«Η ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΜΟΥ ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΥ ΜΟΥ ΚΑΙ ΔΕΝ ΞΕΚΙΝΑΕΙ ΑΠ´ ΤΟΥΣ ΠΑΛΜΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΜΟΥ»

Πρωτ. Διονυσίου Τάτση
«ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΝΗΦΩΝΑ»

.      «Οἱ συνομιλίες ἀναφέρονται σὲ θέματα πνευματικὰ καὶ ὁ κατὰ Θεὸν ἀγωνιζόμενος θὰ τὶς βρεῖ ἐνδιαφέρουσες, γιατί περιγράφουν τὴν δυσάρεστη πραγματικότητα τοῦ παρόντος, ἀλλὰ καὶ γιατί τροφοδοτοῦν τὴν ἐλπίδα γιὰ ἕνα καλύτερο μέλλον, ὅπου οἱ ἄνθρωποι θὰ εἶναι κοντὰ στὸν Θεό», τονίζει στὸν Πρόλογο τοῦ βιβλίου ὁ συγγραφέας.
.     Ἡ διαλογικὴ μορφὴ τοῦ βιβλίου καθιστᾶ τὰ μηνύματα πιὸ εὔληπτα, ὅταν μάλιστα ἔχουν τὸ προνόμιο νὰ ἐκφέρονται μὲ βιωματικὸ καὶ ἁπλὸ τρόπο, νὰ ἀναφέρονται σὲ καίρια σημεῖα τῆς πνευματικῆς ζωῆς καὶ νὰ ἐνδιαφέρονται νὰ ξετρυπώσουν καλοκρυμμένες φωλιὲς πνευματικῆς ἀναιμίας καὶ καχεξίας. Κατωτέρω μερικὰ ἐνδεικτικὰ ἀποσπάσματα «συνομιλιῶν» μὲ τὸν Νήφωνα.

.     «Νομίζω ὅτι τὸ κοσμικὸ πνεῦμα ἔχει ἐπιδράσει στοὺς κληρικούς, ὅπως ἔχει διαβρώσει καὶ τοὺς λαϊκούς. Γι’ αὐτὸ καὶ ὅλοι ἐπιθυμοῦν ἕναν ἄνετο καὶ βολικὸ χριστιανισμό. Ἀρνοῦνται στὴν πράξη τὴν ἀσκητικὴ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας, παρ᾽ ὅλο ποὺ ἀρέσκονται νὰ τὴν σχολιάζουν καὶ νὰ τὴν ἀναλύουν. Ἔγινε σχεδὸν μόδα ν’ ἀσχολοῦνται ὅλοι οἱ χριστιανοὶ μὲ ἀσκητὲς τοῦ παλιοῦ καιροῦ καὶ γέροντες τῆς ἐποχῆς μας, χωρὶς ὡστόσο νὰ αὐξάνουν τὸν πνευματικό τους ἀγώνα. Τοὺς ἀρέσει νὰ μιλοῦν ἢ ν’ἀκοῦν γιὰ ἀσκητικὰ παλαίσματα καὶ γιὰ ἀρετές, δὲν παίρνουν ὅμως ἀποφάσεις γιὰ συνεπέστερη χριστιανικὴ ζωή… Δυστυχῶς, ἐνῶ ἡ σκέψη τους εἶναι ἀσκητική, ἡ ἐπιθυμία τῆς καρδιᾶς τους εἶναι κοσμική». «Τὸ ζητούμενο, Νήφων, εἶναι αὐτὸ ποὺ εἴδαμε στοὺς σύγχρονους γέροντες. Ἀσκητικὸς τρόπος ζωῆς. Ἀσκητικὸς τρόπος σκέψης. Ἀσκητικὸς τρόπος δράσης».

.    (σελ. 202-204) « (…) Ὅμως δὲν ἔχουν τὸ πολύτιμο βίωμα, αὐτὸ ποὺ ψάχνω ἐγώ, αὐτὸ ποὺ ψάχνεις ἐσύ, αὐτὸ ποὺ ψάχνει ὅλος ὁ κὀσμος. Νὰ σοῦ πῶ δύο τρία παραδείγματα γιὰ νὰ γίνω σαφέστερος. Ἀνεβαίνει στὸν ἄμβωνα ὁ ἱεροκήρυκας καὶ μιλάει γιὰ τὴν ἀναγκαιότητα τῆς προσευχῆς, χωρὶς ὅµως νὰ εἶναι ὁ ἴδιος προσευχόµενος καὶ ἄρα χωρὶς νὰ ἔχει τὰ ἀνάλογα βιώµατα. Δὲν µπορεῖ νὰ µιλήσει γιὰ τὶς δυσκολίες τῆς πρoσευχῆς, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴ γλυκύτητά της καὶ τὴν κατάνυξη ποὺ δηµιουργεῖ στὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου. Ἐγὼ ψάχνω τὸν ἱεροκήρυκα τοῦ βιώµατος καὶ ὄχι τῆς εὔκολης ἠθικολογίας. Γνωρίζω ὅτι πρέπει νὰ προσεύχοµαι ἀλλὰ πῶς νὰ προσευχηθῶ, ὅταν µὲ πολιορκοῦν οἱ λογισµοὶ καὶ µὲ περισποῦν οἱ βιοτικὲς µέριμνες; Γι᾽ αὐτὲς τὶς δυσκολίες θέλω βοήθεια. Συναντῶ πάλι σ᾽ ἕνα µοναστήρι τὸν ἡγούµενο καὶ τὸν ἀκούω νὰ µοῦ µιλάει γιὰ τὰ ἀσκητικὰ κατορθώµατα τῶν παλαιῶν µοναχῶν µὲ θαυµασµό, ἀλλὰ ἀπ᾽ τὰ συµπεράσµατα ποὺ βγάζει διαπιστώνω ὅτι δὲν ἔχει ὁ ἴδιος καµιὰ σχέση µὲ αὐτά. Δὲν εἶναι σὲ θέση νὰ µοῦ πεῖ κάτι τὸ οὐσιαστικό. Ἁπλῶς µοῦ περιγράφει κάτι ξένο καὶ ἀπόµακρο. Τὴν ἴδια ἀπογοήτευση βιώνω καὶ ὅταν συναντῶ ἕναν καθηγητὴ πανεπιστηµίου, θεολόγο, ὁ ὁποῖος ἔχει γράψει βαθυστόχαστα βιβλία περὶ πνευµατικῆς ζωῆς. Ἡ σοφία του δὲν µὲ συγκινεῖ, γιατί δὲν µπορεῖ νὰ µοῦ προσφέρει ἐκεῖνο τὸ βιωµατικὸ στοιχεῖο, ποὺ εἶναι πέρα ἀπ᾽ τοὺς διαλογισµοὺς καὶ τὴν ἐπιστηµονικὴ ἀνάλυση. Ὁ ἀββὰς Ἀρσένιος τοῦ Γεροντικοῦ ἔλεγε ὅτι ἡ κοσµικὴ µόρφωση δὲν βοηθάει στὴν ἀπόκτηση τῶν ἀρετῶν. Γι᾽ αὐτὸ καὶ ὁ ἴδιος ἀναζητοῦσε ἁπλοὺς ἀνθρώπους γιὰ νὰ τοὺς συµβουλευτεῖ, δηλαδὴ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι “ἀπὸ τῶν ἰδίων πόνων ἐκτήσαντο τὰς ἀρετάς”. Κάποτε µάλιστα ρώτησε γιὰ τοὺς λογισµούς του ἕναν Αἰγύπτιο γέροντα. Τὸν εἶδε τότε ἕνας ἄλλος ἀδελφὸς καὶ τοῦ εἶπε: “Ἀββᾶ Ἀρσένιε, ἐσὺ ποὺ ἔχεις τόση μόρφωση λατινικὴ καὶ ἑλληνική, πῶς ρωτᾶς γιὰ τοὺς λογισμούς σου αὐτὸν τὸν ἀπελέκητο ἄνθρωπο;”». Κι ἐκεῖνος τοῦ ἀπάντησε: “Βέβαια, εἶμαι κατηρτισμένος στὴν ρωμαϊκὴ καὶ στὴν ἑλληνικὴ μόρφωση. Ἀλλὰ δὲν ἔχω μάθει τὸ ἀλφάβητο τοοῦ ἁπλοϊκοῦ αὐτοῦ ἀνθρώπου”, εἶπε ὁ Νήφων.

.      (σελ. 212-214) «Οἱ περισσότεροι χριστιανοὶ ἀκοῦν γιὰ διάφορες πνευματικὲς καταστάσεις ποὺ βιώνουν οἱ ἐνάρετοι καὶ μένουν ἀδιάφοροι, γιατὶ τὶς θεωροῦν δύσκολες ἢ καὶ φανταστικές (…). Ἐκεῖνο ποὺ πρέπει νὰ πετύχουμε ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι τοῦ κόσμου εἶναι ἡ κατάνυξη. Δίχως αὐτὴ δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ προοδεύσει. Θὰ τὴν παρομοίαζα μὲ τὸ γόνιμο ἔδαφος ὅπου μποροῦν νὰ καλλιεργηθοῦν ὅλα τὰ εὐώδη ἄνθη τῶν ἀρετῶν. Ἡ κατάνυξη εἶναι κατάσταση τῆς καρδιᾶς, ἡ ὁποία προκαλεῖται ἀπ᾽ τὴν συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητας καὶ τὴν ἀληθινὴ μετάνοια (…)»
–«Ὅμως Νήφωνα, κάτι βασικὸ μᾶς λείπει, τὸ ὁποῖο ἐγὼ δὲν μπορῶ νὰ καθορίσω. Νιώθω ὅτι ἡ μετάνοιά μου περιορίζεται στὶς σκέψεις τοῦ νοῦ μου καὶ δὲν ξεκινάει ἀπ᾽ τοὺς παλμοὺς τῆς καρδιᾶς μου. Θυμᾶμαι τὶς ἁμαρτίες μου, στενοχωροῦμαι, ἀλλὰ δὲν κατανύσσομαι. Δὲν προλαβαίνει ἡ στενοχώρια μου νὰ γίνει βαθιὰ καὶ διαρκὴς λύπη».
–«Αὐτὴ τὴν ὥρα, χωρὶς νὰ κάνω πολλοὺς συλλογισµοὺς ἢ νὰ θυµᾶµαι κάποιον πατέρα τῆς Ἐκκλησίας, µπορῶ νὰ πῶ ὅτι οἱ ποικίλες βιοτικὲς µέριµνες καὶ οἱ ἀλλεπάλληλοι περισπασµοί, πότε στὸ ἕνα καὶ πότε στὸ ἄλλο θέµα, κάνουν ρηχὴ τὴν µετάνοια, γεγονὸς ποὺ ἐµποδίζει τὴν κατάνυξη. Παράλληλα καὶ τὰ πάθη, ποὺ εἶναι ριζωµένα στὴν καρδιά, ἀφαιροῦν τὴν διάθεση τοῦ ἀνθρώπου νὰ κρατήσει τὸ νοῦ του στὴν µετάνοια. Ἂν δὲν περιορίσει κάποιος τὶς δραστηριότητές του καὶ ἂν δὲν ἐλέγξει τὶς αἰσθήσεις του, ἰδίως ὅταν εἶναι νέος καὶ ἀρχάριος στὴν πνευµατικὴ ζωή, δὲν πρόκειται νὰ φέρει στὴν ψυχή του τὴν κατάνυξη».
–«Πρέπει, δηλαδή, νὰ γίνει ἀναχωρητής. Νὰ ἐγκαταλείψει τὸν θορυβώδη κόσµο καὶ νὰ πάει στὴν ἔρηµο, ὅπου ὑπάρχει µεγάλη γαλήνη, ἡσυχία καὶ ἀµεριμνία», εἶπα.
–«Δὲν µιλᾶµε γιὰ τοὺς ἡσυχαστές. Ἐκεῖνοι βιώνουν ἀνώτερες πνευµατικὲς καταστάσεις, χωρὶς νὰ τὶς ἐξωτερικεύουν. Ἐµεῖς µιλᾶµε γιὰ τοὺς χριστιανοὺς τοῦ κόσµου, τῆς βιοπάλης, τῶν συγκρούσεων καὶ τῶν θλίψεων. Αὐτοὶ πῶς θὰ µπορέσουν ν᾽ ἀποκτήσουν τὴν κατάνυξη; Νοµίζω ὅτι πρέπει νὰ µειώσουν τὰ ἐνδιαφέροντά τους καὶ νὰ στραφοῦν πραγµατικὰ πρὸς τὸν Θεό. Νὰ προσέχουν ἐλάχιστα ἀπ᾽ αὐτὰ ποὺ καθηµερινὰ βλέπουν καὶ ἀκοῦν. Χρειάζεται ν᾽ ἀποκτήσουν τὴν καλὴ ἀδιαφορία. Ἡ ἐµπειρία µᾶς λέει ὅτι ἡ ψυχὴ ποὺ εἶναι στραµµένη στὰ γήινα πράγµατα ζεῖ µέσα στὸν χειμώνα τῶν φθαρτῶν ἀπολαύσεων, ἐνῶ ὅταν θέλγεται ἀπ᾽ τὰ πνευματικὰ ἀγαθά, βάζει φραγμοὺς στὶς αἰσθήσεις καὶ ἀνεβαίνει ψηλά».

ΕΠΙΛΟΓΗ-ΣΤΟΙΧΕΙΟΘΕΣΙΑ: «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ»

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: