ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ ΣΤΗΝ ΛΑΤΡΕΙΑ

ΕΙΣ. ΣΧ. « ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Κάθε τίμια συνεισφορὰ στὸ ζήτημα τῆς λειτουργικῆς γλώσσης εἶναι ἀσφαλῶς εὐπρόσδεκτη. Ἡ «ΧΡ. ΒΙΒΛ.» ἔχει παρουσιάσει πολλαπλῶς τὸ θέμα μὲ ποικίλες τοποθετήσεις.
.          Τὸ Δελτίο Τύπου τῆς Ἡμερίδος, ποὺ ἔλαβε χώρα σήμερα, 21.01.2012, στὸν Βόλο, καὶ τὸ ὁποῖο ἀκολουθεῖ, δὲν δίνει δυνατότητα συνολικῆς ἐκτιμήσεώς της. Ἐν τούτοις δύο μικρὲς νύξεις μποροῦν νὰ κατατεθοῦν.
.     Πρώτη, ὁ ἀναμηρυκασμὸς τοῦ τετριμμένου: «π καθαρ ποιμαντικὸ νδιαφέρον ν ἔρθει τ εαγγέλιο κα ν καταστεῖ κατανοητ στὸν μέσο κα καθημερινὸ νθρωπο».  Εἶναι τόσο ἀναμασημένο αὐτὸ τὸ ἰδεολόγημα, ποὺ ἀναρωτιέται κάθε σχετικὸς μὲ τὸ θέμα, ἂν ἀξίζει πλέον νὰ σχολιάζεται. Ποιός εἶναι τέλος πάντων αὐτὸς ὁ μέσος καὶ καθημερινὸς ἄνθρωπος; Τί εἴδους ποιμαντικὴ εἶναι αὐτή; Ποιό Εὐαγγέλιο ἀπευθύνεται στὸν μέσο κα καθημεριν νθρωπο; Τί λαϊκισμὸς καὶ ταξισμὸς εἶναι αὐτός;
.          Δεύτερη. Ἀποκαλύπτεται ὁλοφάνερα ὁ βαθὺς διαλογισμὸς μερικῶν καρδιῶν, ποιό εἶναι δηλ. τὸ “πρόβλημά” τους: «ἡ μυστικοποίηση τς λατρείας, μ συνέπεια τν κατανόητη γλῶσσα κα τς μυστικς εχές». Λειτουργικὴ γλῶσσα καὶ μυστικὲς εὐχὲς εἶναι πράγματι ἀδιαχώριστο δίδυμο. Εἰδικότερα γιὰ τὶς δεύτερες εἶναι πλήρως ἀντιθεολογικὸ νὰ θεμελιώνεται μιὰ ὁλόκληρη θεωρία σὲ ἐπίνοιες, σὲ ἐμπνεύσεις καὶ στοχασμοὺς -ἔστω καλούς- καὶ ὄχι στὴν ΠΡΑΞΗ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Ἔχει ἤδη γραφεῖ ἐπιτυχημένα: «ἀδέσμευτος, δῆθεν ἀντικειμενικὴ κριτικὴ καὶ ἡ ἀπροκατάληπτος διαλεκτικὴ – συλλογιστικὴ διερεύνησις τῶν ἱερῶν τῆς πίστεως εἶναι ἕνα κατασκεύασμα “σαθρόν τε καὶ ὕποπτον εἰς ἀπόδειξιν ἀληθείας”, ἐφ’ ὅσον, ὡς γνωστόν, “ἡ διαλεκτικὴ περιέργεια ἴσην ἐφ’ ἑκάτερα τὴν ἰσχὺν ἔχει, πρός τε τὴν τῆς ἀληθείας ἀνατροπὴν καὶ πρὸς τὴν τοῦ ψεύδους κατηγορίαν”… ». Βεβαίως στὸ «ἀναδυόμενο ὑποκείμενο»  καὶ στὸν κριτικὸ ὀφθαλμὸ τῆς «συγχρόνου θύραθεν ἐπιστήμης, ὅπου ὁ θετικισμὸς ἀναγνωρίζεται ὡς ἡ ἐνδεδειγμένη μεθοδολογικὴ ἀρχή, μία διαπραγμάτευσις ἑνὸς θέματος ὑπὸ τὴν προοπτικήν, ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς Πατερικῆς σκέψεως, ἴσως νὰ φαίνεται παρωχημένη». Ἂν ὅμως ἀποφασίσουμε νὰ φανοῦμε τουλάχιστον τίμιοι, πρέπει νὰ παραδεχθοῦμε ὅτι μέτρο σε αὐτὰ τὰ θέματα δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ἡ δική μας σκέψη, φιλοσοφία ἢ γνώμη ἀλλὰ ἡ πιστότης τῶν μεταγενεστέρων πρὸς τοὺς προγενεστέρους. (βλ. σχετ.: https://christianvivliografia.wordpress.com/tag/μυστικὴ-ἀνάγνωσι-εὐχῶν/)

.            Πάντως σύμφωνα μὲ πληροφορίες φέρεται πὼς ὑπερτέρησαν οἱ Εἰσηγήσεις τῶν κ. Κ. Χολέβα καὶ Φ. Σχοινᾶ οἱ ὁποῖες κέρδισαν τὸ ἀκροατήριο.

ΗΜΕΡΙΔΑ : «Τὸ ζήτημα τῆς γλώσσας στὴν λατρεία»

.            Τὸ Σάββατο 21 Ἰανουαρίου διοργανώθηκε ἀπὸ τὴν Ἀκαδημία Θεολογικῶν Σπουδῶν τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Δημητριάδος καὶ τὸν Σύνδεσμο Νέων τῆς οἰκείας Μητροπόλεως, ἡμερίδα μὲ θέμα: «Τὸ ζήτημα τῆς γλώσσας στὴν λατρεία».
.            Στὴν ἔναρξη τῆς ἡμερίδας χαιρετισμοὺς ἀπηύθυναν ὁ Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ἰγνάτιος, ὁ ὁποῖος περιέγραψε τοὺς ὅρους τοῦ διαλόγου πάνω στὸ ζήτημα αὐτὸ (κοινὴ ὀρθόδοξη πίστη, ἐνδο-ορθόδοξο ζήτημα, ἀγάπη γιὰ τὴν λατρεία κ.ἄ.), καὶ ἡ Πρόεδρος τοῦ Συνδέσμου Μαρία Ἀθανασιάδου, ἡ ὁποία πρόβαλε τὴν εὐχαριστιακὴ διάσταση τῆς ἐκκλησιαστικῆς λατρείας καὶ γλώσσας.
.            Στὴν πρώτη εἰσήγηση τῆς πρώτης συνεδρίας τῆς Ἡμερίδας, ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ Διευθυντῆ τῆς Ἀκαδημίας Δρ. Π. Καλαϊτζίδη, ὁ Κωνσταντῖνος Χολέβας, πολιτικὸς ἐπιστήμων, μίλησε μὲ θέμα «Δὲν χρειαζόμαστε μετάφραση ἀλλὰ κατήχηση». Μιλώντας ἀπὸ φιλολογικὴ σκοπιὰ ἀναφέρθηκε στὰ προβλήματα μιᾶς ἐπικείμενης μεταγλώττισης τῆς λειτουργικῆς γλώσσας (προβληματικὴ ἀπόδοση ὅρων ἢ φράσεων ἀκολουθιῶν κ.ἄ.), τονίζοντας ὅτι μία τέτοια ἀλλαγὴ θὰ ἔθετε σὲ κίνδυνο τὴν ἑνότητα τοῦ ποιμνίου, ἐνῶ ἀντίθετα ἀπαιτεῖται ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῆς Ἐκκλησίας κατήχηση γιὰ τὸ τί γίνεται στὴν διάρκεια τῆς λατρείας, κάνοντας ἐπίσης λόγο στὴν προβληματικὴ παιδεία ποὺ παρέχεται στὰ σχολεῖα καὶ ἡ ὁποία ὁδηγεῖ στὴν ἄγνοια τῆς πλούσιας ἑλληνικῆς γλώσσας.
.            Στὴ συνέχεια μίλησε ὁ Μητροπολίτης Σισανίου καὶ Σιατίστης κ. Παῦλος, μὲ θέμα «Τὸ ζήτημα τῆς γλώσσας στὴν λατρεία καὶ ἡ ποιμαντική του διάσταση». Μέσα ἀπὸ προσωπικὲς ἀναμνήσεις καὶ ἀναφορὲς στὴν συμβολὴ στὰ λειτουργικὰ θέματα τοῦ κυροῦ Μητροπολίτη πρώην Κοζάνης Διονυσίου (Ψαριανοῦ), ὁ Μητροπολίτης ἀναφέρθηκε σὲ ποικίλες ὄψεις τοῦ ζητήματος. Ἀρχικὰ ἔκανε λόγο γιὰ ποικίλες προβληματικὲς ὄψεις  τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ, τὴν ἔλλειψη σχετικῆς κατήχησης, τὰ προβληματικὰ κριτήρια ἀνάγνωσης καὶ μελέτης τῶν Πατέρων καὶ τῶν λειτουργικῶν κειμένων, τὴν ἀδυναμία κατανόησης τῆς λειτουργικῆς γλώσσας κ. ἄ. Στὴν συνέχεια ἀναφέρθηκε σὲ προσωπικὲς ἀπόπειρές του στὸ πλαίσιο τῆς Μητρόπολής του καὶ π καθαρ ποιμαντικὸ νδιαφέρον ν φέρει τ εαγγέλιο κα ν τ καταστήσει κατανοητ στ μέσο κα καθημερινὸ νθρωπο, χρησιμοποιώντας ὁ ἴδιος μεταφράσεις καὶ ἁπλούστερες μορφὲς γλωσσικῆς ἔκφρασης γιὰ νὰ προσφέρει ἀπαντήσεις στὶς ἀνάγκες καὶ τὰ ἐρωτήματα τῶν πιστῶν.
.            Στὴ δεύτερη συνεδρία τῆς Ἡμερίδας ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ Μητροπολίτη Δημητριάδος Ἰγνατίου, πρῶτος ὁμιλητὴς ὑπῆρξε ὁ Σταῦρος Ζουμπουλάκης, Διευθυντὴς τοῦ περιοδικοῦ «Νέα Ἑστία» μιλώντας μὲ θέμα: «Εἶναι ἀπαραίτητο νὰ κατανοοῦμε τὴν γλώσσα τῆς λατρείας;». Ξεκινώντας ἀπὸ τὴ σύγχρονη διαπίστωση ἀδυναμίας κατανόησης τῆς λειτουργικῆς γλώσσας, ἐπικεντρώνεται στὸ ἐρώτημα τῆς εἰσήγησής του φέρνοντας ἱστορικὰ παραδείγματα ἀπὸ τὶς τρεῖς μονοθεϊστικὲς θρησκεῖες γιὰ τὴν ἀναγκαιότητα κατανόησης τῆς γλώσσας τῆς λατρείας (λ.χ. οἱ ἐξελίξεις στὴν Ρωμαιοκαθολικὴ Ἐκκλησία μέχρι τὴν περισσότερο ἀνεκτικὴ καὶ περιεκτικὴ ἀπόφαση γιὰ τὴ γλώσσα τῆς λατρείας, πέραν τῆς ἀποκλειστικότητας τῆς λατινικῆς ἀπὸ τὴν Β´ Βατικανὴ Σύνοδο ἢ τὴν δυσκολία ἤδη ἀπὸ τὸν 8ο αἰώνα στὴν ἑλληνόφωνη χριστιανοσύνη κατανόησης τῆς λειτουργικῆς γλώσσας) γιὰ νὰ ἀναδείξει τὴν διαχρονικότητα τοῦ προβληματισμοῦ. Σχολιάζοντας μὲ κριτικὸ τρόπο τὴν λεγόμενη «ερότητα» τς γλώσσας, γίνεται λόγος γιὰ ἕνα εἶδος μυστικοποίησης τς λατρείας, μ συνέπεια τν κατανόητη γλώσσα κα τς μυστικς εχές. Ἔτσι θὰ καταλήξει πὼς σήμερα θεωρεῖται ἀκατανόητο ἡ λειτουργικὴ γλώσσα νὰ παραμένει σὲ διαχριστιανικὸ ἐπίπεδο μὴ προσβάσιμη ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, ἕνα ζήτημα ποὺ ὀφείλεται στὴν νεωτερικὴ συνθήκη τῆς ἀνάδυσης τοῦ ὑποκειμένου.
.            Στὴν τελευταία εἰσήγηση τῆς ἡμερίδας ὁ Φώτης Σχοινᾶς, Δρ. Φιλοσοφίας μίλησε μὲ θέμα «Λειτουργικὴ γλώσσα: ἀξία καὶ παράδοση». Μιλώντας γιὰ τὶς ἀνθρωπολογικὲς προϋποθέσεις τοῦ ὑποκειμένου στὴν πατερικὴ θεολογία (νοερὰ σύλληψη καὶ ὄχι ὑπεροχὴ τῆς διάνοιας) προσέφερε μία φιλοσοφικὴ προσέγγιση τοῦ ζητήματος, μιλώντας γιὰ τὴν ἀμετάδοτη προσωπικὴ ἐμπειρία σὲ σχέση μὲ τὴν ὑπεροχὴ τῆς ἐμπειρίας, ἀλλὰ καὶ τοὺς περιορισμοὺς τῆς λειτουργικῆς γλώσσας, σὲ σχέση μὲ τὴν κατανόησή της.
.            Στὸ τέλος κάθε συνεδρίας δόθηκε ἐπαρκὴς χρόνος γιὰ τὴν ἀνταλλαγὴ ἀπόψεων καὶ διατύπωση ἐρωτήσεων ἀπὸ τὸ κοινό. Ἡ ἡμερίδα ὁλοκληρώθηκε μὲ τὸν καταληκτικὸ λόγο τοῦ Μητροπολίτου Ἰγνατίου γιὰ τὴν σπουδαιότητα καὶ ἀξία τοῦ διαλόγου γιὰ τὸ ζήτημα τῆς λειτουργικῆς γλώσσας.

ΠΗΓΗ: amen.gr

, , ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: