π. ΜΩΥΣΗΣ: ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΚΑΙ ΜΙΑ “ΜΑΤΙΑ”

ΑΙΓΥΠΤΟΣ-ΣΙΝΑ -ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΑ
Ἕνα ταξίδι καὶ μιὰ “ματιά”

τοῦ π. Μωυσέως Μοναχοῦ Ἁγιορείτου

Πρόσφατο ταξίδι μας στὴν Αἴγυπτο, πρὶν ἀπὸ τὰ προσκυνήματά μας στὸ Σινὰ καὶ τὰ Ἱεροσόλυμα, μᾶς δημιούργησε πολλὲς σκέψεις καὶ μερικὲς σύντομα καταθέτουμε παρακάτω.
Ἡ Αἴγυπτος εἶναι μία χώρα 75.000.000 ἀνθρώπων μὲ ἀρκετοὺς ἀρκετὰ πλούσιους καὶ πολλοὺς φτωχούς, ποὺ φθάνουν νὰ κατοικοῦν μόνιμα καὶ στὰ μνήματα. Τὸ Κάϊρο ἔχει πληθυσμὸ 18.000.000. Εἶναι μία πόλη ὄχι τόσο καθαρή. Ἔχει ἱστορία μὲ πολιτισμὸ σπουδαῖο 4.500 χρόνων. Κάτι πού μοῦ ἔκανε ἰδιαίτερη ἐντύπωση εἶναι πὼς ὁ πολιτισμὸς αὐτὸς ἔχει σχέση μὲ τὸν θάνατο καὶ τὴν αἰώνια ζωή. Οἱ γνωστὲς καὶ καταπληκτικὲς γιὰ τὴν ἱστορία, τὴν ἀρχιτεκτονική, τὴν τεχνική, τὸν ὄγκο καὶ τὴ γεωμετρία πυραμίδες ἦταν οἱ τάφοι τῶν θεοποιημένων φαραώ. Τὰ ἀνάκτορα τὰ ἔκτιζαν μὲ πλίνθους καὶ τὶς πυραμίδες μὲ ὀγκώδεις καὶ τετραγωνισμένες πέτρες. Ὁ θάνατος δὲν εἶναι τόσο φοβερός, γιατί πιστεύεται ὅτι ὁ ἄνθρωπος συναντᾶ τὸ θεῖο στὴν αἰωνιότητα.
Ὁ χριστιανισμὸς ἔχει ἐδῶ βαθιὰ ἱστορία, μὲ ἱδρυτὴ τὸν Εὐαγγελιστὴ Μάρκο, μεγάλους πατέρες τῆς ἐκκλησίας, Ἀθανάσιο, Κύριλλο, μάρτυρες, Γεώργιο, Μηνᾶ καὶ ὁσίους, Μ. Ἀντώνιο, Μακαρίους, Παΐσιο καὶ λοιπούς. Εἴχαμε τὴν εὐκαιρία νὰ ἀσπαστοῦμε τὸ χέρι τοῦ Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Θεοδώρου Β´ στὸ ἀνακαινισμένο Πατριαρχεῖο, ποὺ πολὺ ἐνδιαφέρεται γιὰ τὴν ἱεραποστολὴ στὴν «μαύρη ἤπειρο», νὰ προσκυνήσουμε στὸν ναὸ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Σάββα. Ἡ Ἀλεξάνδρεια, ἱδρυμένη ἀπὸ τὸν Μ. Ἀλέξανδρο -δεσπόζει τὸ ὀρειχάλκινο ἄγαλμά του-, θυμίζει κάπως τὴ Θεσσαλονίκη καὶ λένε πὼς ἐκεῖ κάπου εἶναι θαμμένος ὁ μεγάλος στρατηλάτης Ἀλέξανδρος.
Ἐπισκεφθήκαμε δύο ἀρχαῖα κοπτικὰ μοναστήρια στὴν περιοχὴ τῆς Νιτρίας, τοῦ Μ. Παϊσίου καὶ τοῦ Μ. Μακαρίου. Ἐδῶ ξεκίνησε τὸν 4ο αἰώνα ὁ ὀρθόδοξος ἀνατολικὸς μοναχισμὸς καὶ ἐξαπλώθηκε σὲ ὅλη τὴν οἰκουμένη. Οἱ Κόπτες εἶναι μονοφυσίτες, παραδέχονται μόνο τὴν θεία φύση τοῦ Χριστοῦ καὶ ὄχι τὴν ἀνθρώπινη. Παραδέχονται μόνο τὶς τρεῖς πρῶτες οἰκουμενικὲς συνόδους, γιατί ἡ τετάρτη τοὺς καταδίκασε γιὰ τὸν μονοθελητισμό τους, στὴ Χαλκηδόνα, καὶ γι’ αὐτὸ ὀνομάζονται καὶ προχαλκηδόνιοι.
Ἡ Αἴγυπτος εἶναι ἡ χώρα τῶν ἀντιθέσεων. Ἀναπτύσσεται ἀργά. Τὸ ἰσλαμικὸ στοιχεῖο εἶναι κυρίαρχο. Μπορεῖ ὁ φερετζὲς νὰ μὴ φοριέται ἀπὸ ὅλες τὶς γυναῖκες καὶ τὸ μανδήλι νὰ ἔγινε τῆς μόδας, ἀλλὰ ὑπάρχει ἕνας σεβασμὸς στὴν παράδοση, μία ἐμμονὴ στὴ συντηρητικότητα, μία κυριαρχία τοῦ ἄνδρα. Τελευταῖα κτίζονται ἰδιαίτερα τζαμιὰ καὶ γιὰ τὶς γυναῖκες. Οἱ γυναῖκες μποροῦσαν νὰ προσεύχονται μόνο στὸ σπίτι τους. Μόνο οἱ ἄνδρες μποροῦν νὰ μοιχεύουν, οἱ γυναῖκες ποτέ. Οἱ νέοι εἶναι πιὸ ἀνοιχτοί. Δὲν τηροῦν τόσο τὸ ραμαζάνι, δὲν παντρεύονται ἀπὸ συνοικέσιο, σπουδάζουν καὶ διασκεδάζουν.
Ἡ κίνηση στοὺς δρόμους, ὁ τρόπος ὁδήγησης, δίχως σηματοδότες, οἱ δρόμοι, δίχως ὅμως πολλὰ τροχαῖα, κρύβουν ὄχι ἁπλὰ τὴν ἀνατολίτικη ραστώνη λόγῳ ζέστης, ὑγρασίας καὶ νέφους, ἀλλὰ καὶ μία στάση ἀνεκτικότητας, ἁπλότητας καὶ τρόπου ζωῆς. Δὲν γνωρίζω ποῦ τελειώνει ἡ ἀπάθεια καὶ ποῦ ἀρχίζει ἡ ἀδιαφορία. Δὲν τοὺς κυνηγᾶ ὁ χρόνος, δὲν ζητοῦν πολλά, ἔχουν ἀνάγκες, ὑπομένουν, ἀνέχονται. Ἐλπίζουν, συνεχῶς λένε ἐγκάρδια “ἔχει ὁ Θεός”. Δν γνωρίζω ν πολιτισμένος κα ξευγενισμένος δυτικς κόσμος χει κάτι π’ τν ξεγνοιασι τν πλν λλ κα φτωχν νθρώπων.

Τὸ ὅρος Σινᾶ εἶναι γνωστὸ γιὰ τὸ ἱστορικό, σπουδαῖο καὶ ἀρχαῖο μοναστήρι του, τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης, τῆς ὁποίας φυλάγεται τὸ τίμιο λείψανό της.
Πρόκειται γιὰ ἕνα ἀπὸ τὰ ἀρχαιότερα μοναστήρια τῆς Ὀρθοδοξίας, μὲ ἀδιάκοπη ἱστορία, προσφορὰ καὶ λειτουργικὴ παράδοση 16 αἰώνων.
Βρίσκεται σὲ μία ἀγριωπὴ ρεματιά, μακριὰ ἀπὸ τὸν κόσμο, στὰ βάθη τῆς ἡσυχίας τῆς ἐρήμου. Ἐδῶ ὁ προφήτης Μωυσῆς παρέλαβε τὶς δέκα ἐντολὲς ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ συνομίλησε μαζί του. Γι’ αὐτὸ ὀνομάζεται θεόπτης. Εἶναι ἡ μεγαλύτερη θρησκευτικὴ μορφὴ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. πέροχος βίος του συγκινε μέχρι σήμερα κα εναι συναρπαστικς χι μόνο γι κινηματογραφικ ταινία λλ κα ς νάγνωση στ παιδι ντ γι παραμύθια κα κόμιξ. Ἡ ἀνάγνωση τοῦ ὡραίου ἔργου τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης “Θεωρία στὸν βίο τοῦ Μωυσῆ” χάρισε τὸ ὄνομα στὸν ὑπογραφόμενο. Ἔτσι τὸ Σινᾶ ὀνομάστηκε θεοβάδιστο ὄρος καὶ ὁ Ἄθωνας θεομητροβάδιστο Περιβόλι τῆς Παναγίας.
Τὸ σπουδαιότατο εἰκονοφυλάκιο τῆς μονῆς, μὲ καταπληκτικὲς βυζαντινὲς εἰκόνες τοῦ 6ου αἰῶνος, μὲ τὴν δύσκολη τέχνη τῆς ἐγκαυστικῆς, τὰ ἄλλα πολύτιμα κειμήλια, ἡ πλούσια βιβλιοθήκη, τὸ ὀστεοφυλάκιο, ὁ ναὸς μὲ περίφημα ψηφιδωτά, τὰ ἰουστινιάνεια τείχη, ἡ ἀκατάφλεκτη βάτος, τὰ τίμια λείψανα καθιστοῦν κάστρο ὀρθόδοξης πνευματικῆς ζωῆς, μὲ μοναδικὸ κειμηλιακὸ πλοῦτο καὶ μία ζωντανὴ μαρτυρία ἀνάμεσα στὶς ἄλλες δύο μεγάλες μονοθεϊστικὲς θρησκεῖες τῶν Ἀράβων καὶ τῶν Ἑβραίων. Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Σιναίου Δαμιανὸς ἀγωνίζεται ἀπὸ ἐτῶν γιὰ τὴν διατήρηση τῆς ἱστορίας καὶ τὴν ὑπεράσπιση τῶν δικαίων τῆς μονῆς. Εἴχαμε μαζί του μία ἐνδιαφέρουσα θεολογικὴ συζήτηση καὶ ἀσπασθήκαμε μὲ σεβασμὸ τὸ χέρι του.
Τὸ βράδυ πλῆθος προσκυνητῶν ἀνέβαινε πεζοπορώντας ὧρες ἀνοδικὴ ὁδὸ γιὰ τὴν ἁγία κορυφή. Ἀσθένεια δὲν μᾶς ἐπέτρεψε αὐτὴ τὴν τόσο ἐπιθυμητὴ ἄνοδο στὸν τόπο τῆς θεοπτίας τοῦ μεγάλου συνωνύμου μου προφήτη Μωυσῆ. Πήγαμε ὅμως ὣς τὸ πλησιόχωρο ἡσυχαστήριο ἑνὸς ἄλλου συνωνύμου ἀσκητοῦ. Μοῦ ἔκανε ἐντύπωση ὅτι μᾶς εἶπε πὼς προσπαθεῖ ἐπὶ δυόμισι δεκαετίες νὰ γίνει πρῶτα ἄνθρωπος καὶ μετὰ καλὸς χριστιανὸς καὶ μοναχός. Οἱ μοναχοί τῆς μονῆς εἶναι 25. Εἶναι ἀνάγκη ὅμως νὰ αὐξηθοῦν. Οἱ ἀνάγκες εἶναι μεγάλες καὶ τὸ πλῆθος τῶν προσκυνητῶν ἰδιαίτερα πολύ.
Λίγο πιὸ πάνω ἀπὸ τὸ μοναστήρι εἶναι τὸ σπήλαιο τῶν ἀγωνισμάτων τοῦ ὁσίου Ἰωάννου τοῦ Σιναΐτου. Ἔμεινε γνωστὸς γιὰ τὴν συγγραφὴ ἑνὸς μόνο βιβλίου, τῆς οὐρανόδρομης Κλίμακος, ὅπου ἀναφέρει μὲ γνώση, μεστότητα, εὐστοχία καὶ ἀκρίβεια πῶς θὰ νικήσουμε τὰ πάθη καὶ θὰ κερδίσουμε τὶς ἀρετές. Σὲ ξένα πανεπιστήμια ἀναφέρεται ὡς σταθμὸς τῆς ψυχολογίας. Ἦταν ἕνας μεγάλος ψυχοανατόμος. Ἀξίζει ἡ μελέτη αὐτοῦ τοῦ βιβλίου.
Τὸ Σινᾶ εἶναι τόπος μὲ ἱστορία ἀγώνων ἀσκητικῶν, ὑποταγῆς τῆς ὕλης στὸ πνεῦμα καὶ ἀγαπήσεως τοῦ Θεοῦ. Τὸ Σινᾶ ἔχει κοκκινωπὰ βράχια, γκαμῆλες, βεδουίνους, προσκυνητὲς καὶ τουρίστες. Οἱ μουσουλμάνοι εὐλαβοῦνται τὴν Ἁγία Αἰκατερίνη, ὅπως τὸν Ἅγιο Γεώργιο καὶ τὴν Παναγία, ποὺ τοὺς ἐπικαλοῦνται, γιατί τοὺς ἔχουν κάνει πολλὰ θαύματα. Τοὺς βλέπεις στὶς αὐλὲς νὰ προσεύχονται μὲ τάματα. Στὸν πόλεμο τῶν Ἕξι Ἡμερῶν οἱ Ἑβραῖοι ἤθελαν νὰ κτίσουν ἕναν ναὸ ἐκεῖ, ὅπου θὰ συναντιόνταν εἰρηνικὰ οἱ πιστοὶ τῶν τριῶν μονοθεϊστικῶν θρησκειῶν. Μὲ τὸ χάσιμο στὸν πόλεμο ἔσβησε αὐτὸ τὸ ὄνειρό τους. Τὰ βεδουινάκια πάντως σήμερα δὲν ζητοῦν, ὅπως παλιότερα, μία καραμέλα, ἀλλὰ ἕνα εὐρώ, ἕνα εὐρώ…

Εἰσερχόμενος κανεὶς ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο στὸ Ἰσραήλ, βλέπει ἀμέσως τὴν διαφορά. Πλοῦτος, καθαριότητα, μεγάλα ξενοδοχεῖα καὶ καλύτεροι δρόμοι. Ἐδῶ δὲν ἔχει μπαξίσι. Γίνεται ἐκμετάλλευση καὶ τῶν ἀπέραντων ἐκτάσεων τῆς ἐρήμου. Νωπὰ τὰ τραύματα ἀπὸ τὶς διαμάχες μὲ τοὺς Παλαιστίνιους. Οἱ Ἰσραηλινοὶ τοὺς πῆραν τὶς περιοχές τους, τὸ σπίτι τους, καὶ τώρα τοὺς δίνουν, ἂν τοὺς δίνουν, ἕνα δωμάτιο γιὰ νὰ μείνουν ἢ μήπως καὶ κάπου στὴν αὐλή.
Κάθε χριστιανὸς ὅμως ἔρχεται ὡς προσκυνητὴς τῶν πανιέρων προσκυνημάτων, ποὺ φυλάγονται μὲ κόπους, μόχθους καὶ κινδύνους πολλούς. Κέντρο τοῦ προσκυνήματος ὁ λαμπρὸς ναὸς τῆς Ἀναστάσεως, κτίσμα πρὶν ἀπὸ 1.700 χρόνια, ὅπου ὁ πανάγιος τάφος τοῦ Κυρίου, ἡ πλάκα τῆς Ἀποκαθηλώσεως, ὁ φρικτὸς Γολγοθὰς καὶ πολλὰ ἄλλα προσκυνήματα. Τόποι ἱστορικοί, ἱεροί, πολυσέβαστοι καὶ συγκινητικοί.
Ἡ ἑκατονταμελὴς Ἁγιοταφικὴ Ἀδελφότητα, ὑπὸ τὸν πατριάρχη κ. Θεόφιλο, τὸν σεμνό, συνετὸ καὶ ἤπιο, ἀγωνίζεται σθεναρὰ γιὰ τὴν ὑπεράσπιση τῶν δικαιωμάτων τῶν προσκυνημάτων τοῦ ἑλληνορθόδοξου Πατριαρχείου τῶν Ἱεροσολύμων. Καθημερινὸς ὁ ἀγώνας γιὰ τὴν διατήρηση τῶν κεκτημένων. Ὑπάρχει βέβαια λειψανδρία, ἀλλὰ μήπως θὰ μποροῦσαν νὰ ἀλλάξουν κάπως οἱ συνθῆκες διαβιώσεως, ὥστε νὰ ἑλκυστοῦν νέοι ἄνθρωποι. Πάντως, εἶναι συγκινητικὸς ὁ ἤδη ὑπάρχων ἀγώνας στὸ νὰ διατηρηθοῦν ἄσβεστα τὰ καντήλια ὅλων τῶν προσκυνημάτων. Ἐντύπωση δημιουργεῖ, στὸν τόπο τῆς εἰρήνης καὶ τῆς καθόδου τοῦ Θεανθρώπου, νὰ ὑπάρχουν διεκδικήσεις, ἀντιδικίες, προβλήματα, πολεμικὴ καὶ ὕπουλη ναρκοθέτηση μεταξὺ τῶν διαφόρων χριστιανικῶν ὁμολογιῶν.
Ἰδιαίτερα ἐντυπωσιασμένοι ἀναχωρήσαμε ἀπὸ τὴν ἀρχαία ἁγιοτρόφο, ἡσυχαστικὴ καὶ ἱστορικὴ μονὴ τοῦ Ἁγίου Σάββα τοῦ Ἠγιασμένου ἀπὸ τὸν 6ο αἰώνα. Τὸ λείψανο τοῦ ἁγίου ἐπεστράφη ἀπὸ τὴν Δύση τὸ 1965 καὶ παραμένει ἄφθορο, εὐωδιάζον καὶ θαυματουργόν. Ἡ ἀδελφότητα τῶν εἴκοσι φιλοθέων καὶ φιλαρέτων πατέρων ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τοῦ διακριτικοῦ καὶ ἔμπειρου ἡγουμένου Εὐδοκίμου ἀγωνίζεται εὔορκα καὶ διακρίνεται γιὰ τὴν ἀσκητικότητα καὶ τὴ σεμνότητά της.
Συγκίνηση μᾶς ἔδωσε καὶ ἡ προσκύνηση τοῦ φρέατος τοῦ Ἰακώβ, ὅπου πρὶν ἀπὸ λίγες δεκαετίες μαρτύρησε κατὰ φρικτὸ τρόπο ὁ φύλακας τοῦ προσκυνήματος ἱερομόναχος Φιλούμενος ὁ Κύπριος, ποὺ πρόσφατα ἀναγνωρίστηκε ἅγιος. Τὸ ἔργο του συνεχίζει ὁ ἱερομόναχος Ἰουστίνος, ὁ ὁποῖος κι αὐτὸς δέχθηκε ἐπιθέσεις ἀπὸ φανατικοὺς μουσουλμάνους καὶ ἑβραίους, ὅμως συνεχίζει ἀπτόητα καὶ γενναῖα τὴν ἐκεῖ παραμονή του. Ἔκτισε ἕναν ὡραιότατο ναό, ἀρχαιοπρεπῆ, πρὸς τιμὴν τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς τῆς Σαμαρείτιδος καὶ ἑτοιμάζει ἄλλον ναὸ πρὸς τιμὴν τοῦ Τιμίου Προδρόμου. Ὁ πρόεδρος Ἀραφὰτ τὸν τίμησε γιὰ τὸ πλούσιο φιλανθρωπικό του ἔργο, ὀνομάζοντάς τὸν “πατέρα τῶν φτωχῶν”.
Τὸ θρησκευτικὸ στοιχεῖο εἶναι ἔντονο στὸ Ἰσραήλ. Οἱ τρεῖς μονοθεϊστικὲς θρησκεῖες συνυπάρχουν, χριστιανικοὶ ναοί, ἑβραϊκὲς συναγωγὲς καὶ μουσουλμανικὰ τζαμιά. Οἱ Καθολικοὶ μὲ μία ἄκαμπτη στάση, οἱ Κόπτες κάπως μυστικοπαθεῖς, οἱ Ἀρμένιοι ἴσως καχύποπτοι, οἱ Ὀρθόδοξοι ὑπομένουν καὶ ἐλπίζουν, οἱ Ἑβραῖοι κάπως πονηροὶ καὶ ἀρκετὰ σκληροί, οἱ Μουσουλμάνοι ἀργοὶ καὶ καρτερικοί.
Τὸ σπήλαιο τῆς Βηθλεέμ, ὁ Ἰορδάνης ποταμός, ὁ κῆπος τῆς Γεθσημανῆ, ὁ φρικτὸς Γολγοθάς, ἡ πλάκα τῆς Ἀποκαθηλώσεως, ὁ Πανάγιος Τάφος, τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν θυμίζουν τὸν Ζωοδότη,Φωτοδότη καὶ Εἰρηνοδότη Θεὸ σὲ ἕναν κόσμο ποὺ πάσχει ἀπὸ σκοτεινιά, μοναξιά, ἐρημιὰ καὶ ἀνειρήνευτη ζωή…

ΠΗΓΗ: ἐφημ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ»

 

, , , , , , , , , ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: