«ΕΑΛΩ Η ΠΟΛΙΣ»

Tοῦ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΧ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ,
χημικοῦ – ἱστορικοῦ ἐρευνητοῦ, 
ἐν «ΑΝΑΛΕΚΤΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ»σελ. 51-57,
ἔκδ. Ἱ. Κοιν. Ὁσ. Νικοδήμου, Γουμένισσα 2005.

Ἀλησμόνητες ἐπέτειοι

Κάθε χρόνο, μὲ τὴν ὑπενθύμιση τῆς πτώσεως τῆς Βασιλεύουσας, δίδεται ἡ εὐκαιρία στὸν ἁπανταχοῦ Ἑλληνισμὸ νὰ σταθεῖ γιὰ λίγο γιὰ μιὰ στιγμὴ ἐθνικῆς περισυλλογῆς, γιὰ μιὰ στιγμὴ ἐθνικῆς αὐτογνωσίας. Γιὰ νὰ μάθει τὴν ἱστορικὴ ἀλήθεια, μαζὶ μὲ τοὺς θρύλους, τοὺς θρήνους, τὴν «Κερκόπορτα» καὶ τὸν «μαρμαρωμένο βασιλιά». Γιὰ νὰ μάθει τὴν πραγματικὴ ἐθνική του ἱστορία χωρὶς μύθους καὶ ὡραιοποιήσεις, χωρὶς παραχαράξεις καὶ παρασιωπήσεις. Γιατὶ στὶς μέρες μας χρειάζεται, «ὑπὲρ ποτὲ ἄλλοτε», νὰ γνωρίζουμε ὁλόκληρη τὴν ἱστορικὴ ἀλήθεια.

.      Τὸ 1453 ἡ Πόλη ἔπεσε…

.    Εἶναι ὅμως ἱστορικῶς διαπιστωμένο ὅτι ἡ ἀντίστροφη μέτρηση γιὰ τὴν πτώση τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, καὶ φυσικὰ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἄρχισε τὸ 1054, ὅταν ὁριστικοποιήθηκε τὸ σχίσμα τῶν Ἐκκλησιῶν, ποὺ ἦταν καρπὸς προαιωνίων ἀντιθέσεων Ὀρθοδόξων καὶ Ρωμαιοκαθολικῶν. Δύο ἀντιθέτων κόσμων, δύο ἐχθρικῶν κόσμων.

Ἡ πολιορκία τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀπὸ τοὺς Σταυροφόρους, ὅπως παριστάνεται σὲ βελγικὸ χειρόγραφο (109 Hist. Βιβλιοθήκης Arsenal, Παρίσι

. Ἀκολούθησαν, τὸ 1204 ἡ κατάληψη τῆς Βασιλεύουσας ἀπὸ τοὺς Φράγκους τῆς Δ´ Σταυροφορίας, ἡ μετὰ ἀπὸ 57 χρόνια ἀπελευθέρωσή της ἀπὸ τοὺς Βυζαντινοὺς καὶ ἡ «ὑπογραφὴ» τὴν Τρίτη 29 Μαΐου 1453 ἀπὸ τοὺς Τούρκους τῆς «ληξιαρχικῆς πράξης θανάτου» της.

Εἶναι ἐπίσης ἱστορικῶς διαπιστωμένο ὅτι πάντοτε ἡ Δύση ὀρεγόταν τὴν Ἀνατολὴ καὶ ἑλκόταν ἀπὸ τὸ μεγάλο μαγνήτη, τὴν «ἀρχόντισσα τοῦ Κερατίου κόλπου», ποὺ τυλιγμένη στὴ λαμπερὴ ἱστορία καὶ τὴ χλιδὴ ἀγωνιζόταν συνεχῶς ἐναντίον ὅσων τὴν ἐπιβουλεύονταν. Κι αὐτοὶ κατὰ καιροὺς ὑπῆρξαν πολλοί. Μερικὲς φορὲς ἄνοιξαν μπροστά της οἱ «πύλες τοῦ ἅδη», ἀλλ’ ἡ Ὑπέρμαχος Στρατηγὸς ἔκαμνε τὸ θαῦμα Της. Τὸ 1204, δυστυχῶς, ὁ δυτικός ἰμπεριαλισμὸς φοροῦσε θρησκευτικὸ προσωπεῖο! Οἱ Σταυροφορίες ἦσαν ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες ἀπάτες τῆς Ἱστορίας!

. Μπορεῖ ἡ φήμη γιὰ τοὺς θησαυροὺς τοῦ Βυζαντίου νὰ ἐξῆπτε τὴν φαντασία τῶν μαζῶν τῆς Δύσεως, ἀλλὰ ἡ θεωρητικὴ πλατφόρμα τοῦ ρωμαιοκαθολικοῦ δογματισμοῦ μιλοῦσε γιὰ «σχισματικοὺς Ἕλληνες» καὶ «αἱρετικὴ ὀρθοδοξία». Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ Δυτικὴ Ἐκκλησία ὑποσχόταν «ἄφεση ἁμαρτιῶν» στοὺς Σταυροφόρους καὶ ἀναλάμβανε τὴν προστασία τῆς οἰκογένειας καὶ τῆς περιουσίας ποὺ θὰ ἄφηναν πίσω τους. Κι αὐτοὶ μπαίνοντας στὴν Πόλη τὸ 1204 προέβησαν σὲ ἀνήκουστες βιαιοπραγίες, φόνους, βιασμούς, λεηλασίες κ.λπ. Ἅρπαξαν ἀπὸ τοὺς ἱεροὺς ναοὺς καὶ τὶς ἱερὲς μονὲς ἀναρίθμητα χρυσὰ καὶ ἀργυρὰ ἐκκλησιαστικὰ σκεύη. Γκρέμισαν ἅγιες τράπεζες, τέμπλα καὶ ἄμβωνες, θρυμμάτισαν ἱερὲς εἰκόνες, ξέθαψαν νεκρούς! Ξέθαψαν ἀκόμη καὶ τὸν αὐτοκράτορα Βασίλειο Β´ τὸν Βουλγαροκτόνο! Ἀπὸ τὸ 1204 μέχρι τὸ 1261, ποὺ ἀπελευθερώθηκε ἡ Πόλη, λειτούργησε μιὰ γιγαντιαία ἐπιχείρηση καταλήστευσης τῶν θρησκευτικῶν καὶ καλλιτεχνικῶν θησαυρῶν της. Ἕνα ἄτυπο χρηματιστήριο στήθηκε στὴν Δύση γιὰ τὴν ἐκμετάλλευση θρησκευτικῶν κειμηλίων, ἱερῶν λειψάνων κ.λπ. Ἔτσι τὸ χάσμα τῆς Ἀνατολῆς μὲ τὴν Δύση διευρυνόταν ὅλο καὶ περισσότερο.

.  Συγχρόνως οἱ Τοῦρκοι, προχωροῦσαν ὁλοένα πρὸς δυσμάς. Ἀλλ’ οἱ Βυζαντινοὶ ἀντὶ νὰ συνέλθουν, νὰ ἀναγνωρίσουν τὴ νέα πραγματικότητα καὶ νὰ προχωρήσουν στὴν ἀναδιοργάνωση τοῦ κράτους, γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση τόσο τῶν Σταυροφόρων, ποὺ πάντοτε καραδοκοῦσαν, ὅσο καὶ τῶν Ὀθωμανῶν, ἐπανῆλθαν στὴν κακοδιοίκηση καὶ στὶς ἴντριγκες. Ἡ κατάσταση γινόταν ὅλο καὶ πιὸ ζοφερή. Μιὰ κοινωνικὴ παρακμή καὶ μιὰ πολιτικὴ ἀποσύνθεση εἶχαν διαποτίσει τὴν ἄλλοτε κραταιὰ αὐτοκρατορία, ποὺ τώρα πίσω ἀπὸ τὸ πομπῶδες ὄνομά της ὑπῆρχε μόνον, ὡς μιὰ νησίδα ἐλευθέρου χώρου, ἕνα ράκος μὲ μιὰ χρεωκοπημένη οἰκονομία.

.   Οἱ Λατίνοι τώρα κατέχονται ἀπὸ τὴν ἔμμονη ἱδὲα νὰ ἀνακαταλάβουν τὴν Πόλη. Βαθύτερος στόχος τους ἦταν ἡ πλήρης ὑποταγὴ καὶ ὁ ἐκλατινισμὸς τῶν Ὀρθοδόξων. Προβαλλόμενος ὅμως στόχος τους ἡ δημιουργία ἑνιαίου μετώπου γιὰ τὴν ἀπομάκρυνση τοῦ ἰσλαμικοῦ κινδύνου, ποὺ συνεχῶς γινόταν ἐμφανέστερος. Ἐν τούτοις σχέδια ἐπὶ σχεδίων ὑποβάλλονταν στὸν Πάπα καὶ τοὺς ἡγεμόνες τῆς Δύσεως, πού στόχο εἶχαν τὴ διάλυση «τοῦ Βυζαντίου, τὴν ἀναστήλωση τῆς αὐτοκρατορίας τῶν Φράγκων, τὸν βίαιο ἐκλατινισμὸ τῶν Ἑλλήνων, γιὰ νὰ τελειώσει ὁριστικὰ τὸ σχίσμα τῶν Ἐκκλησιῶν» (Brocardus, Γερμανὸς ἱεραπόστολος, πρὸς τὸν βασιλιὰ τῆς Γαλλίας Φίλιππο Ϛ).

.   Καὶ τὸ Βυζάντιο καταπτοημένο, σύρθηκε τὸ 1274 στὴ Σύνοδο τῆς Λυών, ὅπου προσυπέγραψε τὴν ὑποταγὴ τῆς Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας στὸν Πάπα ἀναγνωρίζοντας τὸ «πρωτεῖο» του. Κι ὅταν ἄρχισαν οἱ ἀντιδράσεις τῶν Ἀνθενωτικῶν, ὁ βυζαντινὸς αὐτοκράτορας διέταξε γλωσσοτομίες, τυφλώσεις, δημεύσεις περιουσιῶν κ.ἄ. Κυριότερες ἑστίες ἀντιστάσεως ἦσαν οἱ μοναχοὶ καὶ οἱ λαϊκὲς τάξεις, ποὺ ἔβλεπαν στὸν ἀσκητισμὸ τῶν μοναχῶν τὴν ἁγνεία, τὴν ἀφιλοκέρδεια, τὸ χριστιανικὸ ἰδεῶδες. Ἀντίθετα, πολλοὶ τῆς βυζαντινῆς elite κατέφευγαν στοὺς ἄσπονδους ἐχθρούς, τοὺς Φράγκους, μὲ τοὺς ὁποίους τοὺς συνέδεαν καὶ οἰκονομικὰ συμφέροντα.

.    Στὸ διάστημα 1261-1453 τὸ Βυζάντιο ἔκανε ἀπέλπιδες προσπάθειες γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση τῆς τουρκικῆς ἀπειλῆς. Ὑπῆρξαν αὐτοκράτορες τοῦ Βυζαντίου πού προκειμένου νὰ πετύχουν βοήθεια ἀπὸ τὴν Δύση ἀσπάσθηκαν τὸν Ρωμαιοκαθολικισμό. Τέτοιοι ἦσαν ὁ Ἀνδρόνικος Γ’ (1333) καὶ ὁ Ἰωάννης Ε’ (1369)· κανένα ὅμως κέρδος δὲν ὑπῆρξε γιὰ τὸ Βυζάντιο ἀπὸ τὴν ἐνέργεια αὐτή. Ὅσο οἱ Τοῦρκοι περιέσφιγγαν τὸ μικρὸ πλέον βυζαντινὸ κράτος, τόσο οἱ ἐκκλησίες πρὸς τὴν Δύση γίνονταν ἐντονότερες. Καὶ ἡ Δύση ἀπαντοῦσε στερεότυπα: «Πρῶτα ἡ ἕνωση τῶν Ἐκκλησιῶν, ἡ ὑποταγὴ στὸν Πάπα καὶ ὕστερα ἡ βοήθεια». Οἱ Βυζαντινοί, φυσικά, ζητοῦσαν τὸ ἀντίθετο… Κι αὐτὰ γίνονταν ἐρήμην τῶν λαϊκῶν μαζῶν, ποὺ εἶχαν ζήσει, ἐπὶ 57 τουλάχιστον χρόνια, την φραγκοκρατία καὶ τὶς συνέπειές της.

.    Κι ἐνῶ τό δράμα τῆς συρρίκνωσης τοῦ παρηκμασμένου Βυζαντίου συνεχιζόταν καὶ ἡ τουρκική ἀπειλὴ γινόταν ἐμφανέστερη, ὁ Ἰωάννης Η’ Παλαιολόγος ἦταν πρόθυμος νὰ ἐξαγοράσει τὴν ὑποσχόμενη δυτικὴ στρατιωτικὴ βοήθεια μὲ ὁποιοδήποτε ἀντάλλαγμα, ἔστω καὶ μὲ τὴν ἕνωση τῶν Ἐκκλησιῶν. Κι ὁ ἐξευτελισμὸς τοῦ Βυζαντίου ἔφθανε στὰ ὕψη, ὅταν 700 ἄτομα μὲ ὅ,τι καλύτερο διέθετε ἡ πάλαι ποτὲ ἀκτινοβολοῦσα αὐτοκρατορία, ἔπαιρναν τὸν δρόμο -δαπάναις τοῦ Πάπα- γιὰ τὴν Σύνοδο Φερράρας-Φλωρεντίας (1437-1439). Ἐκεῖ οἱ Βυζαντινοὶ ὑπέστησαν σειρὰν ἐξευτελισμῶν, μέχρι ἀκόμη καὶ τὴ στέρηση τοῦ ἐπιουσίου, γιὰ νὰ κουρασθοῦν καὶ νὰ ὑπογράψουν τὴν ἕνωση τῶν Ἐκκλησιῶν. Ἀλλὰ καὶ τότε ἀκόμη ποὺ ὑπογράφηκε ἡ «ἕνωση», στρατιωτικὴ βοήθεια δὲν ἦλθε…

.    Καὶ ὅταν τὸ 1448 ὁ -τόσο μικρὸς γιὰ τὶς μεγάλες στιγμὲς τῆς αὐτοκρατορίας- Ἰωάννης Η´ Παλαιολόγος πέθανε, κλῆρος καὶ στρατὸς ἀνακήρυξαν αὐτοκράτορα τὸν ἀδελφό του Κωνσταντῖνο Παλαιολόγο, ἤδη «Δεσπότη» (κυβερνήτη) τοῦ Μυστρᾶ. Ἀνήμερα τῶν Θεοφανείων τοῦ 1449 ὁ Κωνσταντῖνος ΙΑ’ στεφόταν αὐτοκράτορας στὴν Κωνσταντινούπολη. Ὅλοι τότε «κρεμάσθηκαν» ἐπάνω του. Τὸν ἀποκαλοῦσαν «πατέρα» καὶ «κυβερνήτη». Αὐτὸς πῆρε στὰ στιβαρά του χέρια τὸ πηδάλιο τοῦ καταποντιζόμενου πλοίου, ἀλλὰ ἦταν πλέον πολὺ ἀργά… Παρὰ τὶς διαβεβαιώσεις τοῦ νέου σουλτάνου Μωάμεθ Β  (1451) ὅτι θὰ τηρήσει τὶς συμφωνίες ποὺ εἶχε ὑπογράψει ὁ πατέρας του, ὁ σουλτάνος Μουράτ, ὁ Κωνσταντῖνος δὲν ἀπατήθηκε. Γι’ αὐτὸ ἄρχιζε νὰ παραδώσει τὴν Πόλη ὑποσχόμενος νὰ τοῦ χαρίσει τὴ ζωὴ καὶ τὰ πλούτη τοῦ ἰδίου καὶ τῶν ἀρχόντων του. Ἀλλ’ ἡ γενναία ἀπάντηση τοῦ Κωνσταντίνου ἔσωσε τὴν τιμὴ τοῦ Γένους καὶ ἔσβησε πολλὰ ἀπὸ τὰ λάθη καὶ τὰ ἁμαρτήματα τῶν προκατόχων του:

.    «Τὸ νὰ σοῦ παραδώσω τὴν Πόλη, οὔτε σὲ μένα ἁρμόζει οὔτε σέ κανέναν ἄλλον ἀπό αὐτοὺς ποὺ τὴν κατοικοῦν· γιατὶ ἐλεύθερα πήραμε κοινὴ ἀπόφαση ὅλοι μας νὰ πεθάνουμε καὶ δὲν θὰ λυπηθοῦμε τὴν ζωή μας».

.   Ὁ Κωνσταντῖνος Παλαιολόγος μὲ τὴν ἀγέρωχη ἀπάντησή του κατατασσόταν -καὶ πρὸ τῆς μοιραίας 29ης Μαΐου- στὴ χορεία τῶν μαρτύρων τῆς Πίστεως καὶ τῆς Πατρίδος.

.     Ὁ πόλεμος δὲν ἄργησε ν’ ἀρχίσει. Ὁ αὐτοκράτορας, ἔφιππος, ἀκούραστος, ἄγρυπνος ἐπὶ μερόνυκτα, ἀγωνιζόταν καὶ ἐμψύχωνε τοὺς ἄνδρες του. Γνώριζε ὅτι πολιορκημένη καθὼς ἦταν ἡ Βασιλεύουσα ἀπὸ ξηρὰ καὶ θάλασσα, μόνο κάποιο θαῦμα θὰ τὴν ἔσωζε. Κι ὅταν τὸν συμβούλευσαν νὰ ἐγκαταλείψει τὴν Πόλη καὶ νὰ φύγει. Αὐτός, ὄχι μόνον ἀρνήθηκε, ἀλλὰ τοὺς ἱκέτευσε νὰ ζητοῦν ἀπὸ αὐτὸν νὰ μὴν τοὺς ἐγκαταλείψει. Στὶς 28 Μαΐου, ἀφοῦ ὁ τραγικὸς αὐτοκράτορας ἐπιθεώρησε τὰ τείχη, ἀπηύθυνε συγκινητικοὺς λόγους, ἀφήνοντας ὡς «ἐθνικὴ παρακαταθήκη» τὴν συγκλονιστικὴ φράση «ὑπὲρ πίστεως καὶ πατρίδος». Ἀκολουθεῖ ἡ τελευταία θεία Λειτουργία στὴν Ἁγία Σοφία. Ἐκεῖ ζήτησε συγγνώμη ἀπὸ ὅλους καὶ κοινώνησε τῶν ἀχράντων Μυστηρίων. Καὶ ρίχθηκε στὴν μάχη, γιὰ νὰ χαθεῖ μαζί μὲ τοὺς συμμαχητές του καὶ νὰ μὴν ἀναγνωρισθεῖ ποτέ. Ἀλλὰ καὶ σήμερα, τὸ ἄγαλμά του, στὴν πλατεία τῆς Μητροπόλεως τῶν Ἀθηνῶν, δὲν εἶναι «κρυμμένο» πίσω ἀπὸ δένδρα; Ἴσως γιὰ νὰ μὴν τὸ ἀναγνωρίσει κανεὶς καὶ ἀναθερμάνει τὴν μνήμη του!…

.  Ἡ Ἅλωση ὑπῆρξε ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ μεγάλα γεγονότα τῆς παγκόσμιας ἱστορίας. Τὸ Βυζάντιο ἐκτὸς ἀπὸ τὴ συμβολὴ του στὸν παγκόσμιο πολιτισμό, εἶχε συγκρατήσει ὡς κυματοθραύστης ἀναρίθμητες ἐπιδρομὲς βαρβάρων καὶ εἶχε σώσει τὴν Δύση. Σ’ αὐτὸ ὀφείλεται ὁ σημερινὸς πολιτικός, κοινωνικὸς καὶ πολιτισμικὸς χάρτης τὴς Εὐρώπης. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο διαφύλαξε τὸν ἑλληνικὸ πολιτισμό. Ἡ ἀρχαία σκέψη καὶ οἱ πηγὲς τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος μεταλαμπαδεύθηκαν στὸν λατινικὸ κόσμο μέσῳ τοῦ Βυζαντίου μεταξὺ 5ου καὶ 15ου αἰώνα.

.   Ἐν τούτοις τὸ Βυζάντιο «ἔπεσε» χωρὶς βοήθεια ἀπὸ τὴν Χριστιανικὴ Δύση. Καὶ δὲν «ἔπεσε» τὸ 1453 ἀπὸ τοὺς Τούρκους, ἀλλὰ τὸ 1204 ἀπὸ τοὺς Σταυροφόρους! Οἱ δυόμισυ αἰῶνες ποὺ μεσολάβησαν ἦσαν ἕνας παρατεταμένος «ἐπιθανάτιος ρόγχος». Ἔτσι ἔσβησε «ἡ κοινὴ τῶν Ἑλλήνων ἑστία, ἡ διατριβὴ τῶν μουσῶν, ἡ τῆς ἐπιστήμης ἁπάσης διδάσκαλος, ἡ τῶν πόλεων βασιλίς», σύμφωνα μὲ τὸν Ἀνδρόνικο Κάλλιστο.


, , , , , , , , ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: