Ο ΜΑΝΤΗΣ ΒΑΛΑΑΜ, ΕΝΑΣ ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΗΣ ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Ο ΜΑΝΤΗΣ ΒΑΛΑΑΜ (Α΄.)
Ἕνας εἰδωλολάτρης προφήτης τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ

Τοῦ Ἀρχιμανδρίτου π. Μελετίου Βαδραχάνη

Ὁ Βαλάκ, ὁ υἱὸς τοῦ Σεπφώρ, ὁ βασιλιὰς τῶν Μωαβιτῶν (προέρχονται ἀπὸ τὸν Λὼτ καὶ τὴν μεγαλύτερη κόρη τοῦ πρβλ. Γέν. ιθ´37) βλέποντας τοὺς Ἰσραηλίτες νὰ ἔρχονται ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο καὶ νὰ νικοῦν ὅλα τὰ ἔθνη ποὺ κατοικοῦσαν στὴν Παλαιστίνη, ἐπειδὴ φοβόταν ὅτι κι αὐτὸς δὲν θὰ μποροῦσε νὰ τοὺς ἀντισταθεῖ, σκέφθηκε κατὰ τὴ συνήθεια τῆς ἐποχῆς νὰ φέρει ἕνα μάντη καὶ νὰ τοὺς καταραστεῖ, ὥστε νὰ καταστραφοῦν. Ἀφοῦ συγκάλεσε καὶ τὸν συγγενικό του λαὸ τῶν Μαδιανιτῶν (προέρχονται ἀπὸ τὸν Ἀβραὰμ καὶ τὴν Χεττούρα πρβλ. Γέν. κε´, 2)  καὶ συσκέφτηκε μαζί τους, ἀποφάσισαν νὰ στείλουν  πρέσβεις καὶ νὰ καλέσουν ἕνα φημισμένο μάντη τῆς ἐποχῆς τους, τὸν Βαλαάμ, υἱὸ τοῦ Βεώρ, ἀπὸ τὴ Φαθουρὰ τῆς Μεσοποταμίας, κοντὰ στὸν Εὐφράτη ποταμό, γιὰ νὰ ἐκτελέσει αὐτὸ τὸ ἔργο. Ὁ Βαλαάμ, ὅταν ἔμαθε περὶ τίνος πρόκειται, ρώτησε τὸν Θεό, ἂν τοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἱκανοποιήσει τὸ αἴτημα τῶν Μωαβιτῶν καὶ τῶν Μαδιανιτῶν καὶ Κεῖνος ἀπάντησε ἀρνητικά. Ὁ Ἰσραὴλ εἶναι εὐλογημένος ἀπὸ τὸν Θεό, κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ τὸν καταραστεῖ. Ὁ Βαλαὰμ ἀρνήθηκε τότε ν’ ἀκολουθήσει τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ Βαλάκ.
Ὁ Βαλὰκ ὅμως ἐπέμεινε καὶ ἔστειλε δεύτερη ἀντιπροσωπεία. Ὁ Βαλαάμ, ἐνῶ γνώριζε τὴν ἄποψη τοῦ Θεοῦ, ξαναρωτᾶ τὸν Θεὸ γιὰ τὸ ἴδιο πράγμα. Εναι κλασσικ περίπτωση πο νθρωπος δν ποτάσσεται στ θέλημα το Θεο, λλ πιδιώκει ν πάρει τν ελογία Του τεχνηέντως κα εσεβοφανς, γι ν πραγματοποιήσει τ δικό του θέλημα. Καὶ ὁ Θεός, ἐπειδὴ σέβεται τὴν ἐλευθερία μας, ἀφήνει τὸ κατ’ εὐδοκία θέλημά του καὶ ἐπιτρέπει σὲ μᾶς, κατὰ παραχώρηση, νὰ πραγματοποιήσουμε τὸ δικό μας. Ὁ Θεὸς λοιπὸν τοῦ ἐπιτρέπει νὰ τοὺς ἀκολουθήσει, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ κάνει ὅ,τι Ἐκεῖνος τοῦ πεῖ. Ὁ Βαλαὰμ σαμάρωσε τὴν ὄνο του καὶ ἀκολούθησε τοὺς ἀπεσταλμένους τοῦ Βαλὰκ προφανῶς δελεασθεὶς ἀπὸ τὴν μεγάλη ἀμοιβὴ ποὺ τοῦ προσέφεραν.
Ὁ Θεὸς φάνηκε μὲν ὅτι ὑποχωρεῖ στὸ θέλημά του συμβουλεύοντάς τον ἀνάλογα, ἀλλὰ συγχρόνως ἑτοιμάσθηκε νὰ τοῦ δώσει ἕνα σκληρὸ μάθημα ὅτι δὲν μπορεῖ ν’ ἀντιστρατεύεται τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ ἀνώδυνα καὶ ἀκίνδυνα. Ἔτσι ἐνῶ ἡ ὄνος του βάδιζε, τρεῖς φορὲς σταμάτησε προσπαθώντας ν’ ἀλλάξει δρόμο, τὴν δὲ τρίτη φορὰ κάθισε κάτω ἀρνουμένη ἐντελῶς νὰ προχωρήσει. Τί εἶχε συμβεῖ; Ἕνας ἄγγελος μὲ γυμνὸ σπαθὶ τῆς ἔκοβε τὸ δρόμο. Στὶς δύο πρῶτες, ποὺ ὁ δρόμος ἦταν φαρδύς, προσπάθησε νὰ λοξοδρομήσει καὶ ν’ ἀποφύγει τὸν ἄγγελο. Τὴν τρίτη ὅμως, ποὺ ὁ δρόμος ἦταν στενός, κάθισε καί, ἐπειδὴ ὁ Βαλαὰμ τὴν χτυποῦσε συνεχῶς γιὰ νὰ προχωρήσει, ὁ Θεὸς ἐπέτρεψε καὶ μίλησε ἡ ὄνος μὲ ἀνθρώπινη φωνὴ καὶ τὸν ἤλεγξε γιὰ τὴν συμπεριφορά του. Συγχρόνως ὁ Θεὸς διήνοιξε τὰ μάτια του, ὥστε νὰ δοῦν αὐτὸ ποὺ ἔβλεπε τὸ ζῶο του, τὸν ἄγγελο μὲ τὸ κοφτερό του σπαθὶ νὰ κλείνει τὸν δρόμο. Τότε ὁ Βαλαὰμ ἔπεσε καὶ τὸν προσκύνησε χι π καμμι μετάνοια κα μεταμέλεια, λλ προφανς φαρμόζοντας τν παροιμία «χέρι πο δν μπορες ν δαγκάσεις φίλα το». Ὁ ἄγγελος μὲ τὴν σειρά του τὸν μάλωσε ποὺ ἔκανε αὐτὸ τὸ ταξίδι καὶ τοῦ εἶπε πὼς ἂν δὲν σταματοῦσε ἡ ὄνος, θὰ τὸν εἶχε σφάξει. Τότε ὁ Βαλαὰμ ζήτησε συγγνώμη καὶ τοῦ εἶπε ὅτι ἂν δὲν εἶναι ἀρεστὸ τὸ ταξίδι του, νὰ ἐπιστρέψει πίσω. Ὁ ἄγγελος, γνωρίζοντας τὴν ἐπιμονή του, τοῦ εἶπε: πήγαινε, ἀλλὰ ὅ,τι σοῦ πῶ ἐγώ, αὐτὸ θὰ πεῖς.

Ὁ Βαλαὰμ συναντᾶ ἐν τέλει τὸν βασιλιὰ τῶν Μωαβιτῶν τὸν Βαλάκ, ποὺ τὸν ὑποδέχθηκε μὲ τιμές. Τὸν πῆρε καὶ τὸν πῆγε κατὰ σειρὰ σὲ τρία ψηλὰ μέρη ἀπ’ ὅπου μποροῦσε νὰ δεῖ τὸ στρατόπεδο τῶν Ἰσραηλιτῶν καὶ ἐκεῖ ἔκτισε κατ᾽ ἐντολὴν τοῦ Βαλαὰμ ἑπτὰ βωμούς, ὅπου ὁ Βαλαὰμ θυσίασε ἑπτὰ μοσχάρια καὶ ἑπτὰ κριάρια, ἀπὸ ἕνα στὸν κάθε βωμὸ καὶ τὴν κάθε φορά. Κι ἐνῶ περίμενε ὁ Βαλὰκ ἐκεῖ τὸν Βαλαὰμ νὰ καταραστεῖ τοὺς Ἰσραηλίτες, καθὼς τοὺς ἔβλεπε, ἐκεῖνος τοὺς εὐλόγησε μὲ τὰ καλύτερα λόγια καὶ προφήτεψε ὅτι δὲν θὰ ἔχει κανένα πρόβλημα ὁ Ἰσραήλ, δὲν θὰ κινδυνέψει ἀπὸ κανένα, κανένας δὲν μπορεῖ νὰ τὸν καταραστεῖ καὶ νὰ τὸν βλάψει, διότι εἶναι εὐλογημένος ἀπὸ τὸν Θεό. Δὲν ἰσχύει γι’ αὐτὸν κανένας οἰωνὸς οὔτε μαγεία καὶ μαντεία. «Ἀπὸ τοὺς ἀπογόνους τοῦ λαοῦ αὐτοῦ θὰ προέλθει ἕνας ἄνδρας, τοῦ ὁποίου ἡ βασιλεία θὰ μεγαλυνθεῖ σφόδρα καὶ θὰ συντρίψει ὅλους τοὺς ἐχθρούς του Ἰσραήλ…» (πρβλ. Ἀριθμ. κδ´,7)
Ὁ Βαλὰκ μετὰ ἀπ’ αὐτὸ ἔδιωξε τὸν Βαλαὰμ χωρὶς νὰ τοῦ δώσει καμμιὰ ἀμοιβή. Ἔτσι καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ Βαλὰκ δὲν ἐπετεύχθη καὶ ὁ Βαλαὰμ δὲν κέρδισε τίποτα (πρβλ. γιὰ λεπτομέρειες ἱστορίας, Ἀριθμοὶ κεφ. κβ´-κδ´)

*      *      *

Θὰ σχολιάσουμε μερικὰ σημεῖα τοῦ κειμένου ποὺ παραθέσαμε.

α΄) Ὁ Βαλαὰμ ἂν καὶ ἀλλοεθνὴς καὶ μὴ Ἰσραηλίτης, καὶ ὡς ἐκ τούτου μὴ ἔχων καμμία σχέση μὲ τὴν ἀληθινὴ πίστη, ἐπιπλέον ἐνῶ εἶναι καὶ μάντης τῶν εἰδωλολατρῶν, φαίνεται στὸ κείμενο νὰ ρωτᾶ τὸν Θεό του (δηλαδὴ τὸν διάβολο, διότι «πάντες οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν δαιμόνια» (Ψαλμ. ΠΕ´ 5) καὶ ὁ ἀληθινὸς Θεὸς ν’ ἀπαντᾶ σ’ αὐτόν. Πῶς γίνεται αὐτό; Ὁ Βαλαὰμ γνώριζε τὸν ἀληθινὸ Θεό; Ὁ Θεὸς εἶχε σχέσεις μὲ τοὺς εἰδωλολάτρες μάντεις; Τί συμβαίνει ἄραγε;
Ὁ Θεός, μερικὲς φορές, συγκαταβαίνει στὶς διάφορες καταστάσεις καὶ συνθῆκες ποὺ συμβαίνουν στὴν ἀνθρωπότητα, ὅπως καὶ στοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἐμπλέκονται σ’ αὐτές, ἀσχέτως ἂν ἔχουν οὐσιαστικὴ σχέση μὲ τὸν ἴδιο, τὸν ἀληθινὸ Θεό. Παράδειγμα γνωστὸ σὲ ὅλους μας εἶναι τ στέρι τς Βηθλεέμ, τ ποο κατ τος πατέρες τς κκλησίας ταν γγελος, πο πρε τν μορφ το στεριο, γι ν δηγήσει τους, στρολάτρες μν λλ γνος κα δολους δέ, μάγους στν ησο Χριστό. Οἱ μάγοι δὲν εἶχαν τοὺς προφῆτες, δὲν εἶχαν τὸν νόμο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, δὲν εἶχαν τὴν καθοδήγηση καὶ τὴν ἐπιστασία τοῦ Θεοῦ ποὺ εἶχαν οἱ Ἰσραηλίτες. Γι’ αὐτὸ ὁ Θεὸς συγκαταβαίνει στὴν κατάστασή τους καὶ τοὺς ὁδηγεῖ μέσῳ τῆς θρησκείας τους στὰ Ἱεροσόλυμα, ὅπου μαθαίνουν ἀπὸ τοὺς Ἑβραίους ὅτι πράγματι ἕνας βασιλιὰς ἐπρόκειτο νὰ γεννηθεῖ, καὶ οἱ Ἑβραῖοι θυμοῦνται ἀπὸ τὸν ἐρχομὸ τῶν μάγων τὶς προφητεῖες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, τὶς ὁποῖες αὐτοὶ εἶχαν ξεχάσει.
να στέρι δήγησε λοιπν τος μάγους στν Χριστ κα μία νος λεγξε κα δίδαξε τν μάντη Βαλαμ τ κατ’ εδοκίαν θέλημα το Θεο!

π. Πορφύριος λεγε τι στν ρχαιότητα ο εδωλολάτρες πήγαιναν στν σκληπιό, πο ταν θες τς ατρικς, κα προσεύχονταν, γι ν γίνουν καλά. Κα Θες πο τος κουγε κα ξερε τι γι λόγους πο δν ξαρτιόνταν π’ ατος δν γνωρίζουν τν ληθιν Θεό, τος κουγε κα τος θεράπευε. Δν σημαίνει ατ τι Θες ναγνωρίζει λες τς θρησκεες κα τς ψεύτικες πίστεις, οτε τι τς νομιμοποιε. Ἁπλά, ὅπως ἕνας γιατρὸς δέχεται στὴν ἀρχὴ τὶς ἀρρωστημένες ἕξεις καὶ συνήθειες τοῦ ἀσθενοῦς, προσπαθεῖ ὅμως νὰ τὸν ἀποκόψει ἀπ’ αὐτὲς σιγὰ-σιγὰ καὶ νὰ τὸν ἐπαναφέρει στὶς ἀντίστοιχες ὑγιεινές, ἔτσι πράττει καὶ ὁ Θεός. Μὲ τέχνη καὶ διάκριση καὶ σοφία ἐπεμβαίνει στὴν ἀνθρώπινη ἱστορία καὶ στὴ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων γιὰ νὰ τοὺς φέρει κοντά του.
Πάντως θὰ πρέπει νὰ προσέξουμε ὅτι, ὅπως ἀποκαλύπτει ὁ Θεὸς στὸ βιβλίο τῶν Ἀριθμῶν (κβ´ 12), ἀνθρώπους εὐλογημένους ἀπὸ τὸν Θεὸ δὲν μποροῦν νὰ τοὺς καταραστοῦν μάγοι καὶ μάντεις. Δηλαδ τος νθρώπους, πο χουν οσιαστικ σχέση μ τν κκλησία κα ζον μ νήψη κα μετάνοια κα μυστηριακ ζω τ κατ δύναμιν, δν μπορον ν βλάψουν ο δυνάμεις το σαταν. Κι ν πιτρέψει Θες κάποια βλαπτικ νέργεια, εναι πρς τ συμφέρον κα τὴν δόξα κατ Θεὸν τν πιστν του. Μόνο ν ο πιστο καταστον ντάρτες πέναντι στν Θε κα κατρακυλήσουν πρς τς θανάσιμες μαρτίες κα παραβον σκανδαλωδς τ θέλημα το Θεο, τότε μόνο παύει προστασία κα σκέπη το Θεο πρς ατούς, πως φαίνεται ξεκάθαρα στ κεφ. ΚΕ´ τν ριθμν.

β΄) Στὸ βιβλίο τῶν Ἀριθμῶν ΚΔ´17 λέγει ὁ Βαλαὰμ ἐμπνεόμενος ἀπὸ τὸν ἀληθινὸ Θεό· «Θὰ τὸν δῶ καὶ θὰ τὸν δείξω (τὸν Μεσσία), ὄχι ὅμως τώρα. Τὸν μακαρίζω ἀλλὰ δὲν εἶναι κοντά. Ἀργότερα θὰ ἀνατείλει ἄστρο ἀπὸ τοὺς ἀπογόνους τοῦ Ἰακώβ, θ’ ἀναδειχθεῖ ἄνθρωπος ἀπὸ τὸν ἰσραηλιτικὸ λαὸ καὶ θὰ συντρίψει τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Μωαβιτῶν καὶ θὰ λαφυραγωγήσει ὅλους τους ἀπογόνους του Σήθ».
Ἡ προφητεία αὐτὴ τοῦ Βαλαὰμ κρατήθηκε ζωντανὴ καὶ ἀξιομνημόνευτη ἀπὸ τοὺς μαθητές του, ποὺ κατοικοῦσαν στὴ Μεσοποταμία. Γι’ αὐτὸ καὶ ἀναζητοῦσαν τὸν «Ἀστέρα». Κι ἐνῶ οἱ αἰῶνες κυλοῦσαν κι ἔσβηναν στὸ χάος τοῦ χρόνου, αὐτοὶ δὲν εἶχαν ἀπελπιστεῖ. Ἡ πίστη τους διετηρεῖτο καὶ μεταδιδόταν ἀπὸ γενεὰ σὲ γενεά, ὥσπου ἔφτασε ἡ κοσμοϊστορικὴ μέρα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ. Καὶ τότε –1400 χρόνια μετὰ ἀπὸ τὴν προφητεία τοῦ Βαλαάμ– οἱ τρεῖς μάγοι, μακρινοὶ μαθητὲς τοῦ Βαλαάμ, εἶδαν «αὐτοῦ τὸν ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ» (Ματθ. β´ 2) καὶ κατάλαβαν ὅτι μεγάλος βασιλιὰς ἦρθε στὸν κόσμο.
Ὁ ἐμπνευσμένος ὑμνογράφος τῆς Ἐκκλησίας μας, ποὺ συνέθεσε τὸν θαυμάσιο κανόνα τῶν Χριστουγέννων, τὰ ὅσα ἀναφέραμε ἀπὸ τὴν Γραφὴ ὑπαινίσσεται, ὅταν γράφει «Το μάντεως πάλαι Βαλαμ τν λόγων μυητάς, σοφος στεροσκόπους, χαρς πλησας, στρ κ το ακβ νατείλας, Δέσποτα θνν παρχν εσαγομένους, δέξω δ προφανς, δρα σοι δεκτ προσκομίζοντας» (ὠδὴ δ΄).
Θαυμάζει κανείς, πῶς ἡ σοφία καὶ ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ ἐκμεταλλεύτηκε τὴν κακία καὶ εἰδωλολατρία τῶν Μωαβιτῶν καὶ Μαδιανιτῶν, ὅπως καὶ τὴν φιλαργυρία τοῦ Βαλαάμ, γιὰ νὰ εἰπωθεῖ σὲ ἀνύποπτο χρόνο καὶ χῶρο ἡ ἐνδιαφέρουσα μεσσιακὴ προφητεία καὶ μάλιστα μέσα ἀπὸ χείλη μάντεως. Θαυμάζει δὲ καὶ τὸ γεγονός, πῶς μέσα ἀπὸ τὴν λατρεία τῶν ἀστέρων ὁδήγησε τοὺς μάγους κοντὰ στὸν Χριστό, ὅπως ἤδη προαναφέραμε. Δόξα τῇ πανσοφίᾳ σου καὶ θείᾳ οἰκονομίᾳ σου φιλάνθρωπε Κύριε!

ΠΗΓΗ: http://www.pmeletios.com/

 

, , ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: