗΓΗ: romfea.gr

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: